ऑस्ट्रेलियात प्रथमच महिला बनणार सेनाप्रमुख:सुसान कॉयल यांच्याकडे जबाबदारी
ऑस्ट्रेलियाने इतिहासात पहिल्यांदाच एका महिलेला लष्करप्रमुख बनवण्याचा निर्णय घेतला आहे. लेफ्टनंट जनरल सुसान कॉयल जुलैपासून ही जबाबदारी सांभाळतील. सरकारच्या मते, कॉयल लेफ्टनंट जनरल सायमन स्टुअर्ट यांची जागा घेतील. पंतप्रधान अँथनी अल्बानीज यांनी सांगितले की, १२५ वर्षांच्या इतिहासात पहिल्यांदाच एखाद्या महिलेला लष्करप्रमुख बनवले जात आहे. संरक्षण मंत्री रिचर्ड मार्ल्स यांनी याला ऐतिहासिक क्षण म्हटले आणि सांगितले की, हे महिलांसाठी प्रेरणादायी ठरेल. ५५ वर्षीय कॉयल १९८७ मध्ये सैन्यात दाखल झाल्या होत्या आणि त्यांनी अनेक वरिष्ठ पदांवर काम केले आहे. ऑस्ट्रेलियन डिफेन्स फोर्समध्ये सध्या महिलांचा सहभाग सुमारे २१% आहे आणि २०३० पर्यंत तो २५% पर्यंत वाढवण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे. अलिकडच्या वर्षांत सैन्यात लैंगिक छळ आणि भेदभावाच्या आरोपांदरम्यान हा निर्णय महत्त्वाचा मानला जात आहे. सरकारने यासोबतच नौदल प्रमुख मार्क हॅमंड यांना डिफेन्स फोर्सचे नवे प्रमुख आणि मॅथ्यू बकली यांना नौदल प्रमुख म्हणून नियुक्त केले आहे. UAE चे अध्यक्ष मोहम्मद बिन जायद चीन दौऱ्यावर पोहोचले UAE चे अध्यक्ष आणि अबू धाबीचे क्राउन प्रिन्स शेख खालिद बिन मोहम्मद बिन जायद अल नहयान अधिकृत दौऱ्यावर चीनची राजधानी बीजिंग येथे पोहोचले आहेत. हा दौरा UAE आणि चीन यांच्यातील सामरिक भागीदारी मजबूत करण्यासाठी आणि आर्थिक सहकार्य वाढवण्याच्या उद्देशाने केला जात आहे. या दौऱ्यादरम्यान गुंतवणूक, व्यापार आणि इतर प्रमुख क्षेत्रांमध्ये सहकार्य वाढवण्यावर चर्चा होईल. तसेच, नवीन विकासाच्या संधी शोधण्यावरही भर दिला जाईल. या दौऱ्यामुळे UAE ला जागतिक व्यापार केंद्र आणि गुंतवणुकीचे प्रमुख प्रवेशद्वार म्हणून अधिक मजबूत करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. क्राउन प्रिन्ससोबत एक उच्चस्तरीय शिष्टमंडळही उपस्थित आहे, ज्यात अनेक वरिष्ठ मंत्री आणि अधिकारी यांचा समावेश आहे, जे विविध क्षेत्रांमध्ये सहकार्य वाढवण्यावर चर्चा करतील.
चीनला ट्रम्प यांचा इशारा- इराणला मदत करू नका:जर आम्ही लष्करी मदत करताना पकडले, तर 50% टॅरिफ लावू
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी चीनला इराणला मदत न करण्याची धमकी दिली आहे. त्यांनी काल एका मुलाखतीत सांगितले की, जर चीन इराणला लष्करी मदत करताना पकडला गेला, तर त्यावर 50% पर्यंत शुल्क (टॅरिफ) लावले जाईल. ट्रम्प यांनी असेही सांगितले की, ब्रिटन आणि काही इतर देश होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये सुरुंग (बारुदी बोगदे) हटवणारी नौदलाची जहाजे पाठवतील. यापूर्वी ट्रम्प यांनी सांगितले होते की, त्यांचा देश योग्य वेळ आल्यावर इराणविरुद्ध कारवाई करेल. ते यासाठी पूर्णपणे तयार आहेत. त्यांनी त्यांच्या सोशल मीडिया पोस्टमध्ये म्हटले आहे की, अमेरिका 'लॉक्ड अँड लोडेड' आहे, म्हणजेच पूर्णपणे तयार आहे. जेव्हा योग्य वेळ येईल, तेव्हा अमेरिकन सैन्य इराणवर कारवाई करू शकते. गेल्या 24 तासांतील 5 मोठे अपडेट्स इराण युद्धाशी संबंधित अपडेट्ससाठी खालील ब्लॉगमधून जा…
पाकिस्तानला सौदी अरेबिया आणि कतारकडून 5 अब्ज डॉलर (सुमारे 46,500 कोटी रुपये) ची आर्थिक मदत मिळेल. ही मदत अशा वेळी येत आहे, जेव्हा देशाला या महिन्याच्या अखेरपर्यंत UAE ला 3.5 अब्ज डॉलर (सुमारे 29,000 कोटी रुपये) परत करायचे आहेत. डॉनच्या अहवालानुसार, पाकिस्तानची कमकुवत परकीय चलन स्थिती सांभाळण्यासाठी ही मदत महत्त्वाची मानली जात आहे. UAE ने अलीकडेच कर्ज रोलओव्हरच्या धोरणात बदल केले होते. त्यानंतर पाकिस्तानने एप्रिलपर्यंत UAE चे 3.5 अब्ज डॉलरचे कर्ज फेडण्याचा निर्णय घेतला. ठरलेल्या वेळापत्रकानुसार 23 एप्रिलपर्यंत पाकिस्तानला या कर्जाचा शेवटचा हप्ता द्यायचा आहे. याचा अर्थ कर्ज फेडण्यासाठी फक्त 11 दिवसांचा कालावधी शिल्लक आहे. याव्यतिरिक्त, एप्रिलमध्ये पाकिस्तानला एकूण सुमारे 4.8 अब्ज डॉलर परत करायचे आहेत, ज्यात एक मोठा बॉन्ड देखील समाविष्ट आहे. IMF ची पाकिस्तानमध्ये पैसे कायम ठेवण्याची अट IMF ने पाकिस्तानची ढासळलेली आर्थिक स्थिती सांभाळण्यासाठी 3 वर्षांचा कार्यक्रम सुरू केला आहे, ज्या अंतर्गत त्याला सुमारे 7 अब्ज डॉलरची मदत मिळेल. या बदल्यात IMF ने अट ठेवली आहे की, पाकिस्तानचे मोठे कर्जदार सौदी अरेबिया, चीन आणि UAE त्यांचे कर्जाचे पैसे 3 वर्षांपर्यंत पाकिस्तानमध्येच ठेवतील, म्हणजेच ते पैसे परत काढणार नाहीत. अहवालानुसार, पुढे जाऊन कतार UAE ची जागा घेऊ शकतो. एप्रिल अखेरपर्यंत UAE चे पैसे फेडायचे आहेत UAE ने अलीकडेच कर्ज रोलओव्हरचे धोरण बदलून शॉर्ट-टर्म एक्सटेन्शन सुरू केले आहे, ज्यामुळे पाकिस्तानवर लवकर परतफेडीचा दबाव वाढला. त्यानंतर पाकिस्तानने UAE चे 3.5 अब्ज डॉलर म्हणजेच सुमारे 29,000 कोटी रुपयांचे कर्ज 11, 17 आणि 23 एप्रिल रोजी वेगवेगळ्या हप्त्यांमध्ये परत करण्याचा निर्णय घेतला. हा निर्णय अशा वेळी घेण्यात आला आहे, जेव्हा देशाच्या परकीय चलन साठ्याचा मोठा भाग आधीच इतर देशांच्या मदतीवर अवलंबून आहे. हे कर्ज पाकिस्तानला वेगवेगळ्या वेळी मिळाले होते. UAE ने 2018 मध्ये 2 अब्ज डॉलरचे कर्ज दिले होते, जे वारंवार वाढवण्यात आले. 2023 मध्ये आणखी 1 अब्ज डॉलर दिले होते, जेणेकरून पाकिस्तान IMF च्या अटी पूर्ण करू शकेल. सौदी अरेबिया आणि पाकिस्तान दरम्यान भागीदारी सौदी अरेबिया आणि पाकिस्तान दरम्यानची भागीदारी खूप काळापासून सुरू आहे. यापूर्वी औरंगजेबने इस्लामाबादमध्ये सौदीचे अर्थमंत्री मोहम्मद बिन अब्दुल्ला अल-जादान यांची भेट घेतली होती. त्यांनी पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांचीही भेट घेतली. या बैठकीनंतर अधिकाऱ्यांनी याला सकारात्मक म्हटले होते. दोन्ही नेत्यांनी द्विपक्षीय संबंध आणि आर्थिक सहकार्यावर चर्चा केली. औरंगजेबने वॉशिंग्टनमध्ये पुन्हा भेटण्याची इच्छाही व्यक्त केली. सौदी अरेबिया आधीपासूनच पाकिस्तानला आर्थिक मदत देत आहे. आतापर्यंत त्याने 5 अब्ज डॉलरच्या ठेवींची मुदत वाढवली आहे. दरम्यान, सौदी अरेबियाने शनिवारी पुष्टी केली की, पाकिस्तान एअरफोर्सच्या पहिल्या तुकडीचे कर्मचारी, फायटर जेट्स आणि सपोर्ट विमाने सौदी अरेबियाच्या किंग अब्दुलअजीज एअर बेसवर पोहोचले आहेत. ही तैनाती दोन्ही देशांमधील संयुक्त संरक्षण करारानुसार करण्यात आली आहे. पाकिस्तानचे अर्थमंत्री IMF बैठकीसाठी वॉशिंग्टन दौऱ्यावर याच दरम्यान, पाकिस्तानचे अर्थमंत्री मुहम्मद औरंगजेब वॉशिंग्टन दौऱ्यावर आहेत. ते 13 ते 18 एप्रिल दरम्यान होणाऱ्या IMF आणि वर्ल्ड बँकेच्या स्प्रिंग बैठकीत सहभागी होतील. ते त्यांच्या दौऱ्यात 50 हून अधिक उच्चस्तरीय बैठकांमध्ये भाग घेतील. यामध्ये IMF, वर्ल्ड बँक, गुंतवणूकदार आणि अनेक देशांचे प्रतिनिधी यांचा समावेश असेल. डॉननुसार, औरंगजेब चीन, सौदी अरेबिया, यूएई, तुर्कस्तान आणि ब्रिटनच्या प्रतिनिधींचीही भेट घेतील. ते G24 फायनान्स मिनिस्टर्स मीटिंग आणि क्लायमेट ॲक्शन फोरममध्येही सहभागी होतील.
युगांडाचे लष्करप्रमुख मुहुजी काइनरुगाबा यांनी तुर्कस्तानकडून 1 अब्ज डॉलर आणि 'सर्वात सुंदर महिले'ला आपली पत्नी बनवण्याची मागणी केली आहे. त्यांनी इशारा दिला की, जर ही मागणी पूर्ण झाली नाही, तर तुर्कस्तानसोबतचे राजनैतिक संबंध संपुष्टात आणले जातील आणि तुर्कीश एअरलाइनवरही बंदी घातली जाऊ शकते. काइनरुगाबा यांनी X वर लिहिले की, जर तुर्कस्तानने आमच्या समस्यांचे निराकरण केले नाही, तर 30 दिवसांच्या आत संबंध तोडले जातील. त्यांनी असेही म्हटले की, एकतर त्यांनी आम्हाला पैसे द्यावेत किंवा आम्ही त्यांचे दूतावास बंद करू. त्यांनी युगांडाच्या नागरिकांना तुर्कस्तानला जाणे टाळण्याचा सल्ला दिला आणि त्याचबरोबर इस्रायलच्या समर्थनार्थ 1 लाख सैनिक पाठवण्याची ऑफरही दिली. मात्र, यावर तुर्कस्तान किंवा सोमालियाकडून कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नाही आणि हे विधान सरकारी धोरण आहे की त्यांचे वैयक्तिक मत आहे, हे देखील स्पष्ट नाही. सोमालिया मिशनचा हवाला देत 1 अब्ज डॉलरची मागणी केली कॅनेरुगाबा यांनी पोस्टमध्ये तुर्कस्तानवर आरोप केला की, त्याने सोमालियातील पायाभूत सुविधा, बंदर आणि विमानतळ प्रकल्पांमधून फायदा घेतला, तर युगांडाने अल-शबाबसारख्या दहशतवादी संघटनांशी लढण्याचा भार उचलला. याच आधारावर त्यांनी 1 अब्ज डॉलरची मागणी केली. अलीकडेच, काइनरुगाबा यांनी सोशल मीडियावर अनेक वादग्रस्त पोस्ट केल्या आहेत. त्यांनी विरोधी पक्षनेते बॉबी वाईन यांना डोके कापण्याची धमकी दिली होती, ज्यामुळे मोठा वाद निर्माण झाला. मात्र, नंतर त्यांनी ती मस्करी असल्याचे सांगितले आणि माफी मागितली. दरम्यान, काइनरुगाबा काही दिवसांपूर्वी X वरून माघार घेतल्यानंतर पुन्हा परतले आहेत. त्यांनी ‘आय एम बॅक’ असे लिहून परत आल्याची घोषणा केली आणि सांगितले की, ते जगाला हादरवून सोडतील. त्यांनी 7 दिवसांपूर्वी सांगितले होते की, ते X सोडत आहेत जेणेकरून ते त्यांच्या लष्करी जबाबदाऱ्यांवर अधिक लक्ष केंद्रित करू शकतील. परत आल्यानंतर त्यांनी सुरक्षा यंत्रणांना आदेश दिले की, जो कोणी व्यक्ती लष्करासारख्या गणवेशात दिसेल, त्याला तात्काळ अटक करण्यात यावी. जर त्याने त्यांना सलाम केला नाही तर, त्यांनी एका अमेरिकन राजदूतालाही अटक करण्याची धमकी दिली. काइनरुगाबा, जे 50 वर्षांचे आहेत, युगांडाच्या सैन्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात आणि त्यांना त्यांच्या वडिलांचे संभाव्य वारसदार मानले जाते. मात्र, अध्यक्ष मुसेवेनी यांनी याचा इन्कार केला आहे. मात्र, अनेक राजकीय विश्लेषकांचे मत आहे की ते हळूहळू स्वतःला राजकारणात स्थापित करत आहेत आणि भविष्यात अध्यक्षपदासाठी दावा करू शकतात. अहवालानुसार, युगांडा मध्ये मुसेवेनी 1986 पासून सत्तेत आहेत, अशा परिस्थितीत जर मुलाला वारसदार मानले गेले तर हा संदेश जातो की सत्ता एकाच कुटुंबात हस्तांतरित होत आहे. मेलोनी यांच्याशी लग्न करण्याच्या बदल्यात 100 गाय देण्याची ऑफर दिली होती त्यांनी अशा प्रकारची मागणी करण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. 2022 मध्ये त्यांनी इटलीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनींशी लग्न करण्याच्या बदल्यात 100 गाय देण्याची ऑफर दिली होती. त्यावेळी त्यांनी म्हटले होते की, जर इटलीने प्रस्ताव नाकारला, तर रोमवर कब्जा करावा लागेल. या वक्तव्यानंतर त्यांचे वडील आणि युगांडाचे अध्यक्ष योवेरी मुसेवेनी यांना माफी मागावी लागली होती. 2022 मध्ये त्यांनी केन्यावर हल्ला करण्याची धमकीही दिली होती. त्यांनी म्हटले होते की, नैरोबीवर कब्जा करायला दोन आठवडेही लागणार नाहीत. यानंतर त्यांना तात्पुरत्या स्वरूपात पदावरून हटवण्यात आले होते आणि सरकारला माफी मागावी लागली होती. रशिया-युक्रेन युद्धात रशियाला पाठिंबा दिला यापूर्वी त्यांनी रशिया-युक्रेन युद्धात व्लादिमीर पुतिन यांना पाठिंबा दिला होता आणि केन्याच्या तुर्काना समुदायाबद्दलही वादग्रस्त विधाने केली होती. फेब्रुवारी 2022 मध्ये त्यांनी ट्वीट करून सांगितले की, रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन बरोबर आहेत आणि जगातील अनेक कृष्णवर्णीय लोक रशियासोबत आहेत. त्यानंतर मार्च 2023 मध्ये त्यांनी असेही म्हटले की, जर मॉस्कोवर कोणतेही संकट आले, तर युगांडा आपले सैन्य पाठवेल. तर, ऑक्टोबर 2022 मध्ये त्यांच्या आणखी एका विधानामुळे केन्यासोबतचे संबंध बिघडले. ते म्हणाले की, त्यांचे सैन्य दोन आठवड्यांपेक्षा कमी वेळात नैरोबीवर कब्जा करू शकते. या विधानानंतर त्यांचे वडील आणि अध्यक्ष योवेरी मुसेवेनी यांना केन्याची माफी मागावी लागली.
तुर्कीत नेतन्याहूंसह 35 लोकांवर खटला:4600 वर्षांच्या तुरुंगवासाची मागणी
तुर्कीमध्ये इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांच्यासह 35 लोकांविरुद्ध गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. हे प्रकरण गाझाकडे जाणाऱ्या मदत मोहिमेवरील कथित हल्ल्याशी संबंधित आहे. इस्तंबूलच्या मुख्य सरकारी वकिलांच्या कार्यालयाने आरोपपत्र दाखल केले आहे, ज्यात सर्व आरोपींसाठी कठोर शिक्षेची मागणी करण्यात आली आहे. यात जन्मठेपेसह 1,102 वर्षांपासून ते 4,596 वर्षांपर्यंतच्या अतिरिक्त शिक्षेच्या मागणीचा समावेश आहे. आरोपांमध्ये मानवतेविरुद्धचे गुन्हे, नरसंहार, बेकायदेशीर कोठडी, छळ आणि लुटमार यांसारखे गंभीर आरोप लावण्यात आले आहेत. हे प्रकरण गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये घडलेल्या एका घटनेशी संबंधित आहे, जेव्हा सुमुद फ्लोटिला नावाचे एक मदत अभियान गाझाकडे जात होते. या जहाजांमध्ये खाण्यापिण्याचे सामान, औषधे आणि इतर आवश्यक मदत पाठवली जात होती. तपासानुसार, जेव्हा हे फ्लोटिला आंतरराष्ट्रीय समुद्रात होते, तेव्हा इस्रायली नौदलाने ते थांबवले. आरोप आहे की, सैनिकांनी जहाजांवर चढून तेथील कार्यकर्त्यांना ताब्यात घेतले आणि जहाजांना पुढे जाण्यापासून रोखले. तुर्कस्तानचे म्हणणे आहे की ही कारवाई आंतरराष्ट्रीय कायद्याच्या विरोधात होती, कारण ही घटना आंतरराष्ट्रीय पाण्यात घडली होती आणि जहाजे मदत सामग्री घेऊन जात होती. याच कारणामुळे या संपूर्ण प्रकरणाला गंभीर गुन्हा मानून गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. वडिलांनी 9 वर्षांच्या मुलाला दीड वर्ष गाडीत कोंडून ठेवले, व्यक्ती म्हणाला- पत्नीपासून वाचवण्यासाठी असे केले फ्रान्समध्ये एका वडिलांनी आपल्या 9 वर्षांच्या मुलाला सुमारे दीड वर्ष एका व्हॅनमध्ये कोंडून ठेवले. पोलिसांनी मुलाला गंभीर अवस्थेत वाचवले. ही घटना हेगेनबाख गावातील आहे. एका शेजाऱ्याने व्हॅनमधून मुलाचा आवाज ऐकला, त्यानंतर त्याने पोलिसांना माहिती दिली. पोलिस घटनास्थळी पोहोचले आणि व्हॅनचा दरवाजा तोडून मुलाला बाहेर काढले. मुलगा अत्यंत वाईट अवस्थेत आढळला. तो कुपोषणाचा बळी होता, चालण्यास असमर्थ होता आणि कचऱ्यात पडलेला होता. त्याला तात्काळ रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. प्राथमिक माहितीनुसार, मुलगा कसातरी जिवंत राहिला कारण वडील त्याला वेळोवेळी अन्न आणि पाणी देत होते. दीर्घकाळ एकाच ठिकाणी बसून राहिल्यामुळे त्याचे पाय कमकुवत झाले होते. तपासात असे समोर आले की मुलाला नोव्हेंबर 2024 पासून व्हॅनमध्ये बंद ठेवण्यात आले होते. वडिलांनी स्पष्टीकरण दिले की त्यांनी असे आपल्या पार्टनरपासून वाचवण्यासाठी केले, जी मुलाला मानसिक रुग्णालयात पाठवू इच्छित होती. मात्र, अधिकाऱ्यांना मुलामध्ये कोणत्याही मानसिक आजाराचे पुरावे आढळले नाहीत. पोलिसांनी आरोपी वडिलांना अटक केली असून त्यांच्याविरुद्ध अपहरणासह अनेक गंभीर कलमांखाली गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. प्रकरणाचा तपास सुरू आहे. हैतीमध्ये चेंगराचेंगरीत 30 लोकांचा मृत्यू, अचानक पावसामुळे परिस्थिती बिघडली हैतीमधील सिटाडेल लाफेरियेर किल्ल्यात एका वार्षिक समारंभादरम्यान चेंगराचेंगरी झाल्याने किमान 30 लोकांचा मृत्यू झाला. अनेक लोक जखमी झाल्याचे सांगितले जात आहे. ही घटना किल्ल्याच्या प्रवेशद्वाराजवळ घडली. अधिकाऱ्यांच्या मते, मोठी गर्दी आणि अचानक झालेल्या पावसामुळे परिस्थिती बिघडली. लोक एकाच वेळी बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करू लागले, त्यामुळे चेंगराचेंगरी झाली. हा किल्ला 19व्या शतकाच्या सुरुवातीला बांधण्यात आला होता आणि UNESCO च्या जागतिक वारसा स्थळांच्या यादीत समाविष्ट आहे. दरवर्षी येथे मोठ्या संख्येने विद्यार्थी आणि पर्यटक येतात. हैतीचे कार्यवाहक पंतप्रधान एलिक्स डिडियर फिल्स-एमे यांनी या घटनेबद्दल दुःख व्यक्त केले आहे. ते म्हणाले की, सरकार पीडित कुटुंबांच्या पाठीशी उभे आहे. त्यांनी सांगितले की, घटनास्थळी अनेक तरुण उपस्थित होते. मदत आणि बचाव पथक घटनास्थळी तैनात आहे. अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की मृतांची संख्या वाढू शकते. सध्या सर्व जखमींवर उपचार सुरू आहेत आणि घटनेची चौकशी सुरू करण्यात आली आहे.
लॉरेन एस्टेसचे हात खूप स्थिर आहेत. टफ्ट्स मेडिकल स्कूलची ही विद्यार्थिनी जेव्हा सुआची पाने कापते, तेव्हा तिची एकाग्रता ऑपरेशन थिएटरमधील सर्जनसारखीच असते. लॉरेनचे स्वप्न एक दिवस मुलांची सुरक्षित प्रसूती करणे आहे, पण सध्या तिची प्राथमिकता काहीतरी वेगळी आहे... उत्कृष्ट 'छोले' बनवणे. लॉरेन एकटी नाही. तिच्यासोबत आणखी 14 विद्यार्थी - जे भविष्यातील डॉक्टर, दंतवैद्य आणि आहारतज्ञ आहेत, ते सध्या स्वयंपाकघरात घाम गाळत आहेत. हा काही सामान्य स्वयंपाक वर्ग नाही, तर टफ्ट्स विद्यापीठाचा 'कलीनरी मेडिसिन' (पाककला औषध) अभ्यासक्रम आहे. अमेरिकेतील 60 हून अधिक वैद्यकीय संस्थांमध्ये हा अभ्यासक्रम स्वीकारला जात आहे, जिथे डॉक्टरांना केवळ पुस्तकी पोषणच नाही, तर स्वयंपाकघरातील साक्षरता देखील शिकवली जात आहे. याची मुख्य कल्पना 'फूड इज मेडिसिन' (अन्न हेच औषध) या मोहिमेला प्रोत्साहन देणे आहे, जेणेकरून डॉक्टर केवळ आहार बदलण्याचा सल्लाच देणार नाहीत, तर त्यांना निरोगी अन्न कसे बनवायचे हे देखील समजावून सांगू शकतील. म्हणजे, फक्त अन्न आरोग्यासाठी चांगले आहे हे सांगणे पुरेसे नाही. त्यांना हे शिकावे लागेल की मधुमेह, मूत्रपिंड आणि हृदयरोगांमध्ये कोणती भाजी औषधासारखे काम करू शकते. निवृत्त पोलीस अधिकारी चक सेल्फ या बदलाचे मोठे साक्षीदार आहेत. 4 वर्षांपूर्वी त्यांना मधुमेह आणि हृदयविकाराने अशा प्रकारे ग्रासले होते की पाय कापण्याची वेळ आली होती. इन्सुलिनचे इंजेक्शन त्यांच्या जीवनाचा भाग बनले होते. डॉक्टरांनी औषधांसोबतच ‘वैद्यकीयदृष्ट्या तयार केलेल्या आहाराची’ शिफारस केली. चक सांगतात, ‘डॉक्टरांनी मला ते खायला दिले जे आपले पूर्वज खात होते- शेंगा, डाळी, भरड धान्य.’ परिणाम चमत्कारिक होते. चक यांचे वजन कमी झाले, साखरेची पातळी सुधारली आणि औषधे कमी झाली. ते म्हणतात, ‘आहाराने मला पुन्हा जगायला शिकवले.’ हा बदल डॉक्टरांनाही बदलत आहे. शेफ मिशेल निशन म्हणतात, ‘अनेक डॉक्टर ‘टॉप शेफ’ सारख्या कुकिंग शोचे चाहते झाले आहेत.’ जेव्हा एखादा डॉक्टर पळी हातात घेतो, तेव्हा तो उपचाराची नवीन व्याख्या लिहितो, जिथे आरोग्याचा पाया रुग्णालयाच्या बेडवर नाही, तर स्वयंपाकघरात घातला जातो. हा उपक्रम अशा वैद्यकीय व्यवस्थेची सुरुवात आहे, जिथे डॉक्टर केवळ 'आजारावर उपचार' करणार नाहीत, तर 'पूर्ण आरोग्याची निर्मिती' करतील. उदाहरणार्थ, सध्या लॉरेन प्रोजेक्टसाठी हैतीमधील एका गर्भवती महिलेसाठी भेंडी आणि मसूर डाळ एकत्र करून काहीतरी नवीन तयार करत आहेत, जे तिच्या सांस्कृतिक आवडीनुसार असेल आणि त्याचबरोबर गर्भाच्या विकासासाठी आवश्यक पोषक तत्वांनी परिपूर्ण असेल. संशोधन देखील हेच दर्शवते की जर डॉक्टरांना स्वतःला स्वयंपाक कसा करायचा हे माहित असेल, तर ते उपचारात अन्नाचा प्रभावी साधन म्हणून वापर करण्याबद्दल अधिक आत्मविश्वास बाळगतात. फक्त सल्ला पुरेसा नाही, पूर्ण माहिती असणे आवश्यक आहे कुलिनरी मेडिसिन कोर्सच्या संचालक नादिन तासाबेजी म्हणतात, 'रुग्णाला प्रथिने खाण्याचा सल्ला देणे पुरेसे नाही. डॉक्टरांना त्या वस्तूची किंमत, शिजवण्यासाठी लागणारा वेळ आणि ती रुग्णाच्या आवडीनुसार व परंपरेनुसार आहे की नाही... हे माहित असले पाहिजे.'
इराण-अमेरिकेचे प्रतिनिधी युद्धबंदी वाटाघाटीसाठी शनिवारी पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबाद येथे पोहोचले. येथे पाकिस्तानी लष्करप्रमुख आसिम मुनीर यांनी दोघांचे वेगवेगळ्या पद्धतीने स्वागत केले. अमेरिकेकडून उपराष्ट्राध्यक्ष जेडी व्हेन्स, तर इराणकडून संसद अध्यक्ष मोहम्मद बाघर गालिबाफ यांनी बैठकीचे नेतृत्व केले. इराणी शिष्टमंडळाचे स्वागत करताना आसिम मुनीर लष्करी गणवेशात होते. अमेरिकन शिष्टमंडळाचे स्वागत करताना मुनीर यांनी सामान्य सूट परिधान केला होता. यावेळी याची काळजी घेण्यात आली की, या उच्चस्तरीय भेटींमध्ये पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांच्याऐवजी लष्करप्रमुख मुनीर समोर यावेत. तज्ज्ञांच्या मते, हा केवळ प्रोटोकॉल नव्हता, तर शक्ती आणि संदेशाचे प्रदर्शन होते. गणवेशाद्वारे वेगवेगळे संदेश निवृत्त मेजर जनरल संजय मेस्टन यांच्या मते हे पाऊल संदेश देण्यासाठी होते. त्यांच्या मते, “मुनीर अमेरिकेसमोर स्वतःला मुत्सद्दी म्हणून आणि इराणसमोर सैनिक म्हणून दाखवू इच्छितात.” संरक्षण तज्ज्ञ संदीप उन्नीथन यांनी सांगितले की, इराणसोबतच्या अलीकडील तणावामुळे कॉम्बॅट ड्रेस (लष्करी गणवेश) घालणे शक्ती प्रदर्शन करण्याचा प्रयत्न होता. त्यांनी सांगितले की, दोन्ही देशांमध्ये यापूर्वी क्षेपणास्त्र हल्ले आणि सीमा संघर्ष झाला आहे, त्यामुळे हे पाऊल कॅमेऱ्यांसाठीही होते. अमेरिकेसमोर 'राजकीय नेत्या'ची प्रतिमा जेडी व्हेन्स यांच्या भेटीदरम्यान मुनीर यांनी सूट घालून स्वतःला राजकारणी म्हणून सादर करण्याचा प्रयत्न केला. तज्ज्ञांचे मत आहे की, यातून त्यांना हे दाखवायचे आहे की ते केवळ लष्करी नेते नाहीत, तर ते राजनैतिक भूमिकाही बजावू शकतात. यापूर्वीही त्यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या भेटीदरम्यान सूट घातला होता. इराण-पाकिस्तान तणावाची पार्श्वभूमी 2024 मध्ये इराणने पाकिस्तानच्या बलुचिस्तान प्रांतात ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ले केले होते. जैश अल-अदल नावाच्या दहशतवादी संघटनेला लक्ष्य करत असल्याचा त्यांचा दावा होता. याला प्रत्युत्तर म्हणून पाकिस्तानने इराणच्या सिस्तान-बलुचिस्तान प्रांतात लष्करी कारवाई केली होती. नंतर चीनच्या हस्तक्षेपानंतर तणाव कमी झाला, पण संबंधांमध्ये कटुता कायम राहिली. सत्तेच्या केंद्रस्थानी स्वतःला दाखवण्याचा प्रयत्न एक महत्त्वाची बाब अशी होती की, या भेटींमध्ये लष्करप्रमुखांची उपस्थिती प्रोटोकॉलनुसार असामान्य मानली जात आहे. सामान्यतः अशा प्रसंगी राष्ट्रपती, पंतप्रधान किंवा परराष्ट्र मंत्री पुढे असतात. निवृत्त मेजर जनरल संजय सोई म्हणाले की, पाकिस्तानात खरी सत्ता लष्कराकडे आहे आणि मुनीर हे उघडपणे दाखवत आहेत. त्यांच्या मते, “त्यांना प्रत्येक आंतरराष्ट्रीय चर्चेत दिसायचे आहे आणि हे दाखवायचे आहे की निर्णय तेच घेतात.” तज्ज्ञांचे मत आहे की, इराण आणि अमेरिकेसोबतच्या या बैठकांद्वारे आसिम मुनीर यांनी राजनैतिक संतुलन दाखवले आणि हे स्पष्ट केले की, सध्या पाकिस्तानातील खरी सत्ता त्यांच्याकडेच आहे.
वर्ल्ड अपडेट्स:अमेरिकेत गव्हर्नर पदाच्या उमेदवारावर 4 महिलांनी लैंगिक शोषणाचा आरोप केला
कॅलिफोर्नियाच्या गव्हर्नरपदाच्या शर्यतीत असलेले डेमोक्रॅट नेते एरिक स्वालवेल यांच्यावर अनेक महिलांनी लैंगिक शोषणाचे आरोप केले आहेत. सीएनएनला दिलेल्या निवेदनात त्यांच्या एका माजी कर्मचाऱ्याने सांगितले की, 2024 मध्ये एरिकने नशेत तिच्यावर बलात्कार केला. मात्र, एरिकने सर्व आरोप फेटाळून लावले. त्यांनी हे आरोप खोटे असल्याचे सांगत म्हटले की, हे आरोप अशा वेळी करण्यात आले आहेत, जेव्हा ते निवडणूक प्रचारात व्यस्त आहेत. त्यांनी सांगितले की, ते तथ्यांसह आपला बचाव करतील आणि गरज पडल्यास कायदेशीर कारवाई करतील. सीएनएननुसार, आरोप करणाऱ्या महिलेने दावा केला की, 2019 मध्ये दारू प्यायल्यानंतर स्वालवेलने तिच्याशी गैर-संमतीने शारीरिक संबंध ठेवले होते. याच प्रकरणात इतर तीन महिलांनी वेगवेगळ्या घटनांचा उल्लेख केला आहे. त्याचबरोबर, त्यांच्या वकिलांनी हे आरोप पूर्णपणे फेटाळून लावले. त्यांनी सांगितले की, स्वालवेलचे कोणत्याही कर्मचाऱ्यासोबत कोणतेही लैंगिक संबंध नव्हते. त्यांच्या कायदेशीर पथकाने सीएनएनशी बोलणाऱ्या दोन महिलांना नोटीस पाठवून त्यांचे विधान मागे घेण्यास सांगितले, अन्यथा कायदेशीर कारवाईचा इशारा दिला. आंतरराष्ट्रीय घडामोडींशी संबंधित ही बातमी देखील वाचा... ट्रम्पचा गाझा योजना निधीच्या कमतरतेत अडकली, 17 अब्ज डॉलरचे आश्वासन, 1 अब्जही जमा झाले नाहीत अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी गाझासाठी तयार केलेली 'बोर्ड ऑफ पीस' सध्या रखडलेली दिसत आहे. याचे कारण पैशांची कमतरता आहे. रॉयटर्सनुसार, गाझाच्या पुनर्बांधणीसाठी सुमारे 17 अब्ज डॉलरचे आश्वासन देण्यात आले होते. यामध्ये आतापर्यंत 1 अब्ज डॉलरपेक्षा कमी रक्कम मिळाली आहे. रॉयटर्सनुसार, 10 देशांनी मदतीचे आश्वासन दिले होते. यापैकी आतापर्यंत फक्त UAE, मोरोक्को आणि अमेरिकेने रक्कम दिली आहे. अलीकडेच, इराणसोबतच्या तणावपूर्ण आणि युद्धासारख्या परिस्थितीमुळे प्रक्रिया मंदावली आहे. दोन वर्षांच्या युद्धात गाझातील बहुतेक इमारती उद्ध्वस्त झाल्या आहेत. पुनर्बांधणीसाठी सुमारे 70 अब्ज डॉलर खर्च येण्याचा अंदाज आहे. अशा परिस्थितीत निधीची कमतरता आणि राजकीय संघर्ष या शांतता योजनेला प्रत्यक्षात येण्यापासून रोखत आहेत. मात्र, ट्रम्प यांच्या संस्थेने हे आरोप फेटाळले आहेत. त्यांचा दावा आहे की निधीची कमतरता नाही. कमला हॅरिस 2028 ची निवडणूक लढवू शकतात, म्हणाल्या- मी याबद्दल विचार करत आहे अमेरिकेच्या माजी उपराष्ट्रपती कमला हॅरिस यांनी 2028 च्या अध्यक्षीय निवडणुकीबाबत संकेत दिले आहेत की त्या पुन्हा निवडणूक लढवू शकतात.न्यूयॉर्कमधील नॅशनल ॲक्शन नेटवर्कच्या बैठकीदरम्यान, जेव्हा त्यांना विचारण्यात आले की त्या पुन्हा निवडणूक लढवतील का, तेव्हा त्यांनी सांगितले, “कदाचित, मी याबद्दल विचार करत आहे.” त्यांच्या या उत्तरावर तेथे उपस्थित लोकांनी जोरदार टाळ्या वाजवल्या.हॅरिस यांनी असेही सांगितले की, 2028 मध्ये त्या आपला निर्णय या आधारावर घेतील की अमेरिकन लोकांसाठी कोण सर्वोत्तम काम करू शकते.कमला हॅरिस, ज्या जो बायडेन यांच्या कार्यकाळात उपराष्ट्रपती होत्या, 2024 ची अध्यक्षीय निवडणूक हरल्या होत्या. त्या निवडणुकीत त्यांना डोनाल्ड ट्रम्प यांनी हरवले होते.हॅरिस या यापूर्वी कॅलिफोर्नियाच्या ॲटर्नी जनरल आणि अमेरिकन सिनेटर देखील राहिल्या आहेत.
संयुक्त राष्ट्राच्या 80 वर्षांच्या इतिहासात पहिल्यांदाच सर्वोच्च पदावर महिला नेतृत्वाची आशा निर्माण झाली आहे. सध्याचे प्रमुख अँटोनियो गुटेरेस यांचा कार्यकाळ डिसेंबरमध्ये संपेल. यावेळी चार उमेदवार शॉर्टलिस्ट झाले आहेत. यात दोन महिला मिशेल बॅचलेट (74) आणि रेबेका ग्रिनस्पॅन (70) आहेत. न्यूयॉर्कमध्ये 21-22 एप्रिल रोजी दोघांची चर्चा (वादविवाद) होईल. मिशेल चिलीच्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती होत्या, तर रेबेका कोस्टा रिकाच्या उपराष्ट्रपती राहिल्या आहेत. मिशेल - संसाधनांच्या कमतरतेमुळे रुग्णाला तडफडताना पाहून डॉक्टरीचे शिक्षण घेतले 1973 मध्ये चिलीमध्ये जनरल ऑगस्टो पिनोशे यांनी लष्करी उठाव केला, तेव्हा मिशेल बालरोगचिकित्सेचे (पेडियाट्रिक्स) शिक्षण घेत होत्या. त्यावेळी राष्ट्रपती साल्वाडोर यांच्याशी असलेल्या जवळच्या संबंधांमुळे मिशेल यांच्या कुटुंबाला ओलीस ठेवून यातना देण्यात आल्या. कारागृहात हात बांधून लाथा-बुक्क्यांनी मारहाण करण्यात आली. तेव्हा कैद्यांना लोखंडी ग्रीलने विजेचे धक्केही दिले जात होते. यातनांमुळे वडिलांच्या मृत्यूनंतरही मिशेल झुकल्या नाहीत. आरोग्य मंत्री आणि संरक्षण मंत्री झाल्यानंतर 2006 मध्ये त्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती बनल्या. तेव्हा त्या खरेदीसाठी मॉलमध्ये जात असत, तेव्हा चाहते त्यांना घेरून टाकत. क्लिनिकमध्ये संसाधनांच्या कमतरतेमुळे त्रासलेल्या रुग्णाला पाहून त्यांनी डॉक्टरीचे शिक्षण घेण्याचा निर्णय घेतला. रेबेका - एका फोन कॉलमुळे कोस्टा रिकाच्या उपराष्ट्रपती पदापर्यंत पोहोचल्या होत्या 2022 मध्ये रशिया-युक्रेन युद्ध सुरू होताच जागतिक अन्नसंकट अधिक गडद होऊ लागले. युक्रेनमधून गहू, मका, बार्लीची निर्यात थांबली, दर वाढले आणि उपासमारीचा धोका निर्माण झाला. तेव्हा रेबेका संयुक्त राष्ट्र व्यापार-विकास परिषदेच्या (UNCTAD) सरचिटणीस होत्या. त्यांनी मुख्य वाटाघाटीकार म्हणून रशिया, तुर्कस्तान आणि युक्रेनमध्ये चर्चा घडवून आणली. परिणामी, काळ्या समुद्रातून निर्यातीचा करार झाला, ज्यामुळे 3.3 कोटी टन धान्य बाजारात पोहोचले. किमती 23% पर्यंत कमी झाल्या. त्यांचे राजकारण 80 च्या दशकात राष्ट्रपती कार्यालयातून आलेल्या एका फोन कॉलने सुरू झाले, ज्याने त्यांना आर्थिक सल्लागार बनवले आणि नंतर वित्त उपमंत्री म्हणून काम करत असताना 1994 मध्ये मध्य अमेरिकन देश कोस्टा रिकाच्या उपराष्ट्रपती बनल्या.
ट्रम्प यांची गाझा योजना निधीच्या कमतरतेत अडकली:17 अब्ज डॉलरचे वचन, 1 अब्जही जमा झाले नाहीत
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी गाझासाठी तयार केलेली 'बोर्ड ऑफ पीस' सध्या रखडलेली दिसत आहे. कारण पैशांची कमतरता आहे. रॉयटर्सनुसार, गाझाच्या पुनर्बांधणीसाठी सुमारे १७ अब्ज डॉलरचे वचन देण्यात आले होते. यापैकी आतापर्यंत १ अब्ज डॉलरपेक्षा कमी रक्कम मिळाली आहे. रॉयटर्सनुसार, १० देशांनी मदतीचे वचन दिले होते. यापैकी आतापर्यंत फक्त यूएई, मोरोक्को आणि अमेरिकेने रक्कम दिली आहे. अलीकडील काळात इराणसोबतचा तणाव आणि युद्धासारख्या परिस्थितीमुळे प्रक्रिया मंदावली आहे. दोन वर्षांच्या युद्धात गाझातील बहुतेक इमारती उद्ध्वस्त झाल्या आहेत. पुनर्बांधणीसाठी सुमारे ७० अब्ज डॉलर खर्च येण्याचा अंदाज आहे. अशा परिस्थितीत निधीची कमतरता आणि राजकीय संघर्ष या शांतता योजनेला प्रत्यक्षात येण्यापासून रोखत आहेत. मात्र, ट्रम्प यांच्या संस्थेने हे आरोप फेटाळून लावले आहेत. त्यांचा दावा आहे की निधीची कमतरता नाही. कमला हॅरिस २०२८ ची निवडणूक लढवू शकतात, म्हणाल्या- मी याबद्दल विचार करत आहे अमेरिकेच्या माजी उपराष्ट्रपती कमला हॅरिस यांनी 2028 च्या अध्यक्षीय निवडणुकीबाबत संकेत दिले आहेत की त्या पुन्हा निवडणूक लढवू शकतात.न्यूयॉर्कमधील नॅशनल ॲक्शन नेटवर्कच्या बैठकीदरम्यान त्यांना विचारण्यात आले की त्या पुन्हा निवडणूक लढवतील का, तेव्हा त्यांनी सांगितले, “कदाचित, मी याबद्दल विचार करत आहे.” त्यांच्या या उत्तरावर तेथे उपस्थित लोकांनी जोरदार टाळ्या वाजवल्या.हॅरिस यांनी असेही सांगितले की, 2028 मध्ये त्या अमेरिकन लोकांसाठी कोण सर्वोत्तम काम करू शकते या आधारावर आपला निर्णय घेतील.कमला हॅरिस, ज्या जो बायडेन यांच्या कार्यकाळात उपराष्ट्रपती होत्या, त्या 2024 ची अध्यक्षीय निवडणूक हरल्या होत्या. त्या निवडणुकीत त्यांना डोनाल्ड ट्रम्प यांनी हरवले होते.हॅरिस यापूर्वी कॅलिफोर्नियाच्या ॲटर्नी जनरल आणि अमेरिकन सिनेटर देखील राहिल्या आहेत.
कमला हॅरिस 2028 ची निवडणूक लढवू शकतात:म्हणाल्या- मी याबद्दल विचार करत आहे
अमेरिकेच्या माजी उपराष्ट्रपती कमला हॅरिस यांनी 2028 च्या अध्यक्षीय निवडणुकीबाबत संकेत दिले आहेत की त्या पुन्हा निवडणूक लढवू शकतात.न्यूयॉर्कमधील नॅशनल ॲक्शन नेटवर्कच्या बैठकीदरम्यान, जेव्हा त्यांना विचारण्यात आले की त्या पुन्हा निवडणूक लढवतील का, तेव्हा त्या म्हणाल्या, “कदाचित, मी याबद्दल विचार करत आहे.” त्यांच्या या उत्तरावर तेथे उपस्थित लोकांनी जोरदार टाळ्या वाजवल्या.हॅरिस यांनी असेही सांगितले की त्या 2028 मध्ये आपला निर्णय या आधारावर घेतील की अमेरिकन लोकांसाठी कोण सर्वोत्तम काम करू शकते.कमला हॅरिस, ज्या जो बायडेन यांच्या कार्यकाळात उपराष्ट्रपती होत्या, 2024 ची अध्यक्षीय निवडणूक हरल्या होत्या. त्या निवडणुकीत त्यांना डोनाल्ड ट्रम्प यांनी हरवले होते.हॅरिस यापूर्वी कॅलिफोर्नियाच्या ॲटर्नी जनरल आणि अमेरिकन सिनेटर देखील राहिल्या आहेत. आर्टेमिस II मिशन- चंद्राभोवती फिरून परतले 4 अंतराळवीर नासाच्या आर्टेमिस II मिशनचे चार अंतराळवीर चंद्राच्या कक्षेला स्पर्श करून पृथ्वीवर परतले आहेत. आज 11 एप्रिल रोजी सकाळी 5:37 वाजता (IST) त्यांचे ओरियन कॅप्सूल अमेरिकेतील सॅन डिएगोच्या किनाऱ्याजवळ प्रशांत महासागरात 'स्प्लॅशडाउन' झाले. हे मिशन 2 एप्रिल रोजी लॉन्च झाले होते. 1972 नंतर प्रथमच असे घडले आहे, जेव्हा माणूस चंद्राच्या इतक्या जवळ पोहोचला आहे. आर्टेमिस II च्या अंतराळवीरांनी 6 एप्रिल रोजी पृथ्वीपासून सर्वाधिक अंतरापर्यंत प्रवास करून कोणत्याही मानवी अंतराळ मोहिमेचा विक्रम मोडला होता. त्यांनी चंद्राच्या अंधाऱ्या भागाचे छायाचित्रणही केले होते. वाचा पूर्ण बातमी…
नासाच्या आर्टेमिस II मिशनचे चार अंतराळवीर चंद्राच्या कक्षेला स्पर्श करून पृथ्वीवर परतले आहेत. आज 11 एप्रिल रोजी सकाळी 5:37 वाजता (IST) त्यांचे ओरियन कॅप्सूल अमेरिकेतील सॅन डिएगोच्या किनाऱ्याजवळ प्रशांत महासागरात 'स्प्लॅशडाउन' झाले. हे मिशन 2 एप्रिल रोजी लॉन्च झाले होते. 1972 नंतर प्रथमच असे घडले आहे, जेव्हा माणूस चंद्राच्या इतक्या जवळ पोहोचला आहे. आर्टेमिस II च्या अंतराळवीरांनी 6 एप्रिल रोजी पृथ्वीपासून सर्वाधिक अंतरापर्यंत प्रवास करून कोणत्याही मानवी अंतराळ मोहिमेचा विक्रम मोडला होता. त्यांनी चंद्राच्या अंधाऱ्या भागाचे छायाचित्रणही केले होते. या मिशनचा उद्देश स्पेसक्राफ्टच्या 'लाइफ सपोर्ट सिस्टम'ची तपासणी करणे हा होता. नासाला हे पाहायचे होते की अंतराळात मानवाच्या राहण्यासाठी हे किती सुरक्षित आहे. यान अजून चंद्राच्या पृष्ठभागावर उतरले नाही, परंतु भविष्यात चंद्रावर मानवाच्या वस्तीचा मार्ग सुकर करेल. 3000 अंश तापमान आणि 6 मिनिटांचा ब्लॅकआउट परतीच्या प्रवासात वेग 42 हजार किमी प्रति तास होता पृथ्वीच्या वातावरणात प्रवेश करताना ओरियन स्पेसक्राफ्टचा वेग 40,000 ते 42,000 किमी प्रति तास होता. हा आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावरून (ISS) परतणाऱ्या यानांच्या तुलनेत खूप जास्त आहे. जास्त वेग आणि गुरुत्वाकर्षणामुळे निर्माण होणारा प्रचंड दाब आणि उष्णता सहन करण्यासाठी हे यान खास करून मजबूत बनवले होते. 5 दशकांनंतर चंद्राच्या इतक्या जवळ पोहोचले मानव या मोहिमेमध्ये अमेरिकेचे रीड वाईसमॅन, व्हिक्टर ग्लोव्हर, क्रिस्टीना कोच आणि कॅनडाचे जेरेमी हेंसन यांचा समावेश होता. हे चारही अंतराळवीर 50 वर्षांहून अधिक काळानंतर चंद्राच्या जवळ जाणारे पहिले मानव बनले आहेत. जरी त्यांनी चंद्रावर लँडिंग केले नाही, तरी त्यांचे अंतराळयान पृथ्वीपासून 4,06,778 किमी अंतरावर गेले. हे अंतर 1970 च्या प्रसिद्ध अपोलो-13 मोहिमेने कापलेल्या अंतरापेक्षा सुमारे 6,606 किमी जास्त आहे. चंद्राच्या अंधाऱ्या भागाचे छायाचित्रण आता 2028 मध्ये चंद्रावर उतरण्याची तयारी आर्टेमिस-2 च्या या यशामुळे 2028 मध्ये होणाऱ्या मानवी लँडिंगचा मार्ग मोकळा झाला आहे. नासाचे उद्दिष्ट केवळ चंद्रावर पुन्हा जाणे हेच नाही, तर तेथे मानवांना राहण्यासाठी एक कायमस्वरूपी तळ (बेस) तयार करणे हे देखील आहे. या यशानंतर, आता चंद्राचा वापर भविष्यात मंगळ आणि इतर ग्रहांच्या प्रवासासाठी लॉन्चपॅड म्हणून केला जाऊ शकेल. अपोलो आणि आर्टेमिस कार्यक्रमांमधील मोठा फरक 70 च्या दशकात झालेल्या अपोलो मिशनचा मुख्य उद्देश सोव्हिएत युनियनसोबत सुरू असलेल्या 'स्पेस रेस'मध्ये स्वतःला श्रेष्ठ सिद्ध करणे हा होता. आर्टेमिस कार्यक्रम पूर्णपणे भविष्याची तयारी आहे. नासाला यावेळी चंद्रावर एक कायमस्वरूपी तळ (बेस) तयार करायचा आहे, जेणेकरून मानव तिथे राहून काम करायला शिकू शकेल. हा अनुभव भविष्यात मंगळावर जाण्याचे स्वप्न पूर्ण करण्यास मदत करेल. नॉलेज पार्ट : या मोहिमेपूर्वी, फक्त २४ लोकच चंद्राजवळ किंवा त्याच्या पृष्ठभागावर पोहोचू शकले आहेत. ते सर्व अमेरिकन अंतराळवीर होते. ते सर्व १९६८ ते १९७२ दरम्यान चाललेल्या अपोलो मोहिमेचा भाग होते. नासाच्या 'अपोलो कार्यक्रमात' क्रू आणि विना-क्रू असे एकूण १७ मोहिमा झाल्या. जर फक्त त्या मुख्य मोहिमांबद्दल बोलायचे झाले ज्यात अंतराळवीर सहभागी होते, तर त्या ११ होत्या.
अमेरिकेसोबत प्रस्तावित चर्चेपूर्वी इराणचे शिष्टमंडळ पाकिस्तानात पोहोचले आहे. संसद अध्यक्ष मोहम्मद बाकर गालिबाफ यांच्या नेतृत्वाखाली शुक्रवारी रात्री उशिरा हे पथक इस्लामाबादला पोहोचले आहे. या शिष्टमंडळात परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची, सुप्रीम नॅशनल डिफेन्स कौन्सिलचे सचिव अली अकबर अहमदियन, सेंट्रल बँकेचे गव्हर्नर अब्दोलनासेर हेम्मती, माजी IRGC कमांडर मोहम्मद बाकर जोलगदर आणि संसदेचे अनेक सदस्य यांचा समावेश आहे. इराणने स्पष्ट केले आहे की, जोपर्यंत लेबनॉनमध्ये युद्धविराम लागू होत नाही आणि त्याचे गोठवलेले अब्जावधी डॉलर्स जारी केले जात नाहीत, तोपर्यंत अमेरिकेसोबत चर्चा सुरू होणार नाही. दुसरीकडे अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जेडी वेंस देखील शिष्टमंडळासोबत आज इस्लामाबादला पोहोचतील. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील ही महत्त्वाची बैठक आज इस्लामाबादमध्ये होणार आहे. यावर जगभरातील लोकांचे लक्ष लागून राहिले आहे. इराणच्या शिष्टमंडळाच्या इस्लामाबादमध्ये पोहोचल्याचा व्हिडिओ… ट्रम्प म्हणाले- करार झाला नाही तर पुन्हा हल्ला करू अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प म्हणाले की, जर करार झाला नाही, तर अमेरिका पुन्हा हल्ला करेल. ट्रम्प म्हणाले की, अमेरिकेच्या युद्धनौकांना सर्वोत्तम शस्त्रास्त्रांनी सुसज्ज केले जात आहे. गरज पडल्यास त्यांचा वापर केला जाईल. तर, उपराष्ट्रपती पेन्स यांनी सांगितले की, ट्रम्प यांनी चर्चेसाठी स्पष्ट दिशा-निर्देश दिले आहेत. त्यांनी इराणला इशारा देत म्हटले आहे की, जर तो प्रामाणिकपणे चर्चा करेल तर अमेरिका तयार आहे, परंतु ‘खेळ’ करण्याचा प्रयत्न केल्यास कठोर प्रत्युत्तर दिले जाईल.
माझा एपस्टीनशी काहीही संबंध नव्हता- मेलानिया:पीडितांना काँग्रेसमध्ये बोलू द्या
अमेरिकी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या पत्नी मेलानिया यांनी जेफ्री एपस्टीन प्रकरणात अमेरिकी संसद काँग्रेसकडे हस्तक्षेपाची मागणी करताना म्हटले आहे की, पीडित महिलांना सार्वजनिकरीत्या शपथेवर साक्ष देण्याची संधी मिळायला हवी, जेणेकरून सत्य समोर येऊ शकेल. त्यांनी सांगितले की अधिकृत रेकॉर्डमध्ये पीडितांच्या विधानांचा समावेश केला जावा. मेलानिया म्हणाल्या की एपस्टीन किंवा त्याची सहकारी गिजलेन मॅक्सवेल यांच्याशी माझा कोणताही संबंध नव्हता आणि त्या कधीही त्याच्या खाजगी विमानाने गेल्या नाहीत. सर्व दावे दुर्भावनापूर्ण आहेत आणि त्यांच्या नावाचा उल्लेख कोणत्याही न्यायालयीन दस्तऐवजात, एफबीआय मुलाखतीत आलेला नाही. मेलानिया म्हणाल्या की मी एपस्टीनची पीडित नाही आणि एपस्टीनने माझी ट्रम्प यांच्याशी भेट करून दिली नव्हती. मी माझ्या पतीला १९९८ मध्ये न्यूयॉर्कमधील एका पार्टीत भेटले होते. एपस्टीनच्या ईमेलमध्ये मेलानियाचा उल्लेख अचानक का आले विधान प्रथम महिला मेलानिया यांचे हे पहिले विधान आहे. अचानक आलेल्या या विधानामुळे संपूर्ण जग थक्क झाले आहे. खरं तर, इराण युद्धापासून हा मुद्दा प्रसारमाध्यमातून पूर्णपणे गायब आहे. तज्ज्ञांच्या मते, ट्रम्प यांनी एपस्टीन मुद्द्यावरून लक्ष हटवण्यासाठी इराण युद्ध छेडले. परंतु, अपेक्षित निकाल न मिळाल्याने लोकप्रियता घटत आहे. युद्धाच्या नुकसानीवरही प्रश्न उपस्थित होत आहेत. आता एपस्टीन प्रकरणावर लक्ष परतवणे ट्रम्प यांच्या टीमला अधिक चांगले वाटते.
मॅनहॅटनमधील एका छोट्या दुकानात, 85 कस्टम टेलरमध्ये, शिलाई मशीनवर वाकून किल बे एका ड्रेसची तुरपाई करत आहेत. तेवढ्यात एक ग्राहक त्यांच्याकडे येतो. त्याच्या हातात एक विंटेज टॉमी हिलफिगर जॅकेट आहे, जे त्याला फिट करून घ्यायचे आहे. त्याने जुन्या कपड्यांच्या दुकानातून फक्त 20 डॉलर (1850 रुपये) मध्ये हा ड्रेस विकत घेतला आहे. पण याला योग्य आकार देण्यासाठी किल बेला 280 डॉलर (सुमारे 25,928 रुपये) द्यायला तो तयार आहे. किल बे म्हणतात की, काही वर्षांपूर्वी किमतीतील हा फरक विचित्र वाटला असता, पण आज हीच मागणी त्यांच्या दुकानातील मशीनची चाके फिरवत आहे. 63 वर्षीय किल बे यांनी 17 वर्षांच्या वयात त्यांच्या मूळ देश दक्षिण कोरियामध्ये टेलरिंगचे प्रशिक्षण सुरू केले होते. आज ते अमेरिकेत अशा घटत्या पिढीचा भाग आहेत, ज्यांना हाताच्या कौशल्यात प्रभुत्व आहे. जसजसे जुने शिंपी निवृत्त होत आहेत, तसतशी त्यांच्या कामाची मागणी वाढत आहे. कमी वेतन आणि कठीण कामामुळे नवीन पिढी हे काम स्वीकारण्यास टाळाटाळ करत आहे. अमेरिकन कामगार सांख्यिकी ब्युरोच्या मते, गेल्या 10 वर्षांत व्यावसायिक शिंप्यांच्या संख्येत 30% घट नोंदवली गेली आहे. सध्या संपूर्ण देशात फक्त 17,000 पेक्षा कमी कुशल शिंपी शिल्लक आहेत. या व्यवसायाशी संबंधित लोकांचे सरासरी वय 54 वर्षे आहे, जे इतर नोकऱ्यांच्या तुलनेत सुमारे 12 वर्षांनी जास्त आहे. येथे सुमारे 40 टक्के शिंपी, ड्रेसमेकर परदेशी वंशाचे आहेत. यामध्ये मेक्सिको, दक्षिण कोरिया, व्हिएतनाम आणि चीनमधून आलेल्या लोकांचा सर्वात मोठा वाटा आहे. तज्ञांचे म्हणणे आहे की, जर तरुणांना या व्यवसायाकडे आकर्षित केले नाही, तर येत्या काळात ‘कस्टम फिटिंग’ इतके महाग होईल की ते फक्त श्रीमंत लोकांनाच परवडू शकतील. फास्ट फॅशनच्या काळात वाढलेली पिढी आता टेलर्सकडे जात आहे. कुणाला रेडीमेड कपड्यांना कस्टम फिट द्यायचे आहे, तर कुणाला जुन्या कपड्यांना नवीन जीवन. विशेष म्हणजे, वजन कमी करणाऱ्या औषधांमुळेही टेलर्सचे काम वाढले आहे. लोक वजन कमी झाल्यानंतर आपल्या ढिल्या पॅन्टची कंबर कमी करून घेण्यासाठी आणि बाह्या फिट करून घेण्यासाठी पोहोचत आहेत. याच कारणामुळे, कुशल कारागिरांच्या कमतरतेमुळेही, हा बाजार दरवर्षी 5% च्या वेगाने वाढत आहे. हे काम एआय (AI) देखील हिरावून घेऊ शकत नाही, कारण प्रत्येक व्यक्तीचे माप वेगळे: किल बे किल बे हसत म्हणतात की मी तरुणांना या कामाचा सल्ला देतो कारण हे 'एआय' (AI) देखील हिरावून घेऊ शकत नाही. एआय पॅटर्न बनवू शकते, पण ते एका टेलरच्या हाताच्या कारागिरीची नक्कल करू शकत नाही. प्रत्येक शरीर वेगळे आहे, प्रत्येक आकार वेगळा आहे. जर मी आज हे दुकान बंद केले, तर मी कुठेही जाऊन लगेच काम शोधू शकेन. मात्र, अमेरिकेत टेलर्सची कमतरता हे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या अमेरिकेला मॅन्युफॅक्चरिंग हब बनवण्याच्या मिशनसाठी मोठा धक्का आहे.
ट्रम्प यांच्या पत्नी मेलानिया म्हणाल्या-:लैंगिक गुन्हेगार एपस्टीनशी माझा कोणताही संबंध नव्हता
अमेरिकेच्या फर्स्ट लेडी मेलानिया ट्रम्प यांच्या एका विधानामुळे अचानक खळबळ उडाली आहे. त्यांनी स्पष्टपणे सांगितले आहे की, त्यांचा कुख्यात लैंगिक गुन्हेगार जेफ्री एपस्टीनशी कधीही कोणताही संबंध नव्हता. मेलानिया म्हणाल्या, “मी कधीही एपस्टीनची मैत्रीण नव्हते. मी कधीही त्याच्या विमानात बसले नाही आणि त्याच्या खाजगी बेटावरही गेले नाही.” त्यांनी हे देखील स्पष्ट केले की, त्यांची डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशी भेट एपस्टीनच्या माध्यमातून झाली नव्हती. त्यांच्या मते, जर कधी भेट झाली असेल तर ती फक्त काही सामाजिक कार्यक्रमांमध्येच झाली होती. खरं तर, जेफ्री एपस्टीन एक मोठा व्यावसायिक होता, ज्याच्यावर अल्पवयीन मुलींच्या शोषणासारखे गंभीर आरोप होते. 2019 मध्ये तुरुंगात त्याचा मृत्यू झाला होता, परंतु आजही त्याचे प्रकरण खूप वादात राहते आणि अनेक मोठी नावे त्याच्याशी जोडली गेली आहेत. मेलानियांचे हे विधान चर्चेत आहे कारण अलीकडे असा कोणताही मुद्दा समोर आला नव्हता, तरीही त्यांनी स्वतः पुढे येऊन स्पष्टीकरण दिले. यामुळे प्रश्न निर्माण होत आहेत की, त्यांनी आताच हे का सांगितले. डोनाल्ड ट्रम्प यांनी स्वतःही सांगितले की त्यांना या विधानाची आधीपासून कोणतीही माहिती नव्हती. जाणकारांचे मत आहे की, कदाचित पुढे काहीतरी उघडकीस येणार असेल, त्याआधीच मेलानियांनी आपली भूमिका स्पष्ट केली असावी. तर काही लोक याकडे असेही पाहत आहेत की, सध्याच्या मोठ्या आंतरराष्ट्रीय मुद्द्यांवरून लक्ष विचलित करण्याचा हा प्रयत्न असू शकतो. दक्षिण अमेरिकेतील देश इक्वाडोरने कोलंबियावर 100% शुल्क लावले, अंमली पदार्थांची तस्करी रोखण्यासाठी निर्णय दक्षिण अमेरिकेतील दोन शेजारील देश इक्वाडोर आणि कोलंबिया यांच्यातील तणाव वाढत आहे. इक्वाडोरने कोलंबियातून येणाऱ्या वस्तूंवरील शुल्क (टॅरिफ) वाढवून 100% केले आहे, जे 1 मे पासून लागू होईल. इक्वाडोरचे राष्ट्राध्यक्ष डॅनियल नोबोआ यांनी सीमाभागात वाढती अंमली पदार्थांची तस्करी आणि सुरक्षेच्या मुद्द्यावर हा निर्णय घेतला आहे. सरकारने म्हटले आहे की, “कोलंबियाकडून सीमा सुरक्षेबाबत कोणतीही ठोस पावले उचलली गेली नाहीत, म्हणूनच हा निर्णय घेण्यात आला आहे.” दोन्ही देशांमधील हा संघर्ष अनेक महिन्यांपासून सुरू आहे. यापूर्वी जानेवारीमध्ये 30% आणि मार्चमध्ये 50% शुल्क (टॅरिफ) लावण्यात आले होते, जे आता थेट 100% करण्यात आले आहे. कोलंबियाचे राष्ट्राध्यक्ष गुस्तावो पेट्रो यांनी या निर्णयावर तीव्र प्रतिक्रिया दिली. त्यांनी म्हटले की इक्वाडोरचा हा निर्णय खूप वाईट आहे.
पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबादमध्ये आज अमेरिका आणि इराण यांच्यात युद्धविरामाबाबत महत्त्वाची चर्चा होणार आहे. या बैठकीत अमेरिकेकडून उपराष्ट्रपती जेडी वेंस संघाचे नेतृत्व करतील. या चर्चेला पुढील शांतता प्रक्रियेसाठी महत्त्वाचे मानले जात आहे. या मोठ्या कार्यक्रमापूर्वी पाकिस्तान सरकारने इस्लामाबादमध्ये दोन दिवसांची सुट्टी जाहीर केली आहे. यापूर्वी, अमेरिकेच्या लष्कराच्या मध्य पूर्व कमांडने काल दावा केला होता की या युद्धात इराणचे मोठे नुकसान झाले आहे. हा असा धक्का आहे ज्याचा परिणाम दीर्घकाळ राहील. अमेरिकेचे म्हणणे आहे की त्याने आणि त्याच्या साथीदारांनी इराणच्या ठिकाणांवर 13,000 हून अधिक हल्ले केले आहेत. सध्या युद्धविरामामुळे हल्ले थांबवण्यात आले आहेत, परंतु अमेरिकन सैन्य अजूनही या भागात उपस्थित आहे आणि गरज पडल्यास पुन्हा कारवाई करू शकते. पाकिस्तानी पंतप्रधानांना नोबेल देण्याची मागणी पाकिस्तानच्या पंजाब विधानसभेत पंतप्रधान शाहबाज शरीफ, लष्करप्रमुख फील्ड मार्शल आसिम मुनीर आणि उपपंतप्रधान इशाक डार यांना नोबेल शांतता पुरस्कारासाठी नामांकित करण्याचा प्रस्ताव सादर करण्यात आला आहे. जिओ न्यूजच्या वृत्तानुसार, पीएमएल-एनचे आमदार राणा मुहम्मद अरशद यांनी हा प्रस्ताव सादर केला. यात म्हटले आहे की, पाकिस्तानच्या नेत्यांच्या मध्यस्थीमुळेच अमेरिका-इराणमध्ये 2 आठवड्यांचा युद्धविराम शक्य झाला आणि यामुळे प्रदेशात शांतता व स्थैर्याचा मार्ग मोकळा झाला. इस्रायली हल्ल्याशी संबंधित 3 छायाचित्रे… लेबनॉनमधील बाबदा परिसरात गुरुवारी इस्रायली हल्ल्यानंतर धूर उसळताना. इराण युद्धाशी संबंधित अपडेट्ससाठी खालील ब्लॉग वाचा…
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धबंदीच्या चर्चेत पोस्टमन बनलेला पाकिस्तान आता अडकला आहे. पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी इराणने दिलेल्या १० कलमी अजेंड्यातील अटी बदलून अमेरिकेला सादर केल्या. इराणने युद्धबंदीसाठी लेबनॉनवरील हल्ले थांबवण्याची अट होती. पण शाहबाज यांनी यात बदल करून राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांना चुकीची माहिती दिली. त्यात लेबनॉनवर हल्ले थांबवण्याचा उल्लेख नव्हता. उपराष्ट्राध्यक्ष जेडी व्हेन्स पाकला जाण्यापूर्वी म्हणाले, पाकिस्तानने इराणला योग्य प्रकारे समजावले नाही. गोंधळ निर्माण झाला. ट्रम्प व इराण दोघेही पाकवर नाराज झाले आहेत. व्हेन्स शुक्रवारी पाकमध्ये युद्धबंदीच्या बैठकीसाठी पोहोचणार आहेत. इस्रायल: पाक अविश्वासार्ह, तर नेतन्याहू यांना पश्चात्ताप कट्टरपंथी नेते बेन-ग्विर यांचे म्हणणे आहे की, पंतप्रधान नेतन्याहू यांना आता युद्ध थांबवल्यास पश्चात्ताप होईल. आतापर्यंत इस्रायलने मिळवलेले आपण गमावून बसू. पाकिस्तानच्या मध्यस्थीच्या जाळ्यात अडकता कामा नये. पाक विश्वासार्ह नाही. पाकिस्तान:इम्रानच्या पक्षाचा विरोध, ‘ हे आमचे युद्ध नाही’ पाकिस्तानी पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांच्या युद्धबंदीतील मध्यस्थीला देशातच विरोध होत आहे. इम्रान खान यांच्या पीटीआय पक्षाचे नेते अली अमीन म्हणाले, आमचे युद्ध नाही. शाहबाज शरीफ हे ट्रम्प यांच्या हातातील बाहुले बनले आहेत. इराण: जनता नेतृत्वाच्या पाठीशी, निधी संकलन इराणमधील जनता त्यांच्या नेतृत्वाच्या पाठीशी खंबीरपणे उभी आहे. ते राष्ट्राध्यक्ष पजेशकियान यांच्या प्रत्येक निर्णयाला पाठिंबा देत आहेत. १ कोटी ४० लाख लोक युद्ध स्वयंसेवक बनू इच्छितात. ४२ शहरांत सैन्यासाठी निधी गोळा केला जात आहे. अमेरिका: डेमोक्रॅटचा विरोध, रेटिंग १५ टक्क्यांनी घसरले इराणविरुद्ध युद्ध पुकारल्याने डेमोक्रॅट्स ट्रम्प यांना घेरू शकतात. ट्रम्प यांच्यावर महाभियोग चालू शकतो. नोव्हेंबरमध्ये मध्यावधी निवडणुका होतील. सीएनएनच्या युद्धानंतरच्या पाहणीत ट्रम्प यांचे रेटिंग ५५ वरून ४० टक्क्यांवर आले आहे. आमचे सैनिक अजूनही आदेशाच्या प्रतीक्षेत तैनात अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले आहे की आमचे सैनिक अजूनही आखाती क्षेत्रात पूर्णपणे तैनात आहेत. अमेरिकन युद्धनौका आणि लढाऊ विमाने आदेश मिळण्याची वाट पाहत सज्ज आहेत. आमची दोन अत्यंत स्पष्ट उद्दिष्टे आहेत; पहिले म्हणजे होर्मुझचा मार्ग मोकळा करणे आणि दुसरे म्हणजे इराणला कधीही अण्वस्त्रधारी शक्ती बनू न देणे. ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा नाटोवर निशाणा साधला. पेट्रोलियम मंत्री पुरी कतारमध्ये पश्चिम आशियातील युद्धबंदीनंतर पेट्रोलियम मंत्री हरदीपसिंग पुरी गुरुवारी त्यांच्या दोन दिवसांच्या कतार दौऱ्यासाठी दोहा येथे पोहोचले. परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर ११ व १२ एप्रिल रोजी यूएईच्या दौऱ्यावर असतील. भारतीय जहाज ग्रीन आशा १५ हजार मेट्रिक टन एलपीजी घेऊन नवी मुंबईत पोहोचले. होर्मुझमध्ये आता १४ भारतीय जहाजे व ४०० खलाशी आहेत. इस्रायलकडून युद्धबंदीचे उल्लंघन : इराण तेहरान | इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पजेशकियान यांनी म्हटले आहे की, लेबनॉनवर हल्ले करून इस्रायल युद्धबंदीचे उल्लंघन करत आहे. इस्रायलने आमच्या संयमाचा अंत पाहू नये. आमचे बोट ट्रिगरवर आहे. इराण लेबनॉनला कधीही एकटे सोडणार नाही. इराणचा पाठिंबा असलेल्या हिजबुल्लाने म्हटले की, सध्या इस्रायलसोबत चर्चा नाही. तेल अवीव | लेबनॉनवर बुधवारी झालेल्या भीषण बॉम्बफेकीनंतर इस्रायलचे पंतप्रधान नेतन्याहू आता थोडे नरमले. लेबनॉनसोबत पुढच्या आठवड्यात वॉशिंग्टनमध्ये चर्चा होईल, असे नेतन्याहूंनी रात्री उशिरा सांगितले. यात हिजबुल्लाला निःशस्त्र करणे , शांतता प्रस्थापित करणे याचा समावेश आहे. ट्रम्प यांच्या दबावामुळे नेतन्याहू बॅकफूटवर आले. लेबनॉनमधील इस्रायली हल्ल्यात ३०३ जणांचा मृत्यू झाला. सूत्र म्हणाले, इराणने लेबनॉनवर इस्रायली हल्ले थांबवण्याची मागणी केली.
पाकिस्तानच्या पंजाब विधानसभेत पंतप्रधान शाहबाज शरीफ, लष्करप्रमुख फील्ड मार्शल आसिम मुनीर आणि उपपंतप्रधान इशाक डार यांना नोबेल शांतता पुरस्कारासाठी नामांकित करण्याचा प्रस्ताव सादर करण्यात आला आहे. जिओ न्यूजच्या वृत्तानुसार, PML-N चे आमदार राणा मुहम्मद अरशद यांनी हा प्रस्ताव सादर केला. यात म्हटले आहे की, पाकिस्तानच्या नेत्यांच्या मध्यस्थीमुळेच अमेरिका-इराण यांच्यात 2 आठवड्यांचा शस्त्रसंधी शक्य झाला आणि यामुळे प्रदेशात शांतता व स्थैर्याचा मार्ग मोकळा झाला. 8 एप्रिल रोजी अमेरिकेने इराणसोबत शस्त्रसंधीची घोषणा केली होती. ट्रम्प यांनी सांगितले होते की, त्यांनी हा निर्णय पंतप्रधान शाहबाज शरीफ आणि लष्करप्रमुख आसिम मुनीर यांच्या विनंतीनंतर घेतला होता. इराणनेही याची पुष्टी केली होती. पाकिस्तानी नेत्यांना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर गौरवण्याची मागणी प्रस्तावात म्हटले आहे की, पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी ट्रम्प यांच्याशी बोलून 2 आठवड्यांचा वेळ मागितला, जेणेकरून राजनैतिक प्रयत्नांना संधी मिळू शकेल. अमेरिकेने हे मान्य केले. उपपंतप्रधान इशाक डार यांनी अमेरिका आणि इतर पक्षांशी सतत चर्चा केली आणि दोन्ही देशांना चर्चेच्या टेबलावर आणण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली. प्रस्तावात असेही म्हटले होते की, मध्यपूर्वेतील वाढता तणाव जागतिक शांततेसाठी मोठा धोका बनू शकतो आणि आंतरराष्ट्रीय संकटात बदलू शकतो. अशा परिस्थितीत पाकिस्तानच्या नेतृत्वाच्या राजनैतिक पुढाकाराचे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर कौतुक केले पाहिजे आणि त्यांना नोबेल शांतता पुरस्कारासाठी नामांकित केले पाहिजे. दावा-अमेरिकेने पाकिस्तानी पंतप्रधानांना युद्ध थांबवण्याचा संदेश पाठवला शाहबाज शरीफ यांच्या एका सोशल मीडिया पोस्टवरून वाद निर्माण झाला होता. या पोस्टमध्ये त्यांनी अमेरिकेला इराणवर हल्ला न करण्याची मुदत वाढवण्याची विनंती केली होती. पोस्टच्या एडिट हिस्ट्रीमध्ये ‘ड्राफ्ट- पाकिस्तानी पंतप्रधानांचा संदेश’ दिसल्यानंतर सोशल मीडियावर यावरून अनेक दावे केले जात आहेत. हा संदेश आधीच तयार केला होता का, असा प्रश्न लोक विचारत आहेत. काही वापरकर्त्यांचे म्हणणे आहे की, हा संदेश व्हाईट हाऊसच्या निर्देशानुसार लिहिला गेला असावा. तर, काही लोक असेही म्हणत आहेत की, ट्रम्प पाकिस्तानच्या धोरणांवर प्रभाव टाकत आहेत आणि हे पाकिस्तानी पंतप्रधानांनी त्यांची गुलामगिरी करण्यासारखे आहे. पाकिस्तानने युद्धबंदीसाठी काय केले? अमेरिका आणि इराणच्या युद्धात पाकिस्तानचे राजनैतिक प्रयत्न अनेक आठवड्यांपासून सुरू होते. कधी चर्चेच्या टेबलावर आणि कधी पडद्यामागे... पाकिस्तानने हस्तक्षेप का केला? जर अमेरिकेने इराणवर मोठा हल्ला केला असता, तर पाकिस्तानलाही त्याचा फटका बसला असता. खरेतर, पाकिस्तान आणि इराण शेजारी आहेत. पाकिस्तानला इराणी निर्वासितांचा भार सहन करावा लागला असता. आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत असलेला पाकिस्तान हल्ल्यामुळे निर्माण होणारे आर्थिक संकट सहन करू शकला नसता. युद्धामुळे पाकिस्तानात डिझेलचे दर 500 पाकिस्तानी रुपयांच्या पुढे गेले आहेत. परिस्थिती अशी आहे की, शाळा बंद कराव्या लागत आहेत. कर्मचाऱ्यांना वर्क फ्रॉम होम करण्यास सांगितले आहे. दुकाने रात्री 8 वाजेपर्यंत बंद करण्यास सांगण्यात आले. जर युद्ध वाढले असते तर पाकिस्तानची परिस्थिती आणखी वाईट झाली असती. याशिवाय, जर इराणवर हल्ला झाला असता तर इराणनेही प्रत्युत्तर दिले असते, ज्यामध्ये सौदी अरेबिया, यूएई, कतार यांसारखे देशही लक्ष्य झाले असते. विशेष गोष्ट अशी आहे की, जर सौदीवर मोठे हल्ले झाले असते तर पाकिस्तानलाही युद्धात सामील व्हावे लागले असते, कारण त्याने सौदीसोबत एक संरक्षण करार केला आहे. मात्र, पाकिस्तानने असे करणे टाळले असते, जसे त्याने यापूर्वीही केले आहे.
अभिनेता मॅथ्यू पेरीचे मृत्यू प्रकरण:भारतीय वंशाच्या महिलेला 15 वर्षांची शिक्षा, ड्रग्ज विकले होते
हॉलिवूडच्या प्रसिद्ध टीव्ही शो ‘फ्रेंड्स’ मधील अभिनेता मॅथ्यू पेरीच्या मृत्यूशी संबंधित ड्रग्ज प्रकरणात न्यायालयाने भारतीय वंशाच्या जसवीन संघा या महिलेला 15 वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावली आहे. जसवीनला ‘केटामाइन क्वीन’ म्हणूनही ओळखले जाते. जसवीन संघाने गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये पाच आरोपांची कबुली दिली होती. यामध्ये केटामाइन विकण्याच्या आरोपाचाही समावेश होता, ज्याला मॅथ्यू पेरीच्या मृत्यूचे प्रमुख कारण मानले गेले. केटामाइन हे एक बेशुद्ध करणारे औषध आहे, ज्याचा वापर केवळ डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली केला जातो. मॅथ्यू पेरी ऑक्टोबर 2023 मध्ये त्याच्या घरातील हॉट टबमध्ये मृतावस्थेत आढळला होता. तपासात असे समोर आले की, त्याचा मृत्यू केटामाइनच्या अतिसेवनामुळे (ओव्हरडोज) झाला होता. सरकारी वकिलांच्या म्हणण्यानुसार, नॉर्थ हॉलिवूडमध्ये असलेले जसवीनचे घर ड्रग्ज पुरवठ्याचे केंद्र बनले होते, जिथे श्रीमंत ग्राहकांना वेगवेगळ्या प्रकारचे मादक पदार्थ विकले जात होते. तपासादरम्यान जसवीनच्या घरातून मोठ्या प्रमाणात केटामाइन, मेथामफेटामिन, कोकेन आणि इतर ड्रग्ज जप्त करण्यात आले होते. आरोपीने दीर्घकाळ आपल्या कृत्याबद्दल कोणतीही खंत व्यक्त केली नाही, त्यामुळे त्याला कठोर शिक्षा देणे आवश्यक होते, असेही न्यायालयाने म्हटले. बांगलादेशचे परराष्ट्र मंत्री भारत दौऱ्यावर, शेख हसीना यांना प्रत्यार्पित करण्याची मागणी बांगलादेशचे परराष्ट्र मंत्री खालिलुर रहमान बुधवारी नवी दिल्लीत पोहोचले. यावेळी त्यांनी परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर, पेट्रोलियम मंत्री हरदीप सिंग पुरी आणि राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोभाल यांची भेट घेतली. त्यांनी भारताला माजी पंतप्रधान शेख हसीना आणि माजी गृहमंत्री असददुज्जमान खान कमाल यांना प्रत्यार्पित करण्याची मागणी पुन्हा केली. दोघांना आंतरराष्ट्रीय गुन्हे न्यायाधिकरणाने मृत्यूदंडाची शिक्षा सुनावली आहे. शेख हसीना ऑगस्ट 2024 पासून भारतात राहत आहेत. त्यांना देशातील मोठ्या निदर्शनांनंतर सत्तेतून पायउतार व्हावे लागले होते. रहमान यांनी भारताला डिझेल आणि खतांचा पुरवठा वाढवण्याची मागणी केली. भारताने 31 मार्च रोजी बांगलादेशला 7000 टन डिझेलचा पुरवठा केला होता, त्याबद्दल बांगलादेशने आभारही मानले. बांगलादेश सध्या ऊर्जेसाठी आयातीवर अवलंबून आहे. इराणशी संबंधित युद्धामुळे त्याचा पुरवठा प्रभावित झाला आहे. भारताचे दोन मंत्री परदेशात रवाना, होर्मुझ संकटाच्या पार्श्वभूमीवर तेल-वायू पुरवठा सुरक्षित करण्याचा प्रयत्न पश्चिम आशियामध्ये सुरू असलेला तणाव आणि ऊर्जा संकटाच्या पार्श्वभूमीवर भारताचे दोन महत्त्वाचे मंत्री महत्त्वाच्या परदेश दौऱ्यांवर जात आहेत. या दौऱ्यांचा उद्देश तेल-वायू पुरवठा, ऊर्जा सुरक्षा आणि प्रादेशिक परिस्थितीवर चर्चा करणे हा आहे. केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री हरदीप सिंग पुरी ९-१० एप्रिल २०२६ रोजी कतारच्या अधिकृत दौऱ्यावर जातील. तर, परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर ११-१२ एप्रिल रोजी यूएईचा दौरा करतील. हे दोन्ही दौरे अशा वेळी होत आहेत, जेव्हा अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यातील संघर्षामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावर परिणाम झाला आहे. विशेषतः, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील अडथळ्यामुळे तेल आणि वायूच्या पुरवठ्याबाबत चिंता वाढली होती. कतारने परिस्थिती सुधारल्यानंतर नैसर्गिक वायू उत्पादन पुन्हा सुरू करण्याची तयारी वेगवान केली आहे. रास लाफान येथील जगातील सर्वात मोठ्या एलएनजी प्लांटमध्ये काम पुन्हा सुरू करण्यासाठी अभियंते आणि कर्मचाऱ्यांना एकत्र आणले जात आहे. यापूर्वी इराणच्या हल्ल्यांमुळे या प्लांटचे कामकाज प्रभावित झाले होते, ज्यामुळे जागतिक पुरवठा साखळीवर परिणाम झाला होता. तर, यूएईच्या दौऱ्यावर परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर भारत-यूएई धोरणात्मक भागीदारी, ऊर्जा सुरक्षा आणि प्रादेशिक परिस्थितीवर चर्चा करतील. खरेतर, पश्चिम आशियातील वाढता तणाव आणि पुरवठा खंडित होण्याच्या धोक्याच्या पार्श्वभूमीवर भारत आपल्या ऊर्जा गरजा सुरक्षित करण्यासाठी सक्रिय मुत्सद्देगिरी करत आहे. याच कारणामुळे दोन्ही मंत्री वेगवेगळ्या देशांमध्ये जाऊन ऊर्जा संबंधित महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर चर्चा करतील.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ‘संपूर्ण संस्कृती’ मिटवण्याची धमकी दिल्यानंतर मंगळवारी पूर्ण इराण रात्रभर जागा होता. हल्ल्याच्या भीतीपेक्षा लोकांचा उत्साह अधिक दिसत होता. इराणचा हा पवित्रा पाहून राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांना झुकावे लागले. ट्रम्प यांनी बुधवारी पहाटे दोन आठवड्यांसाठी युद्धविरामाची घोषणा केली. इस्रायलनेही इराणविरुद्ध युद्धबंदीला संमती दिल्याने ४० दिवस चाललेल्या युद्धाने त्रस्त जगाने सुटकेचा निश्वास सोडला. भारताने ७ वर्षांनंतर इराणकडून तेल खरेदी केली असून या आठवड्याच्या अखेरीस तेल टँकर भारतात पोहोचेल. इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामेनींच्या स्मृतीप्रीत्यर्थ बुधवारी उशिरा इराणच्या रस्त्यांवर मोठी गर्दी जमली होती. २८ फेब्रुवारीला अमेरिकी हल्ल्यात खामेनी मारले गेले होते. इराणचे राष्ट्राध्यक्ष पजेशकियान म्हणाले की, आम्ही कायम युद्धबंदीसाठी अमेरिकेला १० मुद्दे पाठवले. शुक्रवारी इस्लामाबादेत अमेरिका व इराणच्या प्रतिनिधींमध्ये चर्चा सुरू होईल, ज्यात अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष जेडी वेंस सहभागी होतील. दरम्यान, ट्रम्प यांनी इशारा दिला आहे की, इराणला शस्त्रे पुरवणाऱ्या देशांवर त्वरित ५०% टॅरिफ लावू. भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने युद्धविरामाचे स्वागत करत म्हटले यामुळे होर्मुजमधून विनाअडथळा वाहतूक सुरू होऊ शकेल. 40 दिवसांचे युद्ध, सोने सुमारे 5% अन् चांदी 8% स्वस्त, रुपया 1.6% कमकुवतबाजार 27 फेब्रुवारी 8 एप्रिल घसरण/तेजी सेन्सेक्स 81,287 77,563 -4.6%कच्चे तेल 72.87 94.80 30.09%सोना 1,63,873 1,56,148 -4.71%चांदी 2,80,160 2,57,500 -8.09%रुपया 91.08 92.54 -1.6%स्रोत: बीएसई, एमसीएक्स, ऑइलप्राइस.कॉम, सेन्सेक्स 2,946 अंक वाढला, क्रूड $94 वर मुंबई | अमेरिका - इराण युद्धविरामाची घोषणा होताच कच्च्या तेल किमतीत १५% घसरण झाली. परिणामी सेन्सेक्स आणि निफ्टी सुमारे ४% नी वधारले आहेत. सेन्सेक्स २,९४६ अंकांनी (३.९५%) वधारून ७७,५६३ वर बंद झाला. तसेच निफ्टीमध्ये ८७३.७० अंकांची (३.७८%) वाढ होऊन तो २३,९९७ वर बंद झाला. इस्रायलचा लेबनॉनवर हल्ला, इराण संतापला इराण : होर्मुजवर १ डॉलर प्रति बॅरल ‘टोल’ घेणार कायम युद्धविरामासाठी इराणने १० कलमी प्रस्ताव मांडला. मुख्य मुद्द्यांवर ट्रम्पची प्रतिक्रिया व त्याचे अर्थ असे..१. होर्मुज सामुद्रधुनी: यावर आपले पूर्ण नियंत्रण असावे व तिथून जाणाऱ्या तेल टँकरकडून १ डॉलर प्रति बॅरल टोल वसूल करावा, अशी इराणची अट आहे. याचे पेमेंट युआन किंवा क्रिप्टोकरन्सीत व्हावे. यातून दररोज ७,२०० कोटींची कमाई होईल. ट्रम्प हे याला ‘जॉइंट व्हेंचर’ बनवण्याच्या बाजूने आहेत.२. अणु कार्यक्रम: इराणला शांततापूर्ण अणु कार्यक्रम सुरू ठेवायचा असून बुशहर प्लांटच्या आंतरराष्ट्रीय तपासासाठी ते तयार आहेत. ट्रम्प यांचा दावा आहे की इराणकडे शुद्ध युरेनियम नाही, मात्र इराणने यावर मौन पाळले आहे.३. निर्बंधांची समाप्ती: इराण अमेरिकन निर्बंध हटवण्याची व १५ लाख कोटी रुपयांची गोठवलेली संपत्ती मुक्त करण्याची मागणी करत आहे. ट्रम्पनी सर्व देशांना १ महिन्यापर्यंत इराणी तेल खरेदीची सूट देण्याचे संकेत दिले.४. सुरक्षेची हमी: अमेरिका व इस्रायलने भविष्यात हल्ला न करण्याची हमी द्यावी व खाडीतून अमेरिकन लष्करी तळ हटवावेत, अशी इराणची इच्छा आहे. ट्रम्प हल्ले न करण्यास सहमत आहेत, पण तळ हटवण्यास त्यांनी नकार दिला आहे. युद्धविराम; जिनपिंगच्या सांगण्यावरून इराण तयार हल्ल्याच्या अल्टिमेटमच्या (भारतीय वेळेनुसार बुधवारी सकाळी ५:३० वाजता) ९० मिनिटे आधी ट्रम्प यांनी युद्धविराम घोषित केला. ट्रम्प यांनी पाकचे लष्करप्रमुख मुनीर व पंतप्रधान शाहबाज यांच्याशी फोनवर चर्चा केली, मात्र चिनी राष्ट्राध्यक्ष जिनपिंग यांच्या मध्यस्थीनंतर इराण तयार झाला. कतारला सर्वाधिक फटका, सौदीचे १० अब्ज डॉलर्स बुडाले इराण युद्धामुळे खाडी देशांना त्यांच्या जीडीपीच्या सुमारे २% नुकसान सोसावे लागले आहे. सौदी अरेबिया, कतार आणि यूएईला सुमारे ७० अब्ज डॉलर्सचा (६.४६ लाख कोटी रुपये) फटका बसला आहे. कतारला सर्वाधिक फटका बसला असून त्यांच्या उत्पन्नाचा ८०% वाटा तेल-गॅसवर अवलंबून आहे. येथील नुकसान झालेली रिफायनरी दुरुस्त करण्यासाठी ३-५ वर्षे लागतील. तोपर्यंत निर्यात क्षमता युद्धपूर्व पातळीपेक्षा १७% कमी राहू शकते. एकट्या ‘कतार एनर्जी’ला २० अब्ज डॉलर्सच्या तोट्याचा अंदाज आहे, जो त्यांच्या २०२५ च्या महसुलाच्या अर्धा आहे. तसेच कतार शेअर बाजाराने १३ अब्ज डॉलर्स गमावले आहेत. सौदी अरेबियाचे तेल उत्पादन १.०४ कोटी बॅरलवरून ८० लाख बॅरल प्रतिदिनवर आले आहे, ज्यामुळे त्यांना १० अब्ज डॉलर्सचे नुकसान झाले. यूएईलाही ६ अब्ज डॉलर्सचे नुकसान झाले आहे. हे नुकसान भरून काढण्यासाठी मोठा काळ लागेल. कारण बंद पडलेले तेलाचे कुवे, रिकामी स्टोअरेज आणि रिफायनिंग प्रक्रिया पुन्हा सुरू करण्यासाठी महिने किंवा वर्षे लागू शकतात. दरम्यान, इस्रायलशी जवळीक आणि इराणशी असलेल्या चांगल्या संबंधांमुळे भारताला फारसे नुकसान झालेले नाही.
इराणने सौदी अरेबियाच्या महत्त्वाच्या ईस्ट-वेस्ट ऑइल पाइपलाइनवर बुधवारी ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रांनी हल्ला केला. ही पाइपलाइन होर्मुज स्ट्रेटला बायपास करण्यासाठी तयार करण्यात आली होती. ही पाइपलाइन सौदी अरेबियासाठी खूप महत्त्वाची आहे, कारण यातून देशाच्या पूर्वेकडील भागातून दररोज सुमारे 70 लाख बॅरल तेल यनबू बंदरापर्यंत पोहोचवले जाते. यासोबतच देशातील इतर तेल सुविधांवरही परिणाम झाला आहे. दरम्यान, लेबनॉनमध्ये इस्रायलच्या हल्ल्यांमध्ये 254 लोकांचा मृत्यू झाला असून 800 हून अधिक लोक जखमी झाले आहेत. या हल्ल्यांबाबत इस्रायलने म्हटले आहे की, हा त्यांचा आतापर्यंतचा सर्वात मोठा संयुक्त हल्ला होता. दुसरीकडे, इराणने इशारा दिला आहे की, जर इस्रायलने लेबनॉनवर असेच हल्ले सुरू ठेवले, तर ते युद्धबंदी (सीजफायर) मोडू शकतात, ज्यामुळे संपूर्ण प्रदेशात तणाव आणखी वाढू शकतो. अहवाल- इराणने होर्मुझमधून जाणाऱ्या टँकरवर प्रति बॅरल 1 डॉलर टोल लावला इराण होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या तेलाच्या जहाजांकडून प्रत्येक बॅरलमागे 1 डॉलर कर घेण्याची योजना आखत आहे आणि पेमेंट क्रिप्टोकरन्सीमध्ये (डिजिटल चलन) घेऊ इच्छितो. ही बातमी फायनान्शियल टाइम्सने सूत्रांच्या हवाल्याने दिली आहे. इराण या मार्गातून जाणाऱ्या प्रत्येक जहाजावर लक्ष ठेवेल आणि नियंत्रण करेल. जहाजांना आधी त्यांच्या मालाची (कार्गो) माहिती द्यावी लागेल, त्यानंतरच पुढे जाण्याची परवानगी मिळेल. इराणचे अधिकारी हमीद हुसैनी यांनी सांगितले की, हे यासाठी केले जात आहे जेणेकरून दोन आठवड्यांत शस्त्रास्त्रांची वाहतूक होऊ नये. ते म्हणाले की, जहाजांना जाऊ दिले जाईल, परंतु प्रक्रियेला वेळ लागू शकतो कारण इराणला कोणतीही घाई नाही. या योजनेअंतर्गत जहाजांना ईमेलद्वारे त्यांच्या मालाची माहिती द्यावी लागेल. यानंतर इराण कर निश्चित करेल, जो प्रत्येक बॅरलवर 1 डॉलर असेल, आणि तो बिटकॉइनसारख्या डिजिटल चलनात द्यावा लागेल. इराण युद्धाशी संबंधित चित्र… इराण युद्धाशी संबंधित अपडेट्ससाठी खालील ब्लॉग वाचा…
मध्य पूर्वेत सुरू असलेल्या संघर्षामुळे भारताने 7 वर्षांनंतर इराणकडून तेल खरेदी पुन्हा सुरू केली आहे. शिपिंग डेटानुसार, 'जया' नावाचा टँकर इराणी कच्चे तेल घेऊन भारताच्या पूर्व किनारपट्टीकडे येत आहे. हा टँकर आधी गुजरातच्या वाडिनार बंदराकडे येत होता. यात सुमारे 6 लाख बॅरल कच्चे तेल भरले होते. पण नंतर तो चीनकडे वळला. तेव्हा असे सांगण्यात आले होते की, पेमेंटच्या अडचणीमुळे तो भारतात न येता चीनला जात आहे. पेट्रोलियम मंत्रालयाने ते अहवाल चुकीचे असल्याचे सांगितले होते. मात्र, आता तो पुन्हा भारताकडे वळला आहे. सध्या त्याचे स्थान मलेशियाजवळ आहे. या आठवड्याच्या अखेरीस तो भारताच्या पूर्व किनारपट्टीवर पोहोचेल असे मानले जात आहे. अमेरिकेने भारताला 30 दिवसांची सूट दिली आहे 2018 पर्यंत भारत इराणकडून मोठ्या प्रमाणात स्वस्त तेल खरेदी करत होता. त्यावेळी भारत दररोज सुमारे 5.18 लाख बॅरल इराणी तेल आयात करत होता, जे एकूण आयातीच्या सुमारे 11.5% होते. पण अमेरिकेच्या निर्बंधांनंतर भारताने इराणकडून तेल खरेदी करणे बंद केले आणि इतर देशांकडून पुरवठा वाढवला. अलीकडेच अमेरिकेने 30 दिवसांची मर्यादित सूट दिली आहे, ज्या अंतर्गत समुद्रात इराणी तेल खरेदी करण्याची परवानगी आहे. ही सूट 19 एप्रिलपर्यंत लागू आहे. मंत्रालयाच्या मते, मध्य पूर्वेत पुरवठा विस्कळीत झाल्यामुळे भारतीय रिफायनर्सनी 40 हून अधिक देशांकडून कच्चे तेल खरेदी केले आहे आणि पेमेंटची कोणतीही अडचण नाही. पश्चिम आशियामध्ये सुरू असलेल्या संघर्षानंतर तेलाच्या किमतींमध्ये मोठी वाढ झाली होती. यामुळे अनेक देशांवर परिणाम झाला. त्याचबरोबर भारतीय तेल कंपन्यांनाही नुकसान झाले होते. पण आता इराणकडून स्वस्त तेल मिळाल्याने भारतीय तेल कंपन्यांना दिलासा मिळू शकतो. अमेरिकेची सूट काय आहे आणि ती कशी काम करते? अमेरिकेने दिलेली 30 दिवसांची सूट पूर्णपणे निर्बंध हटवण्यासारखी नाही. ही एक मर्यादित आणि नियंत्रित व्यवस्था आहे. अमेरिकेने 2018 पासून इराणच्या तेलावर कठोर निर्बंध लादले आहेत, ज्या अंतर्गत कोणताही देश थेट इराणकडून तेल खरेदी करत असेल तर त्यावर दुय्यम निर्बंध (secondary sanctions) लागू होऊ शकतात. म्हणजेच, त्या देशातील कंपन्यांवरही अमेरिकन कारवाई होऊ शकते. याच दरम्यान, जेव्हा जागतिक परिस्थिती बिघडते, जसे की सध्या मध्य पूर्वेतील संघर्षामुळे पुरवठ्यावर दबाव वाढला आहे, तेव्हा अमेरिका काही काळासाठी सवलत देते. याचा उद्देश असा असतो की, तेलाचे बाजार पूर्णपणे असंतुलित होऊ नये आणि किमती अनियंत्रितपणे वाढू नयेत. ही सूट पूर्णपणे खुली नाही. यामध्ये नवीन मोठ्या करारांना परवानगी नसते. त्याऐवजी, समुद्रात आधीपासून असलेल्या इराणी तेल खरेदी करण्याची परवानगी मिळते. याचा अर्थ असा आहे की, देश थेट इराणसोबत नवीन दीर्घकालीन करार करू शकत नाहीत. ते केवळ मर्यादित प्रमाणात उपलब्ध असलेले तेलच खरेदी करू शकतात. पेमेंट सिस्टीम या सवलतीत महत्त्वाची भूमिका बजावते. सामान्यतः डॉलर व्यवहार किंवा अमेरिकन बँकिंग सिस्टीमपासून दूर राहण्याचा प्रयत्न केला जातो, जेणेकरून निर्बंधांचे उल्लंघन होऊ नये. यापूर्वी भारताने रुपया-रियालसारख्या पर्यायी सिस्टीमचा वापर केला होता, ज्यामुळे अमेरिकेच्या हस्तक्षेपाशिवाय पेमेंट करता आले. अशी सवलत यापूर्वीही देण्यात आली होती. 2018 मध्ये निर्बंधांनंतर भारताला काही काळासाठी दिलासा मिळाला होता, परंतु नंतर अमेरिकेने ती रद्द केली, त्यानंतर भारताला इराणकडून तेल आयात पूर्णपणे थांबवावे लागले. सध्या दिलेली सवलत 19 एप्रिलपर्यंत मर्यादित आहे, म्हणजेच हे स्पष्ट संकेत आहे की अमेरिका सध्या केवळ तात्पुरता दिलासा देऊ इच्छितो, कायमस्वरूपी धोरणात्मक बदल करत नाहीये. भारतासाठी याचा अर्थ असा आहे की तो काही काळासाठी स्वस्त इराणी तेल खरेदी करून खर्च कमी करू शकतो, परंतु दीर्घकालीन पुरवठा धोरण अजूनही अनिश्चित राहील. भारताने रशियाकडून तेल वाढवले, इराणकडून खरेदी पुन्हा सुरू इराणकडून तेल खरेदी पुन्हा सुरू होत आहे, पण हे अशा वेळी होत आहे जेव्हा होर्मुझसारख्या महत्त्वाच्या सागरी मार्गावर तणाव कायम आहे. भारताचे सुमारे 35 ते 50 टक्के कच्चे तेल आणि बहुतेक LPG याच मार्गाने येते, त्यामुळे या परिस्थितीमुळे देशाच्या ऊर्जा पुरवठ्यावर दबाव वाढला आहे. याच कारणामुळे भारताने रशियाकडूनही तेल खरेदी वाढवली आहे. डेटा कंपनी कॅप्लरनुसार, संघर्ष वाढल्यानंतर एका आठवड्यात भारताने सुमारे 30 दशलक्ष बॅरल रशियन तेल खरेदी केले. 24 मार्चपर्यंत रशियाकडून आयात वाढून सुमारे 1.9 दशलक्ष बॅरल प्रतिदिन झाली, तर फेब्रुवारीमध्ये ती अंदाजे 1 दशलक्ष बॅरल प्रतिदिन होती. या तणावाचा परिणाम किमतींवरही स्पष्टपणे दिसून आला आहे. रिस्टॅड एनर्जीनुसार, फेब्रुवारी 2026 मध्ये भारतीय क्रूड बास्केटची सरासरी किंमत 69 डॉलर प्रति बॅरल होती, जी मार्चमध्ये वाढून 113 डॉलर प्रति बॅरल झाली. दरम्यान, अमेरिका-इस्त्राईल संघर्षामुळे पुरवठा प्रभावित झाल्याने भारताने इराणसोबतचे आपले ऊर्जा संबंध पुन्हा संतुलित करण्याचा प्रयत्न केला आहे. अहवालानुसार, सध्या 17 भारतीय जहाजे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये सुरक्षित मार्गाची वाट पाहत आहेत, तर सात जहाजे नुकतीच तिथून गेली आहेत. भारताने अमेरिकेच्या नौदल आघाडीत सामील होण्याऐवजी इराणशी थेट चर्चा करण्याचा मार्ग निवडला आहे. इराणमधून फक्त कच्चे तेलच नाही, तर एलपीजीचा पुरवठाही येत आहे. सुमारे 44,000 मेट्रिक टन एलपीजी घेऊन एक जहाज 2 एप्रिल रोजी मंगळूर बंदरात पोहोचले आणि सध्या तिथे इंधन उतरवत आहे.
तारीख: 11 फेब्रुवारी ठिकाण: व्हाईट हाऊस, वॉशिंग्टन डीसी इस्त्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू सकाळीच व्हाईट हाऊसमध्ये पोहोचले होते. ते अनेक महिन्यांपासून अमेरिकेवर इराणवर मोठा हल्ला करण्यासाठी दबाव टाकत होते. मात्र, यावेळीची भेट अत्यंत गुप्त होती. त्यांना कोणत्याही औपचारिक स्वागताशिवाय थेट आत नेण्यात आले, जेणेकरून माध्यमांना काहीही कळू नये. आधी कॅबिनेट रूममध्ये चर्चा झाली आणि नंतर त्यांना व्हाईट हाऊसच्या सिच्युएशन रूममध्ये नेण्यात आले, जिथे खरी बैठक झाली. हे तेच ठिकाण आहे जिथे अमेरिका युद्ध आणि राष्ट्रीय सुरक्षेशी संबंधित मोठे निर्णय घेतो, परंतु सहसा येथे परदेशी नेत्यांना आणले जात नाही. सहसा जेव्हा मोठी बैठक असते, तेव्हा ट्रम्प टेबलाच्या सर्वात पुढच्या म्हणजेच ‘हेड’ खुर्चीवर बसतात. तेथून ते सर्वांना पाहतात आणि बैठकीचे नेतृत्व करतात. पण या बैठकीत ट्रम्प टेबलाच्या बाजूला जाऊन बसले आणि त्यांचे तोंड भिंतीवर लावलेल्या मोठ्या स्क्रीनकडे होते. ट्रम्प-नेतन्याहू समोरासमोर होते. स्क्रीनवर इस्रायलची गुप्तचर संस्था मोसादचे प्रमुख डेव्हिड बार्निया आणि इस्रायली लष्करी अधिकारी जोडले गेले होते. यामुळे असे वातावरण निर्माण झाले होते की नेतन्याहू युद्धाच्या वेळी आपल्या संपूर्ण कमांडसह उभे आहेत. या बैठकीत फार कमी लोक सहभागी झाले होते जेणेकरून कोणतीही माहिती बाहेर जाऊ नये. परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो, संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ, सीआयए प्रमुख जॉन रॅटक्लिफ, जॉइंट चीफ्सचे अध्यक्ष जनरल डॅन केन, ट्रम्प यांचे जावई जॅरेड कुशनर आणि विशेष दूत स्टीव्ह विटकॉफ उपस्थित होते. व्हाईट हाऊसच्या चीफ ऑफ स्टाफ सुझी वाईल्सही तिथे होत्या. उपाध्यक्ष जेडी वेंस या बैठकीत नव्हते कारण ते अझरबैजानमध्ये होते आणि बैठक अचानक ठरली होती. नेतन्याहू म्हणाले - इराणवर हल्ला करण्याची हीच योग्य वेळ नेतन्याहू यांनी एक तासाचे सादरीकरण केले आणि ट्रम्प यांना समजावण्याचा प्रयत्न केला की इराणवर हल्ला करण्याची हीच सर्वात योग्य वेळ आहे. ते म्हणाले की इराणचे सरकार कमकुवत झाले आहे आणि जर अमेरिका आणि इस्रायलने एकत्र हल्ला केला तर इराणची लष्करी ताकद लवकर संपवली जाऊ शकते. नेतन्याहू यांनी दावा केला की इराणची क्षेपणास्त्र प्रणाली काही आठवड्यांत नष्ट केली जाऊ शकते आणि सरकार इतके कमकुवत होईल की ते होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद करू शकणार नाही. नेतन्याहू यांनी असेही म्हटले की, इराणमध्ये पुन्हा एकदा निदर्शने सुरू होऊ शकतात आणि जर इस्रायलने गुप्तपणे मदत केली, तर ही निदर्शने सरकार पाडण्यापर्यंत पोहोचू शकतात. त्यांनी असेही सुचवले की, इराकमधील कुर्दिश सैनिक इराणमध्ये घुसून आणखी एक आघाडी उघडू शकतात, ज्यामुळे सरकार लवकर पडेल. यादरम्यान एक व्हिडिओ देखील दाखवण्यात आला, ज्यात सरकार पडल्यानंतर सत्ता सांभाळू शकणाऱ्या संभाव्य नेत्यांना दाखवण्यात आले होते. यात रजा पहलवी यांचेही नाव होते, जे इराणच्या शेवटच्या शहाचे पुत्र आहेत आणि सध्या अमेरिकेत राहतात. नेतन्याहू यांनी वारंवार सांगितले की, आता हल्ला करणे आवश्यक आहे, कारण उशीर झाल्यास इराण अधिक मजबूत होईल. त्यांचे म्हणणे होते की, काहीही न करण्याचा धोका, हल्ला करण्यापेक्षा जास्त आहे. नेतन्याहूंच्या बोलण्याने ट्रम्प प्रभावित झाले ट्रम्प या प्रस्तावाने खूप प्रभावित झाले. त्यांनी सांगितले की ही योजना त्यांना योग्य वाटते. यामुळे नेतन्याहूला कळून चुकले की अमेरिका सोबत येऊ शकते. यानंतर अमेरिकन गुप्तचर संस्थांचे काम या योजनेला समजून घेणे हे होते. दुसऱ्या दिवशी सिच्युएशन रूममध्ये केवळ अमेरिकन अधिकाऱ्यांची बैठक झाली. यामध्ये योजनेला 4 भागांमध्ये विभागले गेले. 1. खामेनी आणि सर्वोच्च नेतृत्वाला संपवणे2. इराणची लष्करी ताकद संपवणे3. देशात बंड घडवून आणणे 4. सरकार बदलून नवीन व्यवस्था आणणे गुप्तचर संस्थांनी सांगितले की पहिले दोन उद्देश साध्य करता येतात, पण बाकीचे दोन वास्तवापासून दूर आहेत. सीआयए प्रमुख जॉन रॅटक्लिफ यांनी याला विनोद म्हटले आणि मार्को रुबियो यांनी याला निरुपयोगी म्हटले. जेव्हा ट्रम्प बैठकीत आले तेव्हा त्यांना हाच अहवाल देण्यात आला. उपाध्यक्ष जेडी वेन्स देखील परत आले होते आणि त्यांनी या योजनेबद्दल तीव्र चिंता व्यक्त केली. जनरल डॅन केन यांनीही सांगितले की इस्रायल अनेकदा योजनांना अतिशयोक्तीपूर्ण पद्धतीने सादर करतो कारण त्याला अमेरिकेची मदत हवी असते. यानंतर ट्रम्प यांनी स्पष्टपणे सांगितले की जर सरकार बदलणे शक्य नसेल तरीही काही फरक पडत नाही. ते म्हणाले की हा इस्रायल किंवा इराणचा प्रश्न असेल, पण त्यांचा निर्णय यावर अवलंबून राहणार नाही. त्यांचे लक्ष प्रामुख्याने इराणच्या सर्वोच्च नेत्यांना संपवण्यावर आणि त्याची लष्करी ताकद मोडून काढण्यावर होते. इराणला कमकुवत समजण्याची ट्रम्प यांची चूक पुढील काही दिवसांत अनेक बैठका झाल्या. या बैठकांमध्ये जनरल केन यांनी इशारा दिला की, जर इराणविरुद्ध मोठे युद्ध सुरू झाले तर अमेरिकेची शस्त्रे वेगाने संपू शकतात. विशेषतः, क्षेपणास्त्र इंटरसेप्टर आधीच कमी आहेत कारण अमेरिका युक्रेन आणि इस्रायलला मदत करत आहे. त्यांनी असेही म्हटले की, होर्मुझ सुरक्षित ठेवणे खूप कठीण होईल आणि जर इराणने ते बंद केले तर जागतिक तेल पुरवठ्यावर मोठा परिणाम होईल. पण ट्रम्पना विश्वास होता की युद्ध खूप लवकर संपेल. त्यांना वाटले की इराण जास्त प्रत्युत्तर देऊ शकणार नाही, जसे जूनमध्ये झालेल्या हल्ल्यांनंतर दिसून आले होते. युद्ध सुरू करण्याला वेंसने सर्वाधिक विरोध केला जनरल केन यांनी कधीही असे म्हटले नाही की युद्ध चुकीचे आहे, पण ते वारंवार त्याच्या धोक्यांबद्दल सावध करत राहिले. ते प्रत्येक नियोजनावर 'त्यानंतर काय होईल?' असे विचारत असत, पण ट्रम्प अनेकदा त्यांच्या विचारांशी जुळणाऱ्या गोष्टींवरच लक्ष देत होते. मंत्रिमंडळातही मतभेद होते. संरक्षण मंत्री हेगसेथ युद्धाचे सर्वात मोठे समर्थक होते. मार्को रुबियो थोडे सावध होते आणि आधी दबावाचे धोरण सुरू ठेवू इच्छित होते, पण त्यांनी ट्रम्पना थांबवण्याचा प्रयत्न केला नाही. सूजी वाइल्सनाही चिंता होती की नवीन युद्ध सुरू झाल्याने राजकीय आणि आर्थिक परिणाम होतील, विशेषतः तेलाच्या किमती वाढू शकतात, पण त्यांनीही उघडपणे विरोध केला नाही. सर्वाधिक विरोध उपराष्ट्रपती जेडी वेंस यांनी केला. ते म्हणाले की, हे युद्ध खूप महागडे ठरेल, अमेरिकेची ताकद कमी करू शकते आणि ट्रम्प यांच्या समर्थकांना नाराज करू शकते. त्यांचे मत होते की, जर कोणतीही कारवाई करायची असेल तर ती मर्यादित असावी, पूर्ण युद्धात बदलू नये. वेंस यांना ही भीती होती की, इराण प्रत्युत्तरादाखल काय करेल याचा अंदाज लावणे कठीण आहे. जर होर्मुझ बंद झाले तर अमेरिकेत पेट्रोलच्या किमती वेगाने वाढतील आणि याचा मोठा राजकीय परिणाम होईल. इराणवर हल्ला करण्याचा ट्रम्प यांनी मन बनवले होते याच दरम्यान आणखी एक महत्त्वाची गुप्त माहिती समोर आली की, इराणचे सर्वोच्च नेते आणि इतर मोठे अधिकारी एकाच वेळी मोकळ्या जागेत भेटणार आहेत, जिथे त्यांच्यावर हल्ला केला जाऊ शकतो. याला एक दुर्मिळ संधी मानले गेले. ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा इराणला कराराची संधी दिली. या दरम्यान कुशनर आणि विटकॉफ यांनी इराणसोबत ओमान आणि स्वित्झर्लंडमध्ये चर्चा केली. त्यांनी असा प्रस्तावही दिला की इराणला त्याच्या संपूर्ण अणुकार्यक्रमासाठी मोफत इंधन दिले जाईल, पण इराणने तो नाकारला आणि याला आपल्या प्रतिष्ठेच्या विरोधात असल्याचे सांगितले. कुशनर आणि विटकॉफ यांनी ट्रम्प यांना सांगितले की, करार शक्य आहे पण त्याला अनेक महिने लागतील आणि इराण वेळ काढत आहे. फेब्रुवारीच्या शेवटच्या दिवसांत अंतिम बैठक झाली. या वेळेपर्यंत सर्वांची मते स्पष्ट झाली होती. कोणताही नवीन युक्तिवाद नव्हता, फक्त निर्णय घेणे बाकी होते. बैठक सुमारे दीड तास चालली. या संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान हे स्पष्ट झाले की, ट्रम्प यांनी आधीच मन बनवले होते. ते फक्त योग्य वेळेची वाट पाहत होते. इथूनच अमेरिकेच्या इराणविरुद्ध युद्धात सामील होण्याचा अंतिम निर्णय जवळपास निश्चित झाला. त्या शेवटच्या बैठकीत संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ आणि जनरल डॅन केन यांनी हल्ल्याची संपूर्ण योजना समजावून सांगितली. त्यांनी सांगितले की हल्ला कसा होईल. तो कसा सुरू केला जाईल आणि कसा पुढे जाईल. यानंतर राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प म्हणाले की त्यांना टेबलावर बसलेल्या प्रत्येक व्यक्तीचे मत ऐकायचे आहे. उपराष्ट्रपती जेडी वेन्स- विरोध वेन्स यांनी स्पष्टपणे सांगितले की त्यांना ही संपूर्ण योजना चुकीची वाटते. पण त्याचबरोबर ते असेही म्हणाले की जर राष्ट्राध्यक्षांनी हा निर्णय घेतला, तर ते त्यांना साथ देतील. म्हणजे ते वैयक्तिकरित्या विरोधात होते, पण शेवटी राष्ट्राध्यक्षांच्या निर्णयासोबत उभे राहण्यास तयार होते. चीफ ऑफ स्टाफ सूझी वाईल्स- समर्थन सूझी वाईल्स म्हणाल्या की, जर ट्रम्प यांना वाटत असेल की हे अमेरिकेच्या राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी आवश्यक आहे, तर त्यांनी पुढे जायला हवे. सीआयए प्रमुख रॅटक्लिफ- मत दिले नाही रॅटक्लिफने हल्ला करावा की नाही हे सांगितले नाही, परंतु त्यांनी नवीन गुप्त माहिती दिली. त्यांनी सांगितले की, इराणचे सर्वोच्च नेतृत्व तेहरानमधील अयातुल्लाच्या परिसरात एकत्र येणार आहे, जी हल्ला करण्यासाठी एक मोठी संधी असू शकते. त्यांनी असेही म्हटले की, जर सत्ता बदलाचा अर्थ फक्त सर्वोच्च नेत्याला संपवणे असेल, तर ते शक्य होऊ शकते. कायदेशीर सल्लागार डेव्हिड वॉरिंग्टन- समर्थन यानंतर व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार डेव्हिड वॉरिंग्टन यांचा सल्ला घेण्यात आला. त्यांनी सांगितले की, जी योजना आखली आहे, ती कायदेशीरदृष्ट्या योग्य आहे आणि अमेरिका हे करू शकते. त्यांनी ट्रम्प यांना सांगितले की, जर इस्रायल हा हल्ला करणार असेल, तर अमेरिकेनेही साथ दिली पाहिजे. कम्युनिकेशन डायरेक्टर स्टीव्हन चेउंग- विरोध व्हाईट हाऊसचे कम्युनिकेशन डायरेक्टर स्टीव्हन चेउंग यांनी या निर्णयाच्या राजकीय आणि सार्वजनिक परिणामांवर चर्चा केली. त्यांनी सांगितले की, ट्रम्प निवडणुकीत हे सांगून आले होते की ते नवीन युद्ध करणार नाहीत. लोकांनी परदेशात युद्धासाठी मतदान केले नव्हते. त्यांनी हा प्रश्नही उपस्थित केला की, जर आता हल्ला केला गेला तर गेल्या आठ महिन्यांत जे म्हटले गेले की इराणचे अणुबॉम्बचे तळ पूर्णपणे नष्ट झाले आहेत, त्याचे काय उत्तर दिले जाईल. जरी त्यांनी थेट हो किंवा नाही असे म्हटले नाही, पण हे नक्कीच म्हटले की ट्रम्प जो काही निर्णय घेतील, तोच योग्य मानला जाईल. प्रेस सेक्रेटरी कॅरोलिन लेविट- समर्थन प्रेस सेक्रेटरी कॅरोलिन लेविट यांनी सांगितले की, हा पूर्णपणे राष्ट्रपतींचा निर्णय आहे आणि मीडिया टीम हे सांभाळून घेईल. संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ- समर्थन संरक्षण मंत्री हेगसेथ यांनी स्पष्टपणे युद्धाच्या बाजूने मत मांडले. त्यांनी सांगितले की, इराणशी कधीतरी सामना करावाच लागणार आहे, तर आताच करणे चांगले आहे. त्यांनी हे देखील सांगितले की, किती वेळात आणि किती ताकदीने हे अभियान चालवले जाऊ शकते. जॉइंट चीफ्सचे अध्यक्ष जनरल डॅन केन- मत दिले नाही जनरल डॅन केन यांनी धोक्यांबद्दल सांगितले आणि म्हणाले की, या युद्धामुळे अमेरिकेच्या शस्त्रास्त्रांचा साठा वेगाने कमी होईल. त्यांनी आपले कोणतेही वैयक्तिक मत दिले नाही. त्यांचे म्हणणे होते की, जर राष्ट्रपतींनी आदेश दिला, तर सैन्य ते पूर्ण करेल. त्यांनी हे देखील समजावून सांगितले की, हल्ला कसा पुढे जाईल आणि अमेरिका इराणची लष्करी ताकद किती कमकुवत करू शकतो. परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो- संमिश्र प्रतिक्रिया परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो यांनी सर्वात स्पष्ट आणि संतुलित मत दिले. ते म्हणाले की, जर सरकार बदलणे किंवा आतून बंड घडवून आणणे हे उद्दिष्ट असेल, तर ते करू नये. पण जर इराणचा क्षेपणास्त्र कार्यक्रम संपवणे हे उद्दिष्ट असेल, तर ते शक्य आहे आणि ते केले जाऊ शकते. सर्वांनी ट्रम्पना त्यांच्या निर्णयावर सोडले बैठकीत उपस्थित असलेले जवळजवळ सर्वजण शेवटी ट्रम्पना त्यांच्या निर्णयावर सोडून गेले होते. सर्वांना माहीत होते की, ट्रम्प यांनी यापूर्वीही मोठे धोके पत्करून निर्णय घेतले आहेत आणि ते अनेकदा यशस्वीही झाले आहेत. त्यामुळे यावेळीही कोणी त्यांच्या मार्गात आले नाही. शेवटी ट्रम्प म्हणाले, “मला वाटते की आपण हे केले पाहिजे. इराणकडे अणुबॉम्ब नसावेत आणि तो इस्रायल किंवा प्रदेशातील इतर देशांवर क्षेपणास्त्रांनी हल्ला करू नये हे महत्त्वाचे आहे.” दुसऱ्या दिवशी ट्रम्प एअरफोर्स वनमध्ये होते. ठरलेल्या वेळेच्या अवघ्या 22 मिनिटांपूर्वी त्यांनी अंतिम आदेश दिला. त्यांचा संदेश होता, “ऑपरेशन एपिक फ्युरी मंजूर आहे. ते थांबवले जाणार नाही. शुभेच्छा.” येथूनच इराणविरुद्ध लष्करी मोहीम सुरू करण्याचा औपचारिक निर्णय घेण्यात आला.
पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांच्या सोशल मीडिया पोस्टवरून मोठा वाद निर्माण झाला आहे. ही पोस्ट अमेरिका-इराण युद्धविरामाशी संबंधित होती आणि सोशल मीडियावर खूप चर्चेत आली. पोस्टच्या एडिट हिस्ट्रीमध्ये ‘ड्राफ्ट- पाकिस्तानी पंतप्रधानांचा संदेश’ असे दिसल्यानंतर सोशल मीडियावर यावरून अनेक दावे केले जात आहेत. हा संदेश आधीच तयार केलेला मसुदा होता का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. काही युजर्सनी याला व्हाईट हाऊसशी संबंधित निर्देश म्हटले, तर काहींनी म्हटले की ट्रम्प पाकिस्तानच्या धोरणांवर नियंत्रण ठेवत आहेत, हे त्यांची गुलामी करण्यासारखे आहे. मात्र, पाकिस्तान स्वतःला अमेरिका आणि इराण यांच्यातील मध्यस्थ म्हणून सादर करत आहे. पंतप्रधान शाहबाज यांनी 2 आठवड्यांची डेडलाइन वाढवण्याची मागणी केली शाहबाज शरीफ यांनी मंगळवारी रात्री X वर एक संदेश पोस्ट केला, ज्यात त्यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांना आवाहन केले होते की त्यांनी इराणविरुद्ध लष्करी कारवाईची धमकी देण्याची आपली मुदत (डेडलाइन) दोन आठवड्यांसाठी वाढवावी, जेणेकरून चर्चेला पुढे जाण्याची संधी मिळेल. शरीफ यांनी असेही म्हटले की पाकिस्तान इराणला प्रामाणिकपणे आवाहन करतो की त्याने होर्मुझ सामुद्रधुनी दोन आठवड्यांसाठी खुली करावी, जेणेकरून याला एक चांगले पाऊल मानले जाईल. यासोबतच शरीफ यांनी लढाईत सहभागी असलेल्या सर्व पक्षांना सांगितले की, त्यांनी सर्वत्र दोन आठवड्यांसाठी युद्ध थांबवावे, जेणेकरून चर्चेद्वारे हे युद्ध पूर्णपणे संपवता येईल आणि प्रदेशात दीर्घकाळ शांतता व स्थिरता आणता येईल. ड्राफ्टचा वाद कसा सुरू झाला खरा वाद तेव्हा सुरू झाला जेव्हा शहबाज शरीफ यांच्या खात्यातून पहिली पोस्ट गेली, त्यावर 'ड्राफ्ट- पाकिस्तानी पंतप्रधानांचा संदेश' असे लिहिले होते. म्हणजे हा एक ड्राफ्ट संदेश होता, जो कदाचित लोकांसाठी नव्हता. थोड्याच वेळात ही पोस्ट संपादित करण्यात आली आणि 'ड्राफ्ट' हा शब्द काढून टाकण्यात आला, पण बाकीचा संपूर्ण संदेश तसाच ठेवण्यात आला. पण तोपर्यंत सोशल मीडिया वापरकर्त्यांनी स्क्रीनशॉट घेतले होते, त्यामुळे हे प्रकरण व्हायरल झाले. दावा- अमेरिका किंवा इस्रायलने ड्राफ्ट तयार केला या प्रकरणात सर्वाधिक चर्चा यावर झाली की, हा संदेश खरंच पाकिस्तानात तयार झाला होता की कुठून बाहेरून आला होता. काही लोकांनी तर परदेशी हस्तक्षेपाचीही चर्चा केली, पण अद्याप या दाव्यांची कोणतीही पुष्टी झालेली नाही. ड्रॉप साइटचे संस्थापक रायन ग्रिम यांनी फोर्ब्सला सांगितले की, हा संदेश कदाचित शाहबाज शरीफ यांनी स्वतः लिहिला नसेल. ते म्हणाले की, जर हा संदेश त्यांच्या स्वतःच्या टीमने लिहिला असता, तर त्यांनी त्यांच्या पंतप्रधानांसाठी ‘पाकिस्तानचे पंतप्रधान’ असा शब्द वापरला नसता. यावरून असे दिसते की, हा संदेश कदाचित अमेरिका किंवा इस्रायलमध्ये तयार केला गेला असावा. सोशल मीडियावरही अनेकांनी प्रश्न उपस्थित केले काही युजर्सनी सांगितले की, ही पोस्ट कदाचित चुकून ‘ड्राफ्ट’सह कॉपी-पेस्ट केली गेली असावी.एका युजरने लिहिले की, जर पाकिस्तानचा पंतप्रधान व्यवस्थित ट्वीटही करू शकत नसेल, तर तो देश कसा चालवेल. दुसऱ्याने लिहिले की, असे वाटते की ट्रम्प यांनी जो संदेश दिला, तोच शाहबाज शरीफ यांनी पोस्ट केला. तिसऱ्याने म्हटले की, हा काही मोठा कट नाही, तर लाजिरवाणी निष्काळजीपणा आहे. फोर्ब्सने या प्रकरणी शहबाज शरीफ यांच्या कार्यालयाकडून उत्तर मागितले, परंतु त्वरित कोणतीही प्रतिक्रिया मिळाली नाही.
तेल संकट:पाकिस्तानमध्ये बाजार रात्री 8 वाजता, रेस्टॉरंट रात्री 10 वाजता बंद, लग्न समारंभांवरही बंदी
पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावाचे परिणाम आता पाकिस्तानात स्पष्टपणे दिसू लागले आहेत. इंधन संकटामुळे सरकारने देशभरात कठोर निर्बंध लागू केले आहेत. पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीनंतर मंगळवारपासून नवीन नियम लागू करण्यात आले. पंतप्रधान कार्यालयाच्या (PMO) माहितीनुसार, आता देशातील बहुतेक भागांमध्ये बाजारपेठा आणि शॉपिंग मॉल्स रात्री 8 वाजेपर्यंतच उघडे राहतील. रेस्टॉरंट्स, बेकरी आणि इतर खाद्यपदार्थांची दुकाने रात्री 10 वाजेपर्यंत बंद करावी लागतील. याशिवाय, विवाह हॉल आणि इतर व्यावसायिक ठिकाणेही रात्री 10 नंतर उघडी राहणार नाहीत. खाजगी स्तरावर होणाऱ्या विवाह सोहळ्यांवरही सरकारने कठोरता दर्शवली आहे. आता घरे किंवा खाजगी ठिकाणीही रात्री 10 नंतर विवाह किंवा कोणताही समारंभ आयोजित करता येणार नाही. तथापि, वैद्यकीय दुकाने आणि फार्मसींना या निर्बंधातून सूट देण्यात आली आहे, जेणेकरून आवश्यक औषधे आणि आरोग्य सेवांवर परिणाम होऊ नये. खरं तर, आखाती प्रदेशात सुरू असलेल्या तणावाचा परिणाम जागतिक इंधन पुरवठ्यावर झाला आहे. याच कारणामुळे पाकिस्तानात इंधनाची टंचाई वाढत आहे. वापर कमी करण्यासाठी आणि परिस्थिती हाताळण्यासाठी सरकारने ही कठोर पाऊले उचलली आहेत. नेपाळमध्ये मंत्र्यांची क्रमवारी बदलली, गृहमंत्री तिसऱ्यावरून पाचव्या स्थानावर घसरले नेपाळमध्ये मंत्रिमंडळातील मंत्र्यांच्या क्रमवारीमध्ये बदल करण्यात आला आहे. राष्ट्रपती राम चंद्र पौडेल यांनी पंतप्रधान बालेन शाह यांच्या शिफारशीनुसार मंगळवारी नवीन यादी जाहीर केली. नवीन क्रमवारीमध्ये पंतप्रधान पहिल्या स्थानावर कायम आहेत, तर अर्थमंत्री स्वर्णिम वागळे दुसऱ्या स्थानावरच कायम आहेत. सर्वात मोठा बदल गृहमंत्री सुदन गुरुंग यांच्या क्रमवारीत दिसून आला आहे. ते तिसऱ्या स्थानावरून घसरून आता पाचव्या स्थानावर पोहोचले आहेत. तर, परराष्ट्रमंत्री शिशिर खनाल चौथ्या स्थानावरून तिसऱ्या स्थानावर आले आहेत. याशिवाय, कायदामंत्री सोबिता गौतम १२व्या स्थानावरून सातव्या स्थानावर पोहोचल्या आहेत आणि महिला व बालविकास मंत्री सीता वादी १५व्या स्थानावरून आठव्या स्थानावर आल्या आहेत. या क्रमवारीला ‘ऑर्डर ऑफ प्रीसेडेंस’ असे म्हणतात. ही एक अधिकृत यादी असते, ज्यावरून कोणता मंत्री किती वरिष्ठ मानला जाईल हे ठरवले जाते. सरकारी कार्यक्रम, बैठका आणि परदेश दौऱ्यांमध्ये याच आधारावर कोणाला किती प्राधान्य मिळेल आणि कोणाचे स्थान वरचे राहील हे ठरवले जाते. मात्र, या बदलाचा मंत्र्यांच्या कामावर किंवा मंत्रालयावर कोणताही परिणाम होत नाही. हे केवळ सन्मान आणि प्रोटोकॉल ठरवण्यासाठी असते. युक्रेनच्या ड्रोन हल्ल्यात रशियात ५ जणांचा मृत्यू, १२ वर्षांचा मुलगा आणि त्याचे आई-वडील यांचा समावेश युक्रेनच्या ड्रोन हल्ल्यात रशियामध्ये 5 लोकांचा मृत्यू झाला. मृत्यू झालेल्यांमध्ये 12 वर्षांचा एक मुलगा आणि त्याचे आई-वडील यांचाही समावेश आहे. या हल्ल्यातून कुटुंबातील 18 आणि 5 वर्षांच्या दोन मुली वाचल्या. रशियन अधिकाऱ्यांनुसार, हा हल्ला मंगळवारी व्लादिमीर प्रदेशात झाला. याव्यतिरिक्त, खेरसनच्या रशियाच्या ताब्यात असलेल्या भागात एका महिलेचाही ड्रोन हल्ल्यात मृत्यू झाल्याची बातमी आहे. मात्र, या दाव्यांची स्वतंत्रपणे पुष्टी होऊ शकलेली नाही. तर, युक्रेनने आरोप केला आहे की रशिया स्वतःही अशा प्रकारचे हल्ले करत आहे. युक्रेनच्या बस स्टॉपवर रशियाचा ड्रोन हल्ला, 3 ठार, 12 हून अधिक जखमी रशियाने युक्रेनमधील निकोपोल शहरात एका बस स्टॉपवर ड्रोन हल्ला केला, ज्यात 3 लोकांचा मृत्यू झाला आणि 12 हून अधिक लोक जखमी झाले.प्रादेशिक लष्करी प्रशासनाचे प्रमुख ओलेक्सांद्र हंझा यांच्या मते, हा हल्ला त्यावेळी झाला जेव्हा एक बस प्रवाशांना घेण्यासाठी स्टॉपवर थांबली होती. बसमध्ये बसलेले लोक आणि स्टॉपवर उभे असलेले सामान्य नागरिक या हल्ल्याच्या कचाट्यात सापडले.हंझा यांनी याला 'जाणूनबुजून नागरिकांवर केलेला हल्ला' असे म्हटले. त्यांच्या मते, ही कोणतीही चूक नव्हती, तर सामान्य लोकांना लक्ष्य करून हल्ला करण्यात आला होता. ऑस्ट्रेलियाच्या सर्वात सन्मानित सैनिकावर युद्ध गुन्हेगारीचा खटला, अफगाणिस्तानात निशस्त्र लोकांच्या हत्येच्या आरोपाखाली अटक ऑस्ट्रेलियाच्या सर्वात चर्चेत असलेल्या आणि सन्मानित सैनिकांपैकी एक असलेल्या बेन रॉबर्ट्स-स्मिथला मंगळवारी अटक करण्यात आली. त्याच्यावर अफगाणिस्तानमध्ये तैनात असताना निशस्त्र लोकांच्या हत्येच्या आरोपाखाली पाच युद्ध गुन्हे (वॉर क्राईम) दाखल करण्यात आले आहेत. पोलिसांनुसार, 47 वर्षीय माजी सैनिकाला सिडनी विमानतळावरून ताब्यात घेण्यात आले. तपासात समोर आले आहे की, 2009 ते 2012 दरम्यान त्याने पाच लोकांची हत्या केली. या सर्व प्रकरणांमध्ये कमाल शिक्षा जन्मठेप असू शकते. अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की ज्या लोकांना मारण्यात आले, ते त्यावेळी ना शस्त्रधारी होते ना लढाईत सामील होते. आरोप आहे की त्यांना ताब्यात घेतल्यानंतर मारण्यात आले. काही प्रकरणांमध्ये गोळी रॉबर्ट्स-स्मिथने स्वतः चालवली, तर काही प्रकरणांमध्ये त्यांच्या आदेशानुसार इतर सैनिकांनी कारवाई केली. बेन रॉबर्ट्स-स्मिथ यांना यापूर्वी त्यांच्या लष्करी योगदानासाठी ऑस्ट्रेलियाचा सर्वात मोठा शौर्य पुरस्कार ‘व्हिक्टोरिया क्रॉस’ मिळाला आहे. मात्र, त्यांनी त्यांच्यावरील हे आरोप नेहमीच फेटाळून लावले आहेत. तो लाम व्हिएतनामचे अध्यक्ष बनले, सरकार आणि पक्ष या दोन्हीची कमान मिळाली व्हिएतनाममध्ये कम्युनिस्ट पक्षाचे सरचिटणीस तो लाम यांची एकमताने पाच वर्षांसाठी अध्यक्षपदी निवड झाली आहे. आता त्यांच्याकडे पक्ष आणि सरकार या दोन्हीची संपूर्ण कमान आली आहे.हे पाऊल व्हिएतनामच्या जुन्या व्यवस्थेपेक्षा वेगळे आहे, ज्यात सत्ता वेगवेगळ्या नेत्यांमध्ये विभागलेली होती. आता एकाच नेत्याकडे अधिक ताकद आली आहे, जसे चीनमध्ये शी जिनपिंग आणि शेजारील देश लाओसमध्ये पाहायला मिळते.जानेवारीमध्ये जेव्हा तो लाम यांची पुन्हा कम्युनिस्ट पक्षाचे प्रमुख म्हणून निवड झाली होती, तेव्हापासूनच ते अध्यक्षही होतील असे मानले जात होते. आता हे पूर्णपणे स्पष्ट झाले आहे.विशेषज्ञांचे म्हणणे आहे की, एवढी जास्त ताकद मिळाल्याने तो लाम यांना आता आपले निर्णय लागू करण्याचे अधिक स्वातंत्र्य मिळेल. 1980 च्या दशकानंतर पहिल्यांदाच एखाद्या नेत्याकडे इतका मजबूत जनादेश आणि राजकीय अवकाश आहे. अमेरिकेत भारतीय वंशाच्या डॉक्टरांवर हेल्थकेअर फसवणुकीचा आरोप, 130 कोटी रुपयांमध्ये समझोता अमेरिकेत भारतीय वंशाचे डॉक्टर जितेंद्र पटेल आणि त्यांच्या अटलांटा येथील क्लिनिकने हेल्थकेअर फसवणुकीच्या आरोपांवरून 14 दशलक्ष डॉलर (सुमारे 130 कोटी रुपये) मध्ये दिवाणी समझोता केला आहे. अमेरिकेच्या न्याय विभागाच्या तपासणीत असे समोर आले की क्लिनिकने रुग्णांवर गरजेपेक्षा जास्त आणि गुंतागुंतीच्या वैद्यकीय प्रक्रिया केल्या. तसेच, अनेक प्रकरणांमध्ये असे चाचण्या आणि शस्त्रक्रियांचे बिल बनवले गेले जे एकतर आवश्यक नव्हते किंवा केलेच नव्हते. या दाव्यांच्या आधारावर मेडिकेअर, मेडिकेड आणि इतर सरकारी आरोग्य कार्यक्रमांकडून पैसे घेतले गेले. या प्रकरणाची तक्रार क्लिनिकच्याच एका माजी कर्मचाऱ्याने आणि एका डॉक्टरांनी केली होती. त्यांनी आरोप केला की क्लिनिकचे लक्ष रुग्णांच्या उपचाराऐवजी महसूल वाढवण्यावर होते. करारानुसार, क्लिनिक आणि डॉक्टरांनी कोणताही आरोप स्वीकारलेला नाही, परंतु 130 कोटी रुपये देऊन प्रकरण मिटवण्यात आले आहे. तर तक्रार करणाऱ्या दोघांना या रकमेपैकी सुमारे 27 कोटी रुपये मिळतील.
इराण आणि अमेरिका 2 आठवड्यांच्या युद्धविरामावर सहमत झाले आहेत. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला 2 आठवड्यांसाठी हल्ले थांबवण्याची घोषणा केली आहे. त्यांनी सोशल मीडियावर सांगितले, इराणकडून ताबडतोब होर्मुझ सामुद्रधुनी उघडण्याच्या अटीवर बॉम्बफेक आणि हल्ले दोन आठवड्यांसाठी स्थगित करण्यास मी सहमत आहे. ट्रम्प म्हणाले, “मी हा निर्णय पाकिस्तानचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ आणि लष्करप्रमुख आसिम मुनीर यांच्या विनंतीनंतर घेतला आहे. आम्हाला इराणकडून 10 मुद्द्यांचा प्रस्ताव मिळाला आहे. दोन्ही देशांमधील सर्व वादग्रस्त मुद्द्यांवर सहमती झाली आहे. पुढील दोन आठवडे कराराला अंतिम रूप देण्यासाठी आणि त्याची अंमलबजावणी करण्यासाठी आवश्यक असतील.” इराणच्या सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेने सांगितले की, पुढील चर्चा 10 एप्रिलपासून पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबादमध्ये होईल. इराणने दोन आठवड्यांसाठी होर्मुझ उघडल्याची माहिती दिली आणि आपल्या नागरिकांना सांगितले की, या काळात राष्ट्रीय एकता टिकवून ठेवावी आणि विजयाचा उत्सव पूर्ण ताकदीने साजरा करत राहावे. इराण युद्धाशी संबंधित 3 फोटो… इराण युद्धाशी संबंधित अपडेट्ससाठी खालील ब्लॉग वाचा…
पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावामुळे अनेक देश ऊर्जा संकटाचा सामना करत असताना चीनवर मात्र याचा परिणाम जगातील इतर देशांच्या तुलनेत कमी दिसून येत आहे. याचे कारण असे की, चीन अनेक वर्षांपासून अशा परिस्थितीसाठी स्वतःला तयार करत होता. चीन हा जगातील सर्वात मोठा तेल खरेदी करणारा देश आहे, त्यामुळे तेलाच्या पुरवठ्यात अडथळा आल्यास त्याला सर्वाधिक नुकसान झाले असते. परंतु चीनने आधीच मोठ्या प्रमाणात तेल साठवून ठेवले आहे. याव्यतिरिक्त, चीनने विजेवर चालणाऱ्या प्रणालींकडे वाटचाल केली आहे आणि कोळशापासूनही आवश्यक वस्तू तयार करत आहे. चीनने हळूहळू आपली ऊर्जा धोरणे अशा प्रकारे बदलली की, तो जागतिक पुरवठा धक्क्याचा सामना करू शकेल. सरकारने महत्त्वाच्या क्षेत्रांमध्ये गुंतवणूक वाढवली आणि औद्योगिक सामर्थ्याला राष्ट्रीय सुरक्षेचा भाग बनवले. यासोबतच, त्याने वीज निर्मितीच्या इतर पद्धतींवरही वेगाने काम केले आहे, जसे की सौर ऊर्जा, पवन ऊर्जा आणि जलविद्युत. याच कारणामुळे आता चीनमध्ये पेट्रोल आणि डिझेलची मागणी हळूहळू कमी होत आहे. चीनने कारखाने आणि उत्पादन मजबूत केले चीन सरकार दीर्घकाळापासून असे मानते की, मजबूत उद्योगच देशाची खरी ताकद असते. याच विचारसरणीनुसार, त्यांनी आपले कारखाने आणि उत्पादन क्षमता इतकी मजबूत केली आहे की, त्याला बाहेरील देशांवर कमी अवलंबून राहावे लागेल. विशेषतः, त्यांनी त्या क्षेत्रांवर अधिक लक्ष दिले, जी त्यांच्यासाठी धोरणात्मकदृष्ट्या आवश्यक आहेत. सरकारने थेटपणे दिशा दिली की कोणत्या क्षेत्रांना मजबूत करायचे आहे, जेणेकरून चीन कोणत्याही पाश्चात्त्य देशाच्या दबावाखाली येऊ नये. ऊर्जा या संपूर्ण रणनीतीचा सर्वात महत्त्वाचा भाग राहिली आहे. काही वर्षांपूर्वीपर्यंत चीन पेट्रोल-डिझेल गाड्यांची सर्वात मोठी बाजारपेठ होती, पण आता तो इलेक्ट्रिक गाड्यांची सर्वात मोठी बाजारपेठ बनला आहे. याचा अर्थ असा की, आता तिथे मोठ्या संख्येने गाड्या तेलाऐवजी विजेवर धावत आहेत, ज्यामुळे तेलावरील अवलंबित्व कमी होत आहे. कोळशाच्या मदतीने आवश्यक रसायने बनवायला शिकले 1990 च्या दशकात जेव्हा चीन अनेक कारखाने बांधत होता, तेव्हा त्याला रसायने बनवण्यासाठी परदेशी कंपन्यांवर अवलंबून राहावे लागत होते. ही तीच रसायने आहेत ज्यातून प्लास्टिक, रबर, धातूचे भाग आणि इतर अनेक गोष्टी बनतात. पण आता चीनने असे तंत्रज्ञान विकसित केले आहे, ज्यामुळे तो कोळशाच्या मदतीनेच अनेक आवश्यक रसायने बनवू शकतो, जसे की मिथेनॉल आणि सिंथेटिक अमोनिया. हे तंत्रज्ञान नवीन नाही, तर दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान जर्मनीनेही याचा वापर केला होता. आता चीन याच पद्धतीने तेलाशिवायही आपला उद्योग चालवू शकतो. आज जगाचा मोठा भाग रासायनिक पुरवठ्यासाठी चीनवर अवलंबून आहे. उदाहरणार्थ, जगातील सुमारे तीन-चतुर्थांश पॉलिएस्टर आणि नायलॉन चीनमध्ये तयार होते. व्हिएतनाम-फिलिपिन्सने चीनकडे मदत मागितली अलीकडेच व्हिएतनाम आणि फिलिपिन्ससारख्या देशांना जेव्हा ऊर्जा संकटाचा सामना करावा लागला, तेव्हा त्यांनी चीनकडे मदत मागितली. चीननेही सांगितले की, तो दक्षिण-पूर्व आशियाई देशांसोबत मिळून ऊर्जा सुरक्षेच्या मुद्द्यावर काम करण्यास तयार आहे. चीनची ही विचारसरणी नवीन नाही. २००० सालाच्या आसपास त्याला या गोष्टीची चिंता वाटू लागली होती की त्याचे तेल काही विशिष्ट सागरी मार्गांवर अवलंबून आहे, जसे की मलक्का सामुद्रधुनी. जर तिथे काही समस्या निर्माण झाली, तर पुरवठा थांबू शकतो. याच कारणामुळे २००४ मध्ये चीनने आपत्कालीन तेल साठा तयार करण्यास सुरुवात केली आणि आता तो सतत तो वाढवत आहे. तरीही चीन पूर्णपणे सुरक्षित नाही. आजही त्याच्या सुमारे ७५% तेलाची गरज आयातीतून पूर्ण होते. पण त्याने इलेक्ट्रिक गाड्या आणि नवीकरणीय ऊर्जेमध्ये इतकी गुंतवणूक केली आहे की पेट्रोल आणि डिझेलची मागणी सलग दोन वर्षांपासून कमी होत आहे. अनेक तज्ञांचे मत आहे की, चीनमधील तेलाची मागणी आता तिच्या सर्वोच्च पातळीवर पोहोचली आहे आणि पुढे ती कमी होऊ शकते. चीनने कोळशाचा वापर वाढवला यासोबतच चीनने कोळशाचा वापर पुन्हा वाढवला आहे, विशेषतः रसायने बनवण्यासाठी. २०२० मध्ये जिथे त्याने या कामासाठी १५५ दशलक्ष टन कोळसा वापरला होता, तिथे २०२४ पर्यंत तो वाढून २७६ दशलक्ष टन झाला आणि २०२५ मध्ये त्यात आणखी वाढ झाली. सरकार म्हणते की, हा एक तात्पुरता उपाय आहे, जोपर्यंत ती पूर्णपणे स्वच्छ ऊर्जेवर पोहोचत नाही. पण सध्या तिला याचा फायदा मिळत आहे, कारण तेल आणि वायूच्या किमती वेगाने वाढत आहेत. उदाहरणार्थ, खत बनवण्यासाठी वापरले जाणारे युरिया पहा. त्याच्या जागतिक किमती 40% पेक्षा जास्त वाढल्या आहेत, परंतु चीनमध्ये कोळशापासून बनवलेल्या युरियाची किंमत जागतिक दराच्या निम्म्याहूनही कमी आहे. यामुळे चीनला मोठा फायदा मिळत आहे. खरं तर, अमेरिका आणि चीन यांच्यात गेल्या काही वर्षांपासून सुरू असलेल्या तणावाने चीनला आत्मनिर्भर बनण्यासाठी आणखी वेग दिला. ट्रम्प यांच्या पहिल्या कार्यकाळात सुरू झालेल्या व्यापार युद्ध आणि तांत्रिक संघर्षामुळे चीनला हे जाणवले की त्याला आपल्या पुरवठा साखळीवर आणि संसाधनांवर स्वतःचे नियंत्रण मजबूत करावे लागेल. यानंतर चीनने आपली उद्योग आणि तंत्रज्ञान वेगाने पुढे नेले.
नासाच्या आर्टेमिस II ने पृथ्वीपासून सर्वाधिक दूर प्रवास करून कोणत्याही मानवी अंतराळ मोहिमेचा विक्रम मोडला आहे. हा विक्रम 1970 मध्ये अपोलो 13 मोहिमेत झाला होता. अपोलो-13 चा विक्रम पृथ्वीपासून 4,00,171 किमी अंतराचा होता. आर्टेमिस II च्या 4 अंतराळवीरांनी 6 एप्रिल रोजी भारतीय वेळेनुसार रात्री 11:26 वाजता हा विक्रम मोडला. चंद्राच्या मागे उड्डाण करताना ओरियन स्पेसक्राफ्ट पृथ्वीपासून आपल्या कमाल अंतरावर पोहोचले. नासाच्या मते, पृथ्वीपासून त्याचे अंतर सुमारे 40,6771 किमी झाले. स्पेसक्राफ्ट चंद्राच्या सर्वात जवळही पोहोचले. यावेळी चंद्रापासूनचे अंतर फक्त 6,545 किमी राहिले. आता हे अंतराळवीर पृथ्वीकडे परतण्याच्या मार्गावर आहेत. कमांडर वाइसमन यांच्या पत्नी 'कॅरोल' यांच्या नावावर असेल चंद्र क्रेटर आर्टेमिस II मिशनने अपोलो 13 चा अंतराचा विक्रम मोडताच, कॅनेडियन स्पेस एजन्सीचे अंतराळवीर जेरेमी हॅन्सन यांनी काही गोष्टी सांगितल्या आणि क्रूच्या वतीने एक सूचनाही केली. हॅन्सन यांनी त्यांच्या टीमच्या वतीने चंद्रावरील दोन नवीन क्रेटर्सना नावे देण्याची विनंती केली. त्यांनी सांगितले की 'ओम क्रेटर' जवळील क्रेटरला 'इंटीग्रिटी' असे नाव देण्यात यावे. तर, 'ग्लुश्को' नावाच्या एका चमकदार क्रेटर जवळील खड्ड्याला आर्टेमिस II चे कमांडर रीड वाइसमन यांच्या दिवंगत पत्नीच्या सन्मानार्थ 'कॅरोल' असे नाव देण्यात यावे. आर्टेमिस-II फ्लायबायचे संपूर्ण वेळापत्रक चंद्राच्या अंधाऱ्या भागाचे छायाचित्रण नासाने आर्टेमिस II च्या 4 क्रू सदस्यांना चंद्राच्या पृष्ठभागावरील 30 विशेष लक्ष्यांची यादी पाठवली होती, ज्यांचे त्यांना छायाचित्रण करायचे होते. यापैकी सर्वात प्रमुख ‘ओरिएंटल बेसिन’ आहे. हे बेसिन 3.8 अब्ज वर्षांपूर्वी उल्कापिंडाच्या धडकेमुळे तयार झाले होते. त्यांनी 'हर्ट्जस्प्रंग बेसिन'चा देखील अभ्यास केला, जेणेकरून त्यांना चंद्राचा पृष्ठभाग वेळेनुसार कसा बदलला हे समजू शकेल. चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे यान पृथ्वीवर परत येईल आता यान चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षण क्षेत्रातून बाहेर पडून पुन्हा पृथ्वीकडे आपला प्रवास सुरू करेल. आर्टेमिस II चा मार्ग बऱ्याच अंशी 1970 च्या अपोलो-13 मिशनसारखा आहे. हे चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणाचा वापर 'गुलेल' प्रमाणे करेल, जे यानाला परत पृथ्वीकडे ढकलून देईल. संपूर्ण मोहिमेत चारही अंतराळवीर सुमारे 11.02 लाख किमीचा प्रवास करतील. 11 एप्रिल रोजी प्रशांत महासागरात पडेल यान भारतीय वेळेनुसार 11 एप्रिल रोजी सकाळी 5:30 वाजता ओरियन पृथ्वीच्या वातावरणात प्रवेश करेल. 5:36 वाजता हे सॅन डिएगोजवळ प्रशांत महासागरात 'स्प्लॅशडाउन' करेल. यानंतर ह्यूस्टनमध्ये एक पत्रकार परिषद होईल, ज्यात मोहिमेची माहिती दिली जाईल. उद्देश: 'लाइफ सपोर्ट सिस्टम'ची तपासणी करू इच्छितो नासा मोहिमेचा उद्देश स्पेसक्राफ्टच्या 'लाइफ सपोर्ट सिस्टम'ची तपासणी करणे आहे. नासाला हे पाहायचे आहे की अंतराळात मानवांच्या राहण्यासाठी हे किती सुरक्षित आहे. यान सध्या चंद्राच्या पृष्ठभागावर उतरणार नाही, परंतु भविष्यात चंद्रावर मानवांच्या वस्तीचा मार्ग सुकर करेल. 4 अंतराळवीर: पहिल्यांदाच कोणती महिला चंद्राजवळ पोहोचली या मोहिमेत नासाचे तीन आणि कॅनेडियन स्पेस एजन्सी (CSA) चा एक अंतराळवीर समाविष्ट आहेत. 1. रीड वाईझमन: यूएस नेव्हीचे टेस्ट पायलट राहिलेले वाईझमन (50) मिशन कमांडर आहेत. 2014 मध्ये स्पेस स्टेशनवर 6 महिने घालवलेले वाईझमन जमिनीवर उंचीला घाबरतात. 2020 मध्ये पत्नीला गमावल्यानंतर, वाईझमन त्यांच्या दोन मुलींचे एकटेच संगोपन करत आहेत. 2. क्रिस्टीना कोच: अभियंता आणि भौतिकशास्त्रज्ञ क्रिस्टीना कोच (47) मिशन स्पेशलिस्ट आहेत. त्यांनी अंतराळात सर्वाधिक काळ (328 दिवस) राहण्याचा विक्रम केला आहे. लहानपणी अपोलो-8 ने काढलेला 'अर्थराईज' फोटो पाहून त्यांनी अंतराळवीर बनण्याचा निश्चय केला होता. 3. जेरेमी हॅन्सन: कॅनडाचे माजी फायटर पायलट जेरेमी हॅन्सन (50) मिशन स्पेशलिस्ट आहेत. या मोहिमेद्वारे हॅन्सन चंद्राच्या जवळ पोहोचणारे पहिले गैर-अमेरिकन बनले आहेत. हॅन्सन त्यांच्यासोबत कॅनडाचे प्रसिद्ध मेपल सिरप आणि कुकीज घेऊन गेले आहेत. ४. व्हिक्टर ग्लोव्हर: मिशनसाठी पायलट म्हणून निवडलेले ग्लोव्हर (४९) चंद्राजवळ पोहोचणारे पहिले कृष्णवर्णीय व्यक्ती बनले आहेत. ग्लोव्हर यांनी आपल्यासोबत बायबल आणि त्यांच्या लग्नाच्या अंगठ्या नेल्या आहेत. ते म्हणतात की, विश्वात आपले स्थान शोधणे आणि शिकणे हाच माणूस असण्याचा खरा अर्थ आहे. अपोलो आणि आर्टेमिस कार्यक्रमांमधील मोठा फरक ७० च्या दशकात झालेल्या अपोलो मिशनचा मुख्य उद्देश सोव्हिएत युनियनसोबत सुरू असलेल्या 'स्पेस रेस'मध्ये स्वतःला श्रेष्ठ सिद्ध करणे हा होता. आर्टेमिस कार्यक्रम पूर्णपणे भविष्याची तयारी आहे. नासाला यावेळी चंद्रावर एक कायमस्वरूपी तळ (बेस) बनवायचा आहे, जेणेकरून माणूस तिथे राहून काम करायला शिकू शकेल. हा अनुभव भविष्यात मंगळावर जाण्याचे स्वप्न पूर्ण करण्यास मदत करेल. नासाचे आर्टेमिस-II मिशन 2 एप्रिल रोजी प्रक्षेपित झाले होते अमेरिकन स्पेस एजन्सी नासाने भारतीय वेळेनुसार 2 एप्रिल रोजी 'आर्टेमिस-2' मिशन प्रक्षेपित केले होते. सकाळी 4:05 वाजता 'स्पेस लॉन्च सिस्टम' (SLS) ओरियन स्पेसक्राफ्टमधून 4 अंतराळवीरांना घेऊन चंद्राच्या दिशेने रवाना झाले. 1972 मध्ये 'अपोलो-17' नंतर ही पहिलीच वेळ आहे जेव्हा एखादा माणूस पृथ्वीच्या खालच्या कक्षेतून (LEO) बाहेर पडून चंद्राजवळ पोहोचला. चारही प्रवाशांनी स्पेसक्राफ्टमधून चंद्राभोवती प्रदक्षिणा घातल्या, आता ते पृथ्वीकडे परततील. हे मिशन 10 दिवसांचे आहे. ज्ञान भाग:
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला होर्मुझची सामुद्रधुनी उघडण्यासाठी मंगळवारपर्यंतची मुदत दिली होती, जी आज संपत आहे. ट्रम्प यांनी आधीच इशारा दिला आहे की, जर इराणने मार्ग खुला केला नाही तर त्याचे ऊर्जा प्रकल्प, पूल आणि इतर आवश्यक पायाभूत सुविधांना लक्ष्य केले जाईल. त्यांनी सोमवारी रात्री माध्यमांशी बोलताना सांगितले, ‘आमच्याकडे एक योजना आहे. इराणमधील प्रत्येक पूल मंगळवारी रात्री १२ वाजेपर्यंत नष्ट केला जाईल. प्रत्येक ऊर्जा प्रकल्प बंद पडेल, तो पुन्हा कधीही वापरण्यायोग्य राहणार नाही.’ त्यांनी पुढे म्हटले, ‘हे ४ तासांच्या आत होऊ शकते, जर आमची इच्छा असेल तर. आम्हाला असे व्हावे असे वाटत नाही, पण संपूर्ण देश एका रात्रीत संपू शकतो.’ ट्रम्प म्हणाले की, इराणला एक निर्णय घ्यावाच लागेल. जर इराणने अमेरिकेच्या अटी मान्य केल्या, तर युद्ध लवकर संपू शकते. ट्रम्प यांनी यासाठी इराणला मंगळवारी रात्री ८ वाजेपर्यंत (अमेरिकेच्या वेळेनुसार) वेळ दिला आहे. भारतीय वेळेनुसार ही वेळ बुधवार सकाळी (५:३० वाजता) पर्यंत आहे. इराण युद्धाशी संबंधित 3 फोटो… इस्रायलमधील पेटाह टिकवा येथे सोमवारी रस्त्यावर क्षेपणास्त्र पडल्याने एक महिला गंभीर जखमी झाली. इराण युद्धाशी संबंधित अपडेट्ससाठी खालील ब्लॉगमधून जा…
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले की, इराणला युद्ध थांबवण्यासाठी दिलेली मंगळवारची मुदत वाढवणार नाही. व्हाइट हाऊसच्या एका कार्यक्रमात ट्रम्प म्हणाले, इराणला एका रात्रीत संपवले जाऊ शकते, ती रात्र मंगळवारचीही असू शकते. ट्रम्प यांच्या धमकीनंतरही इराणचा आक्रमक पवित्रा कायम आहे. इराणने ठणकावले, अमेरिकेने कान उघडून ऐकावे, आम्ही ना होर्मुज खाडी उघडणार ना युद्ध थांबवणार. इराणचे सर्वोच्च नेते मुज्तबा खामेनी म्हणाले , आम्ही बलिदान देण्यास घाबरत नाही. दरम्यान, इस्रायलने इराणी ‘आयआरजीसी’च्या गुप्तचर विभागाचे प्रमुख असगर बगेरी आणि इराणी गुप्तचर संस्था ‘कुड्स’चे प्रमुख माजिद खदेमींना ठार केले. इस्रायलने इराणचे ३ विमानतळ उद्ध्वस्त केले आहेत. इस्रायलच्या हैफावरील हल्ल्यात ४ मृत्यू झाले. इराणला मला अंकल म्हणण्याची लाज वाटते : ट्रम्प ट्रम्प म्हणाले की, अमेरिकेच्या हल्ल्यानंतर इराणचा ना कोणताही ऊर्जा प्रकल्प शिल्लक राहील ना कोणताही पूल. ट्रम्प म्हणाले, इराणला युद्धविराम करण्याची तीव्र इच्छा आहे, पण त्यांना मला ‘अंकल’ म्हणण्याची लाज वाटत आहे. कारण इराणला रडत मला सांगावे लागेल, ‘अंकल, युद्ध थांबवा.’ अमेरिकेमधून फ्रान्सने १२९ टन सोने काढले अमेरिका-इराण संघर्षामुळे जगभरात डॉलरवरील विश्वासाला तडे जाऊ लागले आहेत. फ्रान्सने अमेरिकेच्या तिजोरीतून आपले १२९ टन सोने (सुमारे २ लाख कोटी रुपये) काढून फ्रान्समध्ये परत बोलावले. हे त्यांच्या एकूण साठ्याच्या ५% आहे. ही मोहीम जुलै २०२५ ते मार्च २०२६ च्या पहिल्या आठवड्यादरम्यान पूर्ण झाली. गेल्या वर्षी जूनमध्ये अमेरिकेने इराणवर बॉम्ब टाकल्यानंतर फ्रान्सने हे पाऊल उचलले. तज्ज्ञांच्या मते, जेव्हा युद्ध लांबते आणि डॉलरवर दबाव वाढतो, तेव्हा देश आपले सोने स्वतःकडे ठेवू लागतात. फ्रान्सकडे आता २,४३७ टन सोने पूर्णपणे देशांतर्गत तिजोरीत सुरक्षित आहे. दुसरीकडे, इराणनेही इशारा दिला की अमेरिकेी हल्ल्याच्या पार्श्वभूमीवर २०२६ हे वर्ष जगभरासाठी ‘जागतिक ऊर्जा संकटाचे’ वर्ष असेल. भारताचे २ एलपीजी जहाज होर्मुज खाडीबाहेर, आज एक पोहोचणार नवी दिल्ली | भारताची दोन तेल टँकरची जहाजे सोमवारी होर्मुज खाडीतून बाहेर पडली. सुमारे ४७ हजार मेट्रिक टन एलपीजी घेऊन जाणारा ‘ग्रीन सावी’ हा टँकर मंगळवारी भारतीय किनाऱ्यावर पोहोचेल. तर १६ हजार मेट्रिक टन एलपीजी टँकर ‘ग्रीन आशा’ ९ एप्रिल रोजी भारतात पोहोचेल. सध्या होर्मुजमध्ये १६ भारतीय टँकर आहेत. या टँकरांवरील सर्व ४३३ खलाशी सुरक्षित आहेत. मंत्रालयाने होर्मुजमध्ये अडकलेल्या १६ भारतीय टँकरांचा तपशीलही दिला आहे. यामध्ये एलएनजीचा १, एलपीजीचे २, कच्च्या तेलाचे ६, कंटेनरचे ३, ड्रेजर (समुद्री स्वच्छता) १, रासायनिक मालाचा १ आणि २ मालवाहू जहाजांचा समावेश आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, इराणमधून १७७७ भारतीयांना बाहेर काढण्यात आले आहे.
अमेरिकेने इराणमध्ये बेपत्ता झालेल्या दोन्ही वैमानिकांना 36 तासांच्या आत वाचवले. इराणमध्ये 3 एप्रिल रोजी एका मोहिमेवर गेलेल्या F-15E फायटर जेट्सवर हल्ला झाला होता. विमान कोसळण्यापूर्वी दोन्ही वैमानिक पॅराशूटच्या मदतीने बाहेर पडले होते. यापैकी एका वैमानिकाला अमेरिकन सैन्याने काही तासांनंतर शोधून काढले, तर दुसऱ्यासाठी एक मोठे बचाव अभियान राबवण्यात आले. या यशाचे कौतुक अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनीही केले. त्यांनी याला देशाच्या इतिहासातील सर्वात धोकादायक बचाव मोहीम म्हटले. न्यूयॉर्क टाइम्सच्या वृत्तानुसार, सूत्रांनी सांगितले आहे की अमेरिकन नौदलाच्या विशेष युनिट 'सील टीम-6' ने हे काम केले. ही तीच विशेष तुकडी आहे, ज्याने 2011 मध्ये दहशतवादी ओसामा बिन लादेनला पाकिस्तानमधील एबटाबादमध्ये घुसून ठार केले होते. इस्रायलच्या मदतीने मिशन शक्य झाले इराणसोबतच्या संघर्षादरम्यान, हे 2026 मधील पहिले निश्चित अमेरिकन ग्राउंड ऑपरेशन मानले जात आहे. एका सैनिकाला वाचवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर लष्करी शक्तीचा वापर करण्यात आला, जे याचे महत्त्व दर्शवते. मिशन यशस्वी करण्यासाठी अमेरिकेने अनेक स्तरांवर रणनीती आखली. प्रथम, इस्त्रायली गुप्तचर संस्थेने इराणी सैन्याच्या हालचालींचा मागोवा घेतला. त्यानंतर बचाव पथकाला पुढे जाण्यासाठी हवाई हल्ले 36 तासांसाठी थांबवण्यात आले. यानंतर सीआयएने (CIA) खोटी माहिती पसरवली की अधिकारी रस्त्याने पळून गेला आहे. वर अमेरिकन फायटर जेट्स पाळत ठेवून होते, तर जमिनीवर कमांडो पुढे सरकत होते. अमेरिकन नेव्हीच्या स्पेशल युनिट सील टीम-6 ने ऑपरेशन सुरू केले. जेव्हा कमांडो अधिकाऱ्यापर्यंत पोहोचले, तेव्हा इराणी सैन्य खूप जवळ होते. अशा परिस्थितीत, जोरदार गोळीबार करून शत्रूला मागे ढकलण्यात आले. यानंतर, वाहतूक विमान गोळीबाराच्या मधून उतरले आणि जखमी अधिकाऱ्याला बाहेर काढण्यात आले. अमेरिकन सैन्याने स्वतःची दोन विमाने नष्ट केली ऑपरेशनदरम्यान, इस्फाहनजवळ तांत्रिक बिघाडामुळे दोन अमेरिकन वाहतूक विमाने काम करू शकली नाहीत. या विमानांना जागेवरच स्फोट करून नष्ट करण्यात आले, जेणेकरून कोणतीही संवेदनशील तंत्रज्ञान शत्रूच्या हाती लागू नये. या मिशनची तुलना 2011 मध्ये पाकिस्तानच्या एबटाबादमध्ये झालेल्या ऑपरेशनशी केली जात आहे, जेव्हा ओसामा बिन लादेनला ठार मारण्यात आले होते. तेव्हाही अमेरिकन कमांडोंनी खराब हेलिकॉप्टर नष्ट केले होते. एबटाबादपेक्षा इराणचे बचाव अभियान मोठे होते इराणमधील हे बचाव अभियान एबटाबाद ऑपरेशनपेक्षा मोठे होते. त्यात 24 सील कमांडो दोन स्टेल्थ ब्लॅक हॉक हेलिकॉप्टरमधून पाकिस्तानमध्ये घुसले होते. पण यात शेकडो स्पेशल फोर्स सैनिक, डझनभर लढाऊ विमाने आणि हेलिकॉप्टर, सायबर आणि स्पेस तंत्रज्ञान. सर्व एकाच मिशनसाठी एकत्र आले होते. इराणमध्ये, इस्फहानजवळच्या एका सोडून दिलेल्या हवाईपट्टीवर फॉरवर्ड रिफ्यूलिंग पॉइंट (इंधनपुरवठा केंद्र) तयार करण्यात आले. दोन MC-130J कमांडो विमाने आणि MH-6 हेलिकॉप्टर तिथे उतरले. पण दोन्ही वाहतूक विमाने तिथेच अडकली आणि उडू शकली नाहीत. नवीन विमाने बोलावण्यात आली. ती गोळीबाराच्या मधोमध पोहोचली. शेवटी, सील टीम 6 ने त्या वैमानिकाला शोधून काढले. मोहीम यशस्वी - एकही अमेरिकन सैनिक मारला गेला नाही आता जराही चुकीला वाव नव्हता. इराणी सैन्य जवळ येत होते. कमांडोनी गोळीबार करून त्यांना रोखले. वरतून हवाई हल्ले करून शत्रूच्या ताफ्यांना लक्ष्य करण्यात आले. जखमी वैमानिकाला डोंगरातून बाहेर काढून विमानात बसवण्यात आले, तसेच अडकलेल्या बचाव पथकालाही. तीन नवीन वाहतूक विमाने त्यांना घेऊन इराणमधून बाहेर पडली. या मोहिमेत अमेरिकेचा एकही सैनिक मारला गेला नाही. इराणमधील ऑपरेशन अयशस्वी, मग सीगल टीम-6 तयार झाली 1979 मध्ये इराणच्या इस्लामिक क्रांतीनंतर तेहरानमधील अमेरिकन दूतावासावर ताबा मिळवण्यात आला. यावेळी 52 अमेरिकन नागरिकांना ओलीस ठेवण्यात आले. त्यांना सोडवण्यासाठी अमेरिकेने एप्रिल 1980 मध्ये 'ऑपरेशन ईगल क्लॉ' नावाचे एक मिशन सुरू केले. इराणच्या वाळवंटात तांत्रिक बिघाड, हवामान आणि समन्वयाच्या अभावामुळे हे मिशन अयशस्वी झाले. यात 8 अमेरिकन सैनिक मारले गेले. तेव्हा अमेरिकेला जाणवले की, त्यांच्याकडे असे कोणतेही युनिट नाही, जे उच्च-धोक्याच्या दहशतवादविरोधी मोहिमांमध्ये ओलीस सुटका आणि शत्रूच्या प्रदेशात गुप्त मोहिमा पूर्ण क्षमतेने पार पाडू शकेल. या अपयशानंतर लगेचच अमेरिकन नौदलाने 'सील टीम-6' ची स्थापना केली. याचे खरे नाव 'नेव्हल स्पेशल वॉरफेअर डेव्हलपमेंट ग्रुप' आहे. याचे कोड नेम 'DEVGRU' आहे. हे 'डेव्हलपमेंट' आणि 'ग्रुप' या शब्दांवरून तयार झाले आहे. टीम-6 हे नाव सोव्हिएत युनियनला फसविण्यासाठी ठेवले यापूर्वी नियमित विशेष ऑपरेशन्ससाठी सील टीम-1 आणि सील टीम-2 होत्या. परंतु सर्वात गुप्त मिशन पूर्ण करण्यासाठी सील टीम-6 तयार करण्यात आली. तेव्हा टीम-6 हे नाव जाणूनबुजून ठेवण्यात आले होते, जेणेकरून सोव्हिएत युनियनला वाटेल की अमेरिकेकडे अनेक सील टीम्स आहेत. सील टीम 6 ला अशा प्रकारे तयार केले जाते की ते जमीन, समुद्र आणि हवा या तिन्ही ठिकाणी ऑपरेशन्स करू शकतील. रात्र, खराब हवामान, शत्रूचे क्षेत्र अशा कोणत्याही परिस्थितीत काम करतील आणि ओळख न दाखवता गुप्त मिशन पूर्ण करतील. जशी अमेरिकन सैन्याची डेल्टा फोर्स आहे, तशीच नेव्हीची सील टीम-6 आहे. दोन्ही टायर-1 युनिट्स आहेत. फरक ऑपरेटिंग डोमेनचा आहे—डेल्टा फोर्स जमीन-आधारित आहे आणि सील टीम-6 समुद्र व मल्टी-डोमेन ऑपरेशन्ससाठी आहे. जगातील सर्वात कठीण प्रवेश परीक्षा सील टीम 6 मध्ये सामील होणे ही जगातील सर्वात कठीण निवड प्रक्रियांपैकी एक आहे. यात थेट भरती होत नाही. आधी नेव्ही सील बनावे लागते, त्यानंतर अनेक वर्षांच्या अनुभवानंतर निवडक कमांडोंना पुढे बोलावले जाते. यानंतर ग्रीन टीम नावाच्या कठोर निवड आणि प्रशिक्षण प्रक्रियेतून जावे लागते. हाच तो अंतिम टप्पा असतो, जिथून अंतिम निवड केली जाते. या काळात सैनिकांना अत्यंत कठीण शारीरिक आणि मानसिक चाचण्यांमधून जावे लागते. यात लांब पल्ल्याची धाव, जड वजनासह मार्च, खुल्या पाण्यात पोहणे आणि झोपेच्या कमतरतेत सतत काम करणे यांचा समावेश असतो. एकट्याने नकाशा आणि कंपासच्या मदतीने दुर्गम भागात मार्ग शोधण्यासारखी कामेही दिली जातात. सर्वात महत्त्वाचा भाग मानसिक चाचणी असते, ज्यात दबावाखाली योग्य निर्णय घेणे, संघासोबत समन्वय साधणे आणि दीर्घकाळ तणावात काम करण्याच्या क्षमतेची तपासणी केली जाते. या टप्प्यात मोठ्या संख्येने उमेदवार बाहेर पडतात. जे निवड प्रक्रिया पार करतात, त्यांच्यासाठी खरी प्रशिक्षण सुरू होते. हे पूर्णपणे उच्च-जोखीम मोहिमांवर केंद्रित असते. त्यांना शिकवले जाते की एखाद्या इमारतीत घुसून काही सेकंदात शत्रू आणि ओलीस यांच्यात फरक कसा करायचा. गोळीबार इतका अचूक असतो की चुकीला वावच नसतो. ओलीस सोडवण्याचे प्रसंग वारंवार सरावले जातात, जेणेकरून खऱ्या ऑपरेशनमध्ये कोणतीही अडचण येऊ नये. याव्यतिरिक्त, शांतपणे घुसखोरी, रात्रीचे ऑपरेशन, हवेतून पॅराशूट जंप आणि पाण्याच्या मार्गाने प्रवेश यांसारख्या तंत्रांवरही प्रभुत्व दिले जाते. सर्व काही खऱ्या मोहिमेसारखे तयार करून वारंवार केले जाते.
नासाच्या ओरियन स्पेसक्राफ्टमधील चार अंतराळवीर चंद्राच्या दिशेने वेगाने जात आहेत. भारतीय वेळेनुसार 6 एप्रिल रोजी त्यांनी चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षण क्षेत्रात प्रवेश केला आहे. आता हे अंतराळवीर चंद्राचा तो भाग आपल्या डोळ्यांनी पाहतील जो मानवाने आजपर्यंत फक्त चित्रांमध्ये पाहिला आहे. ते पृथ्वीपासून सर्वात दूर जाण्याचा 56 वर्षांचा जुना विक्रमही आज रात्री मोडतील. अपोलो 13 ने 1970 मध्ये पृथ्वीपासून सर्वाधिक 4 लाख 171.18 किमी अंतरावर जाण्याचा विक्रम केला होता. नासाच्या सध्याच्या मोहिमेत अंतराळवीर पृथ्वीपासून 402,336 किमी दूर पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. आर्टेमिस-II फ्लायबायचे संपूर्ण वेळापत्रक टीप: EST म्हणजे ईस्टर्न स्टँडर्ड टाइम आणि IST म्हणजे इंडियन स्टँडर्ड टाइम यांच्यात 10 तास 30 मिनिटांचा फरक आहे. EST ची वेळ 6 एप्रिलची आहे. IST ची वेळ 7 एप्रिलची आहे. चंद्राच्या अंधाऱ्या भागाचे छायाचित्रण केले जाईल नासाने क्रूला चंद्राच्या पृष्ठभागावरील 30 खास लक्ष्यांची यादी पाठवली आहे, ज्यांचे त्यांना छायाचित्रण करायचे आहे. यापैकी सर्वात प्रमुख ‘ओरिएंटल बेसिन’ आहे, जो सुमारे 600 मैल रुंद खड्डा आहे. हे बेसिन 3.8 अब्ज वर्षांपूर्वी उल्कापिंडाच्या धडकेमुळे तयार झाले होते. याव्यतिरिक्त, ते 'हर्ट्जस्प्रंग बेसिन'चा देखील अभ्यास करतील, जेणेकरून त्यांना समजेल की वेळेनुसार चंद्राचा पृष्ठभाग कसा बदलला. सातवा दिवस: चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे यान पृथ्वीवर परत येईल चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षण क्षेत्रातून बाहेर पडून यान पुन्हा पृथ्वीकडे आपला प्रवास सुरू करेल. आर्टेमिस-II चा मार्ग बऱ्याच अंशी 1970 च्या अपोलो-13 मिशनसारखा आहे. हे चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणाचा वापर 'गोफणी'सारखा करेल, जे यानाला पुन्हा पृथ्वीकडे ढकलून देईल. संपूर्ण मिशनमध्ये चारही अंतराळवीर सुमारे 11.02 लाख किमीचा प्रवास करतील. दहावा दिवस: 10 एप्रिल रोजी प्रशांत महासागरात उतरेल यान भारतीय वेळेनुसार 11 एप्रिल रोजी सकाळी 6:30 वाजता ओरियन पृथ्वीच्या वातावरणात प्रवेश करेल. सकाळी 6:36 वाजता ते सॅन डिएगोजवळ प्रशांत महासागरात 'स्प्लॅशडाउन' करेल. यानंतर, ह्यूस्टनमध्ये एक पत्रकार परिषद होईल, जिथे मिशनची माहिती दिली जाईल. उद्देश: 'लाइफ सपोर्ट सिस्टम'ची तपासणी करू इच्छितो नासा मिशनचा उद्देश स्पेसक्राफ्टच्या 'लाइफ सपोर्ट सिस्टम'ची तपासणी करणे आहे. नासाला हे पाहायचे आहे की अंतराळात मानवांच्या राहण्यासाठी हे किती सुरक्षित आहे. यान सध्या चंद्राच्या पृष्ठभागावर उतरणार नाही, परंतु भविष्यात चंद्रावर मानवांच्या वस्तीचा मार्ग सुकर करेल. 4 अंतराळवीर: पहिल्यांदाच एखादी महिला चंद्राजवळ पोहोचेल या मिशनमध्ये नासाचे तीन आणि कॅनेडियन स्पेस एजन्सी (CSA) चा एक अंतराळवीर सहभागी आहे. 1. रीड वाईझमन: यूएस नेव्हीचे टेस्ट पायलट राहिलेले वाईझमन (50) मिशन कमांडर आहेत. 2014 मध्ये स्पेस स्टेशनवर 6 महिने घालवलेले वाईझमन जमिनीवर उंचीला घाबरतात. 2020 मध्ये पत्नीला गमावल्यानंतर वाईझमन आपल्या दोन मुलींचे एकटेच संगोपन करत आहेत. 2. क्रिस्टीना कोच: अभियंता आणि भौतिकशास्त्रज्ञ क्रिस्टीना कोच (47) मिशन स्पेशलिस्ट आहेत. त्यांनी अंतराळात सर्वाधिक काळ (328 दिवस) राहणाऱ्या महिलेचा विक्रम केला आहे. लहानपणी अपोलो-8 ने काढलेला 'अर्थराईज' फोटो पाहून त्यांनी अंतराळवीर बनण्याचा निश्चय केला होता. 3. जेरेमी हॅन्सन: कॅनडाचे माजी फायटर पायलट जेरेमी हॅन्सन (50) मिशन स्पेशलिस्ट आहेत. जर सर्व काही योजनेनुसार झाले, तर हॅन्सन या मिशनद्वारे चंद्रावर पोहोचणारे पहिले गैर-अमेरिकन ठरतील. हॅन्सन आपल्यासोबत कॅनडाचे प्रसिद्ध मेपल सिरप आणि कुकीज घेऊन गेले आहेत. 4. व्हिक्टर ग्लोव्हर: मिशनसाठी पायलट म्हणून निवडलेले ग्लोव्हर (49) चंद्राजवळ पोहोचणारे पहिले कृष्णवर्णीय व्यक्ती असतील. ग्लोव्हर यांनी आपल्यासोबत बायबल, त्यांच्या लग्नाच्या अंगठ्या घेतल्या आहेत. ते म्हणतात की, विश्वात आपले स्थान शोधणे आणि शिकणे हाच माणूस असण्याचा खरा अर्थ आहे. अपोलो आणि आर्टेमिस कार्यक्रमातील मोठा फरक 70 च्या दशकात झालेल्या अपोलो मिशनचा मुख्य उद्देश सोव्हिएत युनियनसोबत सुरू असलेल्या 'स्पेस रेस'मध्ये स्वतःला श्रेष्ठ सिद्ध करणे हा होता. आर्टेमिस कार्यक्रम पूर्णपणे भविष्याची तयारी आहे. नासाला यावेळी चंद्रावर एक कायमस्वरूपी तळ (बेस) बनवायचा आहे, जेणेकरून माणूस तिथे राहून काम करायला शिकू शकेल. हा अनुभव भविष्यात मंगळावर जाण्याचे स्वप्न पूर्ण करण्यास मदत करेल. नासाचे आर्टेमिस-II मिशन 2 एप्रिल रोजी प्रक्षेपित झाले होते अमेरिकन स्पेस एजन्सी नासाने भारतीय वेळेनुसार 2 एप्रिल रोजी 'आर्टेमिस-2' मिशन प्रक्षेपित केले होते. सकाळी 4:05 वाजता 'स्पेस लॉन्च सिस्टम' (SLS) ओरियन स्पेसक्राफ्टमधून 4 अंतराळवीरांना घेऊन चंद्राच्या दिशेने रवाना झाले. सन 1972 मध्ये 'अपोलो-17' नंतर ही पहिलीच वेळ आहे, जेव्हा एखादा माणूस पृथ्वीच्या निम्न कक्षेतून (LEO) पलीकडे जाऊन चंद्राजवळ पोहोचेल. चारही प्रवासी स्पेसक्राफ्टमधून चंद्राभोवती प्रदक्षिणा घालतील आणि नंतर पृथ्वीवर परत येतील. हे मिशन 10 दिवसांचे आहे. ज्ञान भाग:
जगातील सुमारे 80% व्यावसायिक ड्रोन बनवणारे चीन आता आपल्या आकाशात कठोरपणे ‘ड्रोन नियंत्रण’ लागू करत आहे. 2025 पर्यंत देशात 30 लाखांहून अधिक ड्रोन नोंदणीकृत झाले आहेत, जी एका वर्षात 50% वाढ आहे, परंतु याच वेगाने सरकारने नियंत्रणही कडक केले आहे. परवानगीशिवाय ड्रोन उडवल्यास शिक्षा आणि तुरुंगवासाची तरतूद लागू करण्यात आली आहे. मे महिन्यापासून प्रत्येक ड्रोनची रिअल-नेम नोंदणी अनिवार्य असेल आणि उड्डाणाचा डेटा रिअल टाइममध्ये सरकारपर्यंत पोहोचेल. ड्रोनचा रिअल टाइम डेटा सरकारला द्यावा लागेल - ड्रोनला आयडी किंवा मोबाईल नंबरशी लिंक करणे आवश्यक असेल.- उड्डाणाचा रिअल टाइम डेटा सरकारकडे पाठवावा लागेल.- प्रतिबंधित क्षेत्रांमध्ये उड्डाण करण्यापूर्वी एक दिवस आधी परवानगी घेणे अनिवार्य.- अनेक शहरांमध्ये मोठ्या भागाला नो-फ्लाय झोन घोषित केले.- लहान ड्रोनलाही 400 फुटांपेक्षा कमी उंचीवर मर्यादित सूट देण्यात आली आहे.- बीजिंगमध्ये ड्रोनची विक्री, भाडे आणि बाहेरील प्रवेशावरही बंदी. - एका पत्त्यावर जास्तीत जास्त 3 ड्रोन ठेवण्याची मर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे.- परवानगीशिवाय उड्डाण केल्यास दंड, जप्ती आणि तुरुंगवासाची तरतूद.- ड्रोन बाजारावरही याचा स्पष्ट परिणाम दिसत आहे. स्थानिक बाजारात मागणी घटल्याने डीलर्सची विक्री वेगाने कमी झाली आहे, अनेक लोक ड्रोन फोटोग्राफीसारखे नवीन व्यवसाय सोडण्यास भाग पडले आहेत.
अमेरिकेत सध्या पुरुषांना 'अल्फा मेल' म्हणजेच दबंग पुरुष बनवण्याच्या नावाखाली महागडे प्रशिक्षण शिबिरे आणि अभ्यासक्रम वेगाने वाढत आहेत. राइजसारख्या 3 दिवसांच्या कार्यक्रमात सुमारे 2.78 लाख रुपये घेऊन पुरुषांना कठीण आणि अनेकदा अपमानजनक परिस्थितीत ठेवले जाते. प्रशिक्षणाच्या सुरुवातीला सहभागींच्या डोळ्यांवर पट्टी बांधून त्यांना जुन्या आयुष्यापासून तोडण्याचा प्रयत्न केला जातो. यानंतर चिखलात रांगणे, जड वस्तू उचलणे, उशीशिवाय झोपणे आणि अंधाऱ्या बोगद्यातून चालणे यांसारखी कामे (टास्क) करून घेतली जातात. कार्यक्रमाचा एक भाग भावनिक दबावावर देखील आधारित आहे. सहभागींच्या बॅगमध्ये रंगीबेरंगी दगड ठेवले जातात, ज्यांना राग, अपराधीपणाची भावना, लाज आणि दुःखाचे प्रतीक मानले जाते. मग त्यांना या गोष्टींवर सर्वांसमोर बोलण्यास सांगितले जाते. अनेकदा कठोर दिसणारे पुरुष देखील वैयक्तिक आयुष्य, लग्न तुटण्याच्या भीतीवर आणि युद्धाच्या आघातावर (ट्रॉमा) रडतात. याला गट 'ब्रदरहुड' (बंधुत्व) म्हणून समर्थन देतो. हा ट्रेंड आता प्रौढांमधून बाहेर पडून 12 ते 17 वर्षांच्या किशोरांपर्यंत पोहोचत आहे. कॅलिफोर्नियामध्ये अशा सत्रांमध्ये मुलांकडून जड वजन उचलून धावपळ करून घेतली जाते आणि त्यांना 7 मिनिटांपर्यंत बर्फासारख्या थंड पाण्यात (आईस बाथ) ठेवले जाते. प्रशिक्षणातील निष्काळजीपणामुळे मृत्यू, लाखो रुपयांची फी आणि छळ या उद्योगाची एक काळी बाजू म्हणजे सुरक्षेतील निष्काळजीपणा. 2019 मध्ये सुरू झालेल्या ‘मॉडर्न डे नाईट प्रोजेक्ट’मध्ये सुमारे 16 लाख रुपये फी घेऊन, झोपेची कमतरता आणि बुडण्यासारख्या बनावट परिस्थितीत 30 वर्षीय रिचर्ड स्पून या सहभागीचा मृत्यू झाला होता. प्रशिक्षणात आपापसात मारामारीचाही समावेश होता, असे आरोप झाले. नंतर हा कार्यक्रम 2024 मध्ये बंद करावा लागला.
ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र प्रकल्पाशी संबंधित रशियाचे प्रमुख शास्त्रज्ञ अलेक्झांडर लिओनोव्ह यांचे ७४ व्या वर्षी निधन झाले आहे. ते रशियाच्या प्रमुख क्षेपणास्त्र डिझाइनर्सपैकी एक होते. लिओनोव्ह NPO माशिनोस्ट्रोएनिया (NPOMASH) चे CEO आणि मुख्य डिझायनर होते, जे भारत-रशियाच्या ब्रह्मोस एरोस्पेसचे प्रमुख भागीदार आहेत. ते प्रगत क्षेपणास्त्र तंत्रज्ञानाच्या विकासासाठी ओळखले जात होते. त्यांनी झिरकॉन हायपरसोनिक क्रूझ क्षेपणास्त्रासह अनेक महत्त्वाच्या प्रकल्पांमध्ये योगदान दिले. याव्यतिरिक्त त्यांनी ग्रेनिट, वल्कन आणि बास्टियन यांसारख्या क्षेपणास्त्र आणि किनारी संरक्षण प्रणालींच्या विकासातही भूमिका बजावली होती. पाकिस्तानने संघर्ष थांबवण्यासाठी तालिबानसमोर ३ मागण्या ठेवल्या, चीनच्या मध्यस्थीने चर्चा सुरू पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तान यांच्यातील अलीकडील संघर्षानंतर आता दोन्ही देशांमध्ये चर्चा सुरू झाली आहे. चीनच्या मध्यस्थीने सुरू असलेल्या या चर्चेत पाकिस्तानने तालिबानसमोर तीन मागण्या ठेवल्या आहेत. पाकिस्तानी मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, पाकिस्तानने तहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तान (TTP) ला दहशतवादी संघटना घोषित करण्याची, त्याचे संपूर्ण नेटवर्क नष्ट करण्याची आणि कारवाईचे ठोस पुरावे देण्याची मागणी केली आहे. पाकिस्तान सरकारचे म्हणणे आहे की त्याची सर्वात मोठी चिंता अफगाणिस्तानच्या भूमीतून चालवल्या जाणाऱ्या दहशतवादी कारवाया आहेत. याच कारणामुळे सध्या चर्चा दहशतवाद आणि सीमा सुरक्षेपर्यंत मर्यादित ठेवण्यात आली आहे. या चर्चेत चीन महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे आणि दोन्ही पक्षांना एका सामायिक आराखड्यावर आणण्याचा प्रयत्न करत आहे. चीनने पाच मुद्द्यांचा आराखडा तयार केला आहे. यात युद्धबंदी, दहशतवादाविरोधात कारवाई, दहशतवादी अड्ड्यांचा खात्मा, सुरक्षित व्यापारी मार्ग आणि औपचारिक चर्चेची व्यवस्था यांसारख्या मुद्द्यांचा समावेश आहे.
मॅथ्यू गॅलाघर (41) यांनी लॉस एंजेलिसमधील एका घरातून जे काही करून दाखवले, ते जगातील मोठ्या-मोठ्या उद्योजकांना आश्चर्यचकित करत आहे. ना कोणती मोठी टीम, ना चकचकीत कार्यालय - फक्त एक लॅपटॉप, काही एआय टूल्स आणि जबरदस्त जिद्द. परिणाम - अवघ्या दोन महिन्यांत आणि 20,000 डॉलर (सध्याच्या हिशोबाने 18.5 लाख रुपये) च्या गुंतवणुकीतून एक अशी कंपनी उभी राहिली आहे, जी या वर्षी 16,700 कोटी रुपयांचा व्यवसाय करण्याच्या मार्गावर आहे. गॅलाघरची कंपनी मेडवी (Medley) टेलीहेल्थ प्लॅटफॉर्म चालवते, जी वजन कमी करणाऱ्या जीएलपी-1 (GLP-1) औषधांची ऑनलाइन विक्री करते. सप्टेंबर 2024 मध्ये जेव्हा मेडवी सुरू झाली, तेव्हा पहिल्याच महिन्यात 300 ग्राहक जोडले गेले. दुसऱ्या महिन्यात ही संख्या आणखी 1,000 ने वाढली. 2025 मध्ये कंपनीच्या पहिल्या पूर्ण व्यावसायिक वर्षात मेडवीने 40.1 कोटी डॉलर (3,700 कोटी रुपये) ची विक्री केली. यावर 16.2% म्हणजे सुमारे 600 कोटी रुपयांचा नफा झाला, जो या क्षेत्रातील दिग्गज कंपनी हिम्स (Hims) च्या 5.5% नफ्यापेक्षा कितीतरी पटीने जास्त आहे. जलद निर्णय हे मेडवीची सर्वात मोठी ताकद आहे - गॅलाघर ओपन एआयचे सीईओ सॅम ऑल्टमन यांनी 2024 मध्ये म्हटले होते की, एआयमुळे लवकरच एकटा माणूस 1 अब्ज डॉलरची कंपनी उभी करू शकेल. मेडवीची कथा ऐकून ऑल्टमन म्हणाले की, त्यांनी त्यांच्या तंत्रज्ञान क्षेत्रातील मित्रांशी पैज लावली होती आणि कदाचित ते जिंकले. गॅलेगर म्हणाले, ‘मी जलद निर्णय घेतो. हीच मेडवीची सर्वात मोठी ताकद आहे.’ 12 हून अधिक एआय टूल्स मेडवीचा संपूर्ण व्यवसाय सांभाळत आहेत गॅलेगरने कंपनी स्थापन करण्यासाठी डझनभर एआय टूल्सची मदत घेतली. चॅटजीपीटी, क्लॉड, ग्रोककडून कोडिंग करून घेतली. ‘मिडजर्नी’ आणि ‘रनवे’ वापरून जाहिरातींसाठी फोटो आणि व्हिडिओ तयार केले. इलेव्हन लॅब्स वापरून ग्राहक सेवेसाठी एआय व्हॉइस सिस्टम तयार केली. त्यांनी स्वतःच्या आवाजाचा एआय क्लोनही तयार केला, जेणेकरून वैयक्तिक अपॉइंटमेंट घेण्यासारखी कामे एआय सांभाळू शकेल. औषध वितरण, डॉक्टरांचे नेटवर्क आणि अनुपालन (compliance) यांसारखी कामे केअरव्हॅलिडेट, ओपनलूप हेल्थ यांसारखे प्लॅटफॉर्म करत आहेत. एकमेव कर्मचारी, तोही संस्थापकाचा स्वतःचा भाऊ काम वाढल्यावर गॅलेगरने धाकट्या भावाला, एलियटला कामावर ठेवले. तो कंपनीचा एकमेव कर्मचारी आहे. एलियटचे काम म्हणजे भावाकडे येणारे अनावश्यक संदेश, कॉल्स फिल्टर करणे, जेणेकरून तो त्याच्या मुख्य कामावर लक्ष केंद्रित करू शकेल. यापूर्वी गॅलेगरने 60 कर्मचाऱ्यांची ‘वॉच गँग’ नावाची कंपनी चालवली होती. ती फायदेशीर ठरली नाही. यावरून त्यांनी शिकले की - जास्त लोक म्हणजे जास्त खर्च आणि संथ निर्णय. दररोज 28 कोटी रुपयांची कमाई, यातून बेघर तरुणांना मदत गॅलेगर आता दररोज 30 लाख डॉलर (28 कोटी रुपये) पेक्षा जास्त कमाई करत आहे. पण तो संपूर्ण कमाई स्वतःकडे ठेवत नाही. नफ्याच्या मोठ्या भागातून तो बेघर तरुण आणि प्राणी कल्याणाच्या क्षेत्रात काम करणाऱ्या संस्था/लोकांना मदत करतो. गॅलेगरचे बिझनेस मॉडेल आता प्रेरणाचा एक मनोरंजक स्रोत आहे. बेघर बालपणापासून सुरू झालेला हा प्रवास आज एक आदर्श बनला आहे - या गोष्टीचा की, एआयच्या सध्याच्या युगात कल्पना आणि कौशल्य असेल, तर काहीही अशक्य नाही.
इराणने धमकी दिली आहे की, जर अमेरिका आणि इस्रायलचे हल्ले वाढले, तर ते जागतिक पुरवठा साखळी ठप्प करेल. अल जझीराच्या वृत्तानुसार, इराणने म्हटले आहे की ते होर्मुझ व्यतिरिक्त इतर सागरी मार्गांनाही लक्ष्य करू शकते. इराणच्या सर्वोच्च नेत्यांचे सल्लागार अली अकबर वेलायती यांनी सांगितले की, कोणत्याही मोठ्या कारवाईला केवळ लष्करी स्तरावरच नव्हे, तर जागतिक ऊर्जा आणि व्यापारावर परिणाम करून प्रत्युत्तर दिले जाईल. ते म्हणाले की, केवळ होर्मुझची सामुद्रधुनीच नव्हे, तर बाब-अल-मंदेबसारखे महत्त्वाचे सागरी मार्गही धोक्यात येऊ शकतात. हे विधान अशा वेळी आले आहे, जेव्हा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला होर्मुझची सामुद्रधुनी खुली करण्याचा अल्टिमेटम दिला आहे आणि कठोर कारवाईचा इशारा दिला आहे. यापूर्वी, इराणच्या जवळचे मानले जाणारे येमेनचे हुती बंडखोर रेड सीमध्ये जहाजांवर हल्ल्याची शक्यता वर्तवून चुकले आहेत. ट्रम्पने इराणला नरकासारख्या परिस्थितीत ढकलण्याची धमकी दिली ट्रम्पने इराणला 'बास्टर्ड' म्हणत होर्मुज सामुद्रधुनी न उघडल्यास मोठा हल्ला करण्याची धमकी दिली. ते म्हणाले की, जर इराणने होर्मुज सामुद्रधुनी उघडली नाही, तर ते त्याला नरक बनवतील. यासोबतच त्यांनी इराणमधील पॉवर प्लांट आणि पुलांवर हल्ला करण्याचीही गोष्ट केली. ट्रम्पने रविवारी सोशल मीडियावर लिहिले की, इराणमध्ये मंगळवारी पॉवर प्लांट डे आणि ब्रिज डे एकाच वेळी असेल, म्हणजेच हल्ला होईल. इराणने होर्मुज सामुद्रधुनी उघडावी, नाहीतर नरकासारख्या परिस्थितीत पोहोचेल. इराण युद्धाशी संबंधित 3 छायाचित्रे… इराण युद्धाशी संबंधित अपडेट्ससाठी खालील ब्लॉगमधून जा…
अमेरिकेचे एक F-15 फायटर जेट इराणमध्ये पडल्यानंतर 36 तासांनी, त्याच्या दोन्ही क्रू मेंबर्सना अमेरिकन स्पेशल फोर्सने वाचवले आहे. शनिवारी स्पेशल कमांडो युनिटने डझनभर लढाऊ विमानांसह इराणमध्ये ऑपरेशन राबवले. अमेरिकन लढाऊ विमानांनी इराणी सैन्याला त्या भागात पोहोचण्यापासून रोखण्यासाठी हल्लेही केले. यादरम्यान जोरदार गोळीबार झाला, परंतु शेवटी अमेरिकन टीम अधिकाऱ्याला सुरक्षित बाहेर काढण्यात यशस्वी झाली आणि सर्व सैनिक इराणमधून बाहेर आले. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी याला अमेरिकेच्या इतिहासातील सर्वात धाडसी शोध आणि बचाव मोहीम म्हटले आहे. पॅराशूटने उतरल्यानंतर अधिकारी जखमी झाला होता अमेरिकन वेबसाइट एक्सिओसने 3 अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या हवाल्याने सांगितले की, इराणने शुक्रवारी F-15 विमान पाडले होते. त्यात दोन लोक होते. एक पायलट आणि एक एअरमन म्हणजे वेपन सिस्टम ऑफिसर (जो शस्त्रे चालवतो). पायलटला काही तासांतच वाचवण्यात आले होते. पण एअरमन पॅराशूटने उतरल्यानंतर जखमी झाला. दुखापत होऊनही तो चालण्याच्या स्थितीत होता. यानंतर तो इराणच्या डोंगराळ भागात लपला आणि तिथे एका दिवसापेक्षा जास्त काळ पकडला जाण्यापासून वाचत राहिला. त्याने आपल्या SERE ट्रेनिंगचा (जिवंत राहणे, वाचणे, विरोध करणे आणि बाहेर पडणे) वापर करत कोहगिलुयेह आणि बोयर-अहमद प्रांतातील दुर्गम डोंगराळ भागात स्वतःला लपवून ठेवले. सीआयएने अफवा पसरवून इराणला भरकटवले अमेरिका आणि इराण एअरमनला शोधत होते. इराणची IRGC (रेव्होल्यूशनरी गार्ड) देखील त्याला पकडण्यासाठी तिथे पोहोचली होती. एअरमनला शोधणे खूप कठीण होते. यासाठी CIA ने एक युक्ती केली. त्यांनी इराणमध्ये चुकीची माहिती पसरवली की अमेरिकन सैन्याने त्याला आधीच शोधले आहे आणि त्याला बाहेर काढण्याची तयारी करत आहे. यामुळे इराणच्या शोधाची दिशा भरकटली. याच दरम्यान CIA ने आपल्या विशेष तंत्रज्ञानाचा वापर करून एअरमनचे अचूक ठिकाण शोधले. हे ठिकाण पेंटागॉन, अमेरिकन सैन्य आणि व्हाईट हाऊस यांना देण्यात आले. यानंतर राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी तात्काळ बचाव कार्याचा आदेश दिला. एअरमनकडे फक्त 1 पिस्तूल होते शनिवारी स्पेशल कमांडो युनिटने मोठ्या हवाई सुरक्षेसह ऑपरेशन राबवले. अमेरिकन लढाऊ विमानांनी इराणी सैन्याला त्या भागात पोहोचण्यापासून रोखण्यासाठी हल्लेही केले. जखमी एअरमनकडे फक्त एक पिस्तूल होते. जेव्हा अमेरिकन सैन्य त्या एअरमनपर्यंत पोहोचू लागले, तेव्हा गोळीबारही झाला. पण शेवटी अमेरिकन पथक अधिकाऱ्याला सुरक्षित बाहेर काढण्यात यशस्वी झाले आणि सर्व सैनिक इराणमधून बाहेर आले. अमेरिकेचे माजी लष्करी अधिकारी मेजर जनरल (निवृत्त) मार्क मॅककार्ली यांनी CNN ला सांगितले की, ज्या भागात ही घटना घडली, तो भाग डोंगराळ आणि पूर्णपणे निर्जन होता. यासोबतच, इराणकडून त्या सैनिकाला पकडण्यासाठी बक्षीसही घोषित करण्यात आले होते. या सर्व परिस्थितीचा विचार करता, हे मिशन अत्यंत धोकादायक होते. मॅककार्ली यांनी हे देखील सांगितले की, त्या सैनिकाचे स्थान एका आपत्कालीन बीकन (सिग्नल देणारे उपकरण) द्वारे शोधले गेले असावे. जेव्हा फायटर जेट कोसळते, तेव्हा हे बीकन कमांड सेंटरला सतत स्थान पाठवत राहते. पहिल्यांदाच शत्रूंनी अमेरिकन फायटर जेट पाडले शुक्रवारी बचाव मोहिमेला सुरुवात झाली, जेव्हा F-15E स्ट्राइक ईगल विमान इराणच्या सैन्याने पाडले. गेल्या एका महिन्यापासून सुरू असलेल्या युद्धात, शत्रूच्या गोळीबाराने अमेरिकन फायटर जेट पाडण्याची ही पहिलीच वेळ होती. द वॉल स्ट्रीट जर्नलच्या अहवालानुसार, एअरमनला आपल्या बचाव पथकापर्यंत पोहोचण्यासाठी खूप धोकादायक पाऊल उचलावे लागले. मात्र, याबाबत अधिक माहिती देण्यात आलेली नाही. अहवालात म्हटले आहे की, जेव्हा हा एअरमन सुमारे 36 तास इराणच्या डोंगराळ भागात लपून राहिला होता, तेव्हा अमेरिकेच्या MQ-9 रीपर ड्रोनने त्याला पकडण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या इराणी लोकांवर गोळीबार केला. ही माहिती ऑपरेशनशी संबंधित अधिकारी आणि सूत्रांच्या हवाल्याने देण्यात आली आहे. जर्नलनुसार, या बचाव मोहिमेदरम्यान डझनभर अमेरिकन विमानांनी कमांडो टीमला संरक्षण दिले, ज्यांनी वेगाने आत जाऊन एअरमनला बाहेर काढले. तथापि, जमिनीवर अमेरिकन सैन्याला फारसा मोठा विरोध सहन करावा लागला नाही. अमेरिकेने बाहेर पडण्यापूर्वी आपली दोन विमाने जाळली द न्यूयॉर्क टाइम्सच्या वृत्तानुसार, इराणमधून एका वाचलेल्या अमेरिकन एअरमन आणि कमांडोला बाहेर काढणारी दोन वाहतूक विमाने तिथेच अडकली होती. त्यानंतर अमेरिकाला एअरमन आणि सैनिकांना सुरक्षित बाहेर काढण्यासाठी तीन नवीन विमाने पाठवावी लागली. अहवालानुसार, नंतर अमेरिकन सैन्याने ते अडकलेले वाहतूक विमान उडवून दिले, जेणेकरून ते इराणच्या हाती लागू नयेत. इराणमधून आलेल्या फोटोंवरून असे सूचित होते की ही विमाने एका तात्पुरत्या हवाई पट्टीवर अडकली होती, जी अमेरिकन सैन्याने देशाच्या एका दुर्गम भागात बनवली होती. न्यूयॉर्क टाइम्सनुसार, या संपूर्ण बचाव मोहिमेत शेकडो विशेष ऑपरेशन सैनिक सहभागी होते. अहवालात असेही म्हटले आहे की, बचावलेल्या शस्त्र अधिकाऱ्याला बचावानंतर उपचारासाठी कुवेतला नेण्यात आले. ट्रम्प म्हणाले- पहिल्यांदाच एकाच वेळी दोन यशस्वी बचाव मोहीम पार पडल्या अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प म्हणाले की, या सैनिकाला वाचवण्यासाठी अमेरिकन सैन्याने डझनभर विमाने पाठवली होती, ज्यात जगातील सर्वात धोकादायक शस्त्रे बसवलेली होती. त्यांनी सांगितले की सैनिक जखमी झाला असला तरी तो बरा होईल. ट्रम्प यांनी असेही सांगितले की, हे ऑपरेशन आणखी एका वैमानिकाच्या यशस्वी सुटकेनंतर झाले, ज्याला एक दिवसापूर्वी वाचवण्यात आले होते. त्यावेळी याची माहिती दिली नव्हती, जेणेकरून दुसऱ्या ऑपरेशनला धोका निर्माण होऊ नये. ट्रम्प यांच्या मते, लष्करी इतिहासात असे पहिल्यांदाच घडले आहे की, शत्रूच्या हद्दीत, दोन अमेरिकन वैमानिकांना वेगवेगळ्या ऑपरेशनमध्ये सुरक्षित बाहेर काढण्यात आले आहे. ते म्हणाले की, हे सिद्ध करते की अमेरिकेचे इराणच्या आकाशावर पूर्ण वर्चस्व आहे, जरी त्यांनी F-15 जेटला इराणने कसे पाडले हे सांगितले नाही. ट्रम्प यांनी या ऑपरेशनला संपूर्ण अमेरिकेसाठी अभिमानाचा क्षण म्हटले आणि सांगितले की देशाने यावर एकत्र यायला हवे.
पाकिस्तानचे संरक्षण मंत्री ख्वाजा आसिफ यांनी शनिवारी सियालकोटमध्ये पत्रकारांशी बोलताना भारताला धमकी दिली आहे. ते म्हणाले की, जर भारताने कोणतेही फॉल्स फ्लॅग ऑपरेशन (लपून हल्ला) केले, तर यावेळी संघर्ष केवळ सीमेपुरता मर्यादित राहणार नाही, तर तो कोलकातापर्यंत पोहोचू शकतो. ख्वाजा आसिफ यांनी दावा केला की, भारत आपल्या लोकांचा किंवा ताब्यात असलेल्या पाकिस्तानींचा वापर करून खोटे नाटक रचण्याची योजना आखत आहे. ते म्हणाले की, मृतदेह कुठेतरी ठेवून दहशतवादाचा आरोप पाकिस्तानवर लावला जाऊ शकतो. परंतु त्यांनी या दाव्यासाठी कोणताही पुरावा दिला नाही. ख्वाजा आसिफ पुढे म्हणाले की, गेल्या वर्षीप्रमाणे यावेळी भारताला आणखी जास्त लाजिरवाण्या परिस्थितीचा सामना करावा लागेल. भारतीय संरक्षण मंत्री म्हणाले होते- पाकिस्तानने घाणेरडा खेळ खेळला तर आम्ही उत्तर देऊ ख्वाजा आसिफ यांच्या या विधानावर भारताकडून अद्याप कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नाही. मात्र, भारताचे संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी केरळममधील एका कार्यक्रमात पाकिस्तानला स्पष्ट इशारा दिला होता. ते म्हणाले होते की, जर पाकिस्तानने पुन्हा कोणतीही चुकीची पाऊल उचलली तर भारतीय सेना निर्णायक प्रत्युत्तर देईल. ऑपरेशन सिंदूर अजून संपलेले नाही आणि जर पाकिस्तानने पुन्हा घाणेरडा खेळ खेळला तर भारतीय सैनिक असे प्रत्युत्तर देतील जे ते कधीही विसरणार नाहीत. भारतावर प्रॉक्सी युद्ध चालवल्याचा आरोप करणारे ख्वाजा आसिफ ख्वाजा आसिफ यांनी अलीकडेच म्हटले होते की, भारत आणि अफगाणिस्तानमधील तालिबान सरकार एकत्र येऊन पाकिस्तानविरुद्ध प्रॉक्सी युद्ध (अप्रत्यक्ष युद्ध) चालवत आहेत. त्यांनी सांगितले की, पाकिस्तानवरील हल्ल्यांबाबत नवी दिल्ली आणि काबुलची विचारसरणी एकसारखी आहे. आसिफ म्हणाले की, गरज पडल्यास पाकिस्तान अफगाणिस्तानमध्ये पुन्हा कारवाई करू शकतो. जर अफगाणिस्तानकडून शांततेची कोणतीही ठोस हमी मिळाली नाही, तर पाकिस्तान तेथे नवीन हल्ले करण्यापासून मागे हटणार नाही. आसिफ यांनी असेही म्हटले की, भारतासोबत युद्धाची शक्यता अजूनही संपलेली नाही. माजी पाकिस्तानी उच्चायुक्तांनी मुंबई आणि दिल्लीवर हल्ल्याची शक्यता व्यक्त केली होती यापूर्वी पाकिस्तानचे माजी उच्चायुक्त अब्दुल बासित यांनीही वादग्रस्त विधान केले होते. ते म्हणाले की, जर अमेरिकेने पाकिस्तानवर हल्ला केला, तर पाकिस्तानने एक क्षणही विचार न करता मुंबई आणि नवी दिल्लीवर हल्ला करायला हवा. बासित म्हणाले, “जर अमेरिकेने पाकिस्तानवर हल्ला केला, तर आम्ही अमेरिकेपर्यंत पोहोचू शकत नाही कारण ते आमच्या अणुबॉम्बच्या टप्प्यात नाही. अशा परिस्थितीत आमचा पर्याय काय असेल? भारत. नंतर जे होईल ते बघू.” त्यांनी असेही म्हटले की ही सर्वात वाईट परिस्थिती आहे, जी शक्य नाही, परंतु जर पाकिस्तानवर कोणताही धोका निर्माण झाला तर भारतावर हल्ला करणे हा पाकिस्तानकडे पर्याय असेल. पहलगाम हल्ल्यामुळे वाढलेला तणाव 22 एप्रिल 2025 रोजी झालेल्या पहलगाम दहशतवादी हल्ल्यात 26 लोकांचा मृत्यू झाला होता. यानंतर भारताने ऑपरेशन सिंदूर अंतर्गत पाकिस्तानमधील दहशतवादी ठिकाणांवर क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोनने हल्ला केला. पाकिस्ताननेही प्रत्युत्तरात तोफखाना, ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रांचा वापर केला. दोन्ही देशांमध्ये चार दिवस तणाव राहिला, त्यानंतर 10 मे 2025 रोजी युद्धबंदी झाली. ऑपरेशन सिंदूरमध्ये भारताने पाकिस्तानचे 9 दहशतवादी तळ नष्ट केले होते भारताने 7 मे रोजी रात्री दीड वाजता पाकिस्तानव्याप्त काश्मीरमधील दहशतवाद्यांच्या 9 तळांवर हवाई हल्ला केला होता. या हल्ल्यात 100 हून अधिक दहशतवादी मारले गेले होते, असे सेनेने सांगितले होते. पाकिस्तानच्या सरकारी माध्यमांनुसार, भारताने कोटली, बहावलपूर, मुरीदके, बाग आणि मुझफ्फराबादमध्ये हल्ला केला होता. यात दहशतवादी संघटना लष्कर-ए-तैयबाचे मुख्यालय आणि जैश-ए-मोहम्मदचा म्होरक्या मसूद अजहरचा तळही समाविष्ट होता.
अमेरिकेचा लैंगिक गुन्हेगार जेफ्री एपस्टीनने 2017 मध्ये उद्योगपती अनिल अंबानीसमोर स्वतःला डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या पहिल्या कार्यकाळातील व्हाईट हाऊसचा 'इनसाइडर' म्हणून सादर केले होते. न्यूयॉर्क टाइम्सच्या वृत्तानुसार, दोघांमध्ये दोन वर्षांपर्यंत शेकडो मेसेज आणि ईमेलची देवाणघेवाण झाली. यामध्ये एपस्टीनने ट्रम्प प्रशासनाच्या नियुक्त्या आणि परराष्ट्र धोरणाशी संबंधित माहिती शेअर केली, जी नंतर खरी ठरली. तथापि, एपस्टीनची व्हाईट हाऊसपर्यंत थेट पोहोच होती, याचा कोणताही पुरावा मिळाला नाही. मेसेजमध्ये अनिल अंबानींनी एपस्टीनला लिहिले होते- 'भारताचे संबंध आणि संरक्षण सहकार्यासाठी व्हाईट हाऊससोबत व्यवहार करताना तुमचे मार्गदर्शन हवे आहे.' प्रत्युत्तरात एपस्टीनने 'इनसाइड' माहिती देण्याचे वचन दिले. सिग्नल-टेलीग्रामसारख्या प्लॅटफॉर्मवर बोलणे होत असे न्यूयॉर्क टाइम्सने न्याय विभागाकडून जारी केलेल्या संदेशांच्या पुनरावलोकनाच्या आधारे सांगितले की, अनिल अंबानी आणि एपस्टीन यांच्यातील संभाषण सिग्नल आणि टेलिग्रामसारख्या एन्क्रिप्टेड प्लॅटफॉर्मवर होत असे, जिथे अंबानी 'अरमानी ए' या नावाने सक्रिय होते. हा संपर्क त्या काळातील आहे, जेव्हा एपस्टीनने अल्पवयीन मुलांशी संबंधित गुन्ह्यांमध्ये तुरुंगाची शिक्षा भोगली होती. त्यांची ओळख दुबईच्या डीपी वर्ल्ड कंपनीचे अध्यक्ष सुलतान अहमद बिन सुलायेम यांनी करून दिली होती. जेव्हा एपस्टीनने दीपक चोप्रा यांच्याकडून अंबानींबद्दल मत विचारले, तेव्हा चोप्रा यांनी त्यांना 'अत्यंत श्रीमंत, चर्चेत राहण्याची आवड असलेले आणि सेलिब्रिटींबद्दल जागरूक' व्यक्ती असे सांगितले होते. सुरक्षा सल्लागाराच्या नियुक्तीबाबत एपस्टीनचे म्हणणे खरे ठरले संदेशात एपस्टीन स्वतःला एक प्रभावी पॉवर ब्रोकर म्हणून सादर करताना दिसला. मार्च 2017 मध्ये अनिल अंबानींनी एपस्टीनला माजी सीआयए संचालक डेव्हिड पेट्रेयस यांच्या भारतात अमेरिकेचे राजदूत बनण्याची शक्यता विचारली होती. एपस्टीनने उत्तर दिले होते- ते प्राधान्यक्रमात नाहीत. नंतर केनेथ जस्टर राजदूत बनले. जुलै 2017 मध्ये एपस्टीनने ही ‘इनसाइड’ माहिती देखील दिली की जॉन बोल्टन नवीन राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार (NSA) असतील. मात्र, त्यावेळी ट्रम्प यांनी तत्कालीन NSA मॅकमास्टर यांचा बचाव केला होता. मात्र, 8 महिन्यांनंतर एपस्टीनचे म्हणणे खरे ठरले आणि बोल्टन यांनीच पदभार स्वीकारला. एपस्टीनने अनिल अंबानींना ट्रम्प यांच्या अत्यंत जवळच्या व्यक्तींशी, जसे की स्टीफन बॅनन आणि थॉमस बॅरक ज्युनियर यांच्याशी भेट घालून देण्याचा प्रस्ताव दिला होता. अंबानींनी स्वतःला भारतात राजकीयदृष्ट्या प्रभावशाली असल्याचे सांगितले बॅरक त्यावेळी ट्रम्प यांच्या उद्घाटन समितीचे अध्यक्ष होते. एपस्टीनने दिग्गजांना खात्री दिली की अंबानींशी जोडले जाणे त्यांच्यासाठी फायदेशीर ठरेल. तर, अनिल अंबानींनी स्वतःला भारतात राजकीयदृष्ट्या प्रभावशाली असल्याचे सांगत संदेश लिहिला की 'नेतृत्व' इच्छिते की एपस्टीनने त्यांची जेरेड कुश्नर आणि बॅनन यांच्याशी भेट घडवून आणण्यास मदत करावी. अनिल अंबानींच्या अमेरिकन संरक्षण धोरणातील स्वारस्याचे कारण हे देखील सांगितले जाते की, त्यांना 2016 मध्ये राफेलच्या सुट्या भागांशी संबंधित करार मिळाला होता. त्यावेळी समीक्षकांनी भारत सरकारवर अंबानींना फायदा पोहोचवल्याचा आरोप केला होता, जो सरकारने फेटाळून लावला होता. अंबानींनी लिहिले होते की, भारतासाठी अमेरिकन राजदूताची निवड त्यांच्यासाठी अत्यंत ‘महत्त्वाची’ आहे. पाकिस्तानसारख्या शेजाऱ्यांशी सामना करण्यासाठी या पदावर एखादी ‘मजबूत’ व्यक्ती यावी अशी त्यांची इच्छा होती. एपस्टीनने अंबानींना घरी बोलावून मोठ्या नेत्यांशी भेट घालून दिली अहवालानुसार, संदेशांवरून हे स्पष्ट होते की अनिल अंबानी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आपली पकड मजबूत करू इच्छित होते. त्यांनी स्वतःला अटलांटिक कौन्सिलच्या सल्लागार मंडळात ‘एकमेव भारतीय’ म्हणून सादर केले. तर, एपस्टीनने त्यांना कार्नेगी एंडोमेंटचे विल्यम जे. बर्न्स आणि थॉमस जे. प्रिट्झकर यांसारख्या प्रभावशाली जागतिक दिग्गजांशी भेट घालून देण्याचे वचन दिले. एपस्टीनने अंबानींना आपल्या घरी जेवणासाठी बोलावून मोठ्या राजकारण्यांशी नेटवर्किंगची संधी देखील दिली. अनिल अंबानी-एपस्टीन यांच्यात पैशांच्या व्यवहाराचाही उल्लेख 2019 मध्ये जेव्हा अनिल अंबानींच्या कंपन्यांवर आर्थिक संकट गडद झाले आणि त्यांना कर्ज फेडण्यासाठी भाऊ मुकेश अंबानींची मदत घ्यावी लागली, तेव्हा एपस्टीन त्यांना मानसिकदृष्ट्या मजबूत राहण्याचा सल्ला देत होता. तथापि, एपस्टीनने संदेशांमध्ये लिहिले की त्याला पैशांची गरज नाही, परंतु एका ईमेलमध्ये ‘ट्रान्झॅक्शन डन’ (व्यवहार पूर्ण झाला) असा उल्लेख आढळला. अहवालानुसार, 23 मे 2019 रोजी भारतात निवडणुकीच्या निकालांच्या दिवशी अनिल अंबानी न्यूयॉर्कमध्ये एपस्टीनच्या घरी गेले होते. याच्या काही आठवड्यांनंतरच एपस्टीनला अल्पवयीन मुलांच्या लैंगिक तस्करीच्या आरोपाखाली अटक करण्यात आली.
इराणने अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी 48 तासांत होर्मुज सामुद्रधुनी उघडण्याच्या अल्टिमेटमला फेटाळून लावले आहे. इराणी लष्कराने म्हटले आहे की अमेरिका हतबल आणि घाबरून धमक्या देत आहे. इराणच्या केंद्रीय लष्करी मुख्यालय खातम अल-अनबियाचे जनरल अली अब्दोल्लाही अलीअबादी यांनी ट्रम्प यांच्या इशाऱ्याला मूर्खपणाची कारवाई म्हटले आणि तो पूर्णपणे फेटाळून लावला. इराणने अमेरिकेला इशारा देत म्हटले की, अशा धमक्यांचा अर्थ आहे की “तुमच्यासाठीही नरकाचे दरवाजे उघडले जातील.” यापूर्वी ट्रम्प यांनी इराणला 48 तासांत स्ट्रेट ऑफ होर्मुज उघडण्याचा किंवा करार करण्याचा अल्टिमेटम दिला होता. ते म्हणाले होते की, वेळ संपत आहे आणि असे न झाल्यास इराणच्या ऊर्जा ठिकाणांना लक्ष्य करून नष्ट केले जाईल. ट्रम्प यांनी आतापर्यंत होर्मुज सामुद्रधुनी उघडण्यासाठी इराणला तीन वेळा अल्टिमेटम दिला आहे, ज्यामुळे या मुद्द्यावर तणाव सतत वाढत आहे. इराण युद्धाशी संबंधित 4 फोटो…
इराण युद्धात आपले लढाऊ विमान गमावल्यानंतर संतापलेले अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला नवा अल्टिमेटम दिला. ते शनिवारी म्हणाले की, इराणने ४८ तासांत होर्मुझ खुले केले नाही तर विनाश झेलण्यासाठी तयार राहावे, आता आरपारची लढाई होईल. इराणसाठी वेळ वेगाने निघून जात आहे. त्यांनी शांतता करारावर स्वाक्षरी करायला हवी. मी इराणला ६ एप्रिलपर्यंतची डेडलाइन दिली होती, जी आता संपत आली आहे. होर्मुझबाबत ट्रम्प यांनी तिसऱ्यांदा विधान बदलले आहे. यापूर्वी ते म्हणाले होते की होर्मुझ खुले करणे हे अमेरिकेचे काम नाही. आता त्यांनी पुन्हा होर्मुझचा मुद्दा लावून धरला. ट्रम्प यांच्या अल्टिमेटमला उत्तर देताना इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पझेशकियान म्हणाले, आम्ही ट्रम्प यांच्या फौजेसाठी शवपेट्या तयार करून ठेवल्या आहेत. अमेरिकन विमान पाडल्यानंतर ट्रम्प यांना इराणी हवाई दलाची ताकद कळली आहे. अमेरिकेचा तेहरानच्या एअर-आर्मी बेसवर हल्ला अमेरिकेच्या लढाऊ विमानाचा तेहरान व शिराजच्या एअर-आर्मी बेसवर मोठा हल्ला.बंदरअब्बासमध्ये आयआरजीसी नेव्ही तळावर इस्रायली विमानांची बॉम्बफेक.महशहरच्या पेट्रोकेमिकल प्लँटवर इस्रायलचे क्षेपणास्त्र हल्ले. इराणी कमांडर सुलेमानी यांची मुलगी व पुतणीचे ग्रीन कार्ड रद्द, डिपोर्टची तयारी. इराणने यूएईवर डागले ड्रोन, इस्रायलच्या टँकरवर हल्ला इराणने यूएईवर १ दिवसात ५४ ड्रोन, २३ क्षेपणास्त्रे डागली, सर्वांना पाडल्याचा दावा आहे.इराण समर्थक हिजबुल्लाहचा लेबनॉनमध्ये अमेरिकेच्या १९ तळांवर हल्ला, ५ लोक जखमी.होर्मुझमध्ये इस्रायलचा झेंडा असलेल्या तेल टँकरवर हल्ला.इराणने तेल अवीव व गॅलीलवर क्षेपणास्त्र हल्ला केला, १० इमारती उद्ध्वस्त झाल्या. अणुऊर्जा केंद्रावर अमेरिकेचा हल्ला; गळतीचा आखातालाच धोका: इराण ट्रम्प यांनी इराणच्या बुशहरमधील अणुऊर्जा केंद्रावर मोठा हल्ला केला. इराणचे परराष्ट्रमंत्री अब्बास अरागची यांनी इशारा दिला की, हल्ल्यांमुळे आण्विक गळतीचा धोका असून आखाती देशांमध्येच विध्वंस होईल. रशियाने हल्ल्याचा निषेध करत बुशहर प्लँटमधून १९८ कर्मचाऱ्यांना बाहेर काढण्यास सुरुवात केली. यादरम्यान, इराणमध्ये क्रॅश अमेरिकन F-१५ च्या वैमानिकाचा दुसऱ्या दिवशीही सुगावा नाही. गळतीने ५० लाख कुवेती लोक धोक्यात दिलासा... ४७ हजार मेट्रिक टन एलपीजीने भरलेल्या भारतीय टँकरने होर्मुझ पार केले नवी दिल्ली | युद्धाच्या दरम्यान एलपीजी घेऊन येणारे भारतीय जहाज ग्रीन संवी होर्मुझची सामुद्रधुनी पार करून आले आहे. होर्मुझ पार करणारा भारताचा हा ७ वा टँकर आहे. सरकारच्या मते, आखाती क्षेत्रात सध्या १८ भारतीय जहाजे व ४८५ भारतीय खलाशी उपस्थित आहेत. आतापर्यंत ९६४ भारतीय खलाशांना सुरक्षित परत आणले.
अमेरिकेत एका ड्रोन स्टार्टअपवरून वाद निर्माण झाला आहे, ज्यात राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांचे पुत्र एरिक ट्रम्प आणि डोनाल्ड ट्रम्प जूनियर यांचा संबंध आहे. अहवालानुसार, फ्लोरिडाची पॉवरस कंपनी मध्य पूर्वेकडील देशांना आपली ड्रोन प्रणाली विकण्याचा प्रयत्न करत आहे. ट्रम्प यांचे पुत्र एरिक ट्रम्प आणि डोनाल्ड ट्रम्प जूनियर फेब्रुवारीच्या अखेरीस या कंपनीत सल्लागार म्हणून सामील झाले होते, हा तोच काळ होता जेव्हा अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर हल्ला केला होता. तथापि, दोघांनाही कंपनीत मोठा वाटा मिळण्याची अपेक्षा आहे. पॉवरसशी संबंधित अधिकाऱ्यांनी अबू धाबीमधील अधिकाऱ्यांची भेट घेतली आहे. यूएईला शस्त्रे आणि ड्रोन संरक्षण प्रणाली विकली जाऊ शकतात यावर चर्चा झाली, कारण त्याला इराणविरुद्ध आपले संरक्षण अधिक मजबूत करायचे आहे. या घटनेनंतर समीक्षकांचे म्हणणे आहे की राष्ट्राध्यक्षांचे कुटुंबीय युद्धापासून फायदा मिळवत आहेत. Powerus चे सह-संस्थापक ब्रेट वेलिकोविच यांनी सांगितले की, त्यांची टीम आखाती देशांमध्ये ड्रोनचे प्रात्यक्षिक दाखवत आहे, जेणेकरून त्यांचे इंटरसेप्टर ड्रोन इराणी हल्ल्यांपासून बचावासाठी कसे मदत करू शकतात हे समजावून सांगता येईल. मात्र, त्यांनी हे प्रात्यक्षिक कोणत्या देशांमध्ये दाखवले जात आहे, हे सांगितले नाही. वेलिकोविच म्हणाले की, अमेरिका चीन आणि रशियासारख्या देशांशी स्पर्धा करण्यासाठी ड्रोन तंत्रज्ञान वेगाने विकसित करेल, अन्यथा ते मागे पडेल. ते म्हणाले की, हा केवळ राजकारणाचा नाही, तर राष्ट्रीय सुरक्षेचा प्रश्न आहे. अँटी-ड्रोन सिस्टिमची वाढती मागणी या संपूर्ण प्रकरणातून हे स्पष्ट होते की, इराण युद्धामुळे ड्रोन आणि अँटी-ड्रोन सिस्टमची मागणी वाढत आहे. इराण स्वस्त ड्रोन वापरत आहे, तर अमेरिका आणि त्याचे सहयोगी त्यांना महागड्या क्षेपणास्त्र प्रणालीने पाडण्याचा प्रयत्न करत आहेत. यामुळे खर्चात मोठी तफावत निर्माण होत आहे. याच कारणामुळे स्वस्त आणि प्रभावी अँटी-ड्रोन सिस्टम बनवणाऱ्या कंपन्यांसाठी मोठी संधी निर्माण होत आहे. पॉवरसने नुकतेच ‘गार्डियन-1’ नावाचे एक इंटरसेप्टर लॉन्च केले आहे, जे विशेषतः आत्मघाती ड्रोन, जसे की इराणचे शाहेद-136, पाडण्यासाठी बनवले आहे. पॉवरसची 1.1 अब्ज डॉलरच्या निधीवर नजर द गार्डियनच्या अहवालानुसार, पेंटागॉनने ड्रोन निर्मितीसाठी ठेवलेल्या 1.1 अब्ज डॉलरच्या निधीवर पॉवरसची नजर आहे. हा निधी अमेरिकेत ड्रोन उत्पादन वाढवण्यासाठी ठेवण्यात आला आहे. या कंपनीचे म्हणणे आहे की, ही वेगाने तंत्रज्ञान विकसित करण्याची वेळ आहे, कारण जग एका प्रकारच्या शस्त्रास्त्र स्पर्धेत आहे. पॉवरससोबत काही माजी अमेरिकन लष्करी अधिकारीही जोडले गेले आहेत. यामध्ये जनरल चार्ल्स क्यू. ब्राउन आणि निवृत्त लेफ्टनंट जनरल कीथ केलॉग यांसारख्या नावांचा समावेश आहे, जे कंपनीला रणनीतिक सल्ला देत आहेत. शेअर मार्केटमध्ये लिस्ट होण्याची तयारी करत आहे पॉवरस पॉवरस कंपनी लवकरच शेअर बाजारात लिस्ट होण्याची तयारी करत आहे. यासाठी ती नॅसडॅकवर लिस्टेड असलेल्या एका कंपनीसोबत विलीन होणार आहे. या व्यवसायात ट्रम्प ज्युनियर आणि एरिक ट्रम्प यांनी गुंतवणूक केली आहे. दोन्ही भाऊ ड्रोन क्षेत्रात सक्रिय गुंतवणूकदार आहेत आणि अमेरिकन वेंचर्स नावाच्या निधीशी संबंधित आहेत, ज्याने ड्रोन कंपन्यांमध्ये सुमारे 1 अब्ज डॉलरची गुंतवणूक केली आहे. ते ट्रम्प ऑर्गनायझेशनमध्येही महत्त्वाची भूमिका बजावतात. एरिक ट्रम्प यांनी या गुंतवणुकीचे समर्थन करताना सांगितले की, त्यांना ज्या कंपन्यांवर विश्वास आहे, त्या कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक केल्याचा त्यांना अभिमान आहे. त्यांच्या मते, ड्रोन हे भविष्यातील मोठे तंत्रज्ञान आहे. विरोधी नेत्याने संरक्षणमंत्र्यांना तक्रारीचे पत्र लिहिले माजी अमेरिकन नैतिकता अधिकारी रिचर्ड पेंटर यांनी आरोप केला की, राष्ट्रपतींच्या कुटुंबातील सदस्य युद्धापासून फायदा मिळवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. ते म्हणाले - हे कदाचित पहिल्यांदाच घडत असेल की एखाद्या राष्ट्रपतीच्या कुटुंबाने युद्धापासून इतके पैसे कमावले असतील. पेंटर म्हणाले की, आखाती देशांवर दबाव असू शकतो की त्यांनी राष्ट्रपतींच्या कुटुंबाशी संबंधित कंपनीकडून खरेदी करावी, जेणेकरून त्यांना अमेरिकेचा पाठिंबा मिळत राहील. ते म्हणाले की, ट्रम्प यांच्या मुलांची कंपनी अशा वेळी व्यवसाय करत आहे, जेव्हा त्यांच्या वडिलांच्या निर्णयामुळेच युद्धाची परिस्थिती निर्माण झाली. यामुळे हितसंबंधांच्या संघर्षाचा मुद्दा उपस्थित होत आहे. ट्रम्प ज्युनियरच्या या गुंतवणुकींवर विरोधी नेत्यांनीही प्रश्न उपस्थित केले आहेत. डेमोक्रॅटिक सिनेटर एलिझाबेथ वॉरेन यांनी संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ यांना पत्र लिहून विचारले आहे की, या कंपन्यांना सरकारी कंत्राटे योग्य प्रकारे दिली जात आहेत का, की राष्ट्रपतींच्या कुटुंबाला फायदा पोहोचवला जात आहे. पॉवरस कंपनी काय करते पॉवरसची स्थापना 2025 मध्ये करण्यात आली होती. ही कंपनी माजी लष्करी अधिकारी आणि तंत्रज्ञान तज्ञांनी सुरू केली आहे. सुरुवातीपासूनच याचे लक्ष प्रगत ड्रोन आणि ऑटोमेशन तंत्रज्ञानावर राहिले आहे. ही कंपनी आधुनिक ड्रोन, स्वायत्त प्रणाली आणि सुरक्षेशी संबंधित उपकरणे बनवते. याचे ड्रोन सेना, पाळत ठेवणे, सीमा सुरक्षा आणि आपत्कालीन मदत यांसारख्या कामांमध्ये वापरले जाऊ शकतात. कंपनीचे सह-संस्थापक ब्रेट वेलिकोविच आहेत, जे अमेरिकन सैन्याशी संबंधित आहेत. कंपनी वेगवेगळ्या युनिट्सद्वारे काम करते, जे हवाई, संरक्षण आणि सागरी ड्रोन प्रणालींवर लक्ष केंद्रित करतात. पॉवरसला आतापर्यंत सुमारे 50 ते 60 दशलक्ष डॉलरची गुंतवणूक मिळाली आहे. कंपनीमध्ये एरिक ट्रम्प आणि डोनाल्ड ट्रम्प यांसारखी मोठी नावेही गुंतवणूकदार म्हणून जोडलेली आहेत. कंपनी अजून नवीन आहे, त्यामुळे तिच्या कमाईशी (महसूल) संबंधित कोणतीही अधिकृत माहिती सार्वजनिक नाही. सध्या कंपनीचे लक्ष उत्पादन आणि तंत्रज्ञान विकासावर आहे. हॉटेलपासून तंत्रज्ञानापर्यंत पसरलेला ट्रम्प कुटुंबाचा व्यवसाय डोनाल्ड ट्रम्प यांचे कुटुंब दीर्घकाळापासून मोठ्या व्यावसायिक साम्राज्यासाठी ओळखले जाते. ट्रम्प कुटुंबाचा मुख्य व्यवसाय ट्रम्प ऑर्गनायझेशनद्वारे चालतो, जो अनेक क्षेत्रांमध्ये पसरलेला आहे. ट्रम्प कुटुंबाचा पारंपरिक व्यवसाय रिअल इस्टेट आणि हॉटेल क्षेत्रात राहिला आहे. जगातील अनेक शहरांमध्ये त्यांचे लक्झरी हॉटेल्स, रिसॉर्ट्स आणि गोल्फ कोर्स आहेत. याव्यतिरिक्त, ते मोठ्या व्यावसायिक इमारती आणि प्रॉपर्टी प्रकल्पांमध्येही गुंतवणूक करतात. अलीकडच्या वर्षांत ट्रम्प कुटुंबाने आपला व्यवसाय नवीन क्षेत्रांमध्येही विस्तारला आहे. ते आता हॉटेल आणि गोल्फ व्यवसायापलीकडे जाऊन अनेक नवीन क्षेत्रांमध्ये गुंतवणूक करत आहेत, जसे की क्रिप्टोकरन्सी, प्रेडिक्शन मार्केट आणि संरक्षण संबंधित कंपन्या.
कचऱ्याच्या ढिगाऱ्यातून मिळालेला स्पीकर दोन जेन-झी भावांचे आयुष्य बदलेल, हे कोणीही विचार केला नसेल. अमेरिकेतील बोस्टनजवळ असलेल्या नॉरवुड शहरात राहणारे किर्क आणि जेकब मॅकिन्नी यांनी याच छोट्या अनुभवातून प्रेरणा घेऊन २०२१ मध्ये ‘जंक टीन्स’ नावाचा स्टार्टअप सुरू केला, ज्याची वार्षिक कमाई आता २८ कोटी रुपयांपेक्षा जास्त आहे. दोन्ही भावांनी ३.५ लाख रुपयांमध्ये जुना पिकअप ट्रक विकत घेऊन हा व्यवसाय सुरू केला होता. आता त्यांच्याकडे पाच डंप ट्रक आहेत आणि सुमारे १०-१५ कर्मचारी त्यांच्याकडे काम करतात, ज्यापैकी बहुतेक विद्यार्थी आहेत. या यशस्वी व्यवसायाची सुरुवात देखील एका छोट्या अनुभवातून झाली. मोठा भाऊ किर्क मॅकिन्नी सायकलने स्थानिक कचरा डेपोत जात असे, एक दिवस त्याला तिथे एका चांगल्या स्थितीत असलेला स्पीकर मिळाला. त्यानंतर तो नियमितपणे तिथे जाऊ लागला आणि वापरण्यायोग्य वस्तू गोळा करून सोशल मीडियावर विकू लागला. याच दरम्यान त्याला असे लोकही भेटले, जे आपल्या घरातून भंगार काढण्यासाठी पैसे देण्यास तयार होते. त्यानंतर दोन्ही भावांनी आपल्या बचतीतून पिकअप ट्रक विकत घेतला आणि घरोघरी जाऊन भंगार गोळा करण्याचे काम सुरू केले. त्यांनी तंत्रज्ञानाचा वापर करून बुकिंग आणि लॉजिस्टिक्स इतके सोपे केले की ग्राहकांसाठी कचरा काढणे हे एका क्लिकचे काम राहिले. सुरुवातीला ते लँडस्केपिंग आणि सामान हलवण्यासारखी कामे करत होते, पण हळूहळू जंक रिमूव्हल (निरुपयोगी वस्तू उचलणे) हे त्यांचे सर्वात यशस्वी काम बनले. आता जेकब मॅकिन्नी म्हणतात, ‘सुरुवातीला आम्हाला माहीत नव्हते की आम्ही व्यवसाय उभारत आहोत, पण हेच काम सर्वात मजेदार आणि सर्वाधिक कमाई करणारे ठरले.’ आज “जंक टीन्स’ एक मोठा जंक रिमूव्हल आणि रीसेलिंग व्यवसाय बनला आहे. आता ते प्रत्येक कामासाठी सरासरी 40,000 ते 50,000 रुपये आकारतात. ‘जंक रिमूव्हल’ उद्योगात आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून मोठे बदल घडत आहेत या व्यवसायाचे वैशिष्ट्य म्हणजे कचऱ्यातून कमाई करण्याचे मॉडेल आहे. कचरा काढण्याच्या बदल्यात ते शुल्क तर घेतातच, पण काढलेल्या वस्तूंमधून पुनर्वापर करण्यायोग्य वस्तू विकून अतिरिक्त कमाई देखील करतात. दोन्ही भाऊ ट्रकमध्ये आलेल्या वस्तूंना थेट डंप करण्याऐवजी आधी त्यांची वर्गवारी करतात. ते जुने स्पीकर, फर्निचर, सायकल, फ्रीज आणि अशी यंत्रे शोधतात, ज्यांना थोडे साफ करून किंवा दुरुस्त करून पुन्हा वापरता येईल. त्यानंतर ते ऑनलाइन साइट्सवर विकतात. त्यांचे उद्दिष्ट आता या स्टार्टअपला देशभरात पसरवणे आणि ‘जंक रिमूव्हल’ उद्योगात तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून मोठे बदल घडवणे हे आहे.
गेल्या पाच आठवड्यांपासून सुरू असलेल्या अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्यांनंतरही इराणची लष्करी क्षमता पूर्णपणे नष्ट झालेली नाही. सीएनएनने तीन सूत्रांच्या हवाल्याने दिलेल्या अमेरिकन गुप्तचर अहवालानुसार, इराणचे सुमारे अर्धे क्षेपणास्त्र लाँचर अजूनही सुरक्षित आहेत आणि त्याच्याकडे हजारो आत्मघाती ड्रोन आहेत. गुप्तचर अहवालानुसार, काही लाँचर असे आहेत जे हल्ल्यांनंतर जमिनीखाली दबले आहेत किंवा पोहोचण्यापलीकडे गेले आहेत, परंतु ते नष्ट झालेले नाहीत. एका सूत्राने सांगितले की, इराण अजूनही संपूर्ण प्रदेशात गंभीर नुकसान पोहोचवण्याची क्षमता ठेवतो. ड्रोनची ताकदही मोठ्या प्रमाणात टिकून आहे. अंदाजानुसार, इराणची जवळपास अर्धी ड्रोन क्षमता अजूनही सक्रिय आहे. याव्यतिरिक्त, किनारी संरक्षणासाठी वापरली जाणारी क्रूझ क्षेपणास्त्रे देखील मोठ्या संख्येने उपलब्ध आहेत, जी होर्मुझमधील जहाजांसाठी धोकादायक ठरत आहेत. हे चित्र अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प आणि त्यांच्या प्रशासनाच्या दाव्यांपेक्षा वेगळे आहे. ट्रम्प यांनी अनेकदा सांगितले आहे की, इराणची क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन क्षमता मोठ्या प्रमाणात नष्ट करण्यात आली आहे आणि त्याचे शस्त्र उत्पादन तळ उद्ध्वस्त करण्यात आले आहेत. अमेरिकन मंत्री म्हणाले- ट्रम्प यांची प्रतिमा खराब करत आहेत अज्ञात स्रोत व्हाईट हाऊसने या गुप्तचर मूल्यांकनांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत म्हटले की, अज्ञात स्रोत ट्रम्प यांची प्रतिमा खराब करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. सरकारचा दावा आहे की इराणचे नौदल जवळजवळ संपुष्टात आले आहे, दोन-तृतीयांश लष्करी उत्पादन क्षमता नष्ट झाली आहे आणि अमेरिका तसेच इस्रायलला हवाई वर्चस्व प्राप्त झाले आहे. संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ यांनीही म्हटले आहे की इराणच्या क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ल्यांमध्ये सुमारे 90 टक्के घट झाली आहे. तरीही जमिनीवरील परिस्थिती यापेक्षा वेगळे संकेत देते. अमेरिकन सेंट्रल कमांडनुसार, 12,300 हून अधिक ठिकाणांवर हल्ले केले गेले आहेत, परंतु तरीही इराणच्या क्षमता पूर्णपणे नष्ट झालेल्या नाहीत. इस्त्रायलचा अंदाज आहे की केवळ 20 ते 25 टक्के लाँचर सक्रिय आहेत, तरीही यात बोगदे आणि गुहांमध्ये लपलेल्या प्रणालींचा समावेश नाही. इराणच्या रणनीतीचा महत्त्वाचा भाग म्हणजे त्याचे भूमिगत तळ. त्याने क्षेपणास्त्रे आणि लाँच प्रणाली बोगदे आणि गुहांमध्ये लपवून ठेवल्या आहेत, ज्यामुळे त्यांना शोधणे आणि नष्ट करणे कठीण होते. याव्यतिरिक्त, मोबाईल लाँचर वेगाने जागा बदलतात, ज्यामुळे त्यांच्यावर लक्ष्य साधणे आणखी कठीण होते. जमिनीखाली आणि बोगद्यांमध्ये लपलेली इराणी शस्त्रे अमेरिका आणि इस्त्रायल आता या ठिकाणांच्या प्रवेशद्वारांना आणि त्यांना पुन्हा सक्रिय करणाऱ्या उपकरणांना लक्ष्य करत आहेत. ‘द न्यूयॉर्क टाइम्स’च्या अहवालानुसार, अमेरिकन एजन्सींनी अद्याप हे निश्चित केलेले नाही की इराणच्या क्षेपणास्त्र क्षमतेचे किती नुकसान झाले आहे आणि किती लाँचर अजूनही शिल्लक आहेत. अधिकाऱ्यांचे मत आहे की इराणकडे अजूनही इतकी बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे आणि प्रक्षेपण प्रणाली (लॉन्च सिस्टम) आहेत की तो इस्त्रायल आणि प्रदेशातील इतर ठिकाणांवर हल्ला करू शकतो. होर्मुज सामुद्रधुनी पूर्णपणे सुरक्षित करणे हे देखील एक आव्हान बनले आहे, कारण किनारी क्षेपणास्त्र क्षमता संपलेली नाही आणि ती देखील भूमिगत तळांमध्ये लपलेली असण्याची शक्यता आहे. इराणच्या नियमित नौदलाचे नुकसान झाले असले तरी, रिव्होल्यूशनरी गार्डची सागरी ताकद अजूनही बऱ्याच अंशी शाबूत आहे. त्यांच्याकडे शेकडो लहान बोटी आणि चालकविरहित नौका आहेत, ज्यांचा वापर सागरी मार्ग अडवण्यासाठी केला जाऊ शकतो. तज्ञांचे मत आहे की इराणची लष्करी ताकद पूर्णपणे संपलेली नाही. त्याच्याकडे अजूनही ड्रोन, क्षेपणास्त्रे आणि सहयोगी नेटवर्कसारख्या क्षमता आहेत, ज्यामुळे तो प्रत्युत्तर देणे सुरू ठेवू शकतो.
अमेरिकेच्या ॲरिझोना राज्यात 1994 मध्ये बेपत्ता झालेली 13 वर्षांची मुलगी क्रिस्टिना मारिया प्लांटे 32 वर्षांनंतर जिवंत सापडली आहे. आता तिचे वय 45 वर्षे आहे. क्रिस्टिना 15 मे 1994 रोजी तिच्या घरातून बाहेर पडली होती, परंतु त्यानंतर ती अचानक गायब झाली. पोलिसांच्या मते, दीर्घकाळ शोध आणि तपास करूनही कोणतीही ठोस माहिती मिळू शकली नाही. तिचे नाव अमेरिकेच्या मिसिंग चिल्ड्रेन डेटाबेसमध्ये नोंदवले गेले आणि कालांतराने हे प्रकरण कोल्ड केस बनले. अलीकडेच, आधुनिक तपासासह तिच्या प्रकरणाचे पुन्हा पुनरावलोकन केले असता, नवीन सुगावे मिळाले आणि शेवटी प्लांटेला शोधण्यात आले. अधिकाऱ्यांनी तिच्या ओळखीची पुष्टी केली आहे, परंतु तिच्या गोपनीयतेचा विचार करून अधिक माहिती सामायिक केलेली नाही. यूएईसाठी कॉन्ट्रॅक्ट किलिंगचा आरोप, माजी अमेरिकन सैनिकावर येमेनमध्ये नेत्यांना लक्ष्य केल्याचा दावा एक माजी अमेरिकन सैनिक अब्राहम गोलनवर आरोप आहे की त्याने यूएईसाठी येमेनमध्ये कॉन्ट्रॅक्ट किलिंग ऑपरेशन्स चालवली. या बदल्यात त्याला दरमहा सुमारे 15 लाख डॉलर मिळत होते. न्यूज एजन्सी एपीच्या अहवालानुसार, गोलनने अमेरिकन नौदलाचे माजी अधिकारी इसाक गिलमोर यांच्यासोबत मिळून ‘स्पीअर ऑपरेशन्स’ नावाच्या एका खाजगी लष्करी कंपनीची स्थापना केली होती. यात अमेरिकन स्पेशल फोर्सचे माजी सैनिक सामील होते. आरोप आहे की या कंपनीने यूएईसोबत मिळून येमेनमध्ये लक्ष्यित हत्या केल्या आणि प्रत्येक यशस्वी मिशनवर त्यांना अतिरिक्त पैसे (बोनस) देखील मिळत होते. येमेनचे खासदार अंसाफ अली मायो यांनी दावा केला की 2015 मध्ये त्यांना मारण्यासाठी गोलनला कामावर ठेवण्यात आले होते. गोलनने एका मुलाखतीत कबूल केले की तो अशी ऑपरेशन्स चालवत होता, परंतु यूएईने या सर्व आरोपांचा इन्कार केला आहे. हे प्रकरण अमेरिकेच्या ‘एलियन टॉर्ट स्टॅच्यूट’ अंतर्गत सुरू आहे, ज्या अंतर्गत परदेशी नागरिक देखील आंतरराष्ट्रीय कायद्याच्या उल्लंघनावर अमेरिकन न्यायालयात खटला दाखल करू शकतात.
इराण युद्धाला एक महिना पूर्ण झाल्यानंतर ट्रम्प यांनी 2 एप्रिल रोजी अमेरिकन जनतेला संबोधित केले. आपल्या 19 मिनिटांच्या भाषणात त्यांनी असा दावा केला की अमेरिकेने इराणच्या हवाई दलाचा नाश केला आहे आणि त्यांच्याकडे प्रत्युत्तर देण्याची क्षमता उरलेली नाही. ट्रम्प यांनी असेही म्हटले की अमेरिकेने इराणच्या आकाशावर ताबा मिळवला आहे. त्यांची विमाने तेहरानच्या वर उडत आहेत आणि इराण आता काहीही करू शकत नाहीये. केवळ ट्रम्पच नाही, तर परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो यांनीही असेच काही दावे केले. पण आता परिस्थिती वेगळीच कथा सांगत आहे. गेल्या 24 तासांत अमेरिकेची दोन लष्करी विमाने आणि दोन ब्लॅकहॉक हेलिकॉप्टर, जी शोध मोहिमेवर होती, इराणच्या हल्ल्याला बळी पडली. न्यूज एजन्सी AP च्या अहवालानुसार, 23 वर्षांहून अधिक काळात पहिल्यांदाच असे घडले आहे की अमेरिकन लढाऊ विमाने शत्रूच्या गोळीबारात पाडण्यात आली आहेत. यापूर्वी 2003 मध्ये इराक युद्धादरम्यान असे घडले होते. इराण युद्धात अमेरिकेची 7 विमाने नष्ट2 मार्च: कुवेतमध्ये ‘फ्रेंडली फायर’मध्ये 3 F-15 कोसळले, सर्व 6 क्रू मेंबर सुरक्षित बाहेर पडले.12 मार्च: इराक मध्ये KC-135 टँकर क्रॅश, 6 अमेरिकन एअरक्रूचा मृत्यू.27 मार्च:सौदीच्या प्रिन्स सुलतान एअर बेसवर E-3 सेंट्री नष्ट झाले, एका टँकर विमानाचेही नुकसान झाले.3 एप्रिल- F-15 आणि A-10 नष्ट झाले, पहिल्यांदाच शत्रूच्या गोळीबारात अमेरिकन विमाने कोसळली. 24 तासांत 2 अमेरिकन जेट्स पाडले, 2 रेस्क्यू हेलिकॉप्टरवर हल्ला इराणी माध्यमांनुसार, सर्वात आधी अमेरिकेचे F-15E फायटर जेट पाडण्यात आले. ते इराणच्या नैऋत्य भागात उड्डाण करत होते. F-15E फायटर जेटच्या क्रूला शोधण्यासाठी अमेरिकेचे A-10 अटॅक एअरक्राफ्ट पोहोचले, तेव्हा त्यावरही हल्ला झाला. हल्ल्यानंतर A-10 कुवेतच्या हवाई क्षेत्रात पोहोचले, जिथे वैमानिकाने सुरक्षितपणे बाहेर उडी मारली. वैमानिक सुरक्षित आहे, मात्र विमान कुवेतमध्ये कोसळले. सीबीएसनुसार, F-15E मध्ये दोन क्रू सदस्य होते. त्यापैकी एकाला सुरक्षित बाहेर काढण्यात आले आहे, तर दुसरा अजूनही बेपत्ता आहे. इराणी सरकारी माध्यमांचे म्हणणे आहे की, पॅराशूटद्वारे बाहेर पडलेला हा क्रू सदस्य देशाच्या दक्षिण भागात उतरला असावा. दरम्यान, F-15E फायटर जेटच्या बचावासाठी 2 ब्लॅकहॉक हेलिकॉप्टर पाठवण्यात आले होते. त्यांच्यावरही हल्ला झाला. मात्र, या हेलिकॉप्टरमधील सर्व अमेरिकन सैनिक सुरक्षित असल्याचे सांगितले जात आहे. इराणची रणनीती अमेरिकेला समजत नाहीये तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की अमेरिकेला इराणच्या आकाशात निश्चितच आघाडी आहे, पण पूर्णपणे नियंत्रण नाही. इराणची हवाई संरक्षण प्रणाली निश्चितच कमकुवत झाली आहे, पण पूर्णपणे नष्ट झालेली नाही. आता प्रश्न असा आहे की, कमकुवत हवाई संरक्षण असूनही इराणने इतक्या प्रगत अमेरिकन विमानांना कसे लक्ष्य केले? याचे उत्तर आहे इराणची ‘असिमेट्रिक वॉरफेअर’ म्हणजेच वेगळ्या पद्धतीने युद्ध लढण्याची रणनीती. इराणला माहीत आहे की थेट युद्धात अमेरिकेशी मुकाबला करणे कठीण आहे, त्यामुळे कमी संसाधनांमध्ये जास्त नुकसान पोहोचवण्याची रणनीती तो अवलंबत आहे. तो अनेकदा अमेरिकेवर धक्कादायक हल्ले करत आहे. याच कारणामुळे युद्ध सुरू होऊन 35 दिवस उलटले तरी अमेरिका अजूनही इराणची रणनीती पूर्णपणे समजू शकलेला नाही. तज्ज्ञांचे मत आहे की अमेरिकन विमाने आणि हेलिकॉप्टरवरील हल्ल्यामागे मजिद एअर डिफेन्स सिस्टिम किंवा खांद्यावरून डागल्या जाणाऱ्या क्षेपणास्त्रे (शोल्डर-फायर मिसाइल) असू शकतात. असे मानले जात आहे की अमेरिकन विमाने कमी उंचीवर उडत होती, त्यामुळे ती या क्षेपणास्त्रांच्या टप्प्यात आली. मजिद एअर डिफेन्स 6 किमी अंतरापर्यंत लक्ष्य साधू शकते मजिद सिस्टिम इराणने 2021 च्या आसपास वापरण्यास सुरुवात केली होती. हे कमी उंचीवर उडणाऱ्या लक्ष्यांना पकडण्यासाठी बनवले आहे. या सिस्टिमचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे ते रडारवर अवलंबून नसते, तर इन्फ्रारेड तंत्रज्ञानाचा वापर करते. मजीद रडार सिग्नल देत नाही, त्यामुळे विमाने त्याला आधीच पकडू शकत नाहीत. त्याची मारक क्षमता सुमारे 8 किलोमीटर आणि उंची 6 किलोमीटरपर्यंत आहे. यामुळे, जिथे शत्रूच्या विमानांना किंवा ड्रोनला एखाद्या विशिष्ट क्षेत्रावरून यावे लागते, अशा परिस्थितीत ते अधिक प्रभावी ठरते. हे एकाच वेळी अनेक लक्ष्यांवर लक्ष ठेवू शकते आणि यात एकाच वेळी 8 क्षेपणास्त्रे तयार असतात. ही प्रणाली सामान्यतः मोबाइल प्लॅटफॉर्मवर स्थापित केली जाते, म्हणजेच गरजेनुसार ती एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी लवकर हलवता येते. यामुळे शत्रूंना त्याचे अचूक स्थान शोधणे कठीण होते. मोबाइल संरक्षण प्रणालीचा वापर तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, अमेरिकेच्या हल्ल्यात नुकसान झाल्यानंतर इराणने आपली रणनीती बदलली आहे. आधी तो स्थिर हवाई संरक्षण प्रणाली वापरत होता, पण आता त्याने मोबाइल प्रणाली अवलंबल्या आहेत. आता त्याचे अनेक क्षेपणास्त्र लाँचर भूमिगत ठिकाणांमध्ये, बोगद्यांमध्ये आणि दुर्गम प्रदेशात लपलेले आहेत. अहवालानुसार, सततच्या हल्ल्यांनंतरही त्याचे जवळपास अर्धे क्षेपणास्त्र लाँचर अजूनही सुरक्षित आहेत. याशिवाय, मोबाइल लाँचर वेगाने जागा बदलू शकतात. याला ‘फायर करा आणि लगेच निघून जा’ अशी रणनीती म्हटले जाते, ज्यामुळे त्यांना लक्ष्य करणे कठीण होते. काही तज्ज्ञांचे मत आहे की, इराण चीनच्या HQ-9B सारख्या प्रगत क्षेपणास्त्र प्रणालीचा देखील वापर करू शकतो, ज्यात रडार आणि इन्फ्रारेड दोन्ही तंत्रज्ञान असते.
नासाच्या आर्टेमिस-2 मिशन अंतर्गत चंद्राकडे जात असताना चार अंतराळवीरांनी पृथ्वीची शानदार छायाचित्रे घेतली आहेत. पृथ्वी निळ्या रंगात खूप सुंदर दिसत आहे. एका फोटोत पृथ्वीचा वक्र भाग दिसला, तर दुसऱ्या फोटोत संपूर्ण पृथ्वी दिसली, ज्यावर पांढरे ढग होते. मिशनवर गेलेले चार अंतराळवीर (3 अमेरिकन, 1 कॅनेडियन) सध्या पृथ्वीपासून सुमारे 1.8 लाख किलोमीटर दूर पोहोचले आहेत. त्यांना अजून 2.4 लाख किलोमीटर जायचे आहे. ते 6 एप्रिलपर्यंत चंद्राजवळ पोहोचतील. 1 एप्रिल रोजी सकाळी 4:05 वाजता 'स्पेस लॉन्च सिस्टम' (SLS) ओरियन स्पेसक्राफ्टमध्ये बसून 4 अंतराळवीर चंद्राकडे रवाना झाले होते. 1972 नंतर पहिल्यांदाच एखादा माणूस चंद्राजवळ जाईल. तथापि, अंतराळवीर चंद्रावर पाऊल ठेवणार नाहीत. ते फक्त चंद्राच्या कक्षेला प्रदक्षिणा घालून परत येतील. मून मिशन दरम्यान काढलेली 5 छायाचित्रे… एक दिवसापूर्वी ओरियन कॅप्सूलने पृथ्वीची कक्षा सोडली होती आर्टेमिस-2 मिशन आता चंद्राकडे जात आहे. एक दिवसापूर्वी, शुक्रवारी सकाळी 5:19 वाजता ओरियन कॅप्सूलने थ्रस्टर्स फायर केले आणि पृथ्वीची कक्षा सोडली. आता ते पुढील 4 दिवस अंतराळात प्रवास करेल आणि तिथे पोहोचेल, जिथे आजपर्यंत फक्त 24 मानव पोहोचू शकले आहेत. पृथ्वीची कक्षा सोडून चंद्राकडे जाण्यासाठी इंजिन फायर करण्याच्या या प्रक्रियेला 'ट्रान्सलूनर इंजेक्शन बर्न' म्हणतात. हा सुमारे 6 मिनिटांचा युक्तीवाद (मॅन्युव्हर) होता, ज्याने यानाची गती 22,000 मैल प्रति तास म्हणजेच सुमारे 34 हजार किमी/तास पर्यंत वाढवली. मिशनचे पुढील टप्पे…पुढील 5 दिवस पाचवा दिवस: आर्टेमिस-2 चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणात प्रवेश करेल 5 एप्रिल रोजी मिशनच्या पाचव्या दिवसापर्यंत, पृथ्वीच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे कॅप्सूलचा वेग कमी होईल. जसा तो चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षण क्षेत्रात प्रवेश करेल, तसा त्याचा वेग पुन्हा वाढू लागेल आणि तो चंद्राकडे वेगाने सरकू लागेल. सहावा दिवस: चंद्र बास्केटबॉलएवढा मोठा दिसेल सहाव्या दिवशी ओरियन चंद्राच्या पृष्ठभागापासून केवळ 6,400 किमी वरून जाईल. या दरम्यान अंतराळवीर चंद्राचा तो भाग आपल्या डोळ्यांनी पाहू शकतील, जो पृथ्वीवरून कधीच दिसत नाही. खिडकीतून पाहताना चंद्र इतका मोठा दिसेल, जणू हातात जवळच एखादा बास्केटबॉल ठेवला आहे. 50 मिनिटांसाठी संपर्क तुटू शकतो: जेव्हा ओरियन चंद्राच्या मागून जाईल, तेव्हा पृथ्वीशी त्याचा संपर्क पूर्णपणे तुटू शकतो. सुमारे 50 मिनिटांपर्यंत 'कम्युनिकेशन ब्लॅकआउट' राहील. मिशन कंट्रोलला यानाकडून सिग्नल मिळणार नाही. पहिल्यांदाच पृथ्वीपासून इतक्या दूर पोहोचतील: याच दिवशी अपोलो 13 ने 1970 मध्ये केलेला पृथ्वीपासून सर्वाधिक 400,171.18 किमी अंतराचा विक्रमही मोडला जाऊ शकतो. आर्टेमिस II च्या अंतराळवीरांनी पृथ्वीपासून 402,336 किमी अंतरावर पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. सातवा दिवस: चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे यान पृथ्वीवर परत येईल सातव्या दिवशी, चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षण क्षेत्रातून बाहेर पडून यान पुन्हा पृथ्वीकडे आपला प्रवास सुरू करेल. आर्टेमिस-2 चा मार्ग 1970 च्या अपोलो-13 मिशनसारखाच आहे. हे चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणाचा वापर 'गोफणी'सारखा करेल, जे यानाला पृथ्वीकडे परत ढकलून देईल. संपूर्ण मिशनमध्ये चारही अंतराळवीर सुमारे 11.02 लाख किमीचा प्रवास करतील. दहावा दिवस: 10 एप्रिल रोजी यान प्रशांत महासागरात उतरेल भारतीय वेळेनुसार 11 एप्रिल रोजी सकाळी 6:30 वाजता ओरियन पृथ्वीच्या वातावरणात प्रवेश करेल. 6:36 वाजता ते सॅन डिएगोजवळ प्रशांत महासागरात 'स्प्लॅशडाउन' करेल. यानंतर ह्यूस्टनमध्ये एक पत्रकार परिषद होईल, ज्यात मिशनची माहिती दिली जाईल.
अमेरिका इराणमध्ये पाडलेल्या आपल्या फायटर जेटच्या पायलटचा शोध घेत आहे. या मोहिमेसाठी C-130 हरक्यूलिससारख्या मोठ्या विमानाचा वापर केला जात आहे. सोशल मीडियावर एक व्हिडिओ देखील समोर आला आहे, ज्यामध्ये हे विमान इराणच्या आकाशात खूप कमी उंचीवर उडताना फ्लेअर्स सोडत आहे. विमानातून फ्लेअर सोडण्याचा अर्थ असा आहे की, फायटर जेट स्वतःला क्षेपणास्त्रांपासून वाचवण्यासाठी मागील बाजूस गरम फ्लेअर्स सोडतात. क्षेपणास्त्र विमानातील इंजिनच्या उष्णतेऐवजी या फ्लेअर्सना आपले लक्ष्य समजते आणि त्यांच्यावर हल्ला करते, तर खरे विमान वाचते. दरम्यान, इस्रायलच्या एका अधिकाऱ्याने दावा केला आहे की, अमेरिकन जेटच्या एका पायलटला इराणमधून जिवंत वाचवण्यात आले आहे. दुसऱ्या पायलटचा शोध अजूनही सुरू आहे. तथापि, या दाव्याला अद्याप कोणतीही अधिकृत पुष्टी मिळालेली नाही. यापूर्वी इराणने दावा केला होता की, त्यांनी अमेरिकेचे F-35 फायटर जेट पाडले आहे, तथापि काही अहवालांमध्ये असे म्हटले आहे की ते F-15E विमान असू शकते. इराणमध्ये अमेरिकन पायलटला पकडल्यास ₹55 लाखांचे बक्षीस इराणने अमेरिकन फायटर जेटच्या पायलटला पकडल्यास 10 अब्ज इराणी तोमान (सुमारे 55 लाख रुपये) बक्षीस जाहीर केले आहे. इराणच्या सरकारी मीडिया IRIB च्या एका अँकरने नागरिकांना आवाहन केले आहे की त्यांनी अमेरिकन पायलटला जिवंत पकडून सरकारी अधिकारी किंवा सैन्याकडे सोपवावे. इराण युद्धाशी संबंधित 4 फोटो… इराण युद्धाशी संबंधित अपडेट्ससाठी खालील ब्लॉगमधून जा…
अफगाणिस्तानमध्ये भूकंप:8 लोकांचा मृत्यू; हिंदुकुश होते केंद्र; पाकिस्तानमध्येही जोरदार धक्के जाणवले
अफगाणिस्तानमधील काबूलमध्ये शुक्रवारी रात्री उशिरा झालेल्या भूकंपात 8 लोकांचा मृत्यू झाला. 6.3 तीव्रतेच्या या भूकंपाचे धक्के पाकिस्तानच्या अनेक भागांमध्येही जाणवले, मात्र तेथे कोणत्याही नुकसानीची बातमी नाही. पाकिस्तान हवामान विभागाच्या मते, रात्री 9:13 वाजता भूकंपाची नोंद झाली. याचे केंद्र अफगाणिस्तानमधील हिंदूकुश प्रदेशात होते आणि खोली जमिनीपासून 190 किलोमीटर आत होती. भूकंपाचे धक्के खैबर पख्तूनख्वा, इस्लामाबाद, पाकिस्तान व्याप्त काश्मीर आणि पंजाबच्या काही भागांमध्ये जाणवले. यापूर्वी, अफगाणिस्तानमधील मजार-ए-शरीफ येथे 3 नोव्हेंबर 2025 रोजी झालेल्या 6.3 तीव्रतेच्या भूकंपात किमान 20 लोकांचा मृत्यू झाला होता. शेकडो लोक जखमी झाले होते. भूकंपामुळे शहरातील ऐतिहासिक ब्लू मशिदीचेही नुकसान झाले होते. ही मशीद मजार-ए-शरीफचे प्रमुख धार्मिक आणि पर्यटन स्थळ आहे.
इराण युद्धात अमेरिका अडकल्याने अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प संतापले आहेत. त्यांनी आर्मी चीफ जनरल रँडी जॉर्ज यांना हटवत निवृत्तीचे आदेश दिले. जॉर्ज यांचा कार्यकाळ २०२७ पर्यंत होता. क्रिस्टोफर लानेवे यांना नवीन चीफ बनवले आहे. ट्रम्प यांनी २ वरिष्ठ जनरल डेव्हिड हॉन्डे व विल्यम ग्रीन यांचीही गच्छंती केली आहे. अमेरिकेच्या इतिहासात युद्धादरम्यान कोणत्याही आर्मी चीफला हटवण्याची ही दुसरी वेळ आहे. यापूर्वी, कोरिया युद्धावेळी १९५१ मध्ये जनरल मॅकआर्थर यांना हटवले होते. ट्रम्प यांनी होर्मुझवर यू-टर्न घेत म्हटले की, ‘वेळ लागेल पण होर्मुझ खुले करण्यात यशस्वी होऊ.’ पेटंटेड औषधांवर १००% टेरिफ, जेनेरिक बाहेर ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा कर युद्ध छेडले आहे. त्यांनी पेटंटच्या औषधांवर १०० टक्के टेरिफ लावण्याची घोषणा केली. हा कर ‘रिशोरिंग कॉन्ट्रॅक्ट’ केलेले नाही किंवा आरोग्य विभागासोबत ‘एमएफएन प्रायसिंग डील’ केलेली नाही. त्यांना लागू राहील. हा नवीन नियम मोठ्या कंपन्यांसाठी ३१ जुलै २०२६ आणि छोट्या कंपन्यांसाठी २९ सप्टेंबर २०२६ पासून लागू होईल. सध्या जेनेरिक औषधांना यातून सूट दिली. भारताच्या औषध निर्यातीचा हा एक मोठा भाग आहे. परंतु, कंपन्या अमेरिकेत आपले उत्पादन हलवणार नाहीत. त्यांच्या जेनेरिक उत्पादनांवरही भविष्यात टेरिफ लावतील. होर्मुझमध्ये इराणचा विजय; ट्रम्पकडून पराभवाचे खापर आता स्वतःच्या टीमवर! या निर्णयांचे कारण काय?होर्मुझची सामुद्रधुनी खुली न करू शकणे, हा डोनाल्ड ट्रम्प यांचा सर्वात मोठा पराभव मानला जात आहे. तसेच या युद्धात इराणचा हा सर्वात मोठा विजय आहे. या वैफल्यातून ट्रम्प पराभवाचे खापर स्वतःच्या टीमवर फोडत आहेत.आता मात्र ते विजयाची घोषणा करण्यासाठी उतावीळ आहेत.ट्रम्प यांच्या निशाण्यावर कोण?ट्रम्प यांची भूमिका अनपेक्षित आहे. कधी ते म्हणतात की, संरक्षण मंत्री हेगसेथ यांनी हे युद्ध सुरू केले. आता राष्ट्रीय गुप्तचर प्रमुख तुलसी गबार्ड निशाण्यावर असू शकतात. विशेष म्हणजे तुलसी गबार्ड या संपूर्ण इराण युद्धात गायबच राहिल्या आहेत.हा सत्तांतराचा ‘रिव्हर्स टर्न’ का?ट्रम्प यांनी इराणमध्ये सत्तांतराचे उद्दिष्ट ठेवून या युद्धाची सुरुवात केली होती. इराणमध्ये आपण हे उद्दिष्ट साध्य केल्याचा दावा ते करत आहेत. मात्र, सध्या त्यांच्याच मंत्रिमंडळात खळबळ उडाली आहे. ॲटर्नी जनरल पाम बॉन्डी व अधिकाऱ्यांना हटवले.इराण युद्ध किती काळ चालणार?ट्रम्प यांनी आधी ३-४ आठवड्यांत युद्ध संपवण्याचा दावा केला होता. परंतु युद्धाला एक महिना उलटला. आता ट्रम्प यांनाही त्याबद्दल माहिती नाही. अमेरिकेने तेहरानच्या विद्यापीठावर टाकले बॉम्ब, तब्रीझ शहराच्या क्रीडा संकुलावर मोठा हल्ला अमेरिकेने तेहरानच्या लेझर व प्लाझ्मा विद्यापीठावर बॉम्ब फेकले, यात मोठी हानी झाली. तब्रीझ शहराच्या क्रीडा संकुलावरही हवाई हल्ला केला. इराणची शहरे फार्स, इस्फाहन, अलबोराज, कुजेस्तान व कोममध्ये अमेरिका आणि इस्रायलची भीषण बॉम्बफेक. इस्रायलने लेबनॉनमध्ये इराण समर्थक हिजबुल्लाहच्या ५ ठिकाणांवर रणगाड्यांमधून गोळे डागले. २५ जखमी. अंदिशे शहरातील हल्ल्यात ऊर्जा प्रकल्पाचे नुकसान. इराणने एफ-१५ पाडले, सत्तापालटाचा मनसुबा असलेले ट्रम्प आता वैमानिक शोधत असल्याचा टोला इराणने अमेरिकेचे लढाऊ विमान एफ-१५ पाडले. एक वैमानिक सुरक्षित असून दुसऱ्याचा शोध सुरू आहे. इराणने रेस्क्यू चॉपरवरही क्षेपणास्त्र डागले. इराणी संसदेचे अध्यक्ष गालिबाफ यांनी टोला लगावला, ‘इराणमध्ये सत्तापालटाचा मनसुबा असलेले ट्रम्प आता वैमानिक शोधत आहेत.’ कुवेतच्या डिसेलिनेशन प्लांट व तेल प्रकल्पावर हल्ला. अबू धाबीत इराणच्या हल्ल्यानंतर पडलेल्या ढिगाऱ्यामुळे ५ भारतीयांसह १२ जखमी.
अमेरिकेत पॅम बॉन्डी यांना हटवल्यानंतर टॉड ब्लांश यांना कार्यवाहक ॲटर्नी जनरल बनवण्यात आले आहे. त्यांना यापूर्वी डेप्युटी ॲटर्नी जनरल म्हणून काम करण्याचा अनुभव होता आणि आता ते न्याय विभागाची सूत्रे सांभाळत आहेत. टॉड ब्लांश यापूर्वी राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांचे खाजगी वकीलही राहिले आहेत. त्यांनी ट्रम्प यांच्या अनेक महत्त्वाच्या फौजदारी प्रकरणांमध्ये त्यांची बाजू मांडली होती, ज्यात न्यूयॉर्कमधील 'हश मनी' प्रकरण देखील समाविष्ट आहे, जिथे ट्रम्प यांना 34 आरोपांमध्ये दोषी ठरवण्यात आले होते. याव्यतिरिक्त, त्यांनी 2020 च्या निवडणुकीतील हस्तक्षेप आणि गोपनीय दस्तऐवजांशी संबंधित प्रकरणांमध्येही ट्रम्प यांचा बचाव केला. ट्रम्प यांनी त्यांना अत्यंत सक्षम आणि कायदेशीर बुद्धी असलेला व्यक्ती म्हटले आहे. ब्लांश यांची कारकीर्द खूप लांब आणि मजबूत राहिली आहे. ते आधी फेडरल प्रॉसिक्यूटर (सरकारी वकील) होते आणि त्यांनी सुमारे 8 वर्षे या पदावर काम केले. त्यांनी अनेक मोठ्या गुन्हेगारी प्रकरणांची हाताळणी केली, ज्यात खून आणि अपहरण यांसारख्या केसेसचा समावेश होता. 2014 मध्ये त्यांनी सरकारी नोकरी सोडून एका खाजगी लॉ फर्ममध्ये काम सुरू केले. नंतर 2023 मध्ये त्यांनी ट्रम्प यांचा खटला लढण्यासाठी आपली नोकरी सोडली आणि त्यांच्या बचाव पथकात सामील झाले. ट्रम्प यांच्या खटल्यात त्यांनी अशी रणनीती अवलंबली, ज्यामुळे प्रकरणे 2024 च्या निवडणुकीपर्यंत पुढे ढकलली जाऊ शकली. जेव्हा ट्रम्प निवडणूक जिंकले, तेव्हा अनेक खटले आपोआप रद्द झाले, कारण अमेरिकेत पदावर असलेल्या राष्ट्रपतीवर खटला चालवला जाऊ शकत नाही. म्यानमारमध्ये लष्करप्रमुख बनले राष्ट्रपती, 5 वर्षांपूर्वी सत्तापालट करून आंग सान सू की यांना हटवले होते म्यानमारमध्ये लष्करप्रमुख मिन आंग ह्लाइंग यांची अध्यक्षपदी निवड झाली आहे. संसदेत झालेल्या मतदानात त्यांना विजय मिळाला, जिथे बहुतेक खासदार लष्कर समर्थक होते. यामुळे 2021 च्या सत्तापालटानंतर देशावरील त्यांची पकड आणखी मजबूत झाली आहे. 69 वर्षीय ह्लाइंग 2011 पासून म्यानमारच्या लष्कराचे प्रमुख आहेत. त्यांनी 2021 मध्ये आंग सान सू ची यांच्या निवडून आलेल्या सरकारला हटवून सत्ता काबीज केली होती आणि त्यांना अटक केली होती. यानंतर देशभरात निदर्शने सुरू झाली, जी नंतर सशस्त्र संघर्षात बदलली. अलीकडेच डिसेंबर आणि जानेवारीमध्ये निवडणुका घेण्यात आल्या होत्या, ज्यात लष्कर समर्थित पक्षाला विजय मिळाला. विरोधक आणि पाश्चात्त्य देशांनी या निवडणुका निष्पक्ष नसल्याचे म्हटले आणि सांगितले की हा केवळ लष्करी राजवट कायम ठेवण्याचा एक मार्ग आहे. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की मिन आंग ह्लाइंग यांना आधीपासूनच राष्ट्रपती व्हायचे होते. हे त्यांचे जुने स्वप्न होते. राष्ट्रपती होण्यासाठी त्यांना लष्कराची जबाबदारी दुसऱ्या कोणालातरी द्यायची होती, म्हणून त्यांनी त्यांचे विश्वासू ये विन ऊ यांना लष्कराचे नवे प्रमुख बनवले.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी देशातील फेडरल निधीशी संबंधित फसवणुकीच्या प्रकरणांची चौकशी करण्यासाठी एक विशेष टास्क फोर्स तयार केला आहे. याची जबाबदारी उपराष्ट्रपती जेडी वेंस यांच्याकडे सोपवण्यात आली आहे. ट्रम्प यांनी शुक्रवारी सांगितले की, वेंस विशेषतः अशा राज्यांमध्ये चौकशी करतील जिथे डेमोक्रॅटचे सरकार आहे. त्यांनी कॅलिफोर्निया, इलिनॉय, मिनेसोटा, मेन आणि न्यूयॉर्क या राज्यांची नावे घेत आरोप केला की, तेथे करदात्यांच्या पैशांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर गैरव्यवहार झाला आहे. ट्रम्प यांनी असाही दावा केला की, लॉस एंजेलिसमध्ये छापे टाकण्यास सुरुवात झाली आहे. ट्रम्प यांनी त्यांच्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ट्रुथ सोशलवर लिहिले की, अमेरिकेत फसवणुकीचा (फ्रॉडचा) प्रकार खूप मोठा आणि गंभीर आहे. त्यांच्या मते, वेंस यांचे काम देशाचे भविष्य मजबूत करण्यात महत्त्वाचे ठरेल. ही टास्क फोर्स सामाजिक कल्याण योजनांमधील निधीच्या गैरवापराची चौकशी करेल. अमेरिकेत सरकार गरिबांना मदत, आरोग्यसेवा आणि बेरोजगारी भत्ता यांसारख्या योजनांसाठी राज्यांना पैसे देते. काही ठिकाणी या पैशाचा गैरवापर झाला असल्याचा आरोप आहे, ज्याला ट्रम्प फसवणूक (फ्रॉड) म्हणत आहेत. वेंस यांचे काम हे शोधणे असेल की पैशाचा गैरवापर कुठे झाला, कोणत्या योजनांमध्ये गडबड झाली आणि जबाबदार लोकांवर कारवाई करणे. तथापि, अमेरिकेत आधीपासूनच डीओजे (DOJ), एफबीआय (FBI) आणि इन्स्पेक्टर जनरल (Inspector General) यांसारख्या एजन्सी अशा प्रकरणांची चौकशी करतात. पण यावेळी ट्रम्प यांनी थेट उपराष्ट्रपतींना जबाबदारी देऊन हे प्रकरण अधिक हाय-प्रोफाइल आणि राजकीय बनवले आहे.
नासाच्या मून मिशन आर्टेमिस-2 च्या चार सदस्यीय टीममध्ये समाविष्ट असलेल्या 47 वर्षीय अंतराळवीर क्रिस्टीना कोच चंद्राच्या कक्षेत पोहोचणाऱ्या जगातील पहिल्या महिला ठरणार आहेत. 2019-20 मध्ये आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर 328 दिवस घालवून त्यांनी कोणत्याही महिलेची सर्वात लांब एकल अंतराळ यात्रा (उड्डाणापासून लँडिंगपर्यंत) करण्याचा विक्रम केला होता. या टप्प्यापर्यंत पोहोचण्याचा प्रवास सोपा नव्हता. अमेरिकेच्या मिशिगन येथील रहिवासी क्रिस्टीना यांनी 2011 मध्ये पहिल्यांदा नासामध्ये नोकरीसाठी अर्ज केला, परंतु त्यांना यश आले नाही. या धक्क्यानंतर त्यांनी हार मानण्याऐवजी पुढील चार वर्षे स्वतःला अधिक चांगले बनवण्यासाठी खर्च केले. दुर्गम भागांमध्ये अभियांत्रिकीशी संबंधित कठीण कामे करत त्यांनी आपले कौशल्य वाढवले. 2013 मध्ये पुन्हा संधी मिळाल्यावर, 6 हजार अर्जदारांमधून निवडलेल्या 8 लोकांच्या टीममध्ये त्यांनी स्थान मिळवले. नासापूर्वीचा अनुभवही तितकाच कठीण होता. ख्रिस्तिनाने अंटार्क्टिकामध्ये संशोधन मोहिमेअंतर्गत सुमारे तीन वर्षे काम केले. अमुंडसेन-स्कॉट दक्षिण ध्रुव स्थानकावर तिने संपूर्ण हिवाळा घालवला, जिथे अनेक महिने सूर्य उगवत नाही आणि तापमान उणे 38 ते 80 अंश सेल्सिअसपर्यंत खाली येते. या कठीण वातावरणात तिने संयम आणि मानसिक दृढता शिकली, जी तिला पुढील अंतराळ मोहिमांमध्ये उपयोगी पडली. एकदा स्पेस स्टेशनच्या पॉवर सिस्टमची चार्जिंग युनिट खराब झाली. ती दुरुस्त करण्यासाठी ख्रिस्तिना तिची सहकारी जेसिका मीरसोबत स्टेशनबाहेर दुरुस्ती मोहिमेवर उतरली. सुमारे 7 तास चाललेल्या या मोहिमेत त्यांनी युनिट बदलले. ही पूर्णपणे महिला अंतराळवीरांनी केलेली पहिली मोहीम होती. यामुळे अंतराळात महिलांच्या भूमिकेला एक नवीन आयाम मिळाला. क्रिस्टीनाच्या लग्नाचेही किस्से आहेत. 2013 मध्ये त्या एका संशोधन केंद्रावर तैनात होत्या. इथेच हॅलोविन पार्टीत त्यांची रॉबर्ट कोच यांच्याशी भेट झाली, जे जिओस्पेशियल प्रोग्रामशी संबंधित होते. सर्फिंगचे शौकीन रॉबर्ट अनेकदा लाटांची स्थिती जाणून घेण्यासाठी क्रिस्टीनाला फोन करून व्हिडिओ मागवत असत. इथूनच त्यांच्या संवादाला सुरुवात झाली, जो हळूहळू मैत्री आणि नंतर प्रेमात बदलला. नंतर दोघांनी लग्न केले. अंतराळात योग केलेल्या क्रिस्टीना म्हणतात- यामुळे मानसिक संतुलन मिळते क्रिस्टीना योगाला त्यांच्या मानसिक संतुलनाचा भाग मानतात. अंतराळातील कठीण परिस्थितीत योगाने त्यांना शांत राहायला शिकवले. 2020 मध्ये 328 दिवसांच्या विक्रमी मोहिमेदरम्यान जेव्हा शरीर शून्य गुरुत्वाकर्षणामध्ये तरंगू लागत असे, तेव्हा त्या दोऱ्या आणि फूट रिस्ट्रेट्सने बांधून योगासने पूर्ण करत असत. खिडकीतून पृथ्वीकडे पाहणे त्यांना समाधान देत असे. आर्टेमिस 2 मिशनच्या प्रशिक्षणातही क्रिस्टीनाने योग सुरू ठेवला. त्यांना ट्रेकिंग आणि रॉक क्लाइंबिंगचीही आवड आहे.
अमेरिकेच्या ॲटर्नी जनरल पॅम बॉन्डी यांना पदावरून हटवल्यानंतर आता ट्रम्प सरकारमधील काही इतर मोठ्या अधिकाऱ्यांनाही काढून टाकण्याची शक्यता वाढली आहे. अमेरिकन वेबसाइट द अटलांटिकच्या अहवालानुसार, पुढील क्रमांक एफबीआय प्रमुख काश पटेल आणि नॅशनल इंटेलिजन्स प्रमुख तुलसी गबार्ड यांचा असू शकतो. संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ यांनी गुरुवारी आर्मी चीफ जनरल रँडी जॉर्ज यांना तात्काळ निवृत्त होण्याचे आदेश दिले. व्हाईट हाऊसच्या योजनेशी संबंधित अनेक लोकांनी सांगितले की, आणखी अधिकाऱ्यांना हटवण्यावर चर्चा सुरू आहे. यात आर्मी सेक्रेटरी डॅनियल ड्रिस्कॉल आणि लेबर सेक्रेटरी लोरी चावेझ-डीरेमर यांच्या नावांचाही समावेश आहे. ट्रम्प त्यांच्या दुसऱ्या कार्यकाळात मोठ्या अधिकाऱ्यांना हटवणे टाळत होते. त्यांना वाटत होते की, असे करणे म्हणजे डेमोक्रॅट्स आणि मीडियासमोर झुकण्यासारखे होईल. गेल्या काही महिन्यांपर्यंत असा आदेश होता की, मध्यावधी निवडणुकांपूर्वी कोणत्याही कॅबिनेट अधिकाऱ्याला हटवले जाणार नाही, परंतु इराण युद्धानंतर ट्रम्प यांची लोकप्रियता घटल्याने परिस्थिती बदलली आहे. क्रिस्टी नोएम- बर्खास्त होणाऱ्या पहिल्या अधिकारी इराणसोबतच्या युद्धादरम्यान अमेरिकन सरकारमध्ये वेगाने प्रशासकीय बदल होत आहेत. सर्वात आधी होमलँड सिक्युरिटी प्रमुख क्रिस्टी नोएम यांना पदावरून हटवल्याने याची सुरुवात झाली. त्यांना कोणत्या कारणामुळे हटवण्यात आले, याबाबत अधिकृतपणे कोणतेही कारण सांगण्यात आलेले नाही. काही काळापासून त्यांच्या कार्यशैली आणि निर्णयांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात होते. देशाला आतून आणि बाहेरून येणाऱ्या धोक्यांपासून सुरक्षित ठेवण्याची जबाबदारी होमलँड सिक्युरिटी विभागाची असते. त्यांची राजकीय प्रतिमाही वादात राहिली, ज्यामुळे सरकारवर दबाव वाढत होता. टीकाकारांचे म्हणणे होते की त्या जास्त राजकीय वक्तव्ये करत आहेत. पॅम बॉन्डी - एपस्टीन फाइल्सचा बळी ठरल्या व्हाईट हाऊसच्या एका जवळच्या व्यक्तीने द अटलांटिकला सांगितले की, क्रिस्टी नोएम यांना हटवण्यावर मिळालेल्या प्रतिक्रियेमुळे ट्रम्प यांना प्रोत्साहन मिळाले आणि त्यांनी बॉन्डी यांना हटवण्याचा निर्णय पुढे नेला. पॅम बॉन्डी यांनी एपस्टीन प्रकरण योग्यरित्या हाताळले नाही असे मानले जात आहे. वास्तविक, एपस्टीन प्रकरणाशी संबंधित सत्य समोर आणण्याची मागणी बऱ्याच काळापासून केली जात होती, विशेषतः ‘क्लायंट लिस्ट’ संदर्भात, ज्यात कोणत्या प्रभावशाली व्यक्तींचा त्याच्याशी संबंध होता हे सांगितले जाते. एपस्टीनवर आरोप होता की तो अल्पवयीन मुलींचे शोषण करत असे आणि एक मोठे नेटवर्क चालवत असे, ज्यात शक्तिशाली आणि श्रीमंत लोक सामील असू शकत होते. याच कारणामुळे लोकांना हे जाणून घ्यायचे आहे की त्या नेटवर्कमध्ये कोण-कोण सामील होते. याच दबावाखाली बॉन्डीने काही लोकांना व्हाईट हाऊसमध्ये बोलावले आणि त्यांना 'एपस्टीन फाईल्स फेज 1' नावाचा फोल्डर दिला. फोल्डर दिल्यानंतर प्रकरण उलट बॉन्डीसाठीच अडचणीचे ठरले. खरं तर, अशी अपेक्षा होती की कोणतीतरी मोठी माहिती किंवा खुलासा समोर येईल. पण जेव्हा लोकांनी ते पाहिले, तेव्हा असे दिसून आले की त्यात कोणतीही नवीन किंवा धक्कादायक माहिती नव्हती. यामुळे एपस्टीनचे प्रकरण पुन्हा चर्चेत आले. मग अशी परिस्थिती निर्माण झाली की स्वतः ट्रम्पना ते जारी करणाऱ्या बिलावर स्वाक्षरी करावी लागली. रँडी जॉर्ज - मुदतीपूर्वी एक वर्ष आधी सक्तीने काढले अमेरिकन लष्कराचे चीफ ऑफ स्टाफ जनरल रँडी जॉर्ज यांनाही तात्काळ निवृत्त होण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. सीएनएनने सूत्रांच्या हवाल्याने दावा केला आहे की, संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ यांनी हे आदेश दिले आहेत. रँडी यांचा कार्यकाळ २०२७ मध्ये संपणार होता. त्यांच्या जागी व्हाईस चीफ ऑफ स्टाफ जनरल क्रिस्टोफर ला नेव्ह कार्यवाहक आर्मी चीफची जबाबदारी सांभाळतील. ला नेव्ह यापूर्वी हेगसेथ यांचे सहाय्यक होते. या संपूर्ण प्रकरणात अधिकृतपणे कोणतेही कारण देण्यात आलेले नाही. पेंटागॉनने फक्त एवढेच सांगितले की ते निवृत्त होत आहेत आणि त्यांच्या सेवेबद्दल आभार मानले. परंतु जे संकेत मिळतात, त्यावरून असे दिसते की हा निर्णय वैयक्तिक चुकीमुळे नाही, तर मोठ्या स्तरावर होत असलेल्या बदलाचा भाग आहे. संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ यांनी पदभार स्वीकारल्यानंतर अनेक वरिष्ठ लष्करी अधिकाऱ्यांना हटवले किंवा बदलले आहे. म्हणजेच, लष्कराच्या उच्च स्तरावर नवीन संघ तयार केला जात आहे. आणखी एक गोष्ट अशी आहे की रँडी जॉर्ज यांची नियुक्ती मागील सरकारच्या काळात झाली होती. नवीन सरकार अनेकदा आपल्या विश्वासू लोकांना आणू इच्छिते, त्यामुळे जुन्या अधिकाऱ्यांना हटवले जाते. काश पटेल - सरकारी पैशांवर ऐषोआराम केल्याचा आरोप क्रिस्टी आणि बॉन्डी यांना हटवल्यानंतर, जर कोणाला हटवण्याची सर्वाधिक चर्चा असेल, तर ते ट्रम्प यांचे खास मानले जाणारे एफबीआय प्रमुख काश पटेल आहेत. ते ट्रम्प सरकारच्या सर्वाधिक चर्चेत असलेल्या अधिकाऱ्यांपैकी एक होते. त्यांच्यावर आरोप आहे की त्यांनी एफबीआयच्या सरकारी जेटचा वापर खाजगी कामांसाठी केला. असे म्हटले जाते की ते खेळ पाहणे यांसारख्या खाजगी कार्यक्रमांसाठी सरकारी विमानाचा वापर करत होते. त्यांच्यावर असाही आरोप आहे की त्यांनी त्यांची गर्लफ्रेंड ॲलेक्सिस विल्किन्स यांना SWAT कमांडो (स्पेशल वेपन अँड टॅक्टिक्स) सुरक्षा दिली आणि सरकारी संसाधनांचा गैरवापर केला. यामुळे हा प्रश्न निर्माण झाला की ते त्यांच्या पदाचा गैरवापर करत आहेत का. दुसरा मोठा वाद त्यांच्या निर्णयांबाबत आहे. आरोप आहे की त्यांच्या नेतृत्वाखाली FBI मधून अनेक अधिकाऱ्यांना हटवण्यात आले. विशेषतः ते अधिकारी, जे ट्रम्पशी संबंधित प्रकरणांच्या चौकशीत सामील होते किंवा ज्यांना ट्रम्प यांच्याशी पूर्णपणे निष्ठावान मानले जात नव्हते. यामुळे असा आरोप लागला की एजन्सी राजकीय पद्धतीने चालवली जात आहे. तिसरे प्रकरण न्यायालयापर्यंत पोहोचले आहे. काही बडतर्फ FBI एजंट्सनी खटला दाखल केला आहे आणि म्हटले आहे की त्यांना चुकीच्या पद्धतीने नोकरीतून काढण्यात आले. त्यांचा आरोप आहे की ही त्यांच्याविरुद्ध सूडाची कारवाई होती, कारण ते ट्रम्पशी संबंधित प्रकरणांची चौकशी करत होते. माजी FBI एजंट काइल सेराफिन यांनी एका रेडिओ शोमध्ये दावा केला की ट्रम्प लवकरच काश पटेल यांना हटवण्याचा निर्णय घेऊ शकतात. त्यांनी असेही म्हटले की आजच काश पटेल यांना हटवले जाऊ शकते. तुलसी गबार्ड- युद्धविरोधी अधिकाऱ्याचा बचाव केला तुलसी गबार्ड यांच्या भवितव्याबाबतही प्रश्न उपस्थित होत आहेत. एका सुनावणीदरम्यान त्यांनी त्यांचे माजी उप जो केंट यांच्यावर टीका केली नाही, ज्यांनी ट्रम्प यांच्या इराण युद्धाच्या विरोधात राजीनामा दिला होता. गबार्ड यांनी ट्रम्प यांच्या काही दाव्यांना विरोधही केला. त्यांनी सिनेटला सांगितले की इराणने आपली युरेनियम समृद्धीकरण क्षमता पुन्हा विकसित केलेली नाही, तर ट्रम्प यांनी याच गोष्टीला लष्करी कारवाईचे मोठे कारण सांगितले होते. द गार्डियनच्या वृत्तानुसार, ट्रम्प यांनी खाजगीत त्यांच्या वरिष्ठ मंत्र्यांशी गबार्ड यांना बदलण्याच्या शक्यतेवर चर्चा केली आहे. गबार्ड यांनी इराण युद्धाबद्दल त्यांच्याशी असहमत असलेल्या एका माजी अधिकाऱ्याचा बचाव केल्याने ते नाराज असल्याचे सांगितले जाते. जेव्हा ट्रम्प यांना विचारण्यात आले की त्यांना गबार्डवर विश्वास आहे का, तेव्हा त्यांनी संमिश्र उत्तर दिले. ते म्हणाले, “होय, नक्कीच. त्यांचा विचार करण्याचा मार्ग माझ्यापेक्षा थोडा वेगळा आहे, पण याचा अर्थ असा नाही की त्या सेवा देऊ शकत नाहीत.” गबार्ड, ज्या यापूर्वी डेमोक्रॅटिक खासदार होत्या, त्यांना अमेरिकन गुप्तचर संस्थांची जबाबदारी सांभाळताना आव्हानांचा सामना करावा लागला आहे. अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, परदेशातील लष्करी हस्तक्षेपाबद्दलच्या त्यांच्या जुन्या शंका आणि प्रशासनाच्या आक्रमक भूमिकेमध्ये समन्वय साधणे त्यांना कधीकधी कठीण वाटते. गेल्या वर्षीही ट्रम्प यांनी गबार्ड यांच्या विधानाचा सार्वजनिकपणे विरोध केला होता, जेव्हा त्यांनी म्हटले होते की, इराणने अणुबॉम्ब बनवण्याचा निर्णय घेतलेला नाही. ट्रम्प म्हणाले होते, “त्या चुकीच्या आहेत,” आणि त्यानंतर इराणच्या अणु ठिकाणांवर हल्ल्याला मंजुरी दिली होती.
पाकिस्तानच्या पंजाब राज्यात गायी आणि म्हशी पाळण्यावर आता 'शेण कर' लावण्याची तयारी सुरू आहे. पाकिस्तानी वृत्तपत्र डेली टाइम्सच्या वृत्तानुसार, मरियम नवाज सरकार प्रत्येक गाय आणि म्हशीवर दररोज 30 पाकिस्तानी रुपये शुल्क आकारण्याचा नियम बनवू शकते. सरकार या पावलाला हरित ऊर्जा म्हणून सादर करत आहे. ही योजना 'सुथरा पंजाब' बायोगॅस कार्यक्रमाचा भाग असल्याचे सांगितले जात आहे. हा कार्यक्रम डिसेंबर 2024 मध्ये पंजाब राज्यात सुरू करण्यात आला होता. याचा उद्देश कचरा साफ करणे आणि त्यातून बायोगॅस तयार करून ऊर्जा निर्माण करणे हा आहे. तर, विरोधी पक्षांनी या निर्णयावर तीव्र टीका करत याला 'शेण कर' असे नाव दिले आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की हे पाऊल दर्शवते की सरकार आर्थिक दबावाखाली आहे आणि आता नवीन-नवीन मार्गांनी पैसे गोळा करण्याचा प्रयत्न करत आहे. विरोधकांनी दावा केला की 'हरित ऊर्जा' हे नाव केवळ दिखावा आहे. खरी कहाणी काही वेगळीच आहे. सरकारचा हा निर्णय आधीच महागाई आणि महागड्या चाऱ्यामुळे त्रस्त असलेल्या शेतकऱ्यांकडून जबरदस्तीने पैसे काढण्याचा एक मार्ग आहे. शेण गोळा करून पर्यावरण वाचवण्याचा दावा सरकारने हे शुल्क लागू करण्यासाठी राज्यातील सुमारे 168 पशु वसाहती (कॅटल कॉलनी) निश्चित केल्या आहेत. या वसाहतींमधील सुमारे 50 लाख गायी-म्हशींवर हे शुल्क लागू होऊ शकते. या नवीन योजनेअंतर्गत पशुपालकांकडून प्रत्येक जनावरामागे दररोज शुल्क आकारले जाईल. पहिल्या टप्प्यात लाहोरमधील दोन प्रमुख डेअरी वसाहती हरबंसपुरा आणि गुज्जरपुरा येथून सुरुवात होईल. नंतर ते संपूर्ण पंजाबमध्ये पसरवले जाईल. सरकारचे म्हणणे आहे की, या पैशाचा वापर शेण गोळा करणे, कचरा व्यवस्थापन आणि बायोगॅस प्रकल्प चालवण्यासाठी केला जाईल, जेणेकरून पर्यावरणालाही फायदा होईल. इतक्या जास्त गाई-म्हशींचे रोज किती शेण निघत आहे, हे अचूक मोजणे जवळपास अशक्य आहे. याच कारणामुळे सरकारने प्रत्येक जनावरामागे ठरलेल्या दराने शुल्क वसुलीचे मॉडेल अवलंबण्याचा निर्णय घेतला आहे. गाय किंवा म्हैस जास्त शेण देवो किंवा कमी, मालकाला प्रत्येक जनावराच्या हिशोबाने रोज एक निश्चित शुल्क द्यावे लागेल. विरोधक म्हणाले - सरकारकडे उत्पन्नाचे खरे मार्ग संपले आहेत विरोधकांचे म्हणणे आहे की, हे शासनाचे योग्य मॉडेल नाही. हे या गोष्टीचे स्पष्ट संकेत आहे की, पाकिस्तानच्या सर्वात मोठ्या राज्याकडे आता उत्पन्नाचे खरे मार्गच संपले आहेत. तर, शेतकरी आणि पशुपालकांची चिंता वेगळी आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, ते आधीच महागडा चारा, वाढत्या विजेच्या किमती आणि महागाईशी झुंजत आहेत. अशा परिस्थितीत, हा नवीन कर त्यांचा खर्च आणखी वाढवेल. एका पाकिस्तानी उद्योग तज्ञाने सांगितले, “एकीकडे भ्रष्ट नेते आणि अधिकारी आलिशान गाड्या, परदेश दौरे आणि मोठ्या पगाराचा आनंद घेत आहेत. दुसरीकडे, शेतकरी, जो आधीच आपल्या जनावरांचे पोट भरण्यासाठी संघर्ष करत आहे, त्याला आता सांगितले जात आहे की, आपल्या म्हशीच्या शेणासाठीही सरकारला पैसे द्या. यावरून स्पष्ट होते की, व्यवस्था पूर्णपणे बिघडलेली आहे.” सरकार म्हणाली - शेतकरी शुल्क भरण्यास तयार असा अंदाज आहे की, वर्षभरात हे शुल्क एका गायीवर किंवा म्हशीवर सुमारे 11 हजार पाकिस्तानी रुपयांपर्यंत पोहोचू शकते, ज्याचा सर्वाधिक परिणाम लहान आणि मध्यम पशुपालकांवर होईल. मात्र, जिथे विरोधक याला ‘शेण कर’ असे नाव देत आहेत, तिथे सरकारने याला सेवा शुल्क म्हणून सांगितले आहे. यासोबतच, पाकिस्तानचे स्थानिक सरकार मंत्री झीशान रफीक यांनी सांगितले की, दुग्ध उत्पादक शेतकऱ्यांनी हे शुल्क देण्यास सहमती दर्शवली आहे.
आर्टेमिस-2 मिशन आता चंद्राच्या दिशेने वाटचाल करत आहे. प्रक्षेपणानंतर एक दिवसाने, शुक्रवारी सकाळी 5:19 वाजता ओरियन कॅप्सूलने थ्रस्टर्स फायर केले आणि पृथ्वीची कक्षा सोडली. आता ते पुढील 4 दिवस अंतराळात प्रवास करेल आणि तिथे पोहोचेल, जिथे आजपर्यंत फक्त 24 मानव पोहोचू शकले आहेत. पृथ्वीची कक्षा सोडून चंद्राकडे जाण्यासाठी इंजिन फायर करण्याच्या या प्रक्रियेला 'ट्रान्सलूनर इंजेक्शन बर्न' म्हणतात. हा सुमारे 6 मिनिटांचा युक्तीवाद होता, ज्याने यानाची गती 22,000 मैल प्रति तास म्हणजेच सुमारे 34 हजार किमी/तास पर्यंत वाढवली. वाटेत थोडीशी चूक यानाला चंद्रावर आदळू शकते आर्टेमिस-2 आता 'फ्री-रिटर्न ट्रेजेक्टरी'वर आहे. म्हणजे यान आता न्यूटनच्या गतीच्या पहिल्या नियमावर आधारित आहे - जी वस्तू गतिमान आहे, ती गतिमानच राहील यावर अवलंबून पुढे जात आहे. संपूर्ण प्रवासादरम्यान, इंजिन फक्त किरकोळ सुधारणांसाठीच सुरू केले जातील. हा भाग अत्यंत संवेदनशील आहे. वाटेत थोडीशी चूक यानाला चंद्रावर आदळू शकते किंवा त्याला अनंत अवकाशात भरकटवू शकते. मिशनची प्रगती आणि अंतराळवीरांचे अनुभव नासाने सांगितले - अंतराळवीर पूर्णपणे निरोगी आहेत अंतराळवीरांची शून्य गुरुत्वाकर्षणातून संवाद पाचवा दिवस: आर्टेमिस-2 चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणात प्रवेश करेल 5 एप्रिल रोजी मिशनच्या पाचव्या दिवसापर्यंत, पृथ्वीच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे कॅप्सूलचा वेग कमी होईल. जसा तो चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षण क्षेत्रात प्रवेश करेल, तसा त्याचा वेग पुन्हा वाढू लागेल आणि तो चंद्राकडे वेगाने सरकू लागेल. सहावा दिवस: चंद्र बास्केटबॉलएवढा मोठा दिसेल सहाव्या दिवशी ओरियन चंद्राच्या पृष्ठभागापासून केवळ 6,400 किमी वरून जाईल. या दरम्यान अंतराळवीर चंद्राचा तो भाग आपल्या डोळ्यांनी पाहू शकतील, जो पृथ्वीवरून कधीच दिसत नाही. खिडकीतून पाहिल्यावर चंद्र इतका मोठा दिसेल, जणू हाताजवळ एखादा बास्केटबॉल ठेवला आहे. सातवा दिवस: चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे यान पृथ्वीवर परत येईल सातव्या दिवशी, चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षण क्षेत्रातून बाहेर पडून यान पुन्हा पृथ्वीकडे आपला प्रवास सुरू करेल. आर्टेमिस-2 चा मार्ग बऱ्याच अंशी 1970 च्या अपोलो-13 मिशनसारखा आहे. हे चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणाचा 'गोफणी'सारखा वापर करेल, जे यानाला पुन्हा पृथ्वीकडे ढकलून देईल. संपूर्ण मिशनमध्ये चारही अंतराळवीर सुमारे 11.02 लाख किमीचा प्रवास करतील. दहावा दिवस: 10 एप्रिल रोजी यान प्रशांत महासागरात कोसळेल भारतीय वेळेनुसार 11 एप्रिल रोजी सकाळी 6:30 वाजता ओरियन पृथ्वीच्या वातावरणात प्रवेश करेल. 6:36 वाजता ते सॅन डिएगोजवळ प्रशांत महासागरात 'स्प्लॅशडाउन' करेल. यानंतर, ह्यूस्टनमध्ये एक पत्रकार परिषद होईल, जिथे मिशनची माहिती दिली जाईल.
ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, जर त्यांनी इराणविरुद्ध सुरू असलेले युद्ध संपवण्याचा निर्णय घेतला, तर इस्रायलही त्यांच्या सांगण्यावरून लगेच हल्ला थांबवेल. त्यांनी टाइम मॅगझिनशी बोलताना सांगितले मी जे सांगेन तेच ते करतील. ते चांगले सहयोगी राहिले आहेत. जेव्हा मी थांबेन, तेव्हा तेही थांबतील. जर त्यांना चिथावले नाही, तर ते नक्कीच थांबतील. टाइम्स ऑफ इस्रायलच्या अहवालानुसार, नेतन्याहू यांच्याकडे ट्रम्प यांच्या पाठिंब्याशिवाय जास्त पर्याय नाहीत. दुसरीकडे, इराणच्या सैन्याने स्पष्टपणे सांगितले आहे की, हे युद्ध तोपर्यंत सुरू राहील, जोपर्यंत त्याचे शत्रू शरणागती पत्करत नाहीत. दरम्यान, संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेत (UNSC) आज म्हणजेच शुक्रवारी बहरीनच्या प्रस्तावावर मतदान होणार आहे. या प्रस्तावात देशांना होर्मुझमधून जहाजांच्या सुरक्षिततेसाठी आवश्यक सर्व पावले उचलण्याची परवानगी देण्याबाबत म्हटले आहे. बहरीनच्या परराष्ट्रमंत्र्यांनी सांगितले की, याचा उद्देश जगाच्या बाजाराला सुरक्षित ठेवणे आणि सर्वात महत्त्वाच्या सागरी मार्गांपैकी एका मार्गातील अडथळा रोखणे हा आहे. भारत म्हणाला- होर्मुजमध्ये आम्हीच एकमेव आहोत ज्यांनी आपले खलाशी गमावले ब्रिटनच्या पुढाकाराने होर्मुज सामुद्रधुनी पुन्हा उघडण्यासाठी गुरुवारी एक ऑनलाइन बैठक झाली, ज्यात 60 हून अधिक देशांनी भाग घेतला. या बैठकीत भारताकडून परराष्ट्र सचिव विक्रम मिसरी सहभागी झाले होते. बैठकीत विक्रम मिसरी म्हणाले की, होर्मुज संकटात आतापर्यंत केवळ भारताचेच नागरिक मारले गेले आहेत. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, होर्मुज संकटात आतापर्यंत 3 भारतीय खलाशी मारले गेले आहेत, हे सर्व परदेशी जहाजांवर काम करत होते. भारताने सांगितले की, या संपूर्ण संकटावर केवळ चर्चा आणि शांततेनेच तोडगा निघू शकतो. भारताने सर्व देशांना आवाहन केले की, तणाव कमी करा आणि आपापसात चर्चा करून मार्ग काढा. इराण युद्धाशी संबंधित 3 फोटो… अमेरिकेने गुरुवारी तेहरानला पश्चिम शहरातील कराजला जोडणाऱ्या ‘बी1 हायवे ब्रिज’वर हवाई हल्ला केला.
इराणच्या आक्रमक पवित्र्यामुळे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प होर्मुजच्या सामुद्रधुनीतून ‘नॉकआऊट’ झाले आहेत. होर्मुजमधील इराणची नाकेबंदी उठवण्यात अपयशी ठरलेल्या ट्रम्प यांना आता असे म्हणावे लागले आहे की, अमेरिकेला होर्मुजची गरज नाही. दरम्यान, होर्मुज प्रश्नाची सूत्रे आता ब्रिटनने हाती घेतली आहेत. ब्रिटिश पंतप्रधान कीर स्टार्मर यांनी लंडनमध्ये ३५ देशांची बैठक बोलावली आहे. यात भारतालाही निमंत्रण देण्यात आले असून याच आठवड्यात होणाऱ्या या बैठकीत परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री सहभागी होतील. परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले की, आम्ही इराणच्या संपर्कात आहोत. दुसरीकडे, होर्मुजवरील ब्रिटनच्या या पुढाकाराला फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष मॅक्रॉन यांनी पाठिंबा दिला आहे. चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयानेही या बैठकीला पाठिंबा जाहीर केला आहे. : होर्मुज करातून दररोज २५०० कोटी रुपयांची कमाई इराण होर्मुजवर कर वसूल करू शकेल का?इराणच्या संसदेने होर्मुज कर कायद्याला मंजुरी दिली आहे. आंतरराष्ट्रीय सागरी कायद्यानुसार, जमिनीपासून २२ किमीपर्यंत संबंधित देशाचे सार्वभौमत्व असते. होर्मुज हे इराणपासून केवळ ५ किमीवर आहे.कराला कायदेशीर मान्यता कशी मिळणार?आंतरराष्ट्रीय सागरी परिषद, जागतिक व्यापार संघटना आणि आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी या कराला कायदेशीर मान्यता देतील. होर्मुजची सामुद्रधुनी हे आमचे नैसर्गिक संसाधन आहे, असा युक्तिवाद इराण करणार आहे. ब्रिटनचा पुढाकार यशस्वी होईल का?इराण-अमेरिका युद्ध हे आमचे युद्ध नाही, असे ब्रिटनने स्पष्ट केले आहे. हे विधान इराणच्या हिताचे आहे. फ्रान्स, चीन आणि भारत यांसारख्या देशांनी ब्रिटनच्या पुढाकाराला पाठिंबा दिल्यास इराण होर्मुजमधून दररोज २५०० कोटी रुपये कर वसूल करू शकेल.खाडी देशांची भूमिका काय असेल?संयुक्त अरब अमिराती, ओमान, बहरीन या खाडी देशांनी होर्मुजवर चर्चेचे समर्थन केले. या तिन्ही देशांचे तेल होर्मुजमधून जाते. इराकही समर्थन देऊ शकते केंद्र सरकारने ४० पेट्रोकेमिकल्सवरील आयात शुल्क रद्द करण्याचे आदेश दिले आहेत. युद्धजन्य परिस्थितीमुळे घेतलेला हा निर्णय ३० जूनपर्यंत लागू राहणार आहे. यामुळे औषध निर्मिती, वाहन, प्लास्टिक, वेष्टन व कापड उद्योगाला मोठा फायदा होईल. सर्वसामान्यांना शॅम्पू, औषधे व प्लास्टिकच्या वस्तूंवरील महागाईपासून दिलासा मिळेल. या सवलतीमुळे सरकारला सुमारे १८०० कोटी रुपयांच्या महसुलाचे नुकसान सोसावे लागू शकते. भारत अनेक पेट्रोकेमिकल कच्च्या मालासाठी परदेशावर अवलंबून आहे. पुरवठा कमी झाल्याने खर्चात २० ते २५ टक्क्यांपर्यंत वाढ होण्याची भीती व्यक्त केली जात होती. दिलासा... भारताने ४० पेट्रोकेमिकल्सवर शुल्क हटवले; औषध, वाहन क्षेत्रास लाभ इराणने ट्रम्पना हॉलीवूड सिनेमे न पाहण्याचा सल्ला दिला. आयआरजीसी कमांडर सय्यद मोसवी म्हणाले, २५० वर्षांचा इतिहास असलेली अमेरिका ६ हजार वर्षांची संस्कृती असलेल्या इराणला मिटवू शकत नाही. आमची ताकद त्यांच्या कल्पनेपलीकडे आहे. इराणला उद्ध्वस्त करू, पाषाणयुगात ढकलू : ट्रम्प वॉशिंग्टन |अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इशारा दिला आहे की, आम्ही इराणला उद्ध्वस्त करू आणि पुन्हा अश्मयुगात पाठवू. अमेरिकेने इराणचे सैन्य- नौदल चिरडले. इराणविरुद्ध २८ फेब्रुवारीस सुरू केलेल्या ‘एपिक फ्युरी’ मोहिमेनंतर पहिल्यांदाच राष्ट्राला संबोधित करताना ट्रम्प म्हणाले, इराणमध्ये सत्तापालट झाला आहे. इराण आता कधीच अण्वस्त्र क्षमता प्राप्त करू शकणार नाही.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी देशाच्या ॲटर्नी जनरल पॅम बॉन्डी यांना त्यांच्या पदावरून हटवले आहे. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, हा निर्णय जेफ्री एपस्टीन प्रकरणाशी संबंधित फाईल्स हाताळण्याच्या पद्धतीमुळे घेण्यात आला. ट्रम्प प्रशासनाला वाटले की, एपस्टीन प्रकरणाची चौकशी आणि त्यासंबंधीची कागदपत्रे योग्य प्रकारे हाताळली गेली नाहीत. याच कारणामुळे ट्रम्प नाराज होते आणि त्यांनी कठोर पाऊल उचलत बॉन्डी यांना पदावरून हटवले. जेफ्री एपस्टीन न्यूयॉर्कचा करोडपती फायनान्सर होता. त्याची मोठ्या नेत्यांशी आणि सेलिब्रिटींशी मैत्री होती. त्याच्यावर 2005 मध्ये अल्पवयीन मुलीवर लैंगिक अत्याचार केल्याचा आरोप लागला. 2008 मध्ये त्याला अल्पवयीन मुलीकडून लैंगिक संबंधांची मागणी केल्याबद्दल दोषी ठरवण्यात आले. त्याला 13 महिन्यांची शिक्षा झाली. 2019 मध्ये जेफ्रीला सेक्स ट्रॅफिकिंगच्या आरोपाखाली अटक करण्यात आली. परंतु खटल्यापूर्वीच त्याने तुरुंगात आत्महत्या केली. त्याची पार्टनर गिस्लीन मॅक्सवेलला 2021 मध्ये त्याला मदत केल्याच्या आरोपाखाली दोषी ठरवण्यात आले. ती 20 वर्षांची शिक्षा भोगत आहे. आंतरराष्ट्रीय घडामोडींशी संबंधित ही बातमी देखील वाचा… ट्रम्प सुप्रीम कोर्टाच्या सुनावणीला पोहोचले: म्हणाले- जन्माच्या आधारावर नागरिकत्व देणारे आम्ही एकमेव मूर्ख अमेरिकेत पहिल्यांदाच कोणतेही राष्ट्राध्यक्ष स्वतः सर्वोच्च न्यायालयाच्या सुनावणीला उपस्थित राहिले. ट्रम्प स्वतःच्याच एका निर्णयाशी संबंधित खटला पाहण्यासाठी न्यायालयात गेले, ज्यात जन्माने मिळणारे नागरिकत्व (बर्थराईट सिटीझनशिप) मर्यादित करण्याबद्दल चर्चा आहे. ट्रम्प काळ्या सूटमध्ये आणि लाल टाय लावून व्हाईट हाऊसवरून मोटारकेडद्वारे न्यायालयात पोहोचले आणि सार्वजनिक गॅलरीच्या पहिल्या रांगेत बसले. ते सुमारे एक तास तिथे होते आणि सरकारच्या वकिलांचा युक्तिवाद पूर्ण झाल्यावर निघून गेले. सुनावणीच्या सुरुवातीला कोर्ट मार्शलने पारंपारिक घोषणा ‘ओयेज! ओयेज! ओयेज!’ (म्हणजे ऐका!) केली, ज्यावर ट्रम्प यांच्यासह सर्वजण उभे राहिले. तथापि, या ऐतिहासिक प्रसंगीही सरन्यायाधीश जॉन रॉबर्ट्स यांनी ट्रम्प यांच्या उपस्थितीचा विशेष उल्लेख केला नाही. व्हाईट हाऊसमध्ये परतल्यानंतर ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावर लिहिले, “आपण जगातील एकमेव असा देश आहोत जो ‘बर्थराईट’ नागरिकत्वाला परवानगी देण्यासाठी इतका मूर्ख आहे.” इंडोनेशियात 7.4 तीव्रतेचा भूकंप, 1 ठार इंडोनेशियामध्ये गुरुवारी सकाळी 7.4 तीव्रतेचा शक्तिशाली भूकंप झाला. नॉर्थ सुलावेसी प्रांतातील मनाडो शहरात एक इमारत कोसळल्याने एका व्यक्तीचा मृत्यू झाला, तर एक अन्य व्यक्ती जखमी झाला आहे. बचाव अधिकाऱ्यांनुसार, जखमी व्यक्तीच्या पायाला दुखापत झाली आहे. सुरुवातीला भूकंपाची तीव्रता 7.8 सांगण्यात आली होती, जी नंतर कमी करून 7.4 करण्यात आली. हा धक्का जमिनीपासून सुमारे 35 किलोमीटरच्या कमी खोलीवर आला, ज्यामुळे त्याचा परिणाम जास्त जाणवला. भूकंपानंतर त्सुनामीचा इशारा जारी करण्यात आला होता, परंतु सुमारे 2 तासांनंतर तो मागे घेण्यात आला. अमेरिकन भूवैज्ञानिक सर्वेक्षण (USGS) नुसार, हा भूकंप देशाच्या पूर्वेकडील भागात नॉर्दर्न मोलुक्का समुद्रात सकाळी सुमारे 7:48 वाजता आला. याचे केंद्र टरनेट शहरापासून सुमारे 127 किलोमीटर वायव्येस होते.
जेव्हा सायरन वाजतो, तेव्हा नॉर्मा टॅक्टाकॉन फक्त प्रार्थना करते. 49 वर्षांची नॉर्मा कतारमध्ये घरगुती कामगार आहे. फिलिपिन्समध्ये तिचे पती आणि तीन मुले आहेत. अमेरिका-इस्रायलमधील युद्धाच्या दरम्यान आखाती देश इराणच्या निशाण्यावर आहेत. नॉर्मा त्याच आगीच्या ज्वाळांमध्ये अडकली आहे. ती म्हणते, ‘हवेत क्षेपणास्त्रे पाहून भीती वाटते. मला जिवंत राहायचे आहे - मुलांसाठी. मीच त्यांचे सर्वस्व आहे.’ खरं तर फिलिपिन्समध्ये घरगुती कामातून जे मिळते, त्यापेक्षा 4-5 पट म्हणजे दरमहा 500 डॉलर (सुमारे 45,000 रुपये) आखाती देशांमध्ये मिळतात. हेच कारण आहे की जीव धोक्यात असूनही ती घरी परत येऊ शकत नाहीये. नॉर्मा एकट्या नाहीत. आंतरराष्ट्रीय कामगार संघटना (ILO) नुसार, आखाती देशांमध्ये 2.4 कोटी स्थलांतरित कामगार आहेत. यामध्ये भारत, पाकिस्तान, बांगलादेश, श्रीलंका, फिलिपिन्स आणि इंडोनेशिया येथील लोक सर्वाधिक आहेत. या युद्धात आतापर्यंत किमान 12 दक्षिण आशियाई कामगारांनी जीव गमावले आहेत. नेपाळचे दिबास श्रेष्ठ (29) अबुधाबीमध्ये सुरक्षा रक्षक होते. 1 मार्च रोजी इराणच्या हल्ल्यात त्यांचा मृत्यू झाला. त्यांचे काका रमेश सांगतात, ‘मी त्यांना नेपाळला परत येण्यास सांगितले होते, पण ते म्हणायचे- इथे चांगले जीवन आहे.’ दिबास 2015 च्या भूकंपात नुकसान झालेल्या आई-वडिलांचे घर बांधण्यासाठी पैसे जमा करत होते. दुबईमध्ये बांगलादेशचे 55 वर्षीय अहमद अली यांचा मृत्यू क्षेपणास्त्राच्या ढिगाऱ्यामुळे झाला. अली दरमहा 45-55 हजार रुपये घरी पाठवत होते. घरी परतणे सोपे नाही. युद्धामुळे दुबई, अबुधाबी आणि कतारच्या विमानांच्या उड्डाणांमध्ये अडथळे आले आहेत. फिलिपिन्सच्या शेवटच्या परतीच्या विमानात 234 मजुरांना कुवैत, कतार आणि बहरीनमधून 8 तास रस्त्याने सौदी अरेबियाला नेण्यात आले, तेव्हा कुठे त्यांना विमान पकडता आले. पण बहुतेक लोकांना घरी जायचेच नाहीये. म्यानमारची सू सू (31) दुबईमध्ये एका रिअल इस्टेट कंपनीत काम करते. ती म्यानमारमधील गृहयुद्धापासून पळून आली होती. ती घरकाम करत आहे, सायरन ऐकून खिडकीपासून दूर होते. तरीही ती म्हणते, ‘इथले वातावरण शांत वाटते. मला विश्वास आहे की सर्व काही ठीक होईल.’ आखाती देशांतून आलेल्या पैशांवर काही देशांची अर्थव्यवस्था 10% पर्यंत अवलंबून आहे फिलिपाइन्सच्या एकूण परदेशी मजुरांपैकी निम्म्याहून अधिक सुमारे 10 लाख आखाती देशांमध्ये आहेत. त्यांनी पाठवलेले पैसे फिलिपाइन्सच्या अर्थव्यवस्थेचा 10% भाग आहेत. बांगलादेशातील 1.4 कोटी स्थलांतरितांपैकी बहुसंख्य आखाती देशांमध्ये काम करतात. त्यांची रेमिटन्स देशाच्या जीडीपीची जीवनरेखा आहे. आयएलओनुसार, आखाती देशांमध्ये 2.4 कोटी स्थलांतरित मजूर आहेत, जे बांधकाम क्षेत्रापासून ते घरगुती कामांपर्यंत प्रत्येक क्षेत्राचा कणा आहेत. युद्धामुळे या संपूर्ण व्यवस्थेला धक्का बसला आहे.
नेपाळमध्ये माउंट एव्हरेस्टशी संबंधित एक मोठा घोटाळा उघडकीस आला आहे. काठमांडू पोस्टच्या वृत्तानुसार, काही शेर्पा आणि ट्रेकिंगशी संबंधित लोक एकत्र येऊन पर्यटकांना जेवणात बेकिंग सोडा किंवा एक विशिष्ट औषध मिसळून आजारी पाडत होते आणि महागड्या हेलिकॉप्टर रेस्क्यूद्वारे कोट्यवधी रुपयांचा विमा घोटाळा करत होते. वृत्तानुसार, नेपाळ पोलिसांनी या प्रकरणी 32 लोकांवर गुन्हा दाखल केला आहे. यामध्ये ट्रेकिंग कंपनीचे मालक, हेलिकॉप्टर ऑपरेटर आणि रुग्णालयांशी संबंधित लोकांचा समावेश आहे. त्यांच्यावर संघटित गुन्हेगारी आणि फसवणुकीचे आरोप लावण्यात आले आहेत. आंतरराष्ट्रीय विमा कंपन्यांकडून पैसे वसूल करणे नेपाळच्या उंच डोंगराळ प्रदेशात हेलिकॉप्टरने बचाव करणे अनेकदा लोकांचे प्राण वाचवण्याचा एक महत्त्वाचा मार्ग असतो. तिथे ऑक्सिजन कमी असतो आणि हवामान अचानक बिघडू शकते, त्यामुळे आजारी किंवा अडकलेल्या ट्रेकरला लवकर काठमांडूला पोहोचवणे आवश्यक असते. पण याच प्रणालीचा गैरफायदाही घेतला जात आहे. घाई, स्पष्ट माहितीचा अभाव आणि योग्य देखरेख नसल्यामुळे येथे एक मोठा विमा घोटाळाही सुरू आहे. चौकशीत समोर आले की काही शेरपा, ट्रेकिंग एजन्सींसोबत मिळून पर्यटकांच्या जेवणात बेकिंग सोडा मिसळतात. यामुळे पर्यटकांना तीव्र पोटदुखी, उलटी आणि इतर समस्या होत होत्या, ज्या उंचीवर होणाऱ्या आजारासारख्या (एल्टीट्यूड सिकनेस) वाटतात. काही प्रकरणांमध्ये लोकांना डायमॉक्स (उंचीच्या आजारासाठी दिली जाणारी एक औषध) सोबत जास्त पाणी पाजून अशी लक्षणे निर्माण केली गेली, ज्यामुळे स्थिती गंभीर आहे असे वाटावे. जेव्हा पर्यटक आजारी पडतात, तेव्हा त्यांना महागड्या हेलिकॉप्टरने बचाव करण्यासाठी दबाव आणला जातो. त्यानंतर बनावट वैद्यकीय अहवाल आणि फ्लाइट कागदपत्रे तयार करून आंतरराष्ट्रीय विमा कंपन्यांकडून पैसे वसूल केले जातात. नेपाळ चार्टर सर्व्हिस, एव्हरेस्ट एक्स्पिरियन्स अँड असिस्टन्स आणि माऊंटन रेस्क्यू यांसारख्या कंपन्या या घोटाळ्यात मुख्यत्वे सहभागी असल्याचे सांगितले जात आहे. विमा कंपन्यांसाठी सत्य शोधणे कठीण रिपोर्टनुसार, बचावकार्यादरम्यान एकाच हेलिकॉप्टरमध्ये अनेक लोकांना बसवले जाते, परंतु प्रत्येक व्यक्तीच्या नावाने स्वतंत्रपणे पूर्ण बिल विमा कंपनीला पाठवले जाते, जणू काही प्रत्येकासाठी वेगळी उड्डाणे झाली असेल.उदाहरणार्थ, 4000 डॉलरच्या उड्डाणाचा 12000 डॉलरचा दावा बनवला जातो. यासाठी बनावट उड्डाण नोंदी तयार केल्या जातात. रुग्णालयातही बनावट कागदपत्रे तयार केली जातात. ज्येष्ठ डॉक्टरांच्या डिजिटल स्वाक्षरीचा वापर करून अहवाल तयार केला जातो, तर ते डॉक्टर त्या प्रकरणात सहभागी नसतात. अनेक वेळा डॉक्टरांना स्वतःलाही माहीत नसते की त्यांच्या नावाने कागदपत्रे तयार केली गेली आहेत. काही प्रकरणांमध्ये, बनावट नोंदी तयार करून पर्यटकांना रुग्णालयात दाखल केल्याचे दाखवले गेले, तर प्रत्यक्षात ते त्याच वेळी रुग्णालयाच्या कॅन्टीनमध्ये बसून बिअर पीत होते. परदेशात असलेल्या विमा कंपन्यांसाठी दूर डोंगराळ भागात प्रत्यक्षात काय घडले, याची चौकशी करणे खूप कठीण असते. 3 मोठ्या कंपन्यांचे 6 अधिकारी अटक या संपूर्ण खेळात शेर्पा, हेलिकॉप्टर कंपन्या, ट्रेकिंग एजन्सी आणि रुग्णालये मिळून पैसे वाटून घेत होते. जानेवारीमध्ये तपास सुरू झाला होता, जेव्हा तीन मोठ्या बचाव कंपन्यांच्या 6 अधिकाऱ्यांना अटक करण्यात आली होती. पहिल्यांदा 2018 मध्ये प्रकरण उघडकीस आले हा बनावट बचाव घोटाळा नवीन नाही. पहिल्यांदा 2018 मध्ये तो उघडकीस आला होता. त्यानंतर सरकारने चौकशी केली, 700 पानांचा अहवाल तयार केला आणि सुधारणांची घोषणा केली. 2019 मध्ये यावर एक विस्तृत चौकशी अहवालही प्रकाशित झाला. त्यानंतर सरकारने नियम बदलून मध्यस्थांना हटवले होते आणि टूर ऑपरेटरला जबाबदार धरले होते, पण गेल्या वर्षी जेव्हा नेपाळ पोलिसांच्या सेंट्रल इन्व्हेस्टिगेशन ब्युरो (CIB) ने पुन्हा चौकशी सुरू केली, तेव्हा असे दिसून आले की घोटाळा थांबला नाही, उलट तो आणखी वाढला आहे. नेपाळ पोलिसांचे अधिकारी मनोज कुमार केसी म्हणाले की, जेव्हा गुन्हेगारीवर कारवाई होत नाही, तेव्हा ती वाढत जाते, आणि याच कारणामुळे हा विमा घोटाळाही पसरत गेला. नेपाळमध्ये पर्यटनामुळे 10 लाखांहून अधिक लोकांची उपजीविका जोडलेली आहे. अलीकडच्या काळात वाढत्या घोटाळ्यांमुळे अनेक आंतरराष्ट्रीय विमा कंपन्यांनी नेपाळमध्ये ट्रेकिंग करणाऱ्या पर्यटकांचे विमा संरक्षण देणे बंद केले आहे.
SCच्या सुनावणीत पोहोचले ट्रम्प:म्हणाले-जगात जन्माच्या आधारावर नागरिकत्व देणारे आपण एकमेव मूर्ख
अमेरिकेत पहिल्यांदाच कोणतेही राष्ट्राध्यक्ष स्वतः सर्वोच्च न्यायालयाच्या सुनावणीला उपस्थित राहिले. ट्रम्प स्वतःच्याच एका निर्णयाशी संबंधित खटला पाहण्यासाठी न्यायालयात गेले, ज्यात जन्माने मिळणारे नागरिकत्व (बर्थराईट सिटीझनशिप) मर्यादित करण्याबद्दल चर्चा आहे. ट्रम्प काळ्या सूटमध्ये आणि लाल टाय लावून व्हाईट हाऊसवरून मोटारकेडद्वारे न्यायालयात पोहोचले आणि सार्वजनिक गॅलरीच्या पहिल्या रांगेत बसले. ते सुमारे एक तास तिथे होते आणि सरकारच्या वकिलांचा युक्तिवाद पूर्ण झाल्यावर निघून गेले. सुनावणीच्या सुरुवातीला कोर्ट मार्शलने पारंपारिक घोषणा ‘ओयेज! ओयेज! ओयेज!’ (म्हणजे ऐका!) केली, ज्यावर ट्रम्प यांच्यासह सर्वजण उभे राहिले. तथापि, या ऐतिहासिक प्रसंगीही सरन्यायाधीश जॉन रॉबर्ट्स यांनी ट्रम्प यांच्या उपस्थितीचा विशेष उल्लेख केला नाही. व्हाईट हाऊसमध्ये परतल्यानंतर ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावर लिहिले, “आपण जगातील एकमेव असा देश आहोत जो ‘बर्थराईट’ नागरिकत्वाला परवानगी देण्यासाठी इतका मूर्ख आहे.” इंडोनेशियामध्ये 7.4 तीव्रतेचा भूकंप, 1 ठार इंडोनेशियामध्ये गुरुवारी सकाळी 7.4 तीव्रतेचा शक्तिशाली भूकंप झाला. नॉर्थ सुलावेसी प्रांतातील मनाडो शहरात एक इमारत कोसळल्याने एका व्यक्तीचा मृत्यू झाला, तर एक अन्य व्यक्ती जखमी झाला आहे. बचाव अधिकाऱ्यांनुसार, जखमी व्यक्तीच्या पायाला दुखापत झाली आहे. सुरुवातीला भूकंपाची तीव्रता 7.8 सांगण्यात आली होती, जी नंतर कमी करून 7.4 करण्यात आली. हा धक्का जमिनीपासून सुमारे 35 किलोमीटरच्या कमी खोलीवर आला, ज्यामुळे त्याचा परिणाम जास्त जाणवला. भूकंपानंतर त्सुनामीचा इशारा जारी करण्यात आला होता, परंतु सुमारे 2 तासांनंतर तो मागे घेण्यात आला. अमेरिकन भूवैज्ञानिक सर्वेक्षण (USGS) नुसार, हा भूकंप देशाच्या पूर्वेकडील भागात नॉर्दर्न मोलुक्का समुद्रात सकाळी सुमारे 7:48 वाजता आला. याचे केंद्र टरनेट शहरापासून सुमारे 127 किलोमीटर वायव्येस होते.
ब्रिटनच्या तुरुंगांमध्ये ड्रोनद्वारे प्रतिबंधित वस्तू पोहोचवण्याचे नवीन संकट वाढत आहे. कैदी तुरुंगातून मोबाईल, ड्रग्ज, चार्जर आणि चाकू यांसारखी शस्त्रे देखील ऑर्डर करत आहेत. ड्रोन हे पॅकेट थेट कोठडीच्या खिडकीत किंवा तुरुंगाच्या मैदानात टाकत आहेत. न्यायाधीशांनी याला उबर ईट्ससारखी डिलिव्हरी म्हटले आहे. 29 वर्षांच्या शफकत उल्लाह मोहसेनीला 140 हून अधिक अवैध ड्रोन उड्डाणांसाठी दोषी ठरवण्यात आले आहे. त्याने डिसेंबर 2024 ते फेब्रुवारी 2025 दरम्यान इंग्लंडमधील 9 तुरुंगांमध्ये पुरवठा केला आणि कैद्यांच्या नातेवाईकांकडून सुमारे 30 लाख रुपये वसूल केले. मार्च 2025 पर्यंत तुरुंगांमध्ये ड्रोन दिसल्याच्या विक्रमी 1,712 घटनांची नोंद झाली. तज्ञांच्या मते, खरी संख्या याहून अधिक असू शकते, कारण ड्रोन अनेकदा रात्री उडवले जातात. पूर्वी तस्करीसाठी भिंतीवरून वस्तू फेकल्या जात होत्या. आता व्यावसायिक ड्रोन सर्वात सोपा मार्ग बनले आहेत. कैदी चोरून ठेवलेल्या फोनवरून बाहेरील टोळीला ऑर्डर देतात आणि पैसे अनेकदा त्यांच्या घाबरलेल्या कुटुंबातील सदस्य देतात. टोळीकडून कुटुंबाला धमकावले जाते की, जर त्यांनी वस्तूंचे पैसे दिले नाहीत, तर तुरुंगात असलेल्या त्यांच्या नातेवाईकाला इजा पोहोचवली जाईल. धोक्याचा सामना करण्यासाठी, ब्रिटिश सरकार युक्रेनमधील रशियन ड्रोन रोखणाऱ्या तंत्रज्ञानाचा अभ्यास करत आहे. कारागृहांच्या खिडक्यांवर ग्रील आणि इमारतींवर जाळ्या बसवल्या जात आहेत. त्याचबरोबर, डिजिटल फॉरेन्सिक, फिंगरप्रिंट आणि मेटाडेटाच्या माध्यमातून तस्करांपर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. कारागृहात वस्तूंच्या किमती 10 पटीने जास्त कारागृहात वस्तूंच्या किमती बाजारापेक्षा 5-10 पटीने जास्त वसूल केल्या जात आहेत. यामुळे हिंसाचार, व्यसनाधीनता आणि खंडणीचा दबाव वाढला आहे. नॅशनल ऑडिट ऑफिसनुसार, ड्रोन मोठ्या पॅकेट्सची अचूकपणे डिलिव्हरी करू शकतात, त्यामुळे कारागृहांमध्ये अंमली पदार्थांचे प्रमाण वाढण्याचा धोकाही वाढला आहे.
अमेरिका आणि इस्रायलने मिळून 28 फेब्रुवारी रोजी इराणवर हल्ला केला. त्यानंतर काही वेळातच राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी 8 मिनिटांचा व्हिडिओ जारी करून युद्धाची उद्दिष्ट्ये सांगितली. त्यांनी सांगितले की, अमेरिकन लोकांचे संरक्षण करणे आणि इराणकडून येणारे धोके संपवणे हा त्यांचा उद्देश आहे. आता ट्रम्प यांनी सांगितलेल्या उद्दिष्टांनुसार, अमेरिकेला युद्धात आतापर्यंत किती यश मिळाले आहे, हे समजून घेऊया. त्याला काय मिळाले आहे आणि काय अजूनही अपूर्ण आहे. 1. क्षेपणास्त्र आणि शस्त्र उद्योगाचा नाश करणे अमेरिका आणि इस्त्राईलचा महत्त्वाचा उद्देश होता की, इराणची क्षेपणास्त्र शक्ती कमकुवत करावी, जेणेकरून तो दूरवर हल्ला करू शकणार नाही. यासाठी दोन्ही देशांनी बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे प्रक्षेपित करणाऱ्या ठिकाणांवर (लॉन्चर), क्षेपणास्त्रे बनवणाऱ्या कारखान्यांवर, क्षेपणास्त्रे साठवणाऱ्या गोदामांवर आणि कमांड अँड कंट्रोल सेंटरवर हल्ले केले. या हल्ल्यांमुळे इराणच्या क्षेपणास्त्र क्षमतेला मोठे नुकसान झाले आहे. अनेक लॉन्चर आणि कारखाने नष्ट झाले आहेत. यामुळे त्याची नवीन क्षेपणास्त्रे बनवण्याची गती मंदावली आहे. परंतु, अजूनही इराणकडे बरीच क्षेपणास्त्रे शिल्लक आहेत आणि तो हल्ले करत आहे. इराणने आपली क्षेपणास्त्रे वेगवेगळ्या ठिकाणी लपवून ठेवली आहेत. अनेक ठिकाणे जमिनीखाली (अंडरग्राउंड) आहेत, ज्यांना पूर्णपणे नष्ट करणे कठीण आहे. काही मोबाईल लॉन्चर असतात, ज्यांना लवकर-लवकर जागा बदलून वापरता येते. इराण आता केवळ क्षेपणास्त्रांवर अवलंबून नाही, तर मोठ्या संख्येने ड्रोन (मानवरहित विमाने) देखील वापरत आहे. 2. नौदलाचा नायनाट करणे अमेरिका आणि इस्रायलचे लक्ष्य होते की इराणच्या नौदलाला कमकुवत करावे किंवा जवळजवळ नष्ट करावे, जेणेकरून ते समुद्रातून कोणताही मोठा हल्ला किंवा अडथळा निर्माण करू शकणार नाही. यासाठी युद्धनौका, पाणबुड्या, नौदल तळ आणि बंदरे तसेच शस्त्रे आणि क्षेपणास्त्रे वाहून नेणाऱ्या जहाजांना लक्ष्य करण्यात आले. मार्चच्या सुरुवातीला अमेरिकन पाणबुडीने टॉर्पेडो डागून श्रीलंकेजवळ असलेल्या इराणी युद्धनौका IRIS डेना बुडवली. या जहाजावर सुमारे 180 लोक होते. अहवालानुसार, किमान 80 लोकांचा मृत्यू झाला. हा हल्ला महत्त्वाचा होता कारण हे जहाज लांब पल्ल्याच्या मोहिमा राबवण्यास सक्षम होते आणि अलीकडेच भारतासोबतच्या नौदल सरावातही सहभागी झाले होते. या हल्ल्यांमुळे इराणची अनेक मोठी जहाजे आणि संसाधने नष्ट झाली. समुद्रातील त्याची ताकद आधीच कमकुवत झाली. लांब पल्ल्यावर मोहिमा राबवण्याची क्षमता कमी झाली. तरीही, तो अजूनही समुद्रात धोका निर्माण करण्याची क्षमता ठेवतो. इराणकडे लहान, वेगवान बोटी (स्पीड बोट्स) आहेत, ज्यांचा वापर तो अजूनही करू शकतो. तो समुद्रात सुरुंग (माइन) पेरण्यासारखी रणनीती वापरू शकतो, जी होर्मुजसारख्या अरुंद सागरी मार्गांमध्ये लहान शक्ती देखील मोठा परिणाम करू शकते. 3. इराण-समर्थित मिलिशियाला कमकुवत करणे अमेरिका आणि इस्रायलला असे वाटत होते की इराण ज्या सशस्त्र गटांना पाठिंबा देतो, त्यांना कमकुवत केले जावे. हे गट वेगवेगळ्या देशांमध्ये इराणसाठी काम करतात आणि गरज पडल्यास हल्ले देखील करतात. म्हणूनच त्यांना 'प्रॉक्सी' शक्ती म्हटले जाते. युद्धादरम्यान त्यांना लक्ष्य करण्यात आले. इस्रायलने विशेषतः लेबनॉनमधील हिजबुल्लाहच्या ठिकाणांवर हल्ले केले. अनेक कमांडर आणि सैनिकांना ठार केले. यामुळे त्यांची ताकद कमकुवत झाली, परंतु त्यांचा प्रभाव पूर्णपणे संपलेला नाही. अमेरिकेसाठी खरी आव्हान हे आहे की हे मिलिशिया (लष्करी गट) कोणत्याही एका देशापुरते किंवा एका ठिकाणापुरते मर्यादित नाहीत. इराक, लेबनॉन, सीरिया आणि येमेनसारख्या देशांच्या वेगवेगळ्या भागांमध्ये त्यांचे नेटवर्क पसरलेले आहे. त्यांना स्थानिक पाठिंबाही मिळतो आणि त्यांची स्वतःची वेगळी व्यवस्थाही असते. शिवाय, इराण त्यांना मदत करत राहतो, ज्यामुळे ते लवकर सावरतात. याच कारणामुळे, हल्ल्यांनंतरही ते पूर्णपणे नष्ट झाले नाहीत. इराकमध्ये अजूनही काही गट अमेरिकन ठिकाणांवर रॉकेट हल्ले करत आहेत. हिजबुल्लाहवर सतत हल्ले झाले आहेत, परंतु तो अजूनही एक मजबूत शक्ती म्हणून कायम आहे आणि पूर्णपणे नष्ट झालेला नाही. ४. इराणला अणुबॉम्ब बनवण्यापासून रोखणे अमेरिकेचा सर्वात मोठा उद्देश हा होता की इराणने कोणत्याही परिस्थितीत अणुबॉम्ब बनवू नये. ट्रम्प यांनी वारंवार सांगितले आहे की इराणकडे कधीही अणुबॉम्ब नसावा. अमेरिकेने गेल्या वर्षी इराणच्या तीन अणु ठिकाणांवर हल्ले केले होते, ज्यामुळे त्यांचे मोठे नुकसान झाले. तरीही, अमेरिकन अधिकाऱ्यांचे मत आहे की काही समृद्ध युरेनियम अजूनही अस्तित्वात आहे. हे युरेनियम जमिनीखाली खोल बोगद्यांमध्ये किंवा बंकरसारख्या ठिकाणी लपलेले असू शकते, जिथे हवाई हल्ल्यांचा पूर्णपणे परिणाम होत नाही. जर त्यांना पूर्णपणे नष्ट करायचे असेल, तर जमिनीवर सैन्य पाठवावे लागू शकते, जे अत्यंत धोकादायक पाऊल असेल आणि युद्धाला आणखी मोठे करू शकते. 5. इराणमध्ये सत्ता परिवर्तन ट्रम्प यांनी इराणच्या जनतेला सरकारविरोधात उठण्याचे आवाहनही केले होते. पण अजूनपर्यंत असे कोणतेही मोठे जनआंदोलन झालेले नाही. जरी ट्रम्प यांचा दावा आहे की त्यांनी 'रेजिम चेंज' म्हणजेच सत्ता परिवर्तन केले आहे, कारण हल्ल्यांमध्ये इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी आणि अनेक मोठे अधिकारी मारले गेले. पण प्रत्यक्षात वेगळी परिस्थिती दिसते. आता नवीन सर्वोच्च नेते मुज्तबा खामेनी बनले आहेत, जे कठोर भूमिका घेणारे मानले जातात आणि सैन्याच्या शक्तिशाली भागाच्या जवळ आहेत. एकंदरीत, इराणचे सरकार अजूनही पूर्वीसारखेच आहे. इराणचे सरकार अजूनही धार्मिक आणि कठोर नियंत्रणाखाली आहे. अमेरिकेविरुद्धची त्यांची भूमिकाही पूर्वीसारखीच आहे.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प राष्ट्राला संबोधित करत आहेत. ट्रम्प यांनी घोषित केले आहे की, अमेरिकेने इराणविरुद्धचे युद्ध जिंकले आहे. इराणची क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन क्षमता नष्ट करण्यात आली आहे. जगाने असा विजय यापूर्वी कधीही पाहिला नाही. ट्रम्प यांनी दावा केला आहे की इराणचे नौदल आता नष्ट झाले असून देशाची लष्करी ताकद लक्षणीयरीत्या कमकुवत झाली आहे. ट्रम्प युद्ध संपवण्यासाठी एक अंतिम मुदतही देण्याची शक्यता आहे. त्याच वेळी, ट्रम्प नाटोबाबत एक मोठा निर्णय घेऊ शकतात. कालच त्यांनी नाटोला 'कागदी वाघ' म्हटले होते आणि आपण नाटोमधून बाहेर पडण्याचा गंभीरपणे विचार करत असल्याचे सांगितले होते. ट्रम्प यांनी आपल्या भाषणाची सुरुवात आर्टेमिस II च्या यशस्वी प्रक्षेपणाबद्दल नासाच्या टीमचे अभिनंदन करून केली. त्यांनी चंद्रावर जाणाऱ्या चमूचीही प्रशंसा केली. ट्रम्प यांच्या भाषणातील ठळक मुद्दे ट्रम्प यांच्या राष्ट्राला उद्देशून केलेल्या भाषणाशी संबंधित अपडेट्ससाठी खालील ब्लॉग वाचा….
रशियाचे मिलिटरी ट्रान्सपोर्ट प्लेन क्रिमियामध्ये क्रॅश:29 ठार; खडकावर आदळले
रशियाचे मिलिटरी ट्रान्सपोर्ट प्लेन An-26 मंगळवारी क्रिमियामध्ये क्रॅश झाले. यात 23 प्रवासी आणि 6 क्रू सदस्य होते. सर्वांचा जागीच मृत्यू झाला. रशियन वृत्तसंस्था तासच्या मते, आधी विमानाचा संपर्क तुटला होता. नंतर ते खडकावर आदळून दुर्घटनाग्रस्त झाले. प्राथमिक तपासानुसार, अपघाताचे कारण तांत्रिक बिघाड असल्याचे मानले जात आहे. याची अधिकृत पुष्टी अद्याप झालेली नाही. प्रकरणाचा तपास सुरू आहे. An-26 विमान सोव्हिएत काळातील लष्करी वाहतूक विमान आहे. ते अँटोनोव्ह कंपनीने बनवले होते. याचे पहिले उड्डाण 1969 मध्ये झाले होते. याचा वापर सैनिक, शस्त्रे आणि लष्करी साहित्य वाहून नेण्यासाठी केला जातो. यात एकाच वेळी डझनभर सैनिक किंवा जड मालवाहू वस्तू नेल्या जाऊ शकतात. या विमानाचे वैशिष्ट्य आहे की ते लहान आणि खराब धावपट्टीवरूनही उड्डाण करू शकते. त्यामुळे याचा वापर दुर्गम आणि युद्धग्रस्त भागांमध्ये केला जातो. याच्या मागील मोठ्या मालवाहू दरवाज्यातून एअरड्रॉप ऑपरेशन्स देखील करता येतात. 50 वर्षांहून अधिक जुन्या डिझाइनमुळे त्याच्या सुरक्षिततेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे. वेळोवेळी त्याचे अपघातही समोर आले आहेत. आजही अनेक देशांमध्ये हे विमान वापरले जात आहे, परंतु हळूहळू ते आधुनिक वाहतूक विमानांनी बदलले जात आहे. चीन- रिकामे फ्लॅट खरेदी करून नातेवाईकांची अस्थी ठेवण्यावर बंदी: स्मशानभूमी महाग झाल्याने लोक मालमत्ता खरेदी करत होते, त्यात अस्थी ठेवत होते चीन सरकार एक नवीन कायदा आणणार आहे, ज्या अंतर्गत लोक आपल्या नातेवाईकांची राख रिकाम्या अपार्टमेंटमध्ये ठेवू शकणार नाहीत. याला ‘बोन ॲश अपार्टमेंट’ कायदा म्हटले जात आहे. यासोबतच सार्वजनिक स्मशानभूमींव्यतिरिक्त इतरत्र मृतदेह दफन करण्यावर किंवा थडगी बांधण्यावरही बंदी असेल. बीबीसीच्या अहवालानुसार, चीनमध्ये स्मशानभूमी सातत्याने महाग होत आहे. अशा परिस्थितीत ‘गुहुई फांग’ म्हणजेच असे फ्लॅट्सचा ट्रेंड वाढला आहे, जिथे लोक आपल्या नातेवाईकांची अस्थी ठेवतात. वेगाने शहरीकरण आणि वृद्ध लोकसंख्या वाढल्यामुळे शहरांमध्ये स्मशानभूमीची जागा कमी होत आहे आणि त्यांची किंमत खूप वाढली आहे. संपूर्ण बातमी येथे वाचा…
पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांचे निकटचे सहकारी राणा सनाउल्लाह आणि दहशतवादी हाफिज सईदचा मुलगा तल्हा सईद यांचे एक छायाचित्र सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहे. हे छायाचित्र फैसलाबादमध्ये झालेल्या एका विवाह सोहळ्यातील असल्याचे सांगितले जात आहे, ज्यात राणा सनाउल्लाह आणि तल्हा सईद एकमेकांशी हस्तांदोलन करताना दिसत आहेत. तथापि, या भेटीच्या नेमक्या तारखेची अद्याप अधिकृतपणे पुष्टी झालेली नाही. हाफिज सईदला 2008 च्या मुंबई दहशतवादी हल्ल्यांचा मुख्य सूत्रधार मानले जाते. त्याच्यावर भारत, अमेरिका आणि संयुक्त राष्ट्रांनी निर्बंध लादले आहेत. त्याचा मुलगा तल्हा सईदला देखील भारताने UAPA कायद्यांतर्गत दहशतवादी घोषित केले आहे. हाफिज सईद सध्या पाकिस्तानात शिक्षा भोगत आहे, परंतु वेळोवेळी तो उघडपणे फिरत असल्याच्या बातम्याही समोर येत राहिल्या आहेत. पाकिस्तानच्या एखाद्या नेत्याचे नाव अशा वादात जोडले जाण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. गेल्या वर्षी पंजाबमधील कसूर येथे झालेल्या एका कार्यक्रमातही अनेक पाकिस्तानी मंत्री दहशतवादी संघटनांशी संबंधित लोकांशी व्यासपीठ सामायिक करताना दिसले होते. हे प्रकरण अशा वेळी समोर आले आहे, जेव्हा नुकत्याच आलेल्या एका अमेरिकन अहवालात म्हटले होते की, पाकिस्तानात अनेक दहशतवादी संघटना अजूनही सक्रिय आहेत आणि त्यांना पूर्णपणे संपवण्यात आलेले नाही. अमेरिकेच्या लास वेगासमध्ये F-35 फायटर जेट क्रॅश, वैमानिकाने उडी मारून जीव वाचवला अमेरिकेच्या लास वेगासमध्ये मंगळवारी एक F-35 फायटर जेट क्रॅश झाले. अमेरिकन वायुसेनेनुसार, हा अपघात नेलिस एअर फोर्स बेसजवळ झाला. विमान इंडियन स्प्रिंग्सपासून सुमारे 25 मैल उत्तर-पूर्वेला नेवाडा टेस्ट अँड ट्रेनिंग रेंजच्या प्रतिबंधित क्षेत्रात कोसळले. अपघातादरम्यान वैमानिकाने वेळेत इजेक्ट केले, त्यामुळे त्याचा जीव वाचला. अधिकाऱ्यांच्या मते, वैमानिकाला किरकोळ दुखापती झाल्या असून त्याच्यावर उपचार सुरू आहेत. वायुसेनेने सांगितले की, हा अपघात नियंत्रित हवाई क्षेत्रात झाला आणि त्यामुळे सामान्य लोकांना कोणताही धोका निर्माण झाला नाही. अपघाताचे कारण अद्याप समजू शकलेले नाही. या प्रकरणाच्या चौकशीनंतरच हा अपघात का झाला हे स्पष्ट होईल.
इराणमध्ये सरकार आणि धार्मिक सेना (IRGC) यांच्यात संघर्ष वाढल्याची बातमी आहे. तेहरान टाइम्सच्या वृत्तानुसार, इराणची शक्तिशाली लष्करी संस्था इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) आणि राष्ट्राध्यक्ष मसूद पजशकियान यांच्यात सत्तेवरून ओढाताण सुरू आहे. वृत्तपत्राच्या माहितीनुसार, IRGC ने आता देशाचे नियंत्रण आपल्या हातात घेतले आहे. राष्ट्राध्यक्ष पजशकियान यांची सर्वोच्च नेते मुज्तबा खामेनी यांच्याशी भेट होऊ शकत नसल्याचा दावाही करण्यात येत आहे. खरं तर, या आठवड्याच्या सुरुवातीला अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी इराणबद्दल एक मोठा दावा केला. ते म्हणाले की, अमेरिका आणि इराण यांच्यातील सुरू असलेला संघर्ष संपवण्यासाठी चर्चा सुरू आहे. ट्रम्प यांच्या मते, त्यांची टीम काही ‘समजूतदार’ इराणी नेत्यांच्या संपर्कात आहे आणि चर्चेद्वारे परिस्थिती शांत करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. मात्र, इराणने ट्रम्प यांचा हा दावा तात्काळ फेटाळून लावला. इराणी अधिकाऱ्यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, कोणत्याही प्रकारची थेट चर्चा सुरू नाही. ट्रम्प यांचा दावा फेटाळल्यानंतर, इराणमध्ये खरे नियंत्रण कोणाकडे आहे, असा प्रश्न निर्माण होऊ लागला. राष्ट्रपतींच्या निर्णयात IRCG चा हस्तक्षेप अहवालानुसार, पजशकियान कोणताही मोठा निर्णय घेऊ शकत नाहीत. IRGC, ज्याचे काम अमेरिकेच्या हल्ल्यांना प्रत्युत्तर देणे होते, ते आता सरकारचे महत्त्वाचे निर्णयही घेत आहे. वृत्तपत्राने सूत्रांच्या हवाल्याने सांगितले आहे की, पजशकियान यांनी 26 मार्च रोजी नवीन गुप्तचर मंत्री नियुक्त करण्याचा प्रयत्न केला होता. ते हुसेन देहगान यांना हे पद देऊ इच्छित होते, परंतु IRGC प्रमुख अहमद वहीदी यांनी ते थांबवले. वहीदी यांनी हे पद तेव्हा स्वीकारले होते, जेव्हा युद्धाच्या सुरुवातीला मागील कमांडर मोहम्मद पाकपूर मारले गेले होते. वहीदी यांचे म्हणणे आहे की, युद्धाच्या स्थितीत सर्व महत्त्वाच्या आणि संवेदनशील पदांवर IRGC च नियुक्ती करेल आणि तेच त्यांना सांभाळेल. सामान्यतः, इराणच्या व्यवस्थेत राष्ट्रपती गुप्तचर मंत्र्याचे नाव तेव्हाच निश्चित करतात, जेव्हा सर्वोच्च नेत्याची (सुप्रीम लीडरची) मंजुरी मिळते, कारण सुरक्षेशी संबंधित प्रकरणांमध्ये अंतिम अधिकार त्यांच्याकडेच असतो. IRGC प्रणालीवर पकड मजबूत करत आहे वृत्तपत्र लिहिते की, इराणमध्ये सर्वोच्च नेता (सुप्रीम लीडर) कोण आहे, याबाबत स्थिती स्पष्ट नाही. 28 फेब्रुवारी रोजी जेव्हा युद्ध सुरू झाले, त्याच दिवशी अयातुल्ला अली खामेनी आणि अनेक मोठे नेते मारले गेले होते. काही दिवसांनंतर खामेनी यांचा मुलगा मुज्तबा खामेनी यांना सर्वोच्च नेता बनवण्यात आले, पण तेव्हापासून ते ना समोर आले आहेत ना त्यांनी थेट कोणतेही विधान केले आहे. त्यांचे संदेश फक्त टीव्हीवर वाचून दाखवले जात आहेत. अहवालानुसार, आता IRGC च्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची एक ‘मिलिटरी कौन्सिल’ रोजचे निर्णय घेत आहे. इतकंच नाही, IRGC ने मुज्तबा यांच्याभोवती कडक सुरक्षा व्यवस्था लावली आहे. इतकेच काय, देशाच्या स्थितीशी संबंधित सरकारी अहवालही त्यांच्यापर्यंत पोहोचू दिले जात नाहीत. वृत्तपत्राने सूत्रांच्या हवाल्याने सांगितले आहे की, अध्यक्ष पजशकियान आणि खामेनी यांच्यात अलीकडच्या काळात कोणताही संपर्क झालेला नाही. पजशकियान यांनी अनेकदा सर्वोच्च नेत्यांना भेटण्याचा प्रयत्न केला, पण IRGC ने त्यांच्या विनंतीकडे दुर्लक्ष केले. राष्ट्रपती आणि IRGC यांच्यातील मतभेद आधीच समोर येऊ लागले होते. पजशकियान या गोष्टीवर नाराज होते की IRGC शेजारील देशांना लक्ष्य करून तणाव वाढवत आहे. त्यांनी इशारा दिला होता की यामुळे इराणच्या अर्थव्यवस्थेवर दीर्घकाळ वाईट परिणाम होईल. आधीच अनेक आठवड्यांच्या युद्धामुळे इराणची अर्थव्यवस्था कमकुवत झाली आहे आणि दारुगोळाही कमी होत चालला आहे. होर्मुजवरही IRGC चे नियंत्रण इराणमध्ये सत्तेची पोकळी निर्माण झाली आहे, याच कारणामुळे आता IRGC, जे नियमित सैन्यापेक्षा वेगळे काम करते, देशाची कमान सांभाळताना दिसत आहे. IRGC ची सुरुवात 1979 च्या क्रांतीनंतर एक निमलष्करी दल म्हणून झाली होती, परंतु वेळेनुसार ते खूप शक्तिशाली बनले. आज ते तेल, वाहतूक, बँकिंग आणि स्थावर मालमत्ता यांसारख्या मोठ्या क्षेत्रांमध्येही काम करते आणि आपल्या कमाईतून स्वतःला मजबूत बनवते. आता होर्मुझसारख्या महत्त्वाच्या तेलमार्गाचे नियंत्रणही IRGC कडे आहे, जो इराणने प्रभावीपणे बंद केला आहे. मुज्तबा खामेनी कुठे आहेत, हे देखील स्पष्ट नाही. याच कारणामुळे IRGC ने आपली पकड आणखी मजबूत केली आहे. काही लोकांचे म्हणणे आहे की मुज्तबाचा मृत्यू झाला आहे. तर काही अहवालांमध्ये म्हटले आहे की ते कदाचित कोमात आहेत. ट्रम्प यांनीही त्यांची प्रकृती गंभीर असू शकते असे संकेत दिले आहेत, तर अमेरिकेचे संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ यांनी सांगितले की त्यांचा चेहरा वाईट रीतीने प्रभावित झाला आहे.
संयुक्त अरब अमिराती (UAE) अमेरिका-इराण युद्धात थेट सहभागी होण्याची तयारी करत आहे. वॉल स्ट्रीट जर्नल (WSJ) च्या अहवालानुसार, UAE संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेत (UNSC) एक प्रस्ताव आणण्याचा प्रयत्न करत आहे. या प्रस्तावात होर्मुज सामुद्रधुनी जबरदस्तीने उघडण्यासाठी सर्व मार्गांचा वापर करण्याची परवानगी मागितली जात आहे. या अंतर्गत होर्मुज सुरक्षा दल (हार्मुज सिक्युरिटी फोर्स) तयार केले जाईल, जे जहाजांची सुरक्षा सुनिश्चित करेल. होर्मुज हा एक अत्यंत महत्त्वाचा सागरी मार्ग आहे, ज्यातून जगातील सुमारे 20% तेल जाते. इराणने हा मार्ग बंद केला आहे, ज्यामुळे संपूर्ण जगाच्या अर्थव्यवस्थेवर परिणाम होत आहे. UAE हा पहिला आखाती देश बनू शकतो जो या युद्धात थेट भाग घेईल. अलीकडच्या काळात इराणने UAE वर क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ले तीव्र केले आहेत. आतापर्यंत सुमारे 2500 हल्ले झाले आहेत, ज्यात विमानतळ, निवासी इमारती आणि तेल सुविधांसारख्या नागरी पायाभूत सुविधांचे नुकसान झाले आहे. UAE इतर देशांकडून युती करण्याची मागणी करत आहे UAE अमेरिका, युरोप आणि आशियाई देशांना आवाहन करत आहे की त्यांनी एकत्र येऊन युती करावी आणि सामुद्रधुनी सुरक्षित करावी. UAE च्या अधिकाऱ्याने WSJ ला सांगितले की इराण आपला जीव वाचवण्यासाठी लढत आहे, त्यामुळे तो संपूर्ण जगाच्या अर्थव्यवस्थेलाही उद्ध्वस्त करण्यास तयार आहे. UAE चे मत आहे की जर UNSC कडून प्रस्तावाला मंजुरी मिळाली तर सध्या संकोच करत असलेले आशियाई आणि युरोपीय देशही हार्मुज सामुद्रधुनी खुली करण्यासाठी मदत करण्यास पुढे येऊ शकतात. रशिया आणि चीन UAE च्या प्रस्तावावर वीटो करू शकतात अहवालानुसार, रशिया आणि चीन या प्रस्तावाला व्हेटो (अवरोध) करू शकतात. अहवालात आखाती अधिकाऱ्यांच्या हवाल्याने म्हटले आहे की, जरी प्रस्ताव मंजूर झाला नाही तरी, UAE लष्करी प्रयत्नांना पाठिंबा देण्यासाठी तयार आहे. स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ बंद झाल्यामुळे UAE च्या तेल पुरवठा, शिपिंग आणि अन्न पुरवठ्यावर परिणाम होत आहे. तो याला आपल्या अर्थव्यवस्थेची जीवनवाहिनी मानतो. UAE खाणी हटवणे, लॉजिस्टिक सपोर्ट देणे आणि अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील ऑपरेशनमध्ये सक्रिय भूमिका बजावण्याचा विचार करत आहे. त्याच्याकडे जेबेल अली बंदर, एअरबेस आणि आधुनिक फायटर जेट्ससारखी संसाधने उपलब्ध आहेत. UAE ने अमेरिकेला अशी सूचना देखील केली आहे की, त्याने होर्मुझमधील बेटांवर, विशेषतः अबू मूसा बेटावर ताबा मिळवावा. इराणने गेल्या सुमारे पाच दशकांपासून या बेटावर ताबा मिळवला आहे, परंतु UAE याला आपले म्हणतो. यूएईने (UAE ने) इराणी लोकांना देशात येण्यावर बंदी घातली यूएईच्या (UAE च्या) परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले आहे की जगभरात यावर सहमती आहे की होर्मुझमध्ये जहाजांना ये-जा करण्याचे स्वातंत्र्य असावे. सौदी अरेबिया आणि इतर आखाती देशही आता इराणच्या विरोधात झाले आहेत. त्यांना असे वाटते की युद्ध तोपर्यंत चालावे जोपर्यंत इराणचे सरकार कमकुवत होत नाही. बहरीन हा प्रस्ताव पुढे नेत आहे. गुरुवारी यावर मतदान होऊ शकते. पूर्वी UAE इराणला पैशाने मदत करत असे आणि दोन्ही देशांमध्ये चांगले संबंध होते. युद्ध सुरू होण्यापूर्वी UAE शांतता प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न करत होता, परंतु आता UAE इराणला धोकादायक शेजारी मानत आहे. UAE ने इराणी लोकांना देशात येण्यावरही बंदी घातली आहे. त्याचबरोबर काही इराणी संस्थांनाही बंद केले आहे. इराणने अमेरिकेला साथ दिल्यास हल्ल्याचा इशारा दिला युद्ध सुरू झाल्यापासून इराणने अनेकदा आखाती देशांना कठोर इशारा दिला आहे की, जर कोणत्याही देशाने अमेरिकेच्या युद्धात मदत केली किंवा हार्मुज पुन्हा उघडण्याच्या प्रयत्नांमध्ये सहभाग घेतला, तर तो त्या देशाच्या महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांवर हल्ला करून त्यांना नष्ट करेल. इराणने विशेषतः UAE ला लक्ष्य करत म्हटले होते की, जर त्यांनी अमेरिकेला मदत केली तर त्यांच्या बंदरांवर, ॲल्युमिनियम प्लांट्सवर, गॅस फील्ड्सवर आणि वीज सुविधांवर हल्ले केले जातील. होर्मुज सामुद्रधुनी इराणसाठी महत्त्वाची का? इराणच्या सामर्थ्याचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे होर्मुजची भौगोलिक स्थिती आहे. होर्मुज सामुद्रधुनी खूप अरुंद आणि उथळ आहे. येथून जाणाऱ्या जहाजांना इराणच्या डोंगराळ किनाऱ्याच्या खूप जवळून जावे लागते. याच कारणामुळे इराण या भागाचा फायदा घेऊन शत्रूंवर हल्ले करतो. इराणकडे अशी शस्त्रे आहेत जी लहान आहेत, सहज लपवता येतात आणि अचानक वापरता येतात. ही शस्त्रे डोंगर, गुहा आणि बोगद्यांमध्ये लपवलेली असतात. गरज पडल्यास ती किनाऱ्याजवळूनच प्रक्षेपित केली जाऊ शकतात. यामुळे जहाजांना हल्ला झाल्यावर प्रतिक्रिया देण्यासाठी खूप कमी वेळ मिळतो. क्षेपणास्त्र किंवा ड्रोन दिसताच, त्यानंतर कारवाईसाठी फक्त काही मिनिटेच मिळतात.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, इराणसोबत सुरू असलेले युद्ध पुढील 2 ते 3 आठवड्यांत संपू शकते. त्यांनी दावा केला की अमेरिकेने आपले लक्ष्य साध्य केले आहे आणि ऑपरेशन अंतिम टप्प्यात आहे. मंगळवारी रात्री व्हाईट हाऊसच्या ओव्हल ऑफिसमध्ये ट्रम्प म्हणाले की, अमेरिकेचा उद्देश इराणला अणुबॉम्ब मिळवण्यापासून रोखणे हा होता. हे आता पूर्ण झाले आहे. ते म्हणाले की, करार झाल्यास युद्ध आधीही संपू शकते. ट्रम्प म्हणाले की, होर्मुजची सामुद्रधुनी खुली ठेवणे ही अमेरिकेची जबाबदारी नाही. इतर देशांनी आपल्या हिताचे रक्षण स्वतःच केले पाहिजे. दुसरीकडे, चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी आणि पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री इशाक डार यांनी बीजिंगमध्ये बैठकीनंतर 5-सूत्री योजना जारी केली आहे. याचा उद्देश इराणमधील युद्ध थांबवणे हा आहे. चीन-पाकची 5-सूत्री युद्धबंदी योजना… युद्धाने मध्य पूर्वेला ₹18 लाख कोटींचे नुकसान युनायटेड नेशन डेव्हलपमेंट प्रोग्राम (UNDP) ने म्हटले आहे की, मध्य पूर्वेत सुरू असलेले युद्ध संपूर्ण प्रदेशाच्या अर्थव्यवस्थेला मोठे नुकसान पोहोचवू शकते. त्यांच्या अहवालानुसार, हा संघर्ष आता केवळ काही देशांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही, तर संपूर्ण क्षेत्रासाठी एक मोठे संकट बनले आहे. इराण युद्धाशी संबंधित 3 दृश्ये… इराण-इस्रायल युद्धाशी संबंधित प्रत्येक क्षणाच्या अपडेट्ससाठी खालील ब्लॉग वाचा…
कथित शांतता चर्चेच्या दरम्यान इराणवर अमेरिका-इस्रायलचे हल्ले मंगळवारी वाढले. यामुळे संतापलेल्या इराणी सैन्याने रात्री मोठी चेतावणी जारी केली. रिव्होल्युशनरी गार्डने म्हटले आहे की, १ एप्रिल रोजी तेहरानच्या वेळेनुसार रात्री ८ वाजल्यापासून आखाती देशांमधील अमेरिकन कंपन्यांच्या कार्यालयांना लक्ष्य केले जाईल. हे हल्ले ॲपल, गुगल, टेस्ला, बोईंग, आयबीएम, मेटा, मायक्रोसॉफ्ट, इंटेल, डेल, एनव्हिडिया, एचपी, सिस्को यांसारख्या १८ मोठ्या कंपन्यांवर होतील. सैन्याने म्हटले आहे की- इराणमध्ये होणाऱ्या प्रत्येक हत्येचा बदला म्हणून या कंपन्यांनी आता केवळ विनाशाची अपेक्षा करावी. जीव वाचवण्यासाठी त्यांच्या कर्मचाऱ्यांनी कार्यालये सोडावीत आणि या कंपन्यांच्या आसपासचा एक किलोमीटरचा परिसर रिकामा करावा. आमच्या देशात झालेल्या ‘टार्गेट किलिंग’मध्ये या कंपन्यांचाही सहभाग होता, असा आरोप इराणी सैन्याने केला आहे. दरम्यान, युद्धामुळे अमेरिकेत मंगळवारी पेट्रोल ४ डॉलर प्रति गॅलनने महागले. २०२२ नंतर अशी परिस्थिती निर्माण झाली आहे. यूएईने पेट्रोल-डिझेलच्या किमती ३३% पर्यंत वाढवल्या. तिथे डिझेल १२० रुपये प्रति लिटरने विकताय. इंडोनेशियाने पेट्रोलचे रेशनिंग सुरू केले. एअर फ्रान्सने उड्डाणे रद्द केली युद्ध भडकण्याच्या शक्यतेमुळे एअर फ्रान्सने मध्यपूर्वेतील आपली सर्व उड्डाणे १९ एप्रिलपर्यंत रद्द केली आहेत. दुबई, रियाध, तेल अवीव, बैरुतसाठी कोणतीही उड्डाणे होणार नाहीत. १९ लाख कोटींचे नुकसान युनायटेड नेशन्स डेव्हलपमेंट प्रोग्रामने म्हटले, युद्धामुळे आखाती क्षेत्राची अर्थव्यवस्था ३.७% ते ६% पर्यंत घटू शकते. धक्का : इटली-फ्रान्सने अमेरिकन जेटला उतरण्याची परवानगी नाकारली स्पेन आणि इटलीनंतर आता फ्रान्सनेही इराणवर हल्ल्यासाठी अमेरिकी विमानांना आपली हवाई हद्द बंद केली. यामुळे संतापलेल्या इस्रायलने फ्रान्ससोबतचे सर्व संरक्षण करार रद्द केले. ट्रम्पही म्हणाले की, ते ही गोष्ट विसरणार नाहीत. परिणाम : इंधनामुळे १९५ देश हैराण, ट्रम्प म्हणाले, आम्ही मदत करणार नाही युद्धामुळे १९५ देशांमध्ये इंधन महागले. सामान्य लोक त्रासले. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्पवरही जागतिक दबाव आहे. ते म्हणाले, आता अमेरिका मदत करणार नाही. देशांनी स्वतः परिस्थिती हाताळत होर्मुजमधून स्वतःचे तेल स्वतः काढावे. होर्मुजमध्ये इराण काय करणार आहे?तिथल्या संसदीय राष्ट्रीय सुरक्षा आयोगाने होर्मुज जलमार्ग व्यवस्थापन योजनेला मंजुरी दिली. याअंतर्गत इराण होर्मुजमधून जाणाऱ्या प्रत्येक जहाजाकडून पारगमन शुल्क किंवा टोल वसूल करेल. हा टोल इराणी चलन ‘रियाल’मध्ये द्यावा लागेल, जो सुमारे २० लाख डॉलर (१८.७१ कोटी रुपये) असू शकतो. यात अमेरिका आणि इस्रायलवर बंदी असेल. इराण होर्मुजवर पूर्ण नियंत्रण मिळवणार का?इराणची हीच तयारी आहे. अमेरिकेला पाठवलेल्या शांततेच्या अटींमध्येही त्यांनी याचा उल्लेख केला आहे. होर्मुज क्षेत्र किती धोकादायक आहे?होर्मुज जलमार्गाचा सर्वात अरुंद भाग ३३ किमी रुंद आहे. तिथे उंच डोंगर आणि पठारे आहेत. येथील शिपिंग लेन केवळ २ मैल रुंद आहे. याच्या उत्तर किनारपट्टीवर इराणचे नियंत्रण आहे. येथे इराणने अँटी-शिप क्रूझ मिसाईल्स, तोफखाना आणि समुद्री सुरुंगांचे जाळे विणले आहे. होर्मुजमधील युद्धामुळे इराण मजबूत होईल का?अमेरिका होर्मुजमध्ये केवळ हवाई हल्ल्यांच्या जोरावर जिंकू शकत नाही. भौगोलिक परिस्थितीमुळे अमेरिकेला येथे प्रदीर्घ आणि थकवणारे युद्ध करावे लागेल. अमेरिकेकडे कोणताचएक्झिट प्लॅन नाही. अमेरिकेने इराणवर टाकला ९०० किलोचा बंकर बस्टर बॉम्ब तेहरान | अमेरिकेने इराणच्या इस्फहान शहरातील एका मोठ्या दारूगोळा डेपोवर ९०७ किलोचा बंकर बस्टर बॉम्ब टाकला. यामुळे तिथे मोठे नुकसान झाले. राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी याचा व्हिडिओ शेअर केला आहे. मात्र, इराणने या हल्ल्याला दुजोरा दिलेला नाही. दुसरीकडे, इस्रायलने हमादान प्रांतातील इराणी सैन्याचे मुख्यालय उडवून दिले.विशेष म्हणजे इस्फहानमध्ये इराणचे लष्करी तळ आणि संरक्षण उद्योग आहेत. इराणच्या उच्च समृद्ध युरेनियमचा एक भाग येथे जमिनीखाली गाडलेला आहे.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचे फोटो असलेले ‘मतदार ओळखपत्र’ धोरण आणि ‘सेव्ह ॲक्ट’ला मिळालेल्या पाठिंब्यामुळे अमेरिकेत राहणाऱ्या भारतीय-अमेरिकन समुदायात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. सेव्ह ॲक्ट विधेयक सिनेटमध्ये मंजूर झाले, तर नोव्हेंबरच्या मध्यावधी निवडणुकीत नवीन नियम लागू होतील. यामुळे भारतीय-अमेरिकन समुदायातील चिंता वाढली. वास्तविक, टेक्सास आणि फ्लोरिडा यांसारख्या रिपब्लिकन राज्यांतील स्थलांतरितांना भीती आहे की, मतदान केंद्रांवर कागदपत्रे दाखवल्यामुळे ते ‘फेडरल पोलीस’ व इमिग्रेशन एजंटांच्या थेट नजरेत येतील. कागदपत्रांमध्ये किरकोळ त्रुटी असल्यास त्यांच्या नागरिकत्वावर प्रश्नचिन्ह लागू शकते. याच भीतीमुळे सुमारे १२.५ लाख भारतीय-अमेरिकन मतदान प्रक्रियेपासून स्वतःला दूर ठेवू शकतात. एच-१बी वर टेक्सास-फ्लोरिडाची कडक अंमलबजावणी, भारतीयांवर सर्वाधिक परिणाम टेक्सास आणि फ्लोरिडाने एच-१बी व्हिसाबाबत कडक पावले उचलली आहेत. टेक्सासचे गव्हर्नर ग्रेग एबॉट यांनी घोषणा केली की, सरकार एच-१बी वर परदेशी नागरिकांची नियुक्ती करणार नाही. सरकारी संस्था आणि शैक्षणिक संस्था प्रायोजकत्व देणार नाहीत. फ्लोरिडानेही अशीच बंदी लागू केली.. दोन्ही राज्ये नियुक्ती प्रक्रियेची चौकशी करतील, ज्यामध्ये व्हिसा धारकांची लोकसंख्या आणि पगार यांचा समावेश असेल. याचा सर्वात मोठा फटका भारतीयांना बसणार आहे. फ्लोरिडाचे अरुणाभ: मतदान नाही, ओळखीवर हल्ला अरुणाभ सैकिया २००१ मध्ये गुवाहाटीहून फ्लोरिडाला गेले व २०१० मध्ये अमेरिकन नागरिक बनले. ते सातत्याने मतदान करत आले आहेत, पण आता संभ्रमात आहेत. त्यांच्या मते, हे केवळ मतदानाचे नाही, तर स्थलांतरितांच्या ओळखीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्याचे प्रकरण आहे. मतदान केंद्रावर इमिग्रेशन एजंट तैनात केले गेले, तर परिस्थिती गंभीर होऊ शकते. वृद्ध स्थलांतरितांकडे अनेकदा अद्ययावत ओळखपत्र किंवा जन्म दाखला नसतो. नावाच्या स्पेलिंगमध्ये फरक असणे सामान्य आहे, यातून हजारो अपात्र ठरू शकतात. गुरशाबाद: ट्रम्प यांच्या मास्क्ड इमिग्रेशन एजंटांची दहशत मनजीत यांचे धाकटे बंधू गुरशाबाद २०२० मध्ये अमेरिकेचे नागरिक बनले आणि तेव्हापासून ते प्रत्येक निवडणुकीत मतदान करत आहेत. ते सध्याच्या वातावरणाबद्दल चिंतेत आहेत. त्यांच्या मते, कोणालाही फेडरल सरकारच्या नजरेत यायचे नाही. ट्रम्प यांच्या काळात मुखवटाधारी इमिग्रेशन एजंटांच्या तैनातीमुळे भारतीयांमध्ये भीती वाढली आहे. त्यांच्या मते, मतदान केंद्रावर नागरिकत्व सिद्ध करणे स्थलांतरितांसाठी जोखमीचे ठरू शकते. अनेक लोक या प्रक्रियेपासून दूर राहतील. यंत्रणेचा वापर स्थलांतरितांविरुद्ध शस्त्रासारखा होतोय. टेक्सासचे मनजित सिंह: ट्रम्प यांना मतदान केले, आता दूर ५२ वर्षांचे मनजीत सिंह टेक्सासमध्ये व्यावसायिक आहेत. ते २१ वर्षांपूर्वी अमेरिकेत आले. २०२१ मध्ये प्रदीर्घ प्रक्रिया व अनेक चाचण्यांनंतर त्यांना नागरिकत्व मिळाले. ते आधी ट्रम्प समर्थक होते आणि गेल्या निवडणुकीत त्यांनी त्यांना मतदानही केले होते. आता ते म्हणतात की, नागरिकत्व सिद्ध करणे कठीण आहे आणि त्यांना कोणत्याही फेडरल अधिकाऱ्याला कागदपत्रे दाखवायची नाहीत. त्यांच्याकडे नसलेली कागदपत्रे मागितली जाऊ शकतात. ते आता मतदानापासून अंतर राखत आहेत.
चीन सरकार एक नवीन कायदा आणणार आहे, ज्या अंतर्गत लोक आपल्या नातेवाईकांच्या अस्थी (राख) रिकाम्या अपार्टमेंटमध्ये ठेवू शकणार नाहीत. याला ‘बोन ॲश अपार्टमेंट’ कायदा म्हटले जात आहे. यासोबतच सार्वजनिक स्मशानभूमींव्यतिरिक्त इतरत्र मृतदेह दफन करण्यावर किंवा थडगी (मकबरे) बांधण्यावरही बंदी असेल. बीबीसीच्या अहवालानुसार, चीनमध्ये स्मशानभूमी (कब्रिस्तान) सातत्याने महाग होत आहे. अशा परिस्थितीत ‘गुहुई फांग’ म्हणजे अशा फ्लॅट्सचा कल वाढला आहे, जिथे लोक आपल्या नातेवाईकांच्या अस्थी ठेवतात. वेगाने होणारे शहरीकरण आणि वृद्ध लोकसंख्या वाढल्यामुळे शहरांमध्ये स्मशानभूमीची (कब्रिस्तानची) जमीन कमी होत आहे आणि त्यांची किंमत खूप वाढली आहे. प्रॉपर्टी खरेदी करणे, स्मशानभूमी खरेदी करण्यापेक्षा स्वस्त चीनमध्ये अलिकडच्या वर्षांत घरांच्या किमती खूप घसरल्या आहेत आणि 2021 च्या तुलनेत 2025 पर्यंत सुमारे 40% पर्यंत कमी झाल्या आहेत. लोक याचा फायदा घेत आहेत. रिकामे फ्लॅट खरेदी करून त्यात राख ठेवणे, महागड्या स्मशानभूमी किंवा अंत्यसंस्काराच्या खर्चापेक्षा स्वस्त पडते. या रिकाम्या फ्लॅट्सना लोक एका अर्थाने पूजास्थळात रूपांतरित करतात, जिथे मेणबत्त्या, लाल दिवे आणि वेगवेगळ्या पिढ्यांची अस्थी सजवून ठेवल्या जातात. चिनी माध्यमांनुसार, अशा फ्लॅट्सची ओळख अनेकदा बंद पडदे किंवा पूर्णपणे सील केलेल्या खिडक्यांवरून होते. एका अहवालानुसार, अंत्यसंस्काराचा खर्च जपाननंतर चीनमध्ये जगात दुसऱ्या क्रमांकावर सर्वाधिक आहे. चीनमध्ये स्मशानभूमीची जागा साधारणपणे फक्त 20 वर्षांच्या भाडेपट्ट्यावर मिळते, तर घरांसाठी 70 वर्षांच्या वापराचा अधिकार मिळतो. याच कारणामुळे अनेक लोक आता स्मशानभूमीऐवजी फ्लॅटला अधिक चांगला पर्याय मानू लागले आहेत. मात्र, अंत्यसंस्कारासाठी फ्लॅट खरेदी केल्याने शहरांमधील गृहनिर्माण व्यवस्था बिघडत आहे. यामुळे बाजाराचे संतुलन बिघडण्याचा धोकाही आहे. सरकारला घरे अशा प्रकारे वापरली जावीत असे वाटत नाही. मृतदेह दफन करण्याची किंमत- 20 ते 40 लाख रुपये नवीन कायदा 31 मार्चपासून लागू झाला आहे. हा 6 एप्रिल रोजी होणाऱ्या छिंगमिंग सणापूर्वीचा आहे. या सणात लोक आपल्या पूर्वजांच्या कबरींची साफसफाई करतात आणि त्यांना श्रद्धांजली वाहतात. राजधानी बीजिंगमध्ये एका सामान्य कबरीची किंमत सुमारे 1.5 लाख युआन (सुमारे 20 लाख रुपये) पासून सुरू होऊन 3 लाख युआन (सुमारे 40 लाख रुपये) पर्यंत जाते. बीजिंगच्या दृष्टीनेही हे खूप महाग आहे. त्याचबरोबर, बीजिंगमधील चांगपिंग तियानशो स्मशानभूमीत दफन करण्याची किंमत सुमारे 10,000 युआन ते 2 लाख युआन (1.3 लाख ते 26 लाख रुपये) पर्यंत आहे. याला दफन करण्याचा पर्यावरणपूरक पर्याय मानले जाते. यात कमी जागा व्यापणाऱ्या पद्धती वापरल्या जातात. जसे की मोठ्या स्मशानभूमीच्या प्लॉटशिवाय दफन करणे, झाडांजवळ किंवा सामूहिक ठिकाणी दफन करणे. यात महागडे दगड, मोठी जागा किंवा कायमस्वरूपी स्मारक नसतात, त्यामुळे ते स्वस्त पडते. नवीन कायद्याबाबत सोशल मीडियावर प्रश्न सोशल मीडियावर लोक या कायद्याबाबत प्रश्न विचारत आहेत. चीनमध्ये सोशल मीडिया वीबोवर यासंबंधीचा हॅशटॅग 70 लाखांहून अधिक वेळा पाहिला गेला आहे. एका व्यक्तीने वीबोवर लिहिले, “जर स्मशानभूमी स्वस्त असत्या, तर कोणी असे का केले असते?” एका वापरकर्त्याने लिहिले, “कोण जाऊन तपासणी करेल? प्रत्येक अस्थिकलशात जीपीएस लावले जाईल का?” तर दुसऱ्याने म्हटले, “सवलत मिळाल्यानंतरही स्मशानभूमीची जागा खूप महाग आहे.” आणखी एका वापरकर्त्याने म्हटले, “हे नियम लागू करणारे कसे शोधतील की फ्लॅटमध्ये फक्त राख ठेवली आहे? आणि अशा प्रकरणांशी कसे सामोरे जातील?” चीनमध्ये वेगाने वाढणारी वृद्ध लोकसंख्या चीनमध्ये वृद्ध लोकसंख्या वेगाने वाढत आहे, ज्याचा थेट परिणाम मृत्यूंच्या संख्येवर दिसून येत आहे. 2025 मध्ये सुमारे 1.13 कोटी लोकांचा मृत्यू झाला, तर 2015 मध्ये ही संख्या सुमारे 98 लाख होती. म्हणजेच 10 वर्षांत मृत्यूंचा आकडा खूप वाढला आहे. दुसरीकडे, जन्मदर सातत्याने घटत आहे. 2025 मध्ये केवळ सुमारे 79 लाख मुलांचा जन्म झाला. याचा अर्थ असा की, देशात मृत्यूमुखी पडणाऱ्यांची संख्या, जन्म घेणाऱ्यांपेक्षा खूप जास्त झाली आहे. यामुळे लोकसंख्या वेगाने वृद्ध होत आहे. या परिस्थितीचा एक मोठा परिणाम जमिनीवरही होत आहे. शहरांमध्ये कब्रस्तानासाठी जागा कमी पडत आहे, विशेषतः शांघायसारख्या मोठ्या आणि दाट लोकवस्तीच्या शहरांमध्ये. जमीन महागडी आहे आणि मर्यादितही आहे. याच कारणामुळे सरकार आणि स्थानिक प्रशासन “इकोलॉजिकल बुरियल” म्हणजेच पर्यावरणास अनुकूल अंत्यसंस्काराच्या पद्धतींना प्रोत्साहन देत आहेत. यात अशा पद्धतींचा समावेश आहे ज्यात कमी जमीन लागते किंवा जमिनीची गरजच पडत नाही. जसे की- शांघायमध्ये समुद्रात अस्थी विसर्जन वेगाने वाढत आहे. 2025 मध्ये पहिल्यांदाच अशा प्रकरणांची संख्या 10 हजारांहून अधिक पोहोचली. यावरून असे दिसून येते की, लोक आता पारंपारिक कबरीऐवजी स्वस्त आणि कमी जागा घेणारे पर्याय अवलंबत आहेत.
पाकिस्तानमध्ये अजूनही किमान १५ दहशतवादी संघटना सक्रिय आहेत. यापैकी अनेक संघटना भारताला लक्ष्य करण्यासाठी काम करत आहेत. लष्कर-ए-तैयबा, जैश-ए-मोहम्मद आणि हिजबुल मुजाहिदीन यांसारख्या संघटनांचे लक्ष विशेषतः भारत आणि जम्मू-काश्मीरवर आहे. अमेरिकन काँग्रेसच्या रिसर्च सर्व्हिस (CRS) चा हा अहवाल २५ मार्च रोजी प्रसिद्ध झाला आहे. यामध्ये म्हटले आहे की, पाकिस्तानच्या २०१४ च्या नॅशनल ॲक्शन प्लॅनसारख्या उपायांनंतरही तेथे दहशतवादी संघटना सक्रिय आहेत. यापैकी अनेकांना अमेरिकेने परदेशी दहशतवादी संघटना म्हणून घोषित केले आहे. पाकिस्तानमधील १५ दहशतवादी संघटना पाकिस्तानशी संबंधित इतर मोठ्या बातम्या… जैशचा म्होरक्या मसूद अजहरचा भाऊ ताहिर अन्वरचा संशयास्पद परिस्थितीत मृत्यू जैश-ए-मोहम्मदचा प्रमुख मसूद अजहरचा भाऊ मोहम्मद ताहिर अन्वरचा पाकिस्तानात मृत्यू झाला आहे. संस्थेने याची पुष्टी केली आहे, परंतु मृत्यूच्या कारणाबाबत अद्याप कोणतीही अधिकृत माहिती समोर आलेली नाही. जैश-ए-मोहम्मदने आपल्या अधिकृत चॅनलद्वारे ताहिर अन्वरच्या मृत्यूची पुष्टी केली. संघटनेनुसार, त्यांचा अंत्यसंस्कार सोमवारी रात्री उशिरा बहावलपूरच्या जामिया मशीद उस्मान वाली येथे करण्यात आला. ताहिर अन्वर बऱ्याच काळापासून जैश-ए-मोहम्मदशी संबंधित होता आणि संघटनेच्या कारवायांमध्ये सक्रिय भूमिका बजावत होता. त्याला मसूद अजहरच्या जवळच्या सहकाऱ्यांपैकी एक मानले जात होते. जैश-ए-मोहम्मद भारतात अनेक मोठ्या दहशतवादी हल्ल्यांमध्ये सामील होता, ज्यात 2001 चा संसद हल्ला, 2016 चा पठाणकोट एअरबेस हल्ला, उरी हल्ला आणि 2019 चा पुलवामा हल्ला यांचा समावेश आहे. भारतीय सुरक्षा दलांनी जैशच्या ठिकाणांवर अनेकदा कारवाई केली आहे. सप्टेंबरमध्ये संघटनेच्या एका वरिष्ठ कमांडरने कबूल केले होते की, 'ऑपरेशन सिंदूर' दरम्यान झालेल्या हल्ल्यात अजहरच्या कुटुंबातील अनेक सदस्य मारले गेले. या हल्ल्यात बहावलपूरमधील जामिया मशीद सुब्हान अल्लाह परिसर मोठ्या प्रमाणात उद्ध्वस्त झाला होता, ज्यात अजहरचे सुमारे 10 नातेवाईक आणि अनेक सहकारी मारले गेले होते. पाकिस्तानमध्ये गॅस पाइपलाइनमध्ये स्फोट, क्वेटासह अनेक भागांमध्ये पुरवठा खंडित पाकिस्तानच्या बलुचिस्तान प्रांतातील क्वेटा येथे सोमवारी रात्री मोठा स्फोट झाला, ज्यामुळे मुख्य गॅस पाइपलाइनचे मोठे नुकसान झाले. या हल्ल्यानंतर क्वेटा आणि आसपासच्या अनेक भागांमध्ये गॅस पुरवठा खंडित झाला आहे. ही घटना क्वेटाच्या वेस्टर्न बायपास परिसरात घडली. अद्याप हल्लेखोरांची ओळख पटलेली नाही. मिळालेल्या माहितीनुसार, देशातील प्रमुख गॅस पुरवठादार कंपनी असलेल्या सुई सदर्न गॅस कंपनीच्या पाइपलाइनवर हा हल्ला करण्यात आला. कंपनीच्या प्रवक्त्याने सांगितले की, अख्तराबाद परिसरात 18 इंच रुंद पाइपलाइनला लक्ष्य करण्यात आले. पोलिसांच्या माहितीनुसार, हल्लेखोरांनी पाइपलाइनखाली स्फोटके लावली होती. सायंकाळी झालेल्या या स्फोटानंतर पाइपलाइनला आग लागली आणि तिचा मोठा भाग खराब झाला. या घटनेनंतर हजारा टाऊन, हजारगंजी, खैजी, नोसर, पिशिन, जियारत, कलात, मस्तुंग आणि कुचलक यासह अनेक भागांमध्ये गॅस पुरवठा खंडित झाला आहे. स्फोटानंतर प्रशासन सतर्क झाले आहे. गॅस प्रतिष्ठापनांची सुरक्षा वाढवण्यात आली आहे आणि परिसरात सुरक्षा दलांना तैनात करण्यात आले आहे.
इस्रायलच्या संसदेने (नेसेट) सोमवारी पॅलेस्टिनी गुन्हेगारांना शिक्षा देणारे विधेयक मंजूर केले आहे. यानुसार, वेस्ट बँकच्या पॅलेस्टिनींना इस्रायली नागरिकांची हत्या केल्यास किंवा दहशतवादी कारवायांमध्ये सामील झाल्यास थेट फाशीची शिक्षा दिली जाऊ शकते. यात अपील करण्याचाही कोणताही अधिकार नसेल. शिक्षा सुनावल्यापासून ९० दिवसांच्या आत फाशी दिली जाईल. हा कायदा राष्ट्रवादी किंवा दहशतवादी हेतूने केलेल्या हत्यांना लागू होईल. तथापि, न्यायालयाला विशेष कारणांखाली जन्मठेपेची शिक्षा देण्याचाही अधिकार असेल. हे विधेयक राष्ट्रीय सुरक्षा मंत्री इत्तमार बेन ग्विर यांनी पुढे आणले होते. विधेयक मंजूर झाल्यानंतर बेन ग्विर आणि इतर खासदारांनी संसदेतच शॅम्पेनची बाटली उघडून जल्लोष केला. ते म्हणाले, “आज इस्रायल खेळाचे नियम बदलत आहे, जो ज्यूंची हत्या करेल, तो श्वास घेऊ शकणार नाही.” बेन ग्विर यांनी यापूर्वी धमकी दिली होती की, जर विधेयकावर मतदान झाले नाही तर त्यांचा पक्ष सरकारमधून पाठिंबा काढून घेईल. इस्रायलमध्ये पॅलेस्टिनी आणि इस्त्रायली ज्यू लोकांसाठी वेगळे कायदे या विधेयकाची मागणी इस्त्रायलमधील कट्टर उजव्या विचारसरणीचे गट दीर्घकाळापासून करत होते. वेस्ट बँक मध्ये पॅलेस्टिनींवर लष्करी कायदा लागू होतो. या विधेयकामुळे लष्करी न्यायालयाच्या नियमांमध्ये बदल करण्यात आले आहेत, ज्यामुळे आता न्यायाधीश सर्वानुमतीशिवायही मृत्यूदंडाची शिक्षा सुनावू शकतील. दुसरीकडे, वेस्ट बँक मध्ये राहणाऱ्या इस्त्रायली ज्यू वस्तीतील रहिवाशांवर इस्त्रायली नागरी कायदा लागू होतो. याचा अर्थ असा की त्यांचा खटला सामान्य इस्त्रायली नागरी न्यायालयांमध्ये चालतो. याचा परिणाम असा होईल की, एकाच परिसरात दोन लोकांनी एकाच प्रकारचा गुन्हा केल्यास त्यांना वेगवेगळी शिक्षा दिली जाईल. यामुळे पॅलेस्टिनींसाठी फाशीच्या शिक्षेची शक्यता वाढेल. इस्त्रायली संघटनांनी विधेयकाला भेदभावपूर्ण म्हटले मानवाधिकार संघटनांनी याला वंशभेद आणि सूडबुद्धीचे धोरण म्हटले आहे. या विधेयकाचा विरोध करत इस्त्रायलच्या मानवाधिकार आणि नागरिक समाज संघटनांनी म्हटले की, हा कायदा पॅलेस्टिनींविरोधात वंशभेदाला प्रोत्साहन देईल. संघटनांनी याला पॅलेस्टिनींना लक्ष्य करणारे आणि इस्रायलींना सूट देणारे असे म्हटले. विरोधी पक्षनेते यायर लॅपिड यांनी या विधेयकावर टीका करत याला हमाससमोर शरणागती पत्करणे असे म्हटले. ते म्हणाले, “आम्ही हमाससारखे नाही, आम्ही हमासच्या अगदी उलट आहोत.” विधेयकाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात याचिका दाखल विधेयक मंजूर झाल्यानंतर लगेचच या विधेयकाविरोधात इस्रायलच्या नागरी हक्क संघटनेने सर्वोच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली आहे. त्याचबरोबर ते असंवैधानिक असल्याचे सांगत ते रद्द करण्याची मागणी केली आहे. पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी यापूर्वी या विधेयकाला विरोध केला होता, परंतु गाझा युद्धविराम लागू झाल्यानंतर त्यांनी आपली भूमिका बदलली आणि अंतिम मतदानात त्याचे समर्थन केले. इस्रायलमध्ये आतापर्यंत फक्त दोनदाच फाशीची शिक्षा दिली गेली इस्रायलच्या संपूर्ण इतिहासात केवळ दोनदाच फाशीची शिक्षा दिली गेली. पहिले प्रकरण 1948 च्या अरब-इस्रायली युद्धादरम्यानचे आहे. इस्रायली लष्कराचे कॅप्टन मेयर टोबियान्स्की यांना हेरगिरीच्या आरोपाखाली लष्करी न्यायालयात दोषी ठरवण्यात आले आणि त्याच दिवशी फायरिंग स्क्वॉडने गोळ्या घालून शिक्षा दिली. नंतरच्या तपासात ते निर्दोष असल्याचे निष्पन्न झाले. 1950 च्या दशकात त्यांना मरणोत्तर निर्दोष मुक्त करण्यात आले आणि पूर्ण लष्करी सन्मानाने पुन्हा दफन करण्यात आले. दुसरी घटना 1962 ची आहे, जेव्हा होलोकॉस्टचा प्रमुख सूत्रधार ॲडॉल्फ आयचमनला फाशी देण्यात आली. 1960 मध्ये आयचमनला इस्रायली गुप्तहेर एजंट्सनी अर्जेंटिनामधून पकडले होते. जेरुसलेममध्ये दीर्घ सार्वजनिक खटल्यानंतर त्याला नरसंहार आणि मानवतेविरुद्धच्या गुन्ह्यांसाठी दोषी ठरवण्यात आले. इस्रायलच्या सर्वोच्च न्यायालयाने अपील फेटाळले आणि 31 मे 1962 च्या रात्री त्याला जेरुसलेमच्या तुरुंगात फाशी देण्यात आली. यानंतर इस्रायलमध्ये फाशीची शिक्षा जवळजवळ पूर्णपणे बंद झाली. जर्मनी, फ्रान्स, इटली आणि ब्रिटनने विधेयकावर चिंता व्यक्त केली या विधेयकाबाबत जर्मनी, फ्रान्स, इटली आणि ब्रिटननेही चिंता व्यक्त केली आहे. त्यांनी म्हटले आहे की, हा कायदा इस्रायलच्या लोकशाही मूल्यांना कमकुवत करू शकतो. संयुक्त राष्ट्रांनी यापूर्वीच वेस्ट बँकच्या सैन्य न्यायालयांवर टीका केली आहे. त्यांनी म्हटले आहे की, हे पॅलेस्टिनींसाठी योग्य तपास प्रक्रिया आणि निष्पक्ष सुनावणीच्या अधिकारांचे उल्लंघन आहे. हा कायदा 7 ऑक्टोबर 2023 च्या हमास हल्ल्यात सामील असलेल्या दहशतवाद्यांना लागू होणार नाही, यासाठी सरकार एक वेगळे न्यायाधिकरण (ट्रिब्यूनल) स्थापन करण्याचा प्रस्ताव देत आहे.
अमेरिकेतील फ्लोरिडा येथील पाम बीच आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे नाव बदलून राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांच्या नावावर ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. गव्हर्नर रॉन डेसँटिस यांनी सोमवारी बिलावर स्वाक्षरी केली. मंजुरी मिळाल्यास हा बदल 1 जुलैपासून लागू होऊ शकतो. फ्लोरिडा सरकारच्या निर्णयानंतर, आता हे नाव लागू करण्यासाठी फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन (FAA) ला औपचारिक प्रस्ताव पाठवला जाईल. त्यानंतर, फ्लाइट चार्ट, नेव्हिगेशन सिस्टम आणि विमानतळ चिन्हांमध्ये बदल केले जातील. ट्रम्पच्या कौटुंबिक व्यवसायाने फेब्रुवारीमध्येच या नवीन नावासाठी ट्रेडमार्क अर्ज केला होता. यावरून हे स्पष्ट होते की नाव बदलण्याची तयारी आधीपासूनच सुरू होती. अमेरिकन खासदार ब्रायन मस्ट यांनी विमानतळाचा तीन अक्षरी कोड PBI वरून DJT (जे ट्रम्प यांच्या नावाचे आद्याक्षर आहेत) असा बदलण्याचा प्रस्तावही ठेवला आहे. ट्रम्प यांच्या नावावर वाढत आहेत संस्था विमानतळाव्यतिरिक्त, ट्रम्प यांच्या नावावर अनेक सरकारी आणि सार्वजनिक संस्थांची नावे ठेवली जात आहेत. त्यापैकी काही खालीलप्रमाणे आहेत: याव्यतिरिक्त, या वर्षापासून अमेरिकन चलनी नोटांवर ट्रम्प यांच्या स्वाक्षऱ्या येतील असेही सांगण्यात आले आहे. फ्लोरिडामधील मियामी येथे ट्रम्प यांची प्रेसिडेंशियल लायब्ररी (अध्यक्षीय ग्रंथालय) उभारण्याची योजना आहे. ट्रम्प यांनी याचा एक व्हिडिओ देखील शेअर केला, ज्यामध्ये एक भव्य काचेची इमारत, सोन्याचा पुतळा, खाजगी जेट आणि आलिशान सुविधा दाखवण्यात आल्या होत्या. या प्रकल्पासाठी वेबसाइट देखील सुरू करण्यात आली आहे, जिथे 'लवकरच येत आहे' या पर्यायासह देणगीचा पर्याय दिला आहे. आंतरराष्ट्रीय घडामोडींशी संबंधित इतर बातम्या… इस्रायलमध्ये पॅलेस्टिनींना हल्ल्यांमध्ये दोषी आढळल्यास थेट फाशीची शिक्षा; मंत्र्यांनी संसदेत शॅम्पेनची बाटली उघडून जल्लोष केला इस्रायलच्या संसदेने एक नवीन कायदा मंजूर केला आहे, ज्या अंतर्गत हल्ल्यांमध्ये दोषी ठरलेल्या पॅलेस्टिनींना थेट फाशी दिली जाईल. हा कायदा पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांच्या उजव्या विचारसरणीच्या युती सरकारच्या वचनाची पूर्तता म्हणून पाहिला जात आहे. कायद्यानुसार, लष्करी न्यायालयांमध्ये दोषी आढळल्यास फाशी ही डीफॉल्ट शिक्षा असेल आणि 90 दिवसांच्या आत शिक्षा लागू केली जाईल. यात दया याचिकेचा अधिकारही नसेल, जरी काही विशेष परिस्थितीत जन्मठेपेचा पर्याय दिला गेला आहे. समीक्षकांचे म्हणणे आहे की हा कायदा प्रामुख्याने पॅलेस्टिनींवर लागू होईल आणि याला भेदभावपूर्ण म्हटले जात आहे. जर्मनी, फ्रान्स, इटली आणि ब्रिटनसह अनेक देशांनीही यावर टीका केली आहे. पॅलेस्टिनी अध्यक्ष महमूद अब्बास यांनी याला आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे उल्लंघन म्हटले आहे. इस्रायलच्या मानवाधिकार संघटनांनीही या कायद्याला सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान दिले आहे. तज्ञांचे मत आहे की हा कायदा कायदेशीर तपासणीच्या कक्षेत येऊ शकतो. हा कायदा मंजूर होताच नेतन्याहूंच्या मंत्र्यांनी संसदेतच शॅम्पेनची बाटली उघडली आणि जल्लोष करू लागले. इस्रायलने 1954 मध्ये खुनाच्या प्रकरणांमध्ये फाशीची शिक्षा रद्द केली होती आणि 1962 मध्ये नाझी अधिकारी ॲडॉल्फ आइखमनला फाशी देण्यात आली होती, जो आतापर्यंतचा एकमेव खटला आहे. चीनमध्ये महामार्गावरील बोगद्यात स्फोट, 4 ठार, 9 जखमी, ज्वलनशील वायूमुळे स्फोट झाल्याची शक्यता चीनमधील चोंगकिंग महानगरपालिकेच्या वानझोउ जिल्ह्यात बांधकाम सुरू असलेल्या महामार्गावरील बोगद्यात सोमवारी दुपारी जोरदार स्फोट झाला. या अपघातात 4 लोकांचा मृत्यू झाला, तर 9 लोक जखमी झाले आहेत. सुरुवातीच्या अहवालात 12 लोक जखमी झाल्याची आणि एक व्यक्ती बेपत्ता असल्याची माहिती समोर आली होती. रात्री उशिरा बचाव पथकाने बेपत्ता व्यक्तीचा मृतदेह शोधून काढला. रुग्णालयात दाखल असलेल्या जखमींपैकी तिघांनी उपचारादरम्यान प्राण गमावले, त्यामुळे मृतांची संख्या चार झाली. हा अपघात हुबेई आणि सिचुआन प्रांतांना जोडणाऱ्या राष्ट्रीय महामार्गावरील बोगद्याच्या भागाजवळ झाला. प्राथमिक तपासणीत अशी शक्यता वर्तवण्यात आली आहे की, बोगद्यात असलेल्या ज्वलनशील वायूमुळे स्फोट झाला. तथापि, प्रशासनाने अद्याप याची पुष्टी केलेली नाही. घटनेनंतर संपूर्ण परिसर सील करण्यात आला आहे. बचाव आणि तपास पथके घटनास्थळी तैनात आहेत आणि अपघाताच्या कारणांचा शोध घेतला जात आहे.
दैनिक भास्करशी विशेष करारांतर्गत दशकांपासून जे इंजिनिअर कीबोर्डवर कोडिंगच्या भाषेत कमांड टाइप करायचे ते आता कॉम्प्युटरसमोर कोणालाही नवल वाटेल अशा हालचाली करत आहेत. सिलिकॉन व्हॅलीचे प्रोग्रामर्स आता कोडिंग करत नाहीत, तर ते आपल्या ‘एआय फौजे’शी असे वागत आहेत, जणू काही ती मशीन नसून नखरेबाज कर्मचारी आहेत. सॅन फ्रान्सिस्कोमधील पार्ट्यांमधील दृश्य आता पूर्णपणे बदलले आहे. लोक एकमेकांशी मिसळण्याऐवजी सतत आपल्या लॅपटॉपच्या स्क्रीनकडे अशा नजरेने पाहतात, जणू काही एखाद्या नवजात अर्भकावर लक्ष ठेवून आहेत. याला ‘एजंट बेबी सीटिंग’ असे म्हटले जात आहे. स्क्रीन बंद झाली तर एआय काम करणे थांबवेल, या भीतीपोटी इंजिनिअर्स आता आपल्या ‘डिजिटल फौजे’ला सोडून कुठेही जात नाहीत. झोपण्यापूर्वीही त्यांचे बॉट्स ‘ओव्हरटाइम’ करत आहेत की नाही, हे ते तपासून पाहतात. आपली ‘एआय एजंट्स’ची फौज किती तत्पर आहे याकडे प्रत्येकाचे लक्ष असते. सर्वात मोठा बदल म्हणजे इंजिनिअर्स आता एआयला तांत्रिक आदेश देण्याऐवजी त्यांच्यावर भावनिक दबाव टाकत आहेत. मनू एबर्टसारखे अनुभवी कोडर एआय एजंटला म्हणतात- ‘जर कोड चुकला तर ते लज्जास्पद ठरेल.’ आश्चर्य म्हणजे ‘लज्जास्पद’ किंवा ‘शर्मिंदा’ यांसारख्या मानवी शब्दांचा वापर केल्यावर एआय अधिक चांगले निकाल देते. आता इंजिनिअर्स एआयवर ओरडतात, त्याला कडक आदेश देतात आणि कधी कधी रागावतातही. एकेकाळी गूढ कला मानले जाणारे कोडिंग आता ‘टॉक शो’ बनले आहे. जेफ सिबर्टसारखे अनुभवी सीईओ आता कोडिंग करत नाहीत, ते फक्त एआयशी बोलतात. जेव्हा एआय ‘खोटे’ बोलू लागतो, तेव्हा कडक बॉसप्रमाणे त्याची झाडाझडती घेतात. हे वेड इतके वाढले आहे की इंजिनिअर्सना आता एआयसोबत खेळायला आवडते. त्यांना ‘टोकन एंग्झायटी’ जाणवत आहे- म्हणजेच आपले बॉट्स इतरांच्या बॉट्सपेक्षा हळू काम तर करत नाहीत ना, ही भीती. हे कोडिंग नसून एखाद्या खेळाचा भाग असल्यासारखे वाटते. नवीन डेव्हलपर्समध्ये एक मोठी भीती ही आहे की, कोडिंग आता ‘लिहिण्यापेक्षा’ अधिक ‘तपासण्याचे’ काम बनत चालले आहे. सॉफ्टवेअर इंजिनिअर पिया टोरेन यांचा अनुभव सांगतो की, दिवसभरात शेकडो एआय प्रॉम्प्ट्सच्या वापरामुळे त्यांच्या मूळ कोडिंग क्षमतेवर परिणाम होऊ लागला होता. जोखिमही... एआय एजंट्स ‘बंडखोर’ सुद्धा होऊ शकतात तज्ज्ञ सांगतात की, ‘हे सर्व इतके सोपे नाही. एआय एजंट्स कधी कधी ‘बंडखोर’ देखील बनतात. मेटाच्या एका महिला अधिकाऱ्याने सांगितले की, त्यांच्या एआय बॉट्सनी न विचारताच इनबॉक्समधील महत्त्वाचे ईमेल डिलीट करण्यास सुरुवात केली. काही बॉट्स तर कामात अडथळा आल्यावर विचित्र वागू लागतात. याशिवाय कधी कधी दिलेल्या सूचनांचे पालन करण्याऐवजी ते अशा पद्धती शोधून काढतात, ज्यामुळे त्यांना रिवॉर्ड (बक्षीस) मिळेल.
सोशल मीडियावर चमकणारी त्वचा, महागडे सिरम आणि इन्फ्लुएन्सर्सच्या मोहक गप्पा... या गोष्टी सामान्य वाटू शकतात, पण यामागे सौंदर्य प्रसाधने बनवणाऱ्या कंपन्यांची मोठी खेळी दडलेली असू शकते, ज्या आपली उत्पादने विकण्यासाठी लहान मुलांनाही अँटी-एजिंग क्रीम विकत आहेत. इटलीच्या स्पर्धा प्राधिकरणाने याला मुलांच्या मानसिक आणि शारीरिक आरोग्याशी खेळ मानले आहे. फ्रान्सच्या एलव्हीएमएच या लक्झरी ग्रुपच्या सेफोरा आणि बेनिफिट या दोन मोठ्या ब्युटी ब्रँड्सविरुद्ध अल्पवयीन मुलांना प्रौढांची स्किनकेअर उत्पादने विकल्याच्या आरोपावरून चौकशी सुरू केली आहे. इटालियन कॉम्पिटिशन अथॉरिटीनुसार, दोन्ही ब्रँड्सवर असा आरोप आहे की फेशियल मास्क, सिरम आणि अँटी-एजिंग क्रीमसारख्या उत्पादनांचा असा प्रचार केला गेला, ज्यामुळे १० वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या मुलीही आकर्षित होतील. उत्पादनांवर ही माहिती एकतर गायब होती किंवा दिशाभूल करणाऱ्या पद्धतीने दिली गेली की, ती अल्पवयीन मुलांसाठी डिझाइन केलेली नाहीत किंवा चाचण्या झालेल्या नाहीत. भारतातही वाढता धोका : मुलेही घेताहेत ब्यूटी प्रॉडक्ट्स कंपन्या अशा प्रकारे प्रचार करतात की १० वर्षांपर्यंतच्या मुलांमध्ये ‘सेफोरा किड्स’ ट्रेंडचा प्रभाव पडत आहे. सोशल मीडियामुळे प्रेरित होऊन १०-१३ वर्षांची मुले रेटिनॉल आणि के-ब्यूटी स्टाइल मल्टी-स्टेप रूटीनचा अवलंब करत आहेत. यामुळे रॅशेस आणि ॲलर्जीच्या केसेस वाढल्या आहेत. त्वचा तज्ज्ञ सांगतात की, १२ वर्षांखालील मुलांना ब्यूटी क्रीम्सपासून दूर ठेवले पाहिजे. तज्ज्ञ असा इशारा देतात की, दिसण्यावर आधारित ओळख निर्माण करणे, कमी आत्मविश्वास आणि चिंता यांसारखे मानसिक धोके दिसतात.
इटलीच्या संग्रहालयात चोरी:3 मिनिटांत 3 पेंटिंग चोरीला गेल्या, एकूण किंमत 95 कोटी होती
इटलीच्या उत्तरेकडील पार्मा शहराजवळच्या एका संग्रहालयातून अवघ्या 3 मिनिटांत लाखो डॉलर्स किमतीची तीन चित्रे चोरीला गेली. पोलिसांनी सोमवारी ही माहिती दिली. ही चोरी 22 आणि 23 मार्चच्या रात्री मॅग्नानी रोका फाउंडेशन नावाच्या एका खासगी संग्रहालयात झाली. चोरी झालेल्या चित्रांमध्ये ऑगस्ट रेनुआची ‘फिश’, पॉल सेझानची ‘स्टिल लाइफ विथ चेरीज’ आणि हेन्री मातीसची ‘ओडालिस्क ऑन द टेरेस’ यांचा समावेश आहे. स्थानिक माध्यमांनुसार, चोरांनी तीन मिनिटांपेक्षा कमी वेळात ही चित्रे उचलली आणि संग्रहालयाच्या बागेतून पळ काढला. याची एकूण किंमत सुमारे 10 दशलक्ष डॉलर्स (सुमारे 90-95 कोटी रुपये) असल्याचे सांगितले जात आहे. हे फाउंडेशन 1977 मध्ये स्थापन झाले होते आणि त्यात कला इतिहासकार लुइगी मॅग्नानी यांचा संग्रह ठेवण्यात आला आहे. येथे ड्युरर, रुबेन्स, व्हॅन डाइक, गोया आणि मोने यांसारख्या महान कलाकारांच्या कलाकृती देखील आहेत. स्थानिक माध्यमांनी संग्रहालय अधिकाऱ्यांच्या हवाल्याने सांगितले की, ही चोरी एखाद्या संघटित टोळीने केली आहे. तथापि, अलार्म वाजल्यामुळे चोरी मध्येच थांबली होती. संग्रहालयाकडून अद्याप कोणतेही अधिकृत निवेदन आलेले नाही. ही घटना युरोपमधील मोठ्या संग्रहालयांमध्ये झालेल्या अलीकडील चोऱ्यांनंतर समोर आली आहे. यापूर्वी पॅरिसमधील लूव्र संग्रहालयातही चोरांनी सुमारे 101 दशलक्ष डॉलरचे दागिने आणि इतर वस्तू चोरल्या होत्या. दुसऱ्या एका घटनेत चोरांनी अवघ्या 8 मिनिटांत 88 दशलक्ष युरोचे क्राउन ज्वेल्स चोरले होते. नंतर काही संशयित पकडले गेले, परंतु चोरीचा माल अद्याप मिळालेला नाही.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प इराणविरुद्ध जमिनी कारवाई करण्याचा आदेश देऊ शकतात. अमेरिकन वृत्तपत्र द वॉल स्ट्रीट जर्नलच्या अहवालानुसार, ट्रम्प इराणजवळ असलेले युरेनियम आपल्या ताब्यात घेऊ इच्छितात. इराणकडे सुमारे 400 किलो समृद्ध (एनरिच्ड) युरेनियम आहे, ज्याचा वापर अणुबॉम्ब बनवण्यासाठी केला जाऊ शकतो. ट्रम्प यांनी आपल्या सहकाऱ्यांना सांगितले आहे की, इराणला हे युरेनियम सोडावेच लागेल. जर चर्चेतून मार्ग निघाला नाही, तर ते जबरदस्तीनेही घेतले जाऊ शकते. दरम्यान, अमेरिका मध्य पूर्वेत सुमारे 10,000 अतिरिक्त सैनिक पाठवण्याची योजना आखत आहे. यापैकी 3,500 हून अधिक सैनिक आधीच तेथे पोहोचले आहेत. अणुबॉम्ब बनवण्याच्या खूप जवळ इराण युरेनियम एक असा पदार्थ आहे, ज्यापासून अणुऊर्जा देखील बनवता येते आणि अणुबॉम्ब देखील. फरक फक्त या गोष्टीने पडतो की ते किती समृद्ध (एनरिच) म्हणजेच शुद्ध केले आहे. नैसर्गिक युरेनियममध्ये उपयोगी भाग खूप कमी असतो, म्हणून त्याला मशीन (सेंट्रीफ्यूज) द्वारे हळूहळू शुद्ध केले जाते. याच प्रक्रियेला ‘युरेनियम एनरिचमेंट’ म्हणतात. हल्ल्यांनंतरही युरेनियम पूर्णपणे नष्ट झाले नाही इराणचा मोठा अणुसाठा अमेरिकेने बॉम्ब हल्ल्यात लक्ष्य केलेल्या डोंगराळ ठिकाणांच्या ढिगाऱ्याखाली दबलेला असावा असे मानले जात आहे. IAEA प्रमुख राफेल ग्रोसी यांच्या मते, हे युरेनियम इस्फहानच्या भूमिगत बोगद्यात आणि नतांझसारख्या ठिकाणी असू शकते. ट्रम्प यांनी यापूर्वी दावा केला होता की, हल्ल्यांमध्ये इराणचा अणुकार्यक्रम पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाला, पण आता असे मानले जात आहे की, बरेच युरेनियम नष्ट झाले नाही, तर ढिगाऱ्याखाली दबले आहे. इराणच्या परराष्ट्रमंत्र्यांनी सांगितले की, बहुतेक युरेनियम ढिगाऱ्याखाली दबले आहे आणि सध्या ते काढण्याची कोणतीही योजना नाही. यासोबतच, इराणकडे अजूनही अशी यंत्रे आहेत, ज्यांच्या मदतीने तो युरेनियमला अधिक शुद्ध करू शकतो आणि नवीन गुप्त ठिकाणे देखील बनवू शकतो. ट्रम्पना दीर्घकाळाच्या युद्धापासून वाचायचे आहे इराणच्या परराष्ट्रमंत्र्यांनीही सांगितले होते की, जवळपास 60% समृद्ध युरेनियम ढिगाऱ्याखाली दबलेले आहे आणि सध्या ते काढण्याची कोणतीही योजना नाही. अहवालात असेही म्हटले आहे की, इराणकडे अजूनही युरेनियम अधिक समृद्ध करण्यासाठी सेंट्रीफ्यूज मशीन आहेत आणि तो नवीन भूमिगत ठिकाणेही बनवू शकतो. ट्रम्प आणि त्यांच्या काही सहकाऱ्यांचे मत आहे की, एका मर्यादित आणि लक्ष्यित कारवाईद्वारे ही अणुसामग्री ताब्यात घेतली जाऊ शकते, ज्यामुळे युद्ध लांबणार नाही आणि एप्रिलच्या मध्यापर्यंत ते संपवता येईल. ट्रम्प स्वतःही दीर्घकाळाच्या युद्धापासून वाचू इच्छितात, कारण त्यांचे काही सहकारी त्यांना देशांतर्गत समस्यांवर आणि आगामी निवडणुकांवर लक्ष केंद्रित करण्यास सांगत आहेत, जिथे रिपब्लिकन पक्षाला नुकसानीचा धोका असल्याचे सांगितले जात आहे. तज्ज्ञांचे मत - इराणमध्ये सैन्य पाठवणे धोकादायक तज्ज्ञ ट्रम्पच्या युरेनियम मिळवण्यासाठी जमिनीवरील ऑपरेशन सुरू करण्याच्या योजनेला कठीण आणि धोकादायक मानतात. त्यांचे म्हणणे आहे की, यासाठी मोठ्या संख्येने अमेरिकन सैनिकांना इराणमध्ये पाठवावे लागेल. यामुळे रक्तपात वाढेल आणि अनेक अमेरिकन सैनिकांचा जीव जाईल. सैनिकांना आधी तो परिसर सुरक्षित करावा लागेल, जिथे त्यांना इराणच्या क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ल्यांचा सामना करावा लागू शकतो. यानंतर, अभियंते ढिगारे हटवून सुरुंग आणि सापळे साफ करतील. युरेनियम शोधल्यानंतर स्पेशल फोर्सची टीम ते बाहेर काढेल. असे सांगण्यात आले आहे की, ही सामग्री 40 ते 50 विशेष सिलिंडर्समध्ये ठेवलेली असू शकते, जे दिसायला ऑक्सिजन सिलिंडरसारखे असतात. हे सिलिंडर सुरक्षित कंटेनर्समध्ये ठेवून ट्रकमधून नेले जातील. यासाठी बरीच जागा लागेल आणि अनेक ट्रकची गरज भासू शकते. यानंतर, ते बाहेर काढण्यासाठी एअरफिल्डची (विमानतळाची) गरज असेल. जर तिथे एअरफिल्ड नसेल, तर तात्पुरता रनवे (धावपट्टी) तयार करावा लागेल. संपूर्ण ऑपरेशन अनेक दिवस किंवा एका आठवड्यापर्यंत चालू शकते. जर अमेरिकेने बळजबरीने युरेनियम ताब्यात घेण्याचा प्रयत्न केला, तर इराणकडून जोरदार प्रत्युत्तर येऊ शकते आणि युद्ध अनेक आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ लांबणीवर पडू शकते.
50 वर्षांनंतर नासाचे चंद्र मिशन:आर्टेमिस-2 मिशनची पहिली महिला असेल क्रिस्टीना; संघात 4 अंतराळवीर
अमेरिकेची अंतराळ संस्था नासाचे आर्टेमिस-2 मिशन 50 वर्षांनंतर चंद्राकडे पहिल्या मानवी प्रवासाच्या तयारीच्या अंतिम टप्प्यात पोहोचले आहे. चार अंतराळवीर फ्लोरिडा येथील केनेडी स्पेस सेंटरमध्ये पोहोचले आहेत, जिथून त्यांचे सुमारे 10 दिवसांचे मिशन लॉन्च होईल. हे मिशन चंद्राभोवती उड्डाण करून पृथ्वीवर परत येईल आणि ओरियन यानाची क्षमता तपासले. आर्टेमिस-2 मिशनचे प्रक्षेपण 1 एप्रिलच्या आसपास नियोजित आहे, तथापि अंतिम तारीख तांत्रिक तयारीवर अवलंबून असेल. रीड वाइजमन (कमांडर) - 50 वर्षीय माजी नौदलाचे पायलट, आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर 165 दिवस घालवले आहेत. दोन मुलींचे वडील असलेले वाइजमन या मिशनचे नेतृत्व करत आहेत. व्हिक्टर ग्लोव्हर (पायलट) - 49 वर्षीय ग्लोव्हर चंद्राजवळ जाणारे पहिले कृष्णवर्णीय अंतराळवीर असतील. नौदलाचे अनुभवी पायलट आहेत. ख्रिस्तीना कोच (मिशन विशेषज्ञ) - 47 वर्षीय अभियंता, अंतराळात 328 दिवस राहण्याचा विक्रम. चंद्राजवळ जाणारी पहिली महिला असेल. जेरेमी हॅन्सन (कॅनडा) - 50 वर्षीय फायटर पायलट, पहिल्यांदा अंतराळात प्रवास करतील आणि चंद्रावर जाणारे पहिले गैर-अमेरिकन असतील.
दुबईत राहणारे सुमेश पलक्की वीदु आणि त्यांची पत्नी आथिरा सुरेंद्रन नायर यांनी पय्यानूरमध्ये असे 'हॉलिडे होम' (सुट्टीसाठीचे घर) बनवले आहे, जे आलिशान व्हिलापेक्षा जास्त एका 'सांस्कृतिक वारशा'सारखा अनुभव देते. हे घर उत्तर केरळच्या पारंपरिक कला 'थेय्यम'बद्दलच्या त्यांच्या श्रद्धेचे प्रतीक आहे. 3 हजार चौरस फुटांवर पसरलेल्या या घराला स्थानिक मंदिर शिल्प आणि 'वास्तुशास्त्र'च्या तत्त्वांवर तयार केले आहे. हा कल केरळपुरता मर्यादित नाही, तर परदेशात स्थायिक झालेले भारतीय आता आपल्या मुळांकडे परत येत आहेत. अमेरिकेत राहणाऱ्या मल्याळी कुटुंबाने कोझिकोडमधील ‘द लेटरिटे कर्व’मध्ये काँक्रीटला नकार देत जुन्या वडिलोपार्जित घरांतून (थरावाडूंमधून) वाचवलेल्या लाकडांचा आणि खांबांचा वापर केला आहे. येथे पारंपरिक ‘नल्लुकेट्टू’ शैलीचे अंगण मुलांना टेक वर्ल्डमधून बाहेर काढून माती आणि पावसाची जाणीव करून देते. असाच सांस्कृतिक अनुराग सिंगापूरमध्ये स्थायिक झालेल्या तमिळ कुटुंबाच्या ‘द एंसेस्ट्रल रिट्रीट’मध्ये दिसून येतो. मदुराईजवळ बांधलेले हे घर बाहेरून चेट्टीनाड राजवाड्यासारखे दिसते, ज्यात हाताने बनवलेल्या पारंपरिक ‘अतंगुडी’ फरशा आणि मंदिर शैलीतील नक्षीदार दरवाजांची भव्यता आहे. आतून हे पूर्णपणे स्मार्ट होम असले तरी, त्याचे विशाल पारंपरिक दालन आजही सामाजिक संबंधांचे केंद्र बनलेले आहे. मानसिक समाधान वारशातच न्यूयॉर्कच्या मानसशास्त्रज्ञ डॉ. शेफाली सबारी म्हणतात की, जेव्हा माणूस आधुनिकतेच्या झगमगाटात आपली मुळे गमावतो, तेव्हा त्याला आतून एक पोकळी जाणवू लागते. एनआरआय कुटुंबांचे आपल्या मातीच्या दगडांकडे (लॅटेराइट) किंवा पारंपरिक हस्तकलेकडे (थेय्यम) परतणे, ही खरं तर ती 'आंतरिक पोकळी' भरण्याची एक धडपड आहे. एनआरआय कुटुंबांमध्ये मुळांकडे परतण्याचा हा कल 'सांस्कृतिक नॉस्टॅल्जिया' आणि 'ओळखीच्या संकटा'वर एक सकारात्मक उपाय आहे. सात समुद्रापारच्या भौतिक सुख-सुविधा शारीरिक आराम देऊ शकतात, पण मानसिक समाधानासाठी माणूस आपल्या वारशाकडेच पाहतो. महाबलीपुरममधून आणली कृष्णाची मूर्ती परंपरेची झलक असलेल्या या घराचा लेआउट 'एच' आकाराचा आहे. यात महाबलीपुरमची ग्रॅनाईट कृष्णाची मूर्ती आणि उत्तर भारतीय मंदिरांचे प्राचीन लाकडी खांब आध्यात्मिक भव्यता वाढवतात. दिवाणखान्यात असलेल्या 'विलक्कू'च्या आकाराच्या विशाल मूर्ती सुमेश आणि आथिराच्या बालपणीच्या आठवणी आणि सांस्कृतिक मुळे जिवंत करतात.
वेस्ट बँक मध्ये सीएनएन पत्रकारांशी गैरवर्तन आणि त्यांना ताब्यात घेतल्याच्या प्रकरणात, इस्रायली सैन्याने संपूर्ण बटालियनला निलंबित केले आणि राखीव बटालियनच्या ऑपरेशनल (कार्यवाही) गतिविधीही थांबवल्या. ही बटालियन नेत्जाह युनिटचा भाग आहे. सैन्याच्या माहितीनुसार, बटालियनला तात्काळ वेस्ट बँकमधून हटवून प्रशिक्षणासाठी पाठवले आहे आणि चौकशी पूर्ण होईपर्यंत ती कोणत्याही ऑपरेशनमध्ये (कारवाईत) सहभागी होणार नाही. ही घटना गेल्या आठवड्यात पॅलेस्टिनी गाव तायासिरमध्ये घडली, जिथे सीएनएन टीम रिपोर्टिंग करत होती. आरोप आहे की, सैनिकांनी टीमला ताब्यात घेतले आणि एका फोटो जर्नलिस्टला मारहाण केली, ज्यामुळे त्याचा कॅमेरा तुटला. इस्रायली सैन्याने सांगितले की, बटालियनला व्यावसायिक आणि नैतिक प्रशिक्षण दिले जाईल आणि या प्रकरणात सामील असलेल्या सैनिकांवर स्वतंत्रपणे कारवाई केली जाईल. पत्रकारांशी गैरवर्तनाचा व्हिडिओ… इस्त्रायली सैनिकांनी पत्रकाराचा गळा पकडला 26 मार्च रोजी वेस्ट बँकमधील पॅलेस्टिनी गाव तयासिरमध्ये CNN ची टीम रिपोर्टिंग करत होती. काही वेळापूर्वीच तिथे इस्त्रायली सेटलर्सनी हल्ला केला होता. त्यानंतरची परिस्थिती दाखवण्यासाठी CNN चे पत्रकार जेरेमी डायमंड आपल्या टीमसोबत गावात पोहोचले होते. CNN ची टीम तयासिरमधील परिस्थिती कॅमेऱ्यावर रेकॉर्ड करत होती आणि प्रत्यक्षदर्शींशी बोलत होती. तेव्हा अचानक तिथे इस्त्रायली सैनिकांची टीम पोहोचली. सुरुवातीला सैनिकांनी टीमला प्रश्न विचारले, पण लवकरच वातावरण तणावपूर्ण झाले. थोड्याच वेळात सैनिकांनी टीमला पुढे जाण्यापासून रोखले आणि त्यांना तिथेच थांबवून ताब्यात घेतले. याच दरम्यान परिस्थिती आणखी बिघडली. एका सैनिकाने फोटो जर्नलिस्ट सिरिल थियोफिलॉस यांना पकडून त्यांचा गळा आवळला असा आरोप आहे. या अचानक झालेल्या हल्ल्यामुळे ते संतुलन गमावून जमिनीवर पडले. या धक्काबुक्कीत त्यांचा कॅमेराही तुटला. आंतरराष्ट्रीय मीडिया संघटनेने हल्ल्याचा निषेध केला वेस्ट बँक येथे सीएनएनच्या टीमसोबत झालेल्या गैरवर्तनाबद्दल आंतरराष्ट्रीय माध्यम संघटना फॉरेन प्रेस असोसिएशन (FPA) ने निषेध केला. संघटनेने या घटनेला हिंसक हल्ला संबोधत, प्रेसच्या स्वातंत्र्यावर थेट हल्ला असल्याचे म्हटले. संघटनेने आरोप केला की, सैनिकांनी पत्रकार आणि तेथे उपस्थित असलेल्या लोकांवर बंदुका रोखल्या, तर पत्रकारांनी आपली ओळख आधीच सांगितली होती. इतकेच नाही, तर टीमला शूटिंग थांबवण्यास भाग पाडले गेले आणि कॅमेरा हिसकावून घेण्याची धमकीही देण्यात आली. संघटनेने या प्रकरणाच्या चौकशीची मागणी करत म्हटले की, ही घटना दर्शवते की माध्यमांप्रती शत्रुत्व वाढत आहे, जे अत्यंत चिंताजनक आहे. हरेदी समुदायासाठी तयार केलेले नेत्जाह युनिट इस्रायलमध्ये प्रत्येकासाठी अनिवार्यपणे सैन्यात सामील होण्याचा नियम आहे. पुरुषांना सुमारे तीन वर्षे आणि महिलांना दोन वर्षे सैन्यात सेवा द्यावी लागते. हे युनिट इस्रायली सैन्याच्या कफिर ब्रिगेडचा भाग आहे. 1948 मध्ये जेव्हा या देशाची स्थापना झाली होती. तेव्हा हरेदी समुदायातून आलेल्या 400 अति-ऑर्थोडॉक्स पुरुषांना सैन्यात सेवा करण्यापासून सूट देण्यात आली होती. याचा उद्देश होता की हे लोक धार्मिक शिक्षण आणि ज्यू परंपरांचे रक्षण करण्याचे काम सुरू ठेवू शकतील. हळूहळू हरेदी समुदायातील लोकांची संख्या वाढत गेली, जे सैन्यात सामील होण्यापासून वाचत राहिले. यामुळे इतर समुदाय नाराज होऊ लागले. यानंतर सरकारने 1999 मध्ये नेत्जाह येहूदा युनिट (घटक) तयार केले, जिथे ते आपली धार्मिक ओळख कायम ठेवून सैन्यात सेवा करू शकतील. हे युनिट इतर सैन्य युनिट्सपेक्षा थोडे वेगळे आहे. यात महिलांचा समावेश नसतो. वातावरण पूर्णपणे धार्मिक ठेवले जाते आणि कोषेर (धार्मिक नियमांनुसार) अन्न दिले जाते. बहुतेक वेळा वेस्ट बँक (पश्चिम किनारा) परिसरात त्यांची नेमणूक असते. ते सुरक्षा आणि गस्त घालण्यासारखी कामे करतात. तथापि, या युनिटमध्ये हरेदी व्यतिरिक्त इतर समुदायातील लोकही सामील असतात. तरीही, लोकसंख्या सर्वाधिक हरेदी समुदायाच्या लोकांची असते. हे युनिट वादात राहिले आहे
अफगाणिस्तान सरकारने आरोप केला आहे की, पाकिस्तानच्या सैन्याने रविवारी देशातील कुनार प्रांतातील असदाबाद शहराच्या बाहेरील भागांवर गोळीबार केला, ज्यात एका व्यक्तीचा मृत्यू झाला आणि 12 पेक्षा जास्त लोक जखमी झाले. दोन्ही देशांमध्ये फेब्रुवारीपासून संघर्ष वाढला आहे. याला गेल्या अनेक दशकांतील अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तानमधील सर्वात गंभीर संघर्ष मानले जात आहे. पाकिस्तानचा आरोप आहे की, अफगाणिस्तान आपल्या भूमीवर दहशतवाद्यांना आश्रय देत आहे, जे पाकिस्तानमध्ये हल्ले करतात. विशेषतः पाकिस्तान तालिबान (TTP) चा उल्लेख केला जातो. हा गट अफगाण तालिबानपेक्षा वेगळा आहे, परंतु दोघांमध्ये जवळचे संबंध मानले जातात. अफगाण तालिबानने 2021 मध्ये अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील सैन्याच्या माघारीदरम्यान सत्ता हाती घेतली होती. तथापि, काबूल हे आरोप सातत्याने फेटाळत आहे. या महिन्याच्या सुरुवातीला अफगाणिस्तानने दावा केला होता की, पाकिस्तानच्या हवाई हल्ल्यात काबुलमधील एका व्यसनमुक्ती रुग्णालयाला लक्ष्य करण्यात आले, ज्यात 400 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला. पाकिस्तानने हा दावा फेटाळून लावत म्हटले आहे की, त्याने कोणत्याही सामान्य नागरिकाला लक्ष्य केले नाही, तर एका शस्त्रागारावर हल्ला केला होता.
अमेरिका-इस्त्रायलच्या हल्ल्यानंतर इराणची राजधानी तेहरानमध्ये वीजपुरवठा खंडित झाला आहे. इराणच्या ऊर्जा मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, हल्ल्यांच्या ढिगाऱ्यामुळे अल्बोर्ज प्रांतातील पॉवरग्रिडचे नुकसान झाले आहे. यामुळे तेहरान आणि करजच्या अनेक भागांमध्ये ब्लॅकआउट झाला. वीजपुरवठा खंडित झाल्यानंतर मोठ्या संख्येने लोक रस्त्यावर उतरले आणि ‘अल्ला हू अकबर’च्या घोषणा देऊ लागले. लोक घरांतून आणि छतांवरूनही घोषणाबाजी करताना दिसले. तथापि, उप ऊर्जा मंत्र्यांनी सांगितले आहे की वीजपुरवठा लवकरच पूर्ववत केला जाईल आणि परिस्थिती नियंत्रणात आहे. दुसरीकडे, इराणच्या रेव्होल्यूशनरी गार्ड (IRGC) ने म्हटले आहे की, देशाच्या पायाभूत सुविधांवर झालेल्या हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून अमेरिका आणि इस्त्रायलशी संबंधित ठिकाणांवर कारवाई सुरू आहे. IRGC चे एरोस्पेस कमांडर सय्यद माजिद मौसवी यांच्या मते, आतापर्यंत नियोत होवावच्या केमिकल इंडस्ट्रीज, एक रिफायनरी, दोन स्टील कॉम्प्लेक्स आणि दोन ॲल्युमिनियम मेगा कॉम्प्लेक्सना लक्ष्य करण्यात आले आहे. भारताकडे येणाऱ्या 2 LPG टँकरने होर्मुझची सामुद्रधुनी पार केली भारताकडे येणाऱ्या दोन LPG टँकरने रविवारी होर्मुझची सामुद्रधुनी पार केली. या जहाजांवर 94 हजार मेट्रिक टन LPG भरलेले आहे. BW TYR आणि BW ELM नावाच्या या जहाजांना भारतीय नौदल सुरक्षा देत आहे. सरकारनुसार, हे दोन्ही टँकर याच आठवड्यात मुंबईत पोहोचू शकतात. यापूर्वी 4 भारतीय ध्वज असलेल्या LPG टँकरनेही हा महत्त्वाचा सागरी मार्ग पार केला आहे, तर इतर 3 अजूनही पश्चिम भागात आहेत. इराण युद्धाशी संबंधित छायाचित्रे…
इराणमध्ये सत्तांतराच्या इराद्याने युद्ध पुकारणारे अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आपल्याच देशात गर्तेत आले आहेत. त्यांच्या विरोधात अमेरिकेतील सर्व ५० राज्यांत सुमारे साडेतीन हजारांहून अधिक ठिकाणी ‘नो किंग्स’ निदर्शने झाली. अमेरिकेच्या इतिहासातील या सर्वात मोठ्या आंदोलनात सुमारे ८० लाख लोकांनी ट्रम्प यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली. लादलेल्या या युद्धामुळे महागाईचा फटका बसत असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे. इतर १६ देशांमध्येही ट्रम्प यांच्या विरोधात ‘नो किंग्स’ निदर्शने झाली. रविवारी युद्धाला महिना पूर्ण झाला. अमेरिकी फौजेच्या इराणमधील जमिनीवरील युद्धाच्या शक्यतेच्या पार्श्वभूमीवर इराणी कमांडर इब्राहिम जोल्फागारी यांनी म्हटले, नरकयातना ट्रम्प यांच्या सैनिकांची वाट पाहत आहेत. प्रतिहल्ला दिलासा... पुढील ६० दिवस काही पेट्रोल पंपांवर रॉकेलची विक्री केंद्र सरकारने तातडीने ६० दिवसांसाठी निवडक पेट्रोल पंपांवरून सवलतीच्या दरातील रॉकेल विक्रीला मंजुरी देण्यासाठी नियमात शिथिलता दिली आहे. सार्वजनिक क्षेत्रातील तेल विपणन कंपन्यांना रॉकेल वितरित करण्याची परवानगी दिली आहे. हा आदेश त्या २१ राज्यांमध्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्येही लागू होईल, जे पूर्वी रॉकेलमुक्त होते. प्रत्येक जिल्ह्यात जास्तीत जास्त दोन पेट्रोल पंप ५,००० लिटर प्रति आउटलेटच्या मर्यादेसह रॉकेलची साठवणूक आणि विक्री करू शकतील. ९४ हजार मेट्रिक टन एलपीजीच्या २ भारतीय टँकरने होर्मुज आेलांडले भारतीय नौदलाने ९४ हजार मेट्रिक टन एलपीजीने भरलेले दोन भारतीय टँकर होर्मुज सामुद्रधुनी ओलांडून सुखरूप बाहेर काढले. नौदलाच्या एस्कॉर्टमध्ये टँकरनी होर्मुज पार करताच क्रू सदस्यांनी ‘भारत माता की जय’च्या घोषणा दिल्या. एक टँकर ३१ मार्च रोजी मुंबई तर दुसरा टँकर १ एप्रिल रोजी न्यू मंगळुरू येथे पोहोचण्याची शक्यता आहे. तेल मंत्रालयानुसार, भारतीय ध्वज असलेले १८ टँकर सध्या पर्शियन आखातात आहेत. व्हाईट हाऊस म्हणाले...अशा निदर्शनांनी फरक नाही इराणने जाहीर केले की, आखाती देशांतील अमेरिकन युनिव्हर्सिटीचे कॅम्पस त्यांच्या निशाण्यावर आहेत. अमेरिकेने तेहरानच्या सायन्स अँड टेक्नॉलॉजी युनिव्हर्सिटीवर केलेल्या हल्ल्याला चोख प्रत्युत्तर देऊ. इराणने सौदी अरेबियाच्या सुल्तान एअरबेसमध्ये उद्ध्वस्त केलेल्या अमेरिकन फायटर जेटचे फोटो जारी केले. हे जेट सौदीच्या सुरक्षेसाठी तैनात होते. पाक परराष्ट्र मंत्री इशाक डार यांनी दावा केला की, लवकरच पाकिस्तानात अमेरिका व इराण दरम्यान बैठक होईल. रविवारी सौदी, इजिप्त व तुर्किये यांची बैठकही पाकिस्तानात झाली. मात्र, या बैठकीत युद्धबंदीबाबत कोणताही निर्णय होऊ शकला नाही. इराणने इस्रायलच्या बारशेबा येथील एका केमिकल प्लांटवर क्षेपणास्त्र डागले. प्लांट जळून खाक झाला.
बांग्लादेशात ५ ऑगस्ट २०२४ रोजी झालेल्या राजकीय बदलानंतर सत्तेवर आलेल्या बांग्लादेश नॅशनलिस्ट पार्टी (बीएनपी) सरकारमुळे भारत-बांग्लादेश संबंधांत सुधारणा होण्याचे संकेत दिसू लागले आहेत. दीड वर्षांच्या तणावानंतर उभय देशांनी रखडलेले प्रकल्प पुन्हा सुरू करण्याच्या प्रयत्नांना वेग आणला आहे. नवीन सरकारने सत्तेवर येताच मंआधीचे सामंजस्य करार (एमओयू) आणि प्रकल्प पुन्हा मार्गावर आणण्याचा प्रयत्न सुरू केला. शपथविधीनंतरच्या पहिल्याच आठवड्यात भारतीयांसाठी व्हिसा सेवा पुन्हा सुरू केले. दोन्ही देशांनी एलओसी – भारताकडून पायाभूत प्रकल्पांसाठी दिले जाणारे सॉफ्ट कर्ज अंतर्गत सुरू असलेल्या ४३ प्रकल्पांचा आढावा घेतला. त्यापैकी १४ प्रकल्प पूर्ण झाले असून काही प्रकल्पांना पुन्हा गती देण्यावर सहमती झाली.. पूर्वी रद्द झालेले ५ आणि अडकलेले ३ असे एकूण ८ प्रकल्प व भारत-बांग्लादेश मैत्री पाइपलाइन २०२६ पर्यंत पुन्हा सुरू करण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत. नवीन ऊर्जा : इराण संकटाच्या पार्श्वभूमीवर पाइपलाइन पुन्हा सुरू भारत-बांग्लादेश मैत्री पाइपलाइन मार्च २०२३ मध्ये सुरू झाली होती. या पाइपलाइनद्वारे नुमालिगढ रिफायनरी येथून बांग्लादेशातील पर्बतीपुर येथे डिझेलचा पुरवठा केला जात होता. मात्र ५ ऑगस्ट २०२४ नंतर झालेल्या राजकीय बदलामुळे हा पुरवठा थांबला आणि पाइपलाइन बंद पडली. २०२६ च्या सुरुवातीपर्यंत ती पुन्हा सुरू होऊ शकलेली नाही. त्यामुळे बांग्लादेशला पर्यायी आयातीवर अवलंबून राहावे लागत आहे. जागतिक स्तरावर इराण तसेच पश्चिम आशियातील अस्थिरतेमुळे ऊर्जा पुरवठ्यावर ताण वाढला. नवा मार्ग : एलओसी बैठकीत ४३ प्रकल्पांचा आढावा, रेल्वे प्रकल्पांवर भर ढाका येथे भारत-बांग्लादेश एलओसीची १९ वी आढावा बैठक झाली. या बैठकीत ४३ प्रकल्पांचा सविस्तर आढावा घेऊन वेग देण्यावर भर दिला. सुमारे ६५ हजार कोटी रुपयांचे प्रकल्प या सहकार्यांतर्गत राबवले जात आहेत. यांपैकी १४ प्रकल्प पूर्ण झाले आहेत.गेल्या तीन वर्षांत ८,२०० कोटी रुपयांहून अधिक किमतीचे करार देण्यात आले आहेत. संपर्क व्यवस्था आणि व्यापाराला थेट चालना मिळत असल्यामुळे रेल्वे प्रकल्पांना प्राधान्य देण्यात आले आहे. नव्या रेल्वेमंत्र्यांनी हे प्रकल्पसर्वोच्च प्राधान्यक्रमावर ठेवले. ५ ऑगस्ट २०२४ नंतर भारत-बांग्लादेश संबंध जवळपास ठप्प झाले होते. भारताने बहुतांश व्हिसा श्रेणी तात्पुरत्या थांबवल्या होत्या, तर बांग्लादेशने वाणिज्यदूतावासातील काही सेवा बंद केल्या होत्या. त्यानंतर दोन्ही देशांत पडद्यामागे चर्चा सुरू झाली. बीएनपी सरकार सत्तेवर आल्यानंतर परराष्ट्र मंत्रालय स्तरावर अनेक बैठका झाल्या. भारताचे उच्चायुक्त आणि बांग्लादेशचे परराष्ट्र मंत्री यांच्यात सातत्याने संपर्क ठेवण्यात आला. सुरुवातीच्या टप्प्यात विश्वास निर्माण करण्यावर भर दिला. याच धोरणात सरकार स्थापन होताच पहिल्याच आठवड्यात भारतीयांसाठी व्हिसा सेवा पुन्हा सुरू करण्यात आली. २० फेब्रुवारीपासून दिल्लीसह सर्व वाणिज्यदूत कार्यालयांत या सेवा सुरू झाल्या. त्यानंतर वाहतूक, रेल्वे आणि माहिती-तंत्रज्ञान क्षेत्रातील सामंजस्य करारही पुन्हा सक्रिय करण्यात आले.
मृत्यूला भौतिकदृष्ट्या शरीराचा अंत मानले जाते. पण जगातील काही लोक याला 'अडथळा' मानून भविष्यात पुन्हा जगण्याची तयारी करत आहेत. एमआयटी टेक्नॉलॉजी रिव्ह्यूच्या अहवालानुसार, क्रायोनिक्स तंत्रज्ञानाद्वारे लोक आपले शरीर किंवा फक्त मेंदू 196 अंश सेल्सिअस तापमानाच्या द्रव नायट्रोजनमध्ये संरक्षित करत आहेत, या आशेने की भविष्यात विज्ञान इतके प्रगत होईल की त्यांना पुन्हा जिवंत केले जाईल. क्रायोनिक्स हे काही नवीन तंत्रज्ञान नाही. 1967 मध्ये जेम्स बेडफोर्ड हे पहिले व्यक्ती होते ज्यांना या पद्धतीने संरक्षित करण्यात आले. म्हणजेच हे तंत्रज्ञान सुमारे 60 वर्षांपूर्वीचे आहे. आजही त्यांचे शरीर संरक्षित आहे, जरी त्यावेळचे तंत्रज्ञान मर्यादित होते आणि पेशींना जास्त नुकसान होत होते. या प्रक्रियेची सुरुवात मृत्यूच्या लगेच नंतर होते. शरीराला वेगाने थंड केले जाते, नंतर रक्ताऐवजी खास क्रायो-प्रोटेक्टंट रसायने टाकली जातात, जेणेकरून पेशींमध्ये बर्फ गोठू नये. यानंतर शरीराला हळूहळू 196 अंश सेल्सिअसपर्यंत थंड करून काचेसारख्या अवस्थेत (विट्रिफिकेशन) ठेवले जाते. काही लोक संपूर्ण शरीर संरक्षित करतात, तर काही फक्त मेंदू, कारण तो आठवणी आणि ओळखीशी संबंधित आहे. भविष्यातील तंत्रज्ञान विकसित झाल्यास, मेंदूला नवीन शरीर किंवा इतर नेटवर्कमध्ये 'लिंक' करणे शक्य होईल. संशोधक राल्फ मर्कल यांचे मत आहे की भविष्यात नॅनोटेक्नॉलॉजीच्या विकासासोबत हे शक्य होऊ शकते. सर्वात मोठे आव्हान हे आहे की फ्रीजिंग दरम्यान पेशी आणि ऊतक (टिश्यू) खराब होतात, विशेषतः मेंदूसारख्या जटिल अवयवात. आजचे तंत्रज्ञान पूर्वीपेक्षा चांगले झाले असले तरी, पुनरुज्जीवन अजूनही विज्ञानाच्या आवाक्याबाहेर आहे. तरीही, अनेक लोकांचे मत आहे की, भविष्यात वैद्यकीय विज्ञान हे शक्य करेल. संपूर्ण शरीर संरक्षित करण्यासाठी 2 कोटी रुपयांचा खर्च जगात अल्कोर लाइफ एक्सटेंशन फाउंडेशन (ॲरिझोना) आणि क्रायोनिक्स इन्स्टिट्यूट (मिशिगन) यांसारख्या संस्था ही सेवा देत आहेत. 500 हून अधिक लोक क्रायोनिक्स अंतर्गत संरक्षित केले गेले आहेत. हजारो लोकांनी भविष्यासाठी नोंदणी केली आहे. संपूर्ण शरीर संरक्षित करण्यासाठी 1.5 ते 2 कोटी रुपये लागतात. फक्त मेंदू (न्यूरो-) साठी 60-70 लाख रुपये खर्च येतो. अनेक लोक विम्याचा आधार घेतात.

30 C