पाकिस्तानचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांनी सोमवारी वाढत्या तेलाच्या किमती लक्षात घेता खर्चात कपात करण्याच्या योजनेची घोषणा केली आहे. या अंतर्गत सरकारी कार्यालये आठवड्यातून फक्त चार दिवस उघडतील आणि अर्धे कर्मचारी घरून काम करतील (वर्क फ्रॉम होम). या आठवड्याच्या अखेरीस शाळा दोन आठवड्यांसाठी बंद राहतील. पाकिस्तानी वृत्तवाहिनी जिओ न्यूजच्या मते, मंत्री आणि सल्लागारांचे परदेश दौरे थांबवण्यात आले आहेत. मंत्री दोन महिने वेतन घेणार नाहीत आणि खासदारांच्या पगारात २५% कपात होईल. तसेच, पाकिस्तानात आता दोन महिने सरकारी गाड्यांना ५०% कमी इंधन मिळेल. ६०% सरकारी वाहने चालणार नाहीत. सर्व सरकारी विभाग त्यांच्या खर्चात २०% कपात करतील. शरीफ म्हणाले की, अमेरिका-इस्रायल-इराण संघर्षामुळे कच्च्या तेलाची किंमत ६० डॉलरवरून १०० डॉलर प्रति बॅरलपेक्षा जास्त झाली आहे. यामुळे हे निर्णय घेण्यात आले आहेत. पेट्रोल-डिझेलच्या किमतीत सुमारे 20% वाढ पाकिस्तानने पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीत सुमारे 20% वाढ केली आहे. पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीत प्रति लिटर 55 रुपये (पाकिस्तानी रुपया) पर्यंत वाढ करण्यात आली आहे. या वाढीनंतर पाकिस्तानात पेट्रोलची किंमत आता प्रति लिटर 335.86 रुपये झाली आहे. तर डिझेल 321.17 रुपये प्रति लिटरच्या पातळीवर पोहोचले आहे. पेट्रोल पंपांवर गर्दी जमली किमती वाढल्याची बातमी येताच पाकिस्तानमधील लाहोर आणि कराचीसारख्या मोठ्या शहरांमधील पेट्रोल पंपांवर मोठी गर्दी जमली. लोक तासन्तास आपल्या पाळीची वाट पाहताना दिसले. लोकांना भीती आहे की येत्या काही दिवसांत तेलाची टंचाई निर्माण होऊ शकते. बांगलादेशात पेट्रोल-डिझेल विक्रीवर मर्यादा बांगलादेश सरकारला पेट्रोल आणि डिझेलच्या विक्रीवर मर्यादा लागू करावी लागली आहे. ढाकासह अनेक शहरांमध्ये पेट्रोल पंपांबाहेर लांबच लांब रांगा लागल्या आहेत आणि लोक भीतीपोटी जास्त तेल खरेदी करून साठवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. साठेबाजी आणि अफवा रोखण्यासाठी बांगलादेश पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (बीपीसी) ने कठोर नियम लागू केले आहेत. आता दुचाकीसाठी दिवसाला फक्त 2 लिटर पेट्रोल मिळेल. खाजगी गाड्यांसाठी कमाल 10 लिटरची मर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे, तर बस आणि ट्रकसाठी 70 ते 220 लिटरपर्यंतची मर्यादा ठेवण्यात आली आहे. प्रत्येक पेट्रोल पंपावर पावती देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे आणि मागील खरेदीची पावती दाखवल्याशिवाय नवीन इंधन मिळणार नाही. सरकारने लोकांना घाबरून तेल साठा न करण्याचे आवाहन केले आहे. भारतात पेट्रोल-डिझेलच्या किमती सध्या स्थिर राहतील सरकारी सूत्रांनुसार, भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींमध्ये सध्या वाढ होण्याची शक्यता नाही. अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, जोपर्यंत आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाची किंमत 130 डॉलर प्रति बॅरलच्या पुढे जात नाही, तोपर्यंत देशांतर्गत बाजारात किमती स्थिर राहतील. सध्याच्या अंदाजानुसार, कच्च्या तेलाची किंमत 100 डॉलर प्रति बॅरलच्या आसपास राहण्याची अपेक्षा आहे.
अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण युद्धाचा ११वा दिवस आहे. राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी सोमवारी रात्री इराणवर मोठ्या हल्ल्याची धमकी दिली आहे. ते म्हणाले की, जर इराणने होर्मुझ सामुद्रधुनीमध्ये तेलाचा पुरवठा थांबवण्याचा प्रयत्न केला, तर अमेरिका त्याच्यावर २० पट अधिक ताकदीने हल्ला करेल. शत्रू पूर्णपणे नष्ट होईपर्यंत हे युद्ध सुरू राहील. ट्रम्प यांनी हे देखील सांगितले की, युद्ध सुरू झाल्यापासून अमेरिका आणि इस्त्रायलने मिळून इराणमधील आतापर्यंत ५,००० हून अधिक ठिकाणांवर हल्ला केला आहे. ते म्हणाले की, काही अत्यंत महत्त्वाच्या ठिकाणांना अजून जाणूनबुजून लक्ष्य करण्यात आलेले नाही, जेणेकरून गरज पडल्यास नंतर कारवाई करता येईल. फ्लोरिडाच्या डोरल शहरात पत्रकार परिषदेदरम्यान ट्रम्प म्हणाले की, अमेरिका आणि इस्त्रायलने या युद्धात बरीच मोठी आघाडी घेतली आहे आणि कदाचित हे युद्ध लवकरच संपेल, परंतु सध्या लष्करी कारवाई सुरूच राहील. ट्रम्प म्हणाले- ऑस्ट्रेलियाने इराणच्या महिला खेळाडूंना आश्रय द्यावा इराणमध्ये सुरू असलेल्या युद्धादरम्यान, ट्रम्प यांनी ऑस्ट्रेलियाला आवाहन केले आहे की, त्यांनी इराणच्या महिला फुटबॉल खेळाडूंना आश्रय द्यावा. ट्रम्प म्हणाले की, जर त्यांना इराणमध्ये परत पाठवले गेले, तर त्यांच्या जीवाला धोका निर्माण होऊ शकतो आणि ही एक मोठी मानवी चूक ठरेल. ही घटना ऑस्ट्रेलियामध्ये सुरू असलेल्या महिला आशियाई कपदरम्यान समोर आली. खरं तर, 28 फेब्रुवारी रोजी इराणवर झालेल्या हल्ल्यानंतर महिला संघाने राष्ट्रगीत गायले नव्हते, ज्याला सरकारविरोधी निषेध म्हणून पाहिले गेले. यानंतर, इराणी माध्यमांमध्ये खेळाडूंना 'देशद्रोही' म्हटले गेले आणि त्यांच्यावर कारवाई करण्याची मागणी करण्यात आली. ट्रम्प यांनी ट्रुथ सोशलवर पोस्ट करून सांगितले की, जर या खेळाडूंना इराणमध्ये पाठवले गेले तर त्यांना गंभीर शिक्षेला सामोरे जावे लागेल किंवा त्यांचा जीवही जाऊ शकतो. ट्रम्प म्हणाले की, जर ऑस्ट्रेलिया खेळाडूंना आश्रय देण्यासाठी तयार नसेल, तर अमेरिका त्यांना आश्रय देण्यासाठी तयार आहे. इराणी महिला खेळाडूंच्या राष्ट्रगीत न गाण्याचा व्हिडिओ… इस्त्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित छायाचित्रे…
पश्चिम आशियामध्ये अमेरिका-इराण युद्ध जसे पुढे सरकत आहे तसा त्याचा क्रूर चेहरा समोर येत आहे. आता लेबनॉनमधील मानवाधिकार संघटनांनी गंभीर आरोप केला आहे की, इस्रायली सैन्याने दक्षिण लेबनॉनमधील योहमोर शहराच्या निवासी भागावर व्हाइट फॉस्फरसचे गोळे डागले, ज्यामुळे घरे, गाड्यांना आग लागली आणि लोक होरपळले. संघटनांनी व्हिडिओ जारी करून दावा केला आहे की, ३ मार्चच्या हल्ल्यात हवेत फुटणाऱ्या व्हाइट फॉस्फरस गोळ्यांचा वापर केला, ज्याचे जळणारे कण मोठ्या परिसरात पसरले. ‘ह्युमन राइट्स वॉच’ने अशा ७ फोटोंची पडताळणी केली आहे, ज्यामध्ये निवासी भागावर हे गोळे फुटताना दिसत आहेत. फॉस्फरस ८०० अंश सेल्सियस उष्णता करून हाडे जाळतो व्हाइट फॉस्फरस किती धोकादायक आहे? व्हाइट फॉस्फरस हा अत्यंत ज्वलनशील रासायनिक पदार्थ आहे, जो ऑक्सिजनच्या संपर्कात येताच लगेच पेट घेतो. जळताना याचे तापमान ८०० अंश सेल्सियसपर्यंत पोहोचू शकते आणि तो हाडापर्यंत शरीर जाळतो. हवेत फुटल्यावर हा १२५ ते २५० मीटरच्या परिसरात शेकडो जळणारे कण पसरवतो. यामुळे त्वचा आणि मांस गंभीरपणे जळू शकते, विषारी धूर फुप्फुसांना इजा करू शकतो आणि घर, शेत व वाहनांना आग लागू शकते. पूर्वी याचा वापर कुठे झाला? २००४ मध्ये इराकच्या फलूजा युद्धात अमेरिकेने व्हाइट फॉस्फरस वापरल्याचे आरोप झाले होते. इस्रायलने २००८ ते २००९ च्या गाझा युद्धात याचा वापर केल्याची कबुली दिली होती. २०२३ मध्येही इस्रायलवर गाझा आणि लेबनॉनमध्ये अशा हल्ल्यांचे आरोप झाले आहेत. वापरावर निर्बंध का आहेत? लोकवस्तीच्या भागात यांचा वापर करण्यास बंदी आहे. व्हाइट फॉस्फरसवर पूर्णपणे बंदी नाही, परंतु नागरी भागात याचा वापर करणे हे आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे उल्लंघन आहे. मोजतबांनी हेरगिरीच्या नेटवर्कने ५२ भ्रष्टाचाराचा अहवाल देत खळबळ उडवली इराणी व्यवस्थेच्या आतही मोजतबा यांची स्वतःची गुप्तचर यंत्रणा आहे. २००८ मध्ये त्यांनी ५२ मोठे अधिकारी आणि धर्मगुरूंच्या भ्रष्टाचाराचा पर्दाफाश करणारी ५४ हजार पानांची फाईल वडील अली खामेनी आणि पदाधिकाऱ्यांना सोपवली होती तेव्हा इराणच्या राजकारणात मोठी खळबळ माजली होती. जनता आणि माध्यमांमध्ये याची खूप चर्चा झाली, परंतु कोणतीही कारवाई करण्यात आली नाही. १९९७ मध्ये सरकार पाडण्यासाठी बनवला होता नवे संकट उभे करणारा गट ‘शॅडो प्रिन्स’ म्हटले जाणारे मोजतबा यांनी १९९७ मध्ये सर्वोच्च नेते असलेल्या वडिलांच्या घरात गुप्तचर आणि सुरक्षा अधिकाऱ्यांचा गट तयार केला होता.या गटाचे काम तत्कालीन राष्ट्रपती मोहंमद खातमी सरकारसाठी ‘दर ९ दिवसांनी एक नवे संकट’ उभे करणे हे होते, जेणेकरून ते सुधारणावादी धोरणे लागू करू शकणार नाहीत. इराक युद्धात ७ दिवस बेपत्ता झाले होते मोजतबा मोजतबा इराण-इराक युद्धादरम्यान ७ दिवस बेपत्ता होते. त्यांचा शोध लागला नाही, तेव्हा वडील खामेनी म्हणाले होते, मुलगा शहीद व्हावा यासाठी ते प्रार्थना करतील, पण तो शत्रूच्या हाती लागू नये. मात्र, नंतर ते सुरक्षित परतले, तेव्हा वडिलांनी त्यांना युद्धभूमीवरून बोलावले.
पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी सोमवारी वाढत्या तेलाच्या किमती लक्षात घेऊन खर्च कपात योजनेची घोषणा केली आहे. या अंतर्गत सरकारी कार्यालये आठवड्यातून फक्त चार दिवस उघडतील आणि अर्धे कर्मचारी घरून काम करतील. या आठवड्याच्या अखेरीस शाळा दोन आठवड्यांसाठी बंद राहतील. यासोबतच मंत्री आणि सल्लागारांचे परदेश दौरे थांबवण्यात आले आहेत. कॅबिनेट सदस्य दोन महिने वेतन घेणार नाहीत आणि खासदारांच्या पगारात 25% कपात होईल. तसेच, पाकिस्तानात आता दोन महिने सरकारी गाड्यांना 50% कमी इंधन मिळेल आणि 60% सरकारी वाहने रस्त्यावर धावणार नाहीत. सर्व सरकारी विभाग त्यांच्या खर्चात 20% कपात करतील. शरीफ म्हणाले की, अमेरिका-इस्रायल-इराण संघर्षामुळे कच्च्या तेलाची किंमत 60 डॉलरवरून 100 डॉलर प्रति बॅरलपेक्षा जास्त झाली आहे. यामुळे हे निर्णय घेण्यात आले आहेत. पेट्रोल-डिझेलच्या किमतीत सुमारे 20% वाढ पाकिस्तानने पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीत सुमारे 20% वाढ केली आहे. पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीत प्रति लिटर 55 रुपये (पाकिस्तानी रुपया) पर्यंत वाढ करण्यात आली आहे. या वाढीनंतर पाकिस्तानात पेट्रोलची किंमत आता प्रति लिटर 335.86 रुपये झाली आहे. तर डिझेल 321.17 रुपये प्रति लिटरच्या पातळीवर पोहोचले आहे. पेट्रोल पंपांवर गर्दी जमली किमती वाढल्याची बातमी येताच पाकिस्तानमधील लाहोर आणि कराचीसारख्या मोठ्या शहरांमधील पेट्रोल पंपांवर मोठी गर्दी जमली. लोक तासन्तास आपल्या पाळीची वाट पाहताना दिसले. लोकांना भीती आहे की, येत्या काही दिवसांत तेलाची टंचाई निर्माण होऊ शकते. बांगलादेशात पेट्रोल-डिझेलच्या विक्रीवर मर्यादा बांगलादेश सरकारला पेट्रोल आणि डिझेलच्या विक्रीवर मर्यादा लागू करावी लागली आहे. ढाकासह अनेक शहरांमध्ये पेट्रोल पंपांबाहेर लांबच लांब रांगा लागल्या आहेत आणि लोक भीतीपोटी जास्त तेल खरेदी करून साठवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. साठेबाजी आणि अफवा रोखण्यासाठी बांगलादेश पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (बीपीसी) ने कठोर नियम लागू केले आहेत. आता मोटारसायकल चालक दिवसाला फक्त 2 लिटर पेट्रोलच खरेदी करू शकतात. खासगी गाड्यांसाठी कमाल 10 लिटरची मर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे, तर बस आणि ट्रकसाठी 70 ते 220 लिटरपर्यंतची मर्यादा ठेवण्यात आली आहे. प्रत्येक पेट्रोल पंपावर पावती देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे आणि मागील खरेदीची पावती दाखवल्याशिवाय नवीन इंधन मिळणार नाही. सरकारने लोकांना घाबरून तेल साठवून न ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. भारतात पेट्रोल-डिझेलच्या किमती सध्या स्थिर राहतील सरकारी सूत्रांनुसार, भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींमध्ये सध्या वाढ होण्याची शक्यता नाही. अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, जोपर्यंत आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाची किंमत 130 डॉलर प्रति बॅरलच्या पुढे जात नाही, तोपर्यंत देशांतर्गत बाजारात किमती स्थिर राहतील. सध्याच्या अंदाजानुसार, कच्च्या तेलाची किंमत 100 डॉलर प्रति बॅरलच्या आसपास राहण्याची अपेक्षा आहे.
अमेरिकेत राहणाऱ्या भारतीय वंशाच्या मधु राजू या तरुणाला भारतात पाठवले जाऊ शकते (डिपोर्ट केले जाऊ शकते). वॉशिंग्टन डीसीमधील ‘नॅशनल वर्ल्ड वॉर टू मेमोरियल’समोर नाचतानाचा त्याचा व्हिडिओ व्हायरल झाला होता. व्हिडिओ व्हायरल झाल्यानंतर अनेक लोक आणि माजी सैनिक संघटनांनी याला स्मारकाचा अपमान म्हटले. त्यांचे म्हणणे आहे की, अशा ठिकाणी नाचणे योग्य नाही. हे स्मारक दुसऱ्या महायुद्धात लढलेल्या लाखो अमेरिकन सैनिकांच्या स्मरणार्थ बांधले आहे. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, मधु राजू अमेरिकेत नॉन-इमिग्रंट व्हिसावर राहत आहे. नियमांचे उल्लंघन सिद्ध झाल्यास त्याच्यावर कारवाई होऊ शकते. अमेरिकेच्या नॅशनल पार्क सर्व्हिसच्या नियमांनुसार, राष्ट्रीय स्मारकांवर परवानगीशिवाय अशा प्रकारच्या कृती करण्यास मनाई आहे. मधु राजूने या प्रकरणी माफी मागितली आणि सांगितले की, त्याचा कोणाच्याही भावना दुखावण्याचा हेतू नव्हता. सध्या अमेरिकन इमिग्रेशन अधिकारी या संपूर्ण प्रकरणाची चौकशी करत आहेत. अमेरिकन पॉप स्टार रिहानाच्या घरावर 10 राऊंड गोळीबार, हल्ल्याच्या वेळी घरात उपस्थित होती अमेरिकन पॉप स्टार रिहानाच्या घराबाहेर गोळीबाराची घटना घडली आहे. ही घटना लॉस एंजेलिसमधील ब्रेबरी हिल्स येथे घडली. जिथे एका महिलेने रिहानाच्या घरावर 10 राऊंड गोळ्या झाडल्या. एक गोळी घराच्या भिंतीला लागली आहे. हल्ल्याची माहिती मिळताच लॉस एंजेलिस पोलीस घटनास्थळी पोहोचले आणि 30 वर्षीय एका महिलेला ताब्यात घेतले. रॉयटर्सनुसार, हल्ल्याच्या वेळी रिहाना घरात उपस्थित होती, परंतु या घटनेत कोणीही जखमी झाले नाही. पोलिसांनुसार, रस्त्याच्या पलीकडे उभ्या असलेल्या एका गाडीतून सुमारे 10 गोळ्या झाडण्यात आल्या. सध्या या प्रकरणाचा तपास सुरू आहे. अमेरिकेत वादळामुळे 12 वर्षांच्या मुलासह 6 लोकांचा मृत्यू, अनेक जखमी अमेरिकेत रविवारी वादळ आणि चक्रीवादळामुळे 12 वर्षांच्या मुलासह 6 लोकांचा मृत्यू झाला आणि डझनहून अधिक लोक जखमी झाले आहेत. सर्वाधिक नुकसान अमेरिकेतील मिशिगन आणि ओक्लाहोमामध्ये झाले. अधिकाऱ्यांच्या मते, दक्षिण मिशिगनमध्ये चार लोकांचा मृत्यू झाला. तर ओक्लाहोमामध्ये दोन लोकांचा जीव गेला. याव्यतिरिक्त 12 लोक जखमी झाल्याचीही बातमी आहे. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की अनेक घरे आणि इमारतींचे गंभीर नुकसान झाले आहे. मिशिगनच्या गव्हर्नर ग्रेचॅन विटमर यांनी आणीबाणी घोषित केली आहे आणि सांगितले आहे की, बाधित लोकांना मदत करण्यासाठी संसाधने गोळा केली जात आहेत. तर ओक्लाहोमाचे गव्हर्नर केविन स्टीट्ट यांनीही अनेक जिल्ह्यांमध्ये आणीबाणी घोषित केली आहे जेणेकरून बाधित भागांमध्ये मदत आणि बचाव कार्य वेगाने करता येईल. नॅशनल वेदर सर्व्हिसने चेतावणी दिली आहे की, ग्रेट प्लेन्सपासून टेक्सासपर्यंत वीकेंडपर्यंत जोरदार वादळे, सोसाट्याचा वारा आणि अचानक पूर येण्याचा धोका कायम राहू शकतो.
इराणचे दिवंगत सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांचे पुत्र मुजतबा खामेनेई यांची त्यांचे उत्तराधिकारी आणि देशाचे नवे सर्वोच्च नेते म्हणून निवड करण्यात आली आहे. त्यांच्या नावाची घोषणा इराणी सरकारी टीव्हीने सोमवारी पहाटे केली. हा निर्णय अशा वेळी आला आहे, जेव्हा त्यांच्या वडिलांच्या 28 फेब्रुवारी रोजी झालेल्या इस्रायली हल्ल्यातील मृत्यूनंतर प्रदेशात सुरू असलेल्या युद्धाने नवे वळण घेतले आहे. मुजतबा खामेनेई यांना दीर्घकाळापासून या पदासाठी प्रमुख दावेदार मानले जात होते, जरी त्यांनी कधीही कोणतेही निवडून आलेले किंवा औपचारिक सरकारी पद भूषवले नाही. तर, अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, इराणने त्यांच्याशिवाय नवीन सर्वोच्च नेता निवडू नये. दुसरीकडे, इस्रायलने धमकी दिली होती की ते खामेनेईच्या उत्तराधिकाऱ्यालाही संपवतील. 35 वर्षांपासून इराणच्या सर्वोच्च सत्तेवर होते अली खामेनेई इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांचा 28 फेब्रुवारी रोजी अमेरिका-इस्त्रायलच्या हल्ल्यात मृत्यू झाला होता. अयातुल्ला 1989 मध्ये रुहोल्लाह खुमैनी यांच्या निधनानंतर इराणच्या सर्वोच्च नेत्याच्या पदावर होते. इराणमध्ये 1979 च्या इस्लामिक क्रांतीदरम्यान, जेव्हा शाह मोहम्मद रजा पहलवी यांना हटवण्यात आले, तेव्हा खामेनेई यांनी क्रांतीमध्ये मोठी भूमिका बजावली होती. इस्लामिक क्रांतीनंतर खामेनेई यांना 1981 मध्ये अध्यक्ष बनवण्यात आले होते. ते 8 वर्षे या पदावर होते. 1989 मध्ये इराणचे सर्वोच्च नेते खुमैनी यांच्या मृत्यूनंतर त्यांना उत्तराधिकारी बनवण्यात आले होते. अहवालानुसार, अयातुल्ला ही धर्मगुरूची एक पदवी आहे. इराणच्या इस्लामिक कायद्यानुसार, सर्वोच्च नेता बनण्यासाठी अयातुल्ला असणे आवश्यक आहे. याचा अर्थ असा की सर्वोच्च नेत्याचे पद फक्त एका धार्मिक नेत्यालाच मिळू शकते. इस्त्राईल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित चित्रे… अमेरिका-इस्रायल आणि इराण युद्धाशी संबंधित अपडेट्ससाठी खालील ब्लॉग पहा…
अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण युद्धाचा आज दहावा दिवस आहे. या युद्धात आतापर्यंत 1700 हून अधिक लोक मारले गेले आहेत, तर हजारो जखमी आहेत. लोक आपले घर सोडून सुरक्षित ठिकाणी आश्रय घेण्यास भाग पडले आहेत. इराण आणि इस्त्रायल सातत्याने एकमेकांच्या लष्करी तळांना तसेच नागरी भागांनाही लक्ष्य करत आहेत. यामुळे सामान्य लोकांचे मोठे जीवित आणि वित्तहानी होत आहे. दुसरीकडे, इस्त्रायल लेबनॉनमध्येही इराण समर्थक गट हिजबुल्लाहविरुद्ध हल्ले करत आहे. युद्धाचा विध्वंस आणि भीती यांच्यात सामान्य नागरिकांचे जीवन कसे प्रभावित होत आहे, ते या 20 चित्रांमध्ये पहा. इराणच्या तेहरानमध्ये काळा पाऊस तेहरानमध्ये आगीची नदी लेबनॉनमध्ये रस्त्यांवर राहणारे लोक इराणमध्ये शोक इस्त्राईल-लेबनान सीमेवर तणाव मारल्या गेलेल्या अमेरिकन सैनिकांना श्रद्धांजली अमेरिकेत निदर्शने ब्रिटनमध्ये महिलांचा मोर्चा ब्रिटनमध्ये आंतरराष्ट्रीय महिला दिनाच्या मोर्चादरम्यान काही इराणी महिलांनी अमेरिकेच्या समर्थनार्थ रॅली काढली. या महिलांनी डोनाल्ड ट्रम्प यांचे छायाचित्र हातात घेतले होते. अमेरिका-इस्त्राईल विरुद्ध इराणची 4 छायाचित्रे… इराणचे हल्ले इराणी हल्ल्यानंतर AN/TPY-2 रडारचे चित्र. हे रडार जॉर्डनमधील अमेरिकन सैन्याद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या THAAD प्रणालीचे होते. अमेरिका-इस्त्रायलचे इराणवरील हल्ले
अमेरिकेचे सिनेटर लिंडसे ग्राहम यांनी 16 फेब्रुवारी 2026 रोजी इस्रायलमध्ये पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांची भेट घेतली होती. इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी आरोप केला आहे की, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना इराणविरुद्ध युद्धासाठी भडकवण्यात आले. त्यांचा दावा आहे की, अमेरिकेचे सिनेटर लिंडसे ग्राहम आणि इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी मिळून कट रचला. अराघची यांच्या मते, ग्राहम अलीकडच्या आठवड्यात अनेक वेळा इस्रायलला गेले आणि तेथील गुप्तचर संस्थांच्या अधिकाऱ्यांची भेट घेतली. या बैठकांमध्ये इराणशी संबंधित प्रकरणांवर चर्चा झाली. अराघची यांचे म्हणणे आहे की, ग्राहम यांनी सांगितले होते की, त्यांना इस्रायलकडून अशी गुप्त माहिती मिळते जी कधीकधी अमेरिकन सरकार देखील सामायिक करत नाही. याच माहितीच्या आधारावर ट्रम्प यांना इराणविरुद्ध कारवाई करण्यासाठी राजी करण्यात आले. अराघची यांनी असाही आरोप केला की, ग्राहम यांनी इस्रायली पंतप्रधान नेतन्याहू यांना सल्ला दिला की, ते ट्रम्प यांना इराणविरुद्ध लष्करी पाऊल उचलण्यासाठी कसे पटवू शकतात. अराघची म्हणाले की, कोणत्याही देशात असे करणे देशद्रोहासारखे मानले जाईल. सौदीवरील क्षेपणास्त्र हल्ल्यात भारतीयाचा मृत्यू सौदी अरेबियातील अल-खार्ज परिसरात निवासी संकुलावर क्षेपणास्त्र पडल्याने एक भारतीय आणि एक बांगलादेशी नागरिक ठार झाले. अलजझीराच्या वृत्तानुसार, या हल्ल्यात इतर 12 बांगलादेशी नागरिक जखमी झाले आहेत. सौदी नागरी संरक्षण संस्थेनुसार, निवासी संकुलावर क्षेपणास्त्र पडल्याने इमारतीचे नुकसान झाले आणि परिसरात गोंधळ निर्माण झाला. यापूर्वी, इराणच्या रिव्होल्यूशनरी गार्डने सांगितले होते की त्यांनी अल-खार्जसह अनेक ठिकाणी रडार प्रणालींना लक्ष्य केले होते. क्षेपणास्त्र पडल्याची घटना याच परिसरात समोर आली आहे. मध्य पूर्वेकडील वाढता तणाव पाहता, भारत सरकारने यापूर्वीच सौदी अरेबियात राहणाऱ्या भारतीय नागरिकांसाठी अॅडव्हायझरी जारी केली आहे आणि त्यांना सतर्क राहण्याचा सल्ला दिला आहे. इस्त्राईल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित छायाचित्रे…
रात्रीचा अंधार, गाढ झोप आणि पापण्यांखाली वेगाने इकडे-तिकडे फिरणारी बुबळे. हे दृश्य कोणत्याही चित्रपटातील नसून तुमच्या मेंदूच्या त्या ‘कार्यशाळे’तील आहे, जिथे तुमच्या दिवसभरातील जटिल समस्यांची उत्तरे तयार केली जात आहेत. अनेकदा आपण एखाद्या कठीण प्रश्नावर प्रचंड डोकेफोड करतो, पण दुसऱ्या दिवशी सकाळी उठल्याबरोबर त्याचे उत्तर एखाद्या ‘जादू’प्रमाणे समोर येते. ‘न्यूरोसायन्स ऑफ कॉन्शसनेस’ मध्ये प्रसिद्ध संशोधनानुसार, स्वप्ने पाहणे आपली सर्जनशीलता आणि समस्या सोडवण्याची क्षमता अनेक पटींनी वाढवते. नॉर्थ वेस्टर्न युनिव्हर्सिटीचे संशोधक केन पेलर आणि करेन कोन्कोली यांनी स्वप्नांवर विशेष अभ्यास केला. त्यांना असे आढळले की, जे लोक आपल्या गोंधळाबद्दल किंवा समस्यांबद्दल स्वप्ने पाहतात, ते दुसऱ्या दिवशी सकाळी त्या सोडवण्यात इतरांपेक्षा कितीतरी पटीने यशस्वी होतात. संशोधकांच्या मते याची दोन कारणे आहेत- १. चुकीचा मार्ग विसरणे: जागे असताना आपला मेंदू अनेकदा एकाच चुकीच्या पद्धतीने समस्या सोडवण्याच्या प्रयत्नात अडकून पडतो. झोपेच्या दरम्यान मेंदू त्या चुकीच्या पद्धती विसरून नवीन आणि योग्य मार्गांचा शोध घेतो. २. एकाच वेळी अनेक पैलूंवर विचार: जागे असताना आपण एका वेळी एकाच गोष्टीवर लक्ष केंद्रीत करतो. स्वप्नांमध्ये आपले अचेतन मन एकाच वेळी १० वेगवेगळ्या दिशांनी किंवा पद्धतींनी विचार करू शकते. स्वप्नांना नियंत्रित करू शकता: संशोधनात ‘ल्यूसिड ड्रीमर्स’ (ते लोक ज्यांना आपण स्वप्न पाहत आहोत याची जाणीव असते) वर देखील प्रयोग करण्यात आले. शास्त्रज्ञांना असे आढळले की, ल्यूसिड ड्रीमर्सच्या तुलनेत ‘सामान्य स्वप्ने’ पाहणारे लोक कोडी सोडवण्यात अधिक यशस्वी ठरले. याचे कारण असे की, ल्यूसिड ड्रीममध्येही आपण जागे असतानाच्या स्थितीप्रमाणेच ‘लॉजिकल’ (तार्किक) होण्याचा प्रयत्न करतो, तर सामान्य स्वप्नांमध्ये मेंदू पूर्णपणे स्वतंत्र आणि कमालीचा सर्जनशील असतो. एमआयटीचे प्रोफेसर रॉबर्ट स्टिकगोल्ड म्हणतात, ‘स्वप्नांचा प्रभाव केवळ जागे झाल्यानंतरच्या काही मिनिटांपर्यंत मर्यादित नसतो. जर तुम्ही एखाद्या विषयावर स्वप्न पाहिले असेल, तर त्याचा सकारात्मक आणि सर्जनशील परिणाम तुमच्या मेंदूवर पुढच्या एका आठवड्यापर्यंत राहू शकतो. आता स्वप्नांना नियंत्रित करण्यावर काम सुरू आहे.’ महत्त्वाची गोष्ट : गुंता सोडवण्यासाठी स्वप्नांचा फायदा घेऊ शकता संशोधकांनुसार, समाधानासाठी स्वप्नांचा वापर केला जाऊ शकतो- संकेत किंवा चिंतन तंत्र: झोपण्यापूर्वी ५-१० मिनिटे त्या समस्येबद्दल किंवा कोड्याबद्दल विचार करा, जे तुम्हाला सोडवायचे आहे.ध्वनी संकेत: संशोधनादरम्यान कोडे सोडवताना एक खास धून वाजवली गेली, जी झोपताना पुन्हा ऐकवल्यावर मेंदूला त्याच कोड्याचे स्वप्न पडले. ड्रीम इंजिनिअरिंग: भविष्यात असे तंत्रज्ञान येऊ शकते, ज्याद्वारे स्वप्नांशी 'संवाद' साधता येईल. २०२१ मध्ये झोपलेल्या व्यक्तीवर असा प्रयोग करण्यात आला होता.
येल विद्यापीठाचे ६५ वर्षांवरील ११ हजार वृद्ध लोकांवर १२ वर्षे संशोधन वाढत्या वयासोबत स्मरणशक्ती कमकुवत होणे किंवा शरीराने साथ सोडणे आता अटळ मानले जाणार नाही. येल युनिव्हर्सिटीच्या शास्त्रज्ञांच्या अभ्यासात असे समोर आले आहे की, सुमारे ४५% वृद्धांमध्ये वय वाढूनही मानसिक किंवा शारीरिक क्षमतेत सुधारणा झाली. यामध्ये ३१.९% लोकांची कॉग्निटिव्ह क्षमता सुधारली, तर २८% लोकांची शारीरिक शक्ती वाढली. ज्यांची स्थिती स्थिर राहिली, त्यांनाही गृहीत धरले तर एकूण ५१% वृद्धांमध्ये घसरणीचे कोणतेही संकेत मिळाले नाहीत. येल स्कूल ऑफ पब्लिक हेल्थच्या प्रोफेसर बेक्का लेवी यांच्या नेतृत्वाखाली ६५ वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या ११ हजारांहून अधिक लोकांचा १२ वर्षांपर्यंत मागोवा घेण्यात आला. या दरम्यान १३ टप्प्यांच्या कॉग्निटिव्ह टेस्ट आणि चालण्याच्या वेगाद्वारे त्यांची मानसिक आणि शारीरिक स्थिती तपासण्यात आली. सकारात्मक विचारांचा फायदा शास्त्रज्ञांच्या मते, वृद्धत्वाकडे सकारात्मक आणि उत्साही दृष्टिकोनातून पाहणारे वृद्ध मानसिक व शारीरिकदृष्ट्या अधिक मजबूत राहतात. याउलट नकारात्मक विचार ठेवणाऱ्यांमध्ये स्मरणशक्ती कमी होणे, हृदयविकार आणि अल्झायमरचा धोका जास्त असल्याचे दिसून आले. स्वतःला उपयुक्त मानणे हे उत्तम आरोग्यासाठी अनिवार्य असल्याचे या अभ्यासातून स्पष्ट होते. निरोगी दीर्घायुष्यासाठी स्नायू अत्यंत महत्त्वाचे, त्यांची काळजी घेणे औषधांपेक्षाही जास्त प्रभावी ठरू शकते न्यूयॉर्क | स्नायूंना लोक अनेकदा जिम आणि बॉडीबिल्डिंगशी जोडून पाहतात, परंतु संशोधन सांगते की स्नायू हे शरीराचा एक सक्रिय अवयव आहेत. ते आपल्याला चालण्या-फिरण्यास मदत करतात, रक्तातील साखर नियंत्रित करण्यात भूमिका बजावतात आणि शरीरातील सूज कमी करणारे मायोकाइन्ससारखी प्रथिने सोडतात. अभ्यासानुसार, स्नायू हृदय आणि मेंदूशी सतत संवाद साधतात. म्हणजेच दीर्घ आणि निरोगी आयुष्यासाठी स्नायूंची काळजी घेणे अत्यंत महत्वाचे ठरले. अशी काळजी घेणे कोणत्याही महागड्या औषधापेक्षा जास्त प्रभावी ठरू शकते. युनिव्हर्सिटी ऑफ बफेलोचे डॉ. मायकेल ला मोंटे यांनी ६३ ते ९९ वयोगटातील ५,००० हून अधिक महिलांवर संशोधन केले. या निकालात समोर आले की, स्नायूंच्या मजबुतीचा थेट संबंध दीर्घायुष्याशी आहे. वय वाढण्यासोबत स्नायूंची साथ कायम राहणे मृत्यूचा धोका कमी करते.
इराणी महिला हक्क कार्यकर्त्या मसीह अलीनेजाद म्हणतात- इराणमध्ये सुरू असलेल्या युद्ध आणि संघर्षावर आम्हाला दुःखही आहे आणि आशाही आहे. कोणत्याही निरपराध नागरिकाला इजा होऊ नये अशी माझी इच्छा आहे. इराणी लोकांचा संदेश आहे की, आम्हाला या जखमी आणि क्रूर शासनाच्या भरवशावर एकटे सोडू नका. हे काम पूर्ण करा (शासन बदल), नाहीतर हे लोक निशस्त्र निष्पाप लोकांकडून सूड घेतील. हा इराणसाठी ‘बर्लिनची भिंत’ कोसळल्यासारखा क्षण आहे. इराणच्या ‘मॉरॅलिटी पोलिस’च्या डीएनएमध्येच महिलांना मारहाण करणे समाविष्ट आहे. अनिवार्य हिजाब फक्त कपडा नाही, तर महिलांच्या दडपशाहीचे प्रतीक आहे. जर आपण ही भिंत पाडली, तर हे कट्टरपंथी शासन संपेल. मी हिजाबच्या विरोधात नाही, तर ‘जबरदस्ती’च्या विरोधात आहे. महिलांना निवडण्याचा हक्क असावा. निर्भय आहेत इराणी महिला मला 1994 मध्ये, 18 वर्षांची असताना सरकारविरोधी पत्रके वाटल्याबद्दल अटक करण्यात आली होती. 2007 मध्ये मला देश सोडावा लागला. 2014 मध्ये मी ‘माय स्टेल्थी फ्रीडम’ नावाचे फेसबुक पेज सुरू केले, जिथे इराणी महिला हिजाबशिवाय आणि त्यांच्या संघर्षाची छायाचित्रे निर्भयपणे शेअर करतात. 80% इराणी बदल घडवून आणू इच्छितात. इस्लामी प्रजासत्ताकाने आमच्याकडून आशेव्यतिरिक्त सर्व काही हिरावून घेतले आहे. संसदेच्या 299 जागांपैकी केवळ 9 जागांवर महिला आहेत आणि त्याही शासनाच्या समर्थक आहेत, महिलांच्या रक्षक नाहीत. यावेळी शासनाविरोधी निदर्शनांमध्ये मध्यमवर्ग आणि विद्यार्थी सहभागी आहेत. सध्याचा बदल आशा निर्माण करतो. फक्त मीच नाही, तर बहुतेक इराणी आनंदी आहेत. या शासनाने माझ्या लोकांना मारले आणि फाशी दिली आहे. इराणमध्ये लोक आनंदाने नाचत होते आणि ज्या प्रियजनांना शासनाने मारले होते, त्यांच्या कबरींवर गेले. माझ्या दोन बहिणी, ज्यांना शासनाने अंध केले होते, त्याही रस्त्यावर आनंदाने नाचू लागल्या. मी आणि माझ्यासारख्या लाखो महिला झुकल्या नाहीत आणि घाबरल्याही नाहीत. संघर्ष सुरू आहे आणि राहील. पहिल्या दिवसापासून विरोध इराणी कार्यकर्त्या आणि कलाकार फरीबा नजेमी म्हणतात- इराणमध्ये इस्लामिक क्रांतीपूर्वी महिला स्वतंत्र होत्या. 1979 पासूनच अनिवार्य हिजाबविरोधात निदर्शने सुरू झाली होती. 2017 मध्ये एका महिलेने पांढरा दुपट्टा फडकावून विरोध नोंदवला, तर 2022 मध्ये ‘वुमन लाइफ फ्रीडम’मध्ये महिला रस्त्यावर उतरल्या. हक्कांसाठीची ही लढाई सुरूच राहील. क्रांतीपूर्वी इराणची ओळख धर्माच्या आधारावर ठरवली जात नव्हती. बहुतेक लोक स्वतःला सर्वप्रथम मुसलमान म्हणून सादर करत नव्हते. समाज मोकळा होता आणि जीवनशैलीत विविधता होती, परंतु ४७ वर्षांपूर्वी १९७९ च्या इस्लामिक क्रांतीनंतर समाजावर शरियत कायदा लागू करण्यात आला. त्यावेळी मी खूप तरुण होते आणि कट्टरवाद्यांच्या उदयामुळे खूश नव्हते, तथापि समाजाच्या एका विभागाने नवीन व्यवस्था स्वीकारलीही होती. सर्वाधिक परिणाम महिलांवर झाला आहे. एक काळ असा होता, जेव्हा विद्यापीठांमध्ये जवळपास 66% विद्यार्थिनी होत्या, पण हळूहळू संधी कमी झाल्या. रोजगारातही अडथळे आले. आता तर, जर एखाद्या महिलेच्या डोक्यावर घातलेल्या ओढणीतून केसांचा एक भाग जरी दिसला, तरी तिला त्रास दिला जातो किंवा ताब्यात घेतले जाते. महिलांना थांबवले जाते, धक्के दिले जातात, मारहाण केली जाते किंवा जबरदस्तीने व्हॅनमध्ये बसवून नेले जाते. गश्त-ए-इरशाद सारख्या संस्था रस्त्यांवर गस्त घालतात आणि ड्रेस कोडच्या उल्लंघनाबद्दल महिलांना अटक करू शकतात. ताब्यात घेताना सुरक्षा रक्षक महिलांशी गैरवर्तन करतात, तरुण मुलींनाच लक्ष्य केले जाते. कायदा महिलांच्या खासगी आयुष्यावरही निर्बंध घालतो. कायदे अशा प्रकारे बनवले आहेत की ते महिलांना घटस्फोट घेण्यापासून परावृत्त करतात. परदेश प्रवासासाठीही महिलांना पतीची परवानगी लागते. आता ही परिस्थिती बदलली पाहिजे.
इराणचे सर्वोच्च नेते खामेनी यांच्याबाबत अमेरिकन प्रेडिक्शन मार्केट साइट काल्शीवर ४९८ कोटी रुपयांचा सट्टा लावण्यात आला. ही न्यूयॉर्कमधील कंपनी आहे, जिथे लोक निवडणुका, युद्धे आणि जागतिक घटनांच्या निकालांवर पैसे लावतात. खामेनी यांच्या मृत्यूनंतर अनेक युजर्सनी स्वतःला विजेता मानले. एका व्यावसायिकाने ३.१९ लाख रुपये लावले होते आणि त्याला ५८ लाख रुपये मिळण्याची अपेक्षा होती, पण काही मिनिटांनंतर साइटने व्यवहार थांबवला. कंपनीने सांगितले की, तिचे नियम कोणत्याही व्यक्तीच्या मृत्यूशी संबंधित सट्ट्यावर पैसे देण्याची परवानगी देत नाहीत. वाद वाढल्याने काल्शीने सट्टा लावणाऱ्यांना पैसे आणि शुल्क परत करण्याचा निर्णय घेतला आहे. ट्रम्प पहिले अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष, ज्यांनी जनसमर्थनाशिवाय युद्ध सुरू केले डोनाल्ड ट्रम्प असे पहिले अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष बनले आहेत, ज्यांनी स्पष्ट जनसमर्थनाशिवाय युद्ध सुरू केले. सामान्यतः जेव्हा कोणताही अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष युद्ध सुरू करतो तेव्हा सुरुवातीच्या टप्प्यात जनता त्याच्या पाठीशी उभी राहते (रॅली अराउंड द प्रेसिडेंट). ताज्या सर्वेक्षणानुसार, इराणवरील हल्ल्याला मर्यादित पाठिंबा मिळाला आहे. रॉयटर्स-इप्सोस सर्वेक्षणानुसार केवळ 27% अमेरिकन लोकांनी कारवाईला पाठिंबा दिला, तर 43% लोकांनी याला विरोध केला. सीएनएनच्या सर्वेक्षणानुसार पाठिंबा सुमारे 41% होता. अमेरिकेत सुमारे 8 महिन्यांनंतर मध्यवर्ती निवडणुका होणार आहेत. जॉर्ज डब्ल्यू. बुश- अफगाणिस्तान युद्ध (2001), पाठिंबा 90%, 9/11 हल्ला जॉर्ज एचडब्ल्यू बुश- आखाती युद्ध- कुवेत (1991), पाठिंबा : 83%, इराकी हल्ला रोनाल्ड रीगन- ग्रेनेडा हस्तक्षेप (1983), पाठिंबा : 53%, नागरिकांचे संरक्षण बिल क्लिंटन- कोसोवो संघर्ष (1999), पाठिंबा : 51%, बाल्कन संकट बराक ओबामा- लिबिया युद्ध (2011), समर्थन : 47% , नरसंहार थांबवणे डोनाल्ड ट्रम्प- इराण युद्ध (2026) , समर्थन : 27% , कारण स्पष्ट नाही अवघ्या 13 महिन्यांतच राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांची अप्रूव्हल रेटिंग 10% नी कमी झाली ट्रम्प यांनी 20 जानेवारी 2025 रोजी दुसऱ्या कार्यकाळाची शपथ घेतली होती. त्यावेळी अप्रूव्हल रेटिंग सुमारे 47% होती, पण 13 महिन्यांत ती घटून 37% वर आली आहे. त्यांची लोकप्रियता 10 टक्क्यांनी कमी झाली आहे.
ट्रम्प म्हणाले- क्युबा सरकार लवकरच कोसळू शकते:करारासाठी अमेरिकेच्या परराष्ट्र मंत्र्यांना पाठवेन
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, क्युबाचे सरकार लवकरच कोसळू शकते आणि अमेरिका त्यांच्यासोबत कराराच्या दिशेने पुढे जाऊ शकते. सीएनएनला दिलेल्या फोन मुलाखतीत ट्रम्प म्हणाले, “क्युबाचा लवकरच पाडाव होणार आहे. त्यांना आमच्याशी करार करायचा आहे, त्यामुळे मी परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो यांना तिथे पाठवीन आणि बघू काय होते.” तथापि, त्यांनी हे देखील स्पष्ट केले की सध्या अमेरिकन प्रशासनाचे प्राधान्य इराणशी संबंधित सध्याचा संघर्ष आहे. ट्रम्प म्हणाले की क्युबावर नंतर लक्ष दिले जाईल. ट्रम्प यांनी पुढे सांगितले की, “मी क्युबाला 50 वर्षांपासून पाहत आहे आणि आता ते माझ्या मांडीवर येऊन पडले आहे.” अमेरिका आणि क्युबा यांच्यातील संबंध गेल्या अनेक दशकांपासून तणावपूर्ण राहिले आहेत, ज्यात राजकीय संघर्ष आणि आर्थिक निर्बंधांचा समावेश आहे. इराणने आखाती देशांची माफी मागितली, अमेरिकेला उघड इशारा:आमचे भाग्य आम्ही ठरवू, एपस्टीन टोळी नाही- इराण इराण व अमेरिकेत ‘युद्ध’ आणि ‘शाब्दिक युद्ध’ जोरात सुरू आहे. शनिवारी इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पझेशकियान यांनी आखाती देशांची हल्ल्यांबद्दल माफी मागितली आहे. ते म्हणाले, हे हल्ले आखाती देशांमधील अमेरिकन तळांवर केले आहेत, जर आता तिथून हल्ले झाले नाहीत तर प्रत्युत्तराची कारवाई करणार नाही. इराण शरण जाणार नाही, असा विचार करणारे त्यांच्या याच स्वप्नासोबत दफन होतील. आमचे भाग्य आम्हीच ठरवू, एपस्टीन टोळी ठरवू शकत नाही. हल्ले थांबतील का?... हल्ले सध्या खामेनी समर्थक रिव्होल्युशनरी गार्ड्स करत आहे. २ लाख सैन्य असलेल्या आयआरजीसीचे प्रमुख कट्टरपंथी कमांडर अहमद वाहिदी आहेत, त्यांचे पझेशकियान यांच्याशी पटत नाही, ते हल्ले थांबवणार नाहीत. पझेशकियान यांच्या विधानानंतर कट्टरपंथीयांनी नवीन नेता घोषित करण्याची मागणी केली आहे. वाचा पूर्ण बातमी
इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्त्रायल हल्ल्याचा रविवार हा नववा दिवस आहे. युद्धाच्या कारणामुळे इराणमधील अनेक शहरांमध्ये भयंकर विध्वंस झाला आहे आणि 1400 हून अधिक लोक मारले गेले आहेत. लोक आपले घर सोडून सुरक्षित ठिकाणी आश्रय घेण्यास भाग पडले आहेत. तर जगभरात या युद्धाच्या विरोधात आणि समर्थनात निदर्शने केली जात आहेत. इराण समर्थक आणि अमेरिका समर्थकांनी शनिवारी एकाच दिवशी ब्रिटनमध्ये मोर्चा काढला. तर दुसरीकडे लेबनॉनमध्येही इस्त्रायल, इराण समर्थक गट हिजबुल्लाहविरुद्ध हल्ले करत आहे. युद्धाचा विध्वंस आणि भीती यांच्यात सामान्य नागरिकांचे जीवन कसे प्रभावित होत आहे, ते या 20 छायाचित्रांमध्ये पाहा. इराण झैनब साहेबीच्या कबरीला फुलांनी सजवण्यात आले आणि त्यावर इराणचा ध्वज ठेवण्यात आला. लेबनॉन लेबनॉनची राजधानी बेरुतवर इस्त्रायली हल्ल्यादरम्यान उठणाऱ्या धुराचे चित्र. इराण समर्थक आणि विरोधकांचे प्रदर्शन ब्रिटनमध्ये आंतरराष्ट्रीय महिला दिनाच्या मोर्चादरम्यान काही इराणी महिलांनी अमेरिकेच्या समर्थनार्थ रॅली काढली. या महिलांनी डोनाल्ड ट्रम्प यांचे छायाचित्र हातात घेतले होते. अमेरिका-इस्त्राईल विरुद्ध इराणची 7 छायाचित्रे… इराणचे हल्ले इराणनंतर AN/TPY-2 रडारचे चित्र. हे रडार जॉर्डनमधील यूएस आर्मीद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या THAAD प्रणालीचे होते. अमेरिका-इस्रायलचे इराणवरील हल्ले
इराण व अमेरिकेत ‘युद्ध’ आणि ‘शाब्दिक युद्ध’ जोरात सुरू आहे. शनिवारी इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पझेशकियान यांनी आखाती देशांची हल्ल्यांबद्दल माफी मागितली आहे. ते म्हणाले, हे हल्ले आखाती देशांमधील अमेरिकन तळांवर केले आहेत, जर आता तिथून हल्ले झाले नाहीत तर प्रत्युत्तराची कारवाई करणार नाही. इराण शरण जाणार नाही, असा विचार करणारे त्यांच्या याच स्वप्नासोबत दफन होतील. आमचे भाग्य आम्हीच ठरवू, एपस्टीन टोळी ठरवू शकत नाही. हल्ले थांबतील का?... हल्ले सध्या खामेनी समर्थक रिव्होल्युशनरी गार्ड्स करत आहे. २ लाख सैन्य असलेल्या आयआरजीसीचे प्रमुख कट्टरपंथी कमांडर अहमद वाहिदी आहेत, त्यांचे पझेशकियान यांच्याशी पटत नाही, ते हल्ले थांबवणार नाहीत. पझेशकियान यांच्या विधानानंतर कट्टरपंथीयांनी नवीन नेता घोषित करण्याची मागणी केली आहे. इराण हरला आहे, युद्धात मार खाल्ल्यानंतर आता माफीनामा : ट्रम्प अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प शनिवारी म्हणाले, अमेरिकेकडून युद्धात मार खात असलेल्या इराणने शेजारील आखाती देशांची माफी मागत शरणागती पत्करली आहे. तसेच आपण आता त्यांच्यावर हल्ला करणार नाही, असे आश्वासन दिले आहे. हे केवळ अमेरिका आणि इस्रायलच्या सततच्या हल्ल्यांमुळे शक्य झाले आहे. इराणला नेहमीच मध्यपूर्वेवर राज्य करायचे होते. हजारो वर्षांत पहिल्यांदाच इराण मध्यपूर्वेतील देशांच्या हातून पराभूत झाला आहे. यासाठी सर्व अरब देशांनी माझे आभार मानले आहेत. इराण आता मध्यपूर्वेचा बुली राहिला नसून मध्यपूर्वेचा लूझर झाला आहे. आता इराणच्या त्या लोकांवरही हल्ला करू ज्यांच्यावर हल्ला करण्याचा विचारही केला नव्हता. रात्रीच इराणवर सर्वात घातक हल्ला होईल, असे ट्रम्प म्हणाले.
पाकिस्तानच्या दहशतवादविरोधी न्यायालयाने (Anti-Terrorism Court) माजी पंतप्रधान इम्रान खान यांच्या पाकिस्तान तहरीक-ए-इन्साफ (PTI) पक्षाच्या 47 नेत्यांना आणि समर्थकांना प्रत्येकी 10 वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावली आहे. यासोबतच प्रत्येक आरोपीला 5 लाख पाकिस्तानी रुपयांचा दंडही ठोठावण्यात आला आहे. हा निर्णय 9 मे 2023 रोजी झालेल्या हिंसक निदर्शनांशी संबंधित प्रकरणात देण्यात आला. ही निदर्शने तेव्हा सुरू झाली होती, जेव्हा पीटीआयचे संस्थापक आणि माजी पंतप्रधान इम्रान खान यांना इस्लामाबादमध्ये अटक करण्यात आली होती. अटकेनंतर देशभरात त्यांच्या समर्थकांनी निदर्शने केली, जी अनेक ठिकाणी हिंसक झाली आणि तोडफोडीच्या घटना घडल्या. निदर्शनांदरम्यान काही लोकांनी रावळपिंडी येथील लष्कराच्या जनरल मुख्यालय (GHQ) मध्ये घुसण्याचा प्रयत्नही केला. यावेळी अनेक सरकारी मालमत्तेचे नुकसान झाले. न्यायालयाचे न्यायाधीश अमजद अली शाह यांनी आरोपींच्या अनुपस्थितीत हा निर्णय दिला, कारण वारंवार बोलावूनही ते न्यायालयात हजर राहत नव्हते. इम्रान खान सध्या अडियाला तुरुंगात बंद आहेत आणि त्यांच्यावर अनेक खटले सुरू आहेत. भ्रष्टाचाराच्या एका प्रकरणात त्यांना आधीच 17 वर्षांची शिक्षा सुनावण्यात आली आहे. आंतरराष्ट्रीय प्रकरणांशी संबंधित ही बातमी देखील वाचा… रशियाने युक्रेनच्या खारकीववर हल्ला केला, 2 मुलांसह सुमारे 9 लोकांचा मृत्यू, युक्रेनमध्ये एअर-रेड अलर्ट जारी रशियाने युक्रेनमधील खारकीव शहरावर क्षेपणास्त्र हल्ला केला, ज्यात दोन मुलांसह सुमारे 9 लोकांचा मृत्यू झाला. रशियाने शुक्रवारी रात्री युक्रेनवर ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रांनी अनेक वेळा हल्ले केले. यामुळे शनिवारी सकाळी युक्रेनच्या अनेक भागांमध्ये एअर-रेड अलर्ट जारी करण्यात आला. स्थानिक अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, पूर्व खारकिव प्रदेशात एका बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्राने पाच मजली निवासी इमारतीला धडक दिल्यानंतर ढिगाऱ्याखालून पाच मृतदेह बाहेर काढण्यात आले. खारकिव प्रदेशातील चुगुइव्हमध्ये ड्रोन हल्ल्यात एका घरावर हल्ला झाला, ज्यात आणखी दोन लोक जखमी झाले. तर निकोपोल जिल्ह्यात झालेल्या हल्ल्यात एकाचा मृत्यू झाला आणि एक जण जखमी झाला. या भागावर सुमारे २० वेळा ड्रोन आणि रॉकेटने हल्ला करण्यात आला. दरम्यान पोलंडने युक्रेनवर होत असलेल्या हल्ल्यांनंतर आपल्या हवाई क्षेत्रात लष्करी विमाने तैनात केली आहेत. अमेरिकेतील AI कंपन्यांसाठी नवीन नियम तयार, सरकारला ‘कोणत्याही वैध वापराचा’ अधिकार द्यावा लागेल अमेरिकन सरकारने आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) कंपन्यांसाठी नवीन कठोर मार्गदर्शक तत्त्वे तयार केली आहेत. या नियमांनुसार, ज्या कंपन्या अमेरिकन सरकारसोबत काम करू इच्छितात, त्यांना त्यांच्या AI प्रणालीच्या कोणत्याही वैध वापरासाठी अमेरिकन सरकारला कायमस्वरूपी परवाना द्यावा लागेल. फायनान्शियल टाइम्सच्या अहवालानुसार, नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे जनरल सर्व्हिसेस ॲडमिनिस्ट्रेशन (GSA) द्वारे तयार करण्यात आली आहेत आणि ती नागरी (सिव्हिलियन) सरकारी करारांना लागू होतील. याचा उद्देश सरकारी संस्थांद्वारे AI सेवांच्या खरेदी प्रक्रियेला अधिक कठोर आणि सुरक्षित बनवणे हा आहे. हा प्रस्ताव अशा वेळी आला आहे, जेव्हा अमेरिकेच्या संरक्षण विभाग आणि AI कंपनी अँथ्रोपिक यांच्यातील तणाव वाढला आहे. पेंटागॉनने अलीकडेच अँथ्रोपिकला पुरवठा-साखळीतील धोका घोषित करून सरकारी कंत्राटदारांना लष्करी कामांमध्ये तिची तंत्रज्ञान वापरण्यापासून रोखले होते. मसुदा नियमांनुसार: कॅनडामध्ये भारतीय वंशाच्या इन्फ्लुएन्सर नॅन्सी ग्रेवालची हत्या, आईचा आरोप- 18 वेळा चाकूने वार, जुन्या वादामुळे हल्ला भारतीय वंशाच्या सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर नॅन्सी ग्रेवाल यांची कॅनडात चाकू भोसकून हत्या करण्यात आली. ही घटना मंगळवारी संध्याकाळी विंडसरजवळ घडली. नॅन्सीच्या आई शिंदर पाल ग्रेवाल यांचा आरोप आहे की, हल्लाखोरांनी त्यांच्या मुलीवर 18 वेळा चाकूने हल्ला केला आणि तिची हत्या केली. कुटुंबाच्या म्हणण्यानुसार, हा हल्ला जुन्या वादातून करण्यात आला. कुटुंबीयांचे म्हणणे आहे की, नॅन्सी मूळची लुधियाना जिल्ह्यातील नरंग गावची रहिवासी होती. ती कॅनडात एका रुग्णाला भेटायला गेली होती. घराबाहेर पडताच काही अज्ञात हल्लेखोरांनी तिच्यावर हल्ला केला. आईने आरोप केला की, हल्लाखोरांनी अशा ठिकाणी ही घटना घडवून आणली जिथे सीसीटीव्ही कॅमेरे नव्हते, यावरून स्पष्ट होते की, हा हल्ला पूर्वनियोजित होता. कुटुंबाच्या म्हणण्यानुसार, नॅन्सीचा वाद गुरुद्वाराशी संबंधित काही लोकांशी सुरू होता. आरोप आहे की, त्यांनी गुरुद्वारातील रेशन चोरीचा मुद्दा उपस्थित केला होता आणि तिथे कॅमेरे बसवण्यासाठी मदत केली होती. त्यांच्या आईचे म्हणणे आहे की, याच वादामुळे त्यांना धमक्या मिळू लागल्या होत्या. 45 वर्षीय नॅन्सी ग्रेवाल व्यवसायाने नर्स होत्या आणि दोन कंपन्यांमध्ये काम करत होत्या, जिथे त्या अनेकदा 16 तासांपर्यंत शिफ्ट करत असत.
चिनी जोडपी मागील पिढ्यांच्या तुलनेत अधिक वयात लग्न करत आहेत. हे वंध्यत्वाची समस्या अधिक वाढण्याचे एक कारण आहे. अपत्य जन्मास घालू शकणाऱ्या जोडप्यांमध्ये 2020 मध्ये वंध्यत्व 18% आढळले, तर 2007 मध्ये ते 12% होते. यामुळे आयव्हीएफची मागणी वाढली आहे. चीनमध्ये प्रयोगशाळेच्या मदतीने अपत्याला जन्म देण्याचे उपचार घेणाऱ्यांची संख्या 2013 मधील 2.36 लाखांच्या तुलनेत 2019 मध्ये 11 लाख झाली होती. आज चीनमध्ये 600 परवानाधारक क्लिनिक आहेत. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, 2022 मध्ये आयव्हीएफद्वारे सुमारे तीन लाख मुलांचा जन्म झाला होता. अधिक मुलांसाठी चिंतीत असलेल्या देशात या लहान संख्येनेही सरकारचे लक्ष वेधून घेतले आहे. चिनी सरकारने जन्मदर वाढवण्यासाठी चांगले पॅकेज देणे सुरू केले आहे. 2025 मध्ये तीन वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या प्रत्येक मुलासाठी दरवर्षी 47689 रुपये भत्ता देण्याची योजना सुरू केली आहे. जानेवारीमध्ये कंडोमवरील व्हॅटचा दर 13% करण्यात आला. 2022 मध्ये केंद्र सरकारने प्रजनन उपचारांना सार्वजनिक विमा योजनांमध्ये समाविष्ट केले आहे. 2024 मध्ये दहा लाखांहून अधिक लोकांना आयव्हीएफ उपचारांच्या खर्चाची भरपाई करण्यात आली. 2025 च्या मध्यापर्यंत, सर्व 31 प्रांतीय सरकारांनी याचा त्यांच्या योजनांमध्ये समावेश केला आहे. आयव्हीएफच्या एका चक्रासाठी 20 ते 50 हजार युआनपर्यंत खर्च येतो. अनेक शहरे दहा हजार युआनपर्यंत देत आहेत. तरीही, लोकसंख्या तज्ञांना शंका आहे की आयव्हीएफ अनुदानामुळे जन्मदरात लक्षणीय वाढ होईल. जपान आणि दक्षिण कोरिया दशकांपासून आयव्हीएफसह जन्मदर वाढवण्याशी संबंधित धोरणांवर मोठ्या प्रमाणात खर्च करत आहेत. दोन्ही देशांची लोकसंख्या फारशी वाढलेली नाही. चीनमध्ये संतती जन्माला घालण्याचा दर खूप जास्त वाढवण्यासाठी, सहाय्यक कार्यक्रम अनेक पटींनी वाढवावे लागतील. हे इतके सोपे नाही. रुग्णालयांमध्ये 35-40 वयोगटातील अधिक रुग्ण येत आहेत. या वयात यशाचा दर कमी असतो. हाँगकाँग सायन्स टेक्नॉलॉजी युनिव्हर्सिटीचे स्टुअर्ट गीतेल बास्टेन म्हणतात की, आयव्हीएफ वंध्यत्वात मदत करते, संततीबद्दलच्या द्विधा मनःस्थितीत किंवा अस्पष्टतेत नाही. यामुळे फार कमी लोकांना फायदा होतो. चीनमध्ये, मर्यादित पूल प्रवेशाची समस्या आणि सरकारच्या धोरणांमुळे हे आणखी आकुंचन पावले आहे. समृद्ध शहरांमध्ये क्लिनिक्सची संख्या जास्त आहे. 2023 ते 2025 पर्यंत, दोन कोटी 22 लाख लोकसंख्या असलेल्या बीजिंगमध्ये 53 हजार लोकांनी सरकारी विम्यातून प्रजनन उपचार (फर्टिलिटी ट्रीटमेंट) घेतले होते. या तुलनेत, तेवढ्याच लोकसंख्येच्या ईशान्येकडील जिलिन प्रांतात 2024 मध्ये योजना सुरू झाल्यानंतर पहिल्या वर्षात सहा हजारपेक्षा कमी महिलांनाच फायदा झाला होता. स्टॅनफोर्ड विद्यापीठाचे कॅरेन एगलस्टोन म्हणतात की, या असमानता चीनच्या आरोग्य प्रणालीच्या संरचनेची झलक दाखवतात. प्रांतांना त्यांच्या विमा खर्चाचा मोठा भाग उचलावा लागतो. त्यामुळे, समृद्ध प्रदेश जास्त खर्च करतात. गरीब भागातील लोकांना उपचार परवडत नाहीत. उदाहरणार्थ, निंगशियाचे दरडोई वार्षिक उत्पन्न उपचाराच्या एका सायकलपेक्षा कमी आहे. याव्यतिरिक्त, आयव्हीएफसाठी कठोर राष्ट्रीय आणि प्रांतीय नियम आहेत. केवळ विवाहित जोडप्यांवरच उपचार केले जाऊ शकतात. अनेक ठिकाणी आईच्या वयाचा विचार केला जातो. अंडी गोठवण्याचे (एग फ्रीज) नियम खूप कडक आहेत. प्रजनन दर खूप कमी चीन हा जगातील सर्वात कमी प्रजनन दर असलेल्या देशांपैकी एक आहे. सरासरी चिनी महिलेला तिच्या जीवनकाळात फक्त एकच मूल होते. हे 2017 च्या 1.8 आणि लोकसंख्या स्थिर ठेवण्यासाठी आवश्यक असलेल्या 2.1 पेक्षा खूप कमी आहे.
अमेरिकेतील AI कंपन्यांसाठी नवीन नियम तयार:सरकारला द्यावा लागेल ‘कोणत्याही वैध वापराचा’ अधिकार
अमेरिकन सरकारने आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) कंपन्यांसाठी नवीन कठोर मार्गदर्शक तत्त्वे तयार केली आहेत. या नियमांनुसार, ज्या कंपन्या अमेरिकन सरकारसोबत काम करू इच्छितात, त्यांना त्यांच्या AI प्रणालीच्या कोणत्याही वैध वापरासाठी अमेरिकन सरकारला कायमस्वरूपी परवाना द्यावा लागेल. फायनान्शियल टाइम्सच्या अहवालानुसार, नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे जनरल सर्व्हिसेस ॲडमिनिस्ट्रेशन (GSA) द्वारे तयार करण्यात आली आहेत आणि ती नागरी (सिव्हिलियन) सरकारी करारांना लागू होतील. याचा उद्देश सरकारी संस्थांद्वारे AI सेवांच्या खरेदी प्रक्रियेला अधिक कठोर आणि सुरक्षित बनवणे हा आहे. हा प्रस्ताव अशा वेळी आला आहे जेव्हा अमेरिकन संरक्षण विभाग आणि AI कंपनी ॲन्थ्रोपिक यांच्यातील तणाव वाढला आहे. पेंटागॉनने अलीकडेच ॲन्थ्रोपिकला सप्लाय-चेन धोका घोषित करून सरकारी कंत्राटदारांना लष्करी कामांमध्ये तिचे तंत्रज्ञान वापरण्यापासून रोखले होते. मसुदा नियमांनुसार: कॅनडामध्ये भारतीय वंशाच्या इन्फ्लुएन्सर नॅन्सी ग्रेवालची हत्या, आईचा आरोप- 18 वेळा चाकूने वार, जुन्या वादामुळे हल्ला भारतीय वंशाच्या सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर नॅन्सी ग्रेवाल यांची कॅनडात चाकूने भोसकून हत्या करण्यात आली. ही घटना मंगळवारी संध्याकाळी विंडसरजवळ घडली. नॅन्सीच्या आई शिंदर पाल ग्रेवाल यांचा आरोप आहे की, हल्लाखोरांनी त्यांच्या मुलीवर 18 वेळा चाकूने हल्ला केला आणि तिची हत्या केली. कुटुंबाच्या म्हणण्यानुसार, हा हल्ला जुन्या वादातून करण्यात आला. कुटुंबीयांचे म्हणणे आहे की, नॅन्सी मूळची लुधियाना जिल्ह्यातील नरंग गावची रहिवासी होती. ती कॅनडात एका रुग्णाला भेटायला गेली होती. घराबाहेर पडताच काही अज्ञात हल्लेखोरांनी तिच्यावर हल्ला केला. आईने आरोप केला की, हल्लाखोरांनी अशा ठिकाणी ही घटना घडवून आणली जिथे सीसीटीव्ही कॅमेरे नव्हते, यावरून स्पष्ट होते की हा हल्ला पूर्वनियोजित होता. कुटुंबाच्या म्हणण्यानुसार, नॅन्सीचा वाद एका गुरुद्वाराशी संबंधित काही लोकांशी सुरू होता. आरोप आहे की तिने गुरुद्वाराच्या रेशन चोरीचा मुद्दा उपस्थित केला होता आणि तिथे कॅमेरे बसवण्यासाठी मदत केली होती. तिच्या आईचे म्हणणे आहे की याच वादामुळे तिला धमक्या मिळू लागल्या होत्या. 45 वर्षीय नॅन्सी ग्रेवाल व्यवसायाने नर्स होती आणि दोन कंपन्यांमध्ये काम करत होती, जिथे ती अनेकदा 16 तासांपर्यंत शिफ्ट करत असे.
नेपाळमध्ये सार्वत्रिक निवडणुकीची मतमोजणी सुरू आहे. 165 जागांसाठी सुरुवातीचे कल हाती आले आहेत. रॅपर आणि काठमांडूचे माजी महापौर बालेन शाह यांचा राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्ष (RSP) सर्वात मोठा पक्ष म्हणून उदयास आला आहे. RSP ने आतापर्यंत 23 जागा जिंकल्या आहेत, तर 95 जागांवर आघाडीवर आहे. हा पक्ष अवघ्या 4 वर्षांपूर्वी पत्रकार राहिलेल्या रवी लामिछाने यांनी स्थापन केला होता. तर, माजी पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांच्या CPN-UML पक्षाने आतापर्यंत फक्त 1 जागा जिंकली आहे, तर 12 जागांवर ते आघाडीवर आहेत. केपी ओली स्वतः झापा-5 जागेवर बालेन शाह यांच्यापेक्षा 25 हजार मतांनी मागे आहेत. त्यांना फक्त 10 हजार मते मिळाली आहेत, तर बालेन शाह यांना 39 हजारांहून अधिक मते मिळाली आहेत. ओली यांनी झापा-5 जागेवरून 2017 आणि 2022 च्या निवडणुका जिंकल्या होत्या. गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये झालेल्या हिंसक निदर्शनांनंतर 5 मार्च रोजी झालेल्या निवडणुकीत 58% लोकांनी मतदान केले. मतमोजणी पूर्ण होण्यासाठी 3 ते 4 दिवस लागण्याची शक्यता आहे. निवडणूक आयोगाने सांगितले आहे की, 9 मार्चपर्यंत मतमोजणी पूर्ण करण्याचा प्रयत्न केला जाईल. नेपाळ निवडणुकीचे आतापर्यंतचे निकाल… नेपाळ निवडणुकीशी संबंधित 3 फोटो… नेपाळमधील सार्वत्रिक निवडणुकांच्या निकालांच्या घोषणेदरम्यान शुक्रवारी राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्षाचे (RSP) समर्थक निवडणूक आयोगाबाहेर पक्षाचे निवडणूक चिन्ह 'घंटा' वाजवताना. घंटा हे RSP चे निवडणूक चिन्ह आहे.
अमेरिकेतील न्याय विभागाने कुख्यात लैंगिक गुन्हेगार जेफ्री एपस्टीनशी संबंधित नवीन कागदपत्रे जारी केली आहेत. एफबीआयला दिलेल्या मुलाखतीत महिलेने दावा केला की एपस्टीनने तिची भेट डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशी घडवून आणली होती. ट्रम्प यांनी तिचे लैंगिक शोषण केले. तेव्हा ती अल्पवयीन होती. ही पाने यापूर्वी जारी करण्यात आली नव्हती. एफबीआयने महिलेच्या दाव्यांशी संबंधित 4 मुलाखती घेतल्या होत्या. परंतु सुरुवातीच्या प्रकाशनात फक्त एका मुलाखतीचा सारांश दिसला, ज्यात महिलेने एपस्टीनविरुद्ध आरोप सांगितले होते. बाकीच्या तीन मुलाखती गायब झाल्याने प्रश्न उपस्थित केले जात होते. अधिकाऱ्यांनी आता सांगितले की, त्यांना चुकून ‘डुप्लिकेट’ मानून थांबवण्यात आले होते. नंतर पुनरावलोकन केले असता, ही गोष्ट चुकीची असल्याचे निष्पन्न झाले. ट्रम्प यांची फाईल दाबल्याचा आरोप अमेरिकेतील विरोधी डेमोक्रॅटिक पक्षाचे नेते एपस्टीनशी संबंधित कागदपत्रे हाताळण्याच्या पद्धतीवरून ट्रम्प सरकारवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत आहेत. त्यांचा आरोप आहे की ट्रम्प प्रशासनाने एपस्टीन चौकशीशी संबंधित अशी माहिती दडपली, ज्यामुळे ट्रम्प यांना नुकसान होऊ शकले असते. हाऊसच्या एका समितीने ॲटर्नी जनरल पाम बॉन्डी यांना नोटीस बजावण्याच्या बाजूने मतदान केले. त्यांना न्यायालयात उत्तर द्यावे लागेल. महिलेचा आरोप - एपस्टीन आणि ट्रम्प यांनी तिचे लैंगिक शोषण केले एपस्टीन फाइल्समध्ये ट्रम्पचे नाव 38 हजारांहून अधिक वेळा नोंदवले आहे. रेकॉर्डमध्ये 1990 च्या दशकात एपस्टीनच्या खाजगी विमानातून 7-8 प्रवासांचा उल्लेख आहे. ट्रम्पच्या मार-ए-लागो क्लबच्या गेस्ट लिस्टमध्येही त्यांचा समावेश आहे. तपासात समोर आले की लैंगिक शोषणाचे नेटवर्क अमेरिकेपर्यंत मर्यादित नव्हते. एपस्टीनने संघटित मानवी तस्करीचे नेटवर्क तयार केले. एपस्टीन फाइल्समध्ये आतापर्यंत 15 देशांतील श्रीमंत व्यक्ती, नेते आणि आंतरराष्ट्रीय व्यक्तिमत्त्वांची नावे समोर आली आहेत. ट्रम्पने आरोप खोटे ठरवले ट्रम्पने एपस्टीनशी संबंधित सर्व आरोपांमध्ये कोणत्याही चुकीच्या कामाचा इन्कार केला आहे. यापूर्वी न्याय विभागानेही म्हटले होते की जारी केलेल्या काही कागदपत्रांमध्ये ट्रम्प यांच्या विरोधात “खोटे आणि सनसनाटी दावे” आहेत. तर, विरोधी डेमोक्रॅटिक नेत्यांनी ट्रम्प सरकारवर आरोप केला आहे की त्यांनी एपस्टीन चौकशीशी संबंधित काही माहिती लपवण्याचा प्रयत्न केला, जी ट्रम्प यांच्यासाठी हानिकारक ठरू शकली असती. आता तारखांमध्ये संपूर्ण प्रकरण १४ वर्षांच्या मुलीने केली होती पहिली तक्रार २००५: फ्लोरिडामधील ३० मुलींनी दिले होते जबाब फ्लोरिडामध्ये १४ वर्षांच्या मुलीच्या आईने तक्रार दाखल केली की एपस्टीनने मसाजच्या बहाण्याने लैंगिक शोषण केले. तपासात ३० अल्पवयीन मुलींचे जबाब मिळाले. २००६-०८: राहत देणारे एकोस्टा नंतर मंत्री झाले यूएस ॲटर्नी ऑफिसने एपस्टीनला फेडरल खटल्यातून वाचवणारी ‘प्ली डील’ दिली. त्याला १३ महिन्यांची हलकी शिक्षा आणि दिवसा बाहेर काम करण्याची परवानगी मिळाली. या डीलला मंजुरी देणारे अभियोजक ॲलेक्स एकोस्टा नंतर २०१७ मध्ये ट्रम्प यांच्या पहिल्या कार्यकाळात श्रम मंत्री बनले. 2009-15: कारागृहातून बाहेर आला, नेटवर्क सक्रिय करारानंतर एपस्टीन सक्रिय राहिला. ‘लॉलीटा एक्सप्रेस’, खाजगी बेटाशी संबंधित गतिविधींचे पुरावे एजन्सींकडे वाढत गेले, परंतु कोणतीही निर्णायक कारवाई झाली नाही. 2017-18: #मीटू आंदोलनामुळे पुन्हा उघडले प्रकरण #मीटू आंदोलनानंतर पीडितांच्या साक्षी आणि तपासामुळे एपस्टीनचे प्रभावशाली संपर्क उघड झाले. 2019: फेडरल अटक आणि तुरुंगात संशयास्पद मृत्यू न्यूयॉर्कमध्ये सेक्स-ट्रॅफिकिंगच्या आरोपाखाली अटक झाली. एक महिन्यानंतर मेट्रोपॉलिटन करेक्शनल जेलमध्ये संशयास्पद परिस्थितीत मृत्यू, अधिकृतपणे आत्महत्या असल्याचे सांगितले. 2020-26: आता न्यायालयाच्या आदेशाने फाईल्स जारी... अमेरिकन न्यायालयाच्या आदेशानुसार आणि एपस्टीन फाईल्स ट्रान्सपरन्सी ॲक्ट अंतर्गत 30 लाख पाने जारी झाली, जागतिक तपास सुरू झाला.
इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्त्रायल हल्ल्याचा आज आठवा दिवस आहे. इस्त्रायली आणि अमेरिकन सैन्याने शुक्रवारीही इराणच्या महत्त्वाच्या ठिकाणांवर क्षेपणास्त्रे डागली. इराणचे इस्त्रायल आणि आखाती देशांमधील अमेरिकन लष्करी तळांवर तसेच इतर ठिकाणीही हल्ले सुरू आहेत. 28 फेब्रुवारी रोजी सुरू झालेल्या या युद्धात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामनेई यांचा मृत्यू झाला होता. अमेरिका-इस्त्रायलने तीन दिवसांत 5000 हून अधिक बॉम्ब टाकले आहेत. यामुळे इराणमध्ये 1200 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे. 15 फोटोंमध्ये, हल्ल्यानंतरची परिस्थिती… इराणचे हल्ले इराणने मध्य इस्रायलमध्ये गोळे डागले. यामुळे अनेक ठिकाणी आग लागली. मदत आणि बचाव पथके घटनास्थळी काम करताना दिसली. अमेरिका-इस्रायलचे इराणवरील हल्ले इस्रायलचे लेबनॉनमधील हल्ले बेरूतच्या दक्षिण उपनगरांमध्ये लोकांना जे वाहन मिळेल, त्याने ते घर सोडून जात आहेत. अनेक लोक लोडिंग वाहन, ट्रक, कारमधून जाताना दिसले. दुबईत बाजार रिकामे इटलीच्या संसदेत ट्रम्प यांचा विरोध
अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण युद्धाचा आज आठवा दिवस आहे. दरम्यान, रशिया युद्धादरम्यान इराणला गुप्तचर मदत देत असल्याची बातमी आहे. मॉस्कोने इराणला मध्यपूर्वेतील अमेरिकन युद्धनौका आणि लष्करी विमानांच्या स्थानाशी संबंधित माहिती पुरवली. वॉशिंग्टन पोस्टने तीन अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या हवाल्याने सांगितले आहे की, रशिया इराणला अशी लक्ष्यीकरण गुप्तचर माहिती देत आहे, ज्यामुळे तो अमेरिकन लष्करी तळांना लक्ष्य करू शकेल. अहवालात म्हटले आहे की, गेल्या आठवड्यात अमेरिका आणि इस्त्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यानंतर इराणी सैन्याची अमेरिकन तळांचा शोध घेण्याची क्षमता कमकुवत झाली आहे. त्यानंतर तो रशियाची मदत घेत आहे.दुसरीकडे, मॉस्कोनेही म्हटले आहे की इराण आणि रशियाचे अधिकारी संपर्कात आहेत, तथापि, रशिया तेहरानला गुप्तचर किंवा लष्करी मदत देत आहे की नाही याबद्दल काहीही सांगितले नाही. इराणची युद्धनौका भारतात थांबली इराणची एक युद्धनौका IRIS लावन भारताच्या कोची बंदरावर थांबली आहे. एएनआयने सरकारी सूत्रांच्या हवाल्याने सांगितले की, 28 फेब्रुवारी रोजी तांत्रिक बिघाड झाल्यानंतर इराणने भारताकडे मदत मागितली होती. भारताने 1 मार्च रोजी जहाजाला कोचीमध्ये डॉक करण्याची परवानगी दिली आणि त्यानंतर 4 मार्च रोजी ते बंदरगाहवर पोहोचले. जहाजाचे 183 क्रू सदस्य सध्या कोचीमधील भारतीय नौदलाच्या सुविधांमध्ये थांबले आहेत. IRIS लावन अलीकडेच भारतात आयोजित इंटरनॅशनल फ्लीट रिव्ह्यू (IFR) 2026 आणि मिलान 2026 या नौदल सरावात सहभागी झाला होता, जे 15 ते 25 फेब्रुवारी दरम्यान आयोजित करण्यात आले होते. यापूर्वी अमेरिकेने भारतातून परतणाऱ्या IRIS देना या इराणी युद्धनौकेवर श्रीलंकेजवळ हल्ला करून ती बुडवली होती. या हल्ल्यात 87 इराणी नौसैनिक मारले गेले. इराणी युद्धनौकेवरील हल्ल्याचा व्हिडिओ… इस्रायल-इराण युद्धाचे महत्त्वाचे अपडेट्स इस्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाची छायाचित्रे…
नेपाळमध्ये सार्वत्रिक निवडणुकीची मतमोजणी सुरू आहे. 58 जागांवर आलेल्या सुरुवातीच्या कलांमध्ये, रॅपर आणि काठमांडूचे महापौर राहिलेल्या बालेन शाह यांच्या राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्षाने 45 जागांवर आघाडी घेतली आहे. तर गगन थापा यांचा पक्ष नेपाळी काँग्रेस 5 जागांवर आघाडीवर आहे. दुसरीकडे, माजी पंतप्रधान केपी ओली यांच्या कम्युनिस्ट पक्षाने 4 जागांवर आघाडी घेतली आहे. केपी ओली स्वतः झापा-5 जागेवर काठमांडूचे माजी महापौर बालेन शाह यांच्यापेक्षा सुमारे 1100 मतांनी मागे आहेत. गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये झालेल्या हिंसक निदर्शनांनंतर गुरुवारी झालेल्या निवडणुकीत 60% पेक्षा जास्त लोकांनी मतदान केले. मतांची मोजणी पूर्ण होण्यास 3 ते 4 दिवस लागण्याची शक्यता आहे. निवडणूक आयोगाने सांगितले आहे की 9 मार्चपर्यंत मतमोजणी पूर्ण करण्याचा प्रयत्न केला जाईल. तथापि, प्रत्यक्ष निवडणुकीच्या 165 जागांचे निकाल मतमोजणी सुरू झाल्यानंतर 24 तासांच्या आत जाहीर केले जाऊ शकतात. सर्व 275 जागांची मोजणी पूर्ण होण्यास आणखी दोन ते तीन दिवस लागू शकतात. या निवडणुकीत बालेन शाह आणि गगन थापा यांना पंतप्रधानपदाचे प्रमुख दावेदार मानले जात आहे. नेपाळ निवडणुकीशी संबंधित फोटो… मतदान अधिकारी शुक्रवारी सकाळी मतांची मोजणी करताना. नेपाळ निवडणुकीशी संबंधित अपडेट्स वाचण्यासाठी खाली दिलेल्या लाईव्ह लिंकवर क्लिक करा…
इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्त्रायल हल्ल्याचा आज सातवा दिवस आहे. इस्त्रायली आणि अमेरिकन सैन्याने शुक्रवारीही इराणच्या महत्त्वाच्या ठिकाणांवर क्षेपणास्त्रे डागली. इराणचे इस्त्रायल आणि आखाती देशांमधील अमेरिकन लष्करी तळांवर तसेच इतर ठिकाणीही हल्ले सुरू आहेत. 28 फेब्रुवारी रोजी सुरू झालेल्या या युद्धात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामनेई यांचा मृत्यू झाला आहे. अमेरिका-इस्त्रायलने तीन दिवसांत 5000 हून अधिक बॉम्ब टाकले आहेत. यामुळे इराणमध्ये 1200 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे. 15 फोटोंमध्ये पहा, हल्ल्यानंतरची परिस्थिती… अझरबैजानवर इराणचा हल्ला युद्धाच्या दरम्यान नवीन सुरुवात स्फोटांच्या दरम्यान उत्सव भीती आणि लाचारी युद्धाने झालेली वाताहत इराणी युद्धनौकेवर अमेरिकेचा हल्ला पहिल्यांदाच PrSM क्षेपणास्त्राचा वापर कुठे समर्थन तर कुठे विरोध
अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण युद्धाचा आज सातवा दिवस आहे. इराणने गुरुवारी बहरीनच्या सरकारी तेल रिफायनरी BAPCO वर क्षेपणास्त्राने हल्ला केला. यामुळे रिफायनरीच्या एका युनिटला आग लागली. मात्र, नंतर आग विझविण्यात आली. बहरीनच्या राष्ट्रीय संचार केंद्राच्या माहितीनुसार, BAPCO एनर्जीची ही रिफायनरी देशाच्या पूर्वेकडील किनाऱ्यावर असलेल्या सित्रा बेटावर आहे. हे राजधानी मनामाच्या दक्षिणेला येते. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, या घटनेत कोणीही जखमी झाल्याची माहिती नाही आणि रिफायनरीचे कामकाज सामान्यपणे सुरू आहे. सध्या हल्ल्यामुळे झालेल्या नुकसानीचे मूल्यांकन केले जात आहे. हा हल्ला अशा वेळी झाला आहे, जेव्हा अमेरिका आणि इस्त्रायलच्या हल्ल्यानंतर इराणने आखाती प्रदेशात प्रतिहल्ला तीव्र केला आहे. प्रदेशात वाढत्या तणावामुळे ऊर्जा प्रकल्पांना लक्ष्य केल्याने जागतिक तेल बाजारावरही परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. बहरीनच्या रिफायनरीवर इराणच्या क्षेपणास्त्र हल्ल्याचा व्हिडिओ…. इस्त्रायल-इराण युद्धाशी संबंधित मोठे अपडेट्स ट्रम्प म्हणाले- इराणने माझ्याशिवाय सर्वोच्च नेता निवडू नये अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, इराणने त्यांच्याशिवाय नवीन सर्वोच्च नेता निवडू नये. त्यांनी सांगितले की, नवीन नेत्याच्या निवडीमध्ये अमेरिकेची भूमिका आवश्यक आहे आणि अमेरिकेच्या सहभागाशिवाय असे करणे वेळेचा अपव्यय ठरेल. एक्सिओस (Axios) ला दिलेल्या मुलाखतीत ट्रम्प म्हणाले की, जर इराणने अमेरिकेला सामील करून न घेता नवीन सर्वोच्च नेता निवडला, तर त्याला काही अर्थ राहणार नाही. ट्रम्प यांनी असेही म्हटले की, अली खामेनेई यांचा मुलगा मुजतबा खामेनेई याला संभाव्य उत्तराधिकारी मानले जात आहे, परंतु ते (ट्रम्प) हे स्वीकारणार नाहीत. त्यांनी (ट्रम्प यांनी) इशारा दिला की, जर नवीन नेत्यानेही जुन्या नेतृत्वाचे धोरण सुरू ठेवले, तर अमेरिका आणि इराण यांच्यात येत्या वर्षांत पुन्हा संघर्ष होऊ शकतो. ट्रम्प म्हणाले की, अमेरिकेला असा नेता हवा आहे जो इराणमध्ये शांतता आणि स्थिरता आणू शकेल. भारताने खामेनेई यांच्या निधनावर शोक व्यक्त केला भारताने प्रथमच इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या निधनावर शोक व्यक्त केला आहे. भारत सरकारच्या वतीने परराष्ट्र सचिव विक्रम मिसरी यांनी गुरुवारी नवी दिल्लीतील इराण दूतावासात जाऊन खामेनेई यांच्या निधनाबद्दल संवेदना व्यक्त केल्या. त्यांनी कंडोलन्स बुक (शोक पुस्तिका) वर स्वाक्षरी करून श्रद्धांजली वाहिली. खामेनेई यांच्या निधनानंतर जगभरातील अनेक देशांकडून शोक संदेश पाठवले जात आहेत. इस्त्राईल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित छायाचित्रे…
अमेरिका, इस्रायलच्या विनाशकारी हल्ल्यांनंतर, इराण युद्ध प्रादेशिक सीमा ओलांडून जागतिक लष्करी संकटात रूपांतरित होताना दिसत आहे. इराणच्या लष्करी व सरकारी संरचनांवर वाढत्या हल्ल्यांदरम्यान, तुर्कीकडे डागलेले क्षेपणास्त्र व नाटोचा तीव्र प्रतिसाद हे सूचित करतो की हा संघर्ष मध्य पूर्वेपुरता मर्यादित राहणार नाही. दरम्यान, कॅनडासारख्या देशांच्या वाढत्या तयारीमुळे जग एका मोठ्या संघर्षाकडे जात असल्याची भीती बळावली आहे. स्पेनसह अनेक देशांनी या संघर्षापासून स्वतःला दूर केले आहे. विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की ही “मूक तटस्थता” फार काळ शक्य होणार नाही. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत तणाव वाढत असताना, या देशांना राजनैतिक वा लष्करी कारवाई करण्यास भाग पाडले जाईल. मोजतबा सैनिकांसोबत दारूगोळा घेऊन जात अयातुल्ला खामेनी यांच्या निधनानंतर, त्यांचा मुलगा मोजतबा इराणचा सर्वोच्च नेता होण्याची शक्यता आहे. इराण-इराक युद्धादरम्यान, त्यांनी जवळजवळ १० महिने आपली शाही ओळख लपवून ठेवली, सर्वोच्च नेत्याच्या मुलाऐवजी सामान्य सैनिक म्हणून दारूगोळा वाहून नेण्यासारखी कामे केली. त्यांनी एकदा लिहिले होते की शहीद झालो तर त्यांना सामान्य सैनिकांसोबत पुरले पाहिजे. १९८५ मध्ये, ते काही काळासाठी बेपत्ता झाले, परंतु त्यांना सुरक्षित आढळले. जागतिक लष्करी जमवाजमव... युद्धात कोण ओढले गेले पाक-सौदी अरेबिया संरक्षण करार: संरक्षण करारानुसार, सौदी अरेबियावर हल्ला झाल्यास पाकिस्तानला लष्करी मदत देण्यास बांधील आहे. इराणने सौदी तेल क्षेत्रांना लक्ष्य केल्यानंतर इस्लामाबादवर आता या लढाईत उडी घेण्याचा तीव्र दबाव आहे. ५ दिवसांचा विध्वंस: १,२०० मृत्यू, १३ देश प्रभावित इराणमध्ये सुरू असलेल्या भीषण युद्धाच्या पहिल्या पाच दिवसांतच झालेल्या विनाशाचा आकडा ४.३५ ट्रिलियन डॉलर्सपेक्षा जास्त झाला आहे. विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की सुरुवातीच्या अहवालांवर आधारित हा फक्त एक किमान अंदाज आहे, तर प्रत्यक्ष नुकसान आणि मानवी हानी वाईट असू शकते. नाटो देशांची भूमिका होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत जलवाहतूक स्वातंत्र्य पुनर्संचयित करणे हे राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी आवश्यक असल्याचे ब्रिटनचे मत आहे. मध्य पूर्वेतील ऊर्जा हितसंबंध व लेबनॉनशी संबंधांमुळे फ्रान्स संघर्षात ओढला जात आहे. जर्मनी आखातातील एलएनजीवर अवलंबून आहे. कॅनडाच्या वाढत्या हालचाल कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी यांनी म्हटले की सध्या कोणताही देश या प्रमाणात होणाऱ्या जागतिक संघर्षापासून पूर्णपणे दूर राहू शकत नाही. ते म्हणाले, “आम्ही मित्र राष्ट्रांना मदत करण्यास मागेपुढे पाहणार नाही.” सुरक्षा पायाभूत सुविधा कमकुवत करण्यावर लक्ष केंद्रित अमेरिका इराणच्या नौदल तळांना, क्षेपणास्त्र तळांना व ड्रोन नेटवर्कला लक्ष्य करत आहे. इस्रायलचे लक्ष इराणी नेतृत्व व सुरक्षा पायाभूत सुविधा कमकुवत करण्यावर असल्याचे वृत्त आहे. हल्ल्यांमध्ये तेहरान व तआसपासच्या भागांचे सर्वाधिक नुकसान झाले आहे.
नेपाळमध्ये सार्वत्रिक निवडणुकीसाठी सकाळी 7 ते सायंकाळी 5 वाजेपर्यंत मतदान झाले. मध्यरात्री 12 वाजेपासून मतमोजणी सुरू होईल. निवडणूक आयोगाच्या माहितीनुसार, दुपारपर्यंत 60% मतदान झाले. दुर्गम भागांमध्ये अजूनही मतदान सुरू आहे. अंतिम आकडेवारी लवकरच जाहीर केली जाईल. यापूर्वी पंतप्रधान सुशीला कार्की यांनी काठमांडूमधील धापासी येथील मतदान केंद्रावर मतदान केले होते. त्या म्हणाल्या की, आता त्यांची भूमिका पूर्ण झाली आहे. त्या म्हणाल्या की, ही निवडणूक देशाचे भविष्य ठरवणारी आहे. नेपाळमधील निवडणुकीकडे जगातील अनेक देशांचे लक्ष आहे, कारण सप्टेंबर 2025 मध्ये तरुणांच्या हिंसक निदर्शनांनंतर ही पहिली सार्वत्रिक निवडणूक आहे. तेव्हा तत्कालीन पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांचे सरकार कोसळले होते. ओलींच्या राजीनाम्यानंतर नेपाळच्या माजी सरन्यायाधीश सुशीला कार्की यांच्या नेतृत्वाखाली अंतरिम सरकार स्थापन झाले, जे आता निवडणुका घेत आहे. या निवडणुकीत काठमांडूचे माजी महापौर बालेन शाह, केपी शर्मा ओली आणि गगन थापा यांना पंतप्रधानपदाचे प्रमुख दावेदार मानले जात आहे. नेपाळ निवडणुकीशी संबंधित 5 छायाचित्रे…
नेपाळमध्ये सार्वत्रिक निवडणुकीसाठी मतदान सुरू झाले आहे. या निवडणुकांवर जगातील अनेक देशांचे लक्ष आहे, कारण सप्टेंबर 2025 मध्ये तरुणांच्या हिंसक निदर्शनांनंतर ही पहिली सार्वत्रिक निवडणूक आहे. तेव्हा तत्कालीन पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांचे सरकार कोसळले होते. ओलींच्या राजीनाम्यानंतर नेपाळच्या माजी सरन्यायाधीश सुशीला कार्की यांच्या नेतृत्वाखाली अंतरिम सरकार स्थापन झाले, जे आता निवडणुका घेत आहे. या निवडणुकीत काठमांडूचे माजी महापौर बालेन शाह, केपी शर्मा ओली आणि गगन थापा यांना पंतप्रधानपदाचे प्रमुख दावेदार मानले जात आहे. 24 तासांत निकाल लागतील निवडणुकीत एकूण 65 राजकीय पक्ष रिंगणात आहेत. मतदान संपताच मतमोजणी सुरू होईल. पुढील 24 तासांत निकाल समोर येतील अशी अपेक्षा आहे. मतदान 5 मार्च रोजी सकाळी 7 वाजता (भारतीय वेळेनुसार सकाळी 6:45 वाजता) सुरू झाले. देशभरातील 23 हजारांहून अधिक मतदान केंद्रांवर सायंकाळी 5 वाजेपर्यंत मतदान केले जाईल. सुमारे 1.9 कोटी मतदारांनी निवडणुकीसाठी नोंदणी केली आहे. यापैकी सुमारे 8 लाख तरुण पहिल्यांदा मतदान करतील. नेपाळमध्ये मतदानाचे किमान वय 18 वर्षे आहे. नोव्हेंबर 2022 च्या मागील संसदीय निवडणुकीच्या तुलनेत यावेळी सुमारे 10 लाख अधिक मतदारांची नोंदणी झाली आहे. युवा आंदोलनानंतर राजकारणात लोकांची रुची वाढली आहे. नेपाळमध्ये मतदान कसे होते?नेपाळमध्ये 2015 पासून मिश्र (मिक्स्ड) निवडणूक प्रणाली लागू आहे. या अंतर्गत संसदेच्या एकूण 275 जागांपैकी 165 खासदार थेट जनतेद्वारे निवडले जातात. म्हणजेच, या जागांवर लोक आपल्या क्षेत्रातील उमेदवाराला मतदान करून निवडतात. उर्वरित 110 जागा आनुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणालीने भरल्या जातात. यामध्ये राजकीय पक्षांना देशभरात जेवढ्या टक्केवारीने मते मिळतात, त्याच प्रमाणात त्यांना संसदेत जागा मिळतात आणि पक्ष आपल्या खासदारांना नामनिर्देशित करतात. बालेन शाह आणि गगन थापा यांच्यात लढत तज्ज्ञांनुसार, या निवडणुकीद्वारे काठमांडूमध्ये प्रभाव निर्माण करण्याची स्पर्धा सुरू आहे. भारत आणि चीन यांच्यामध्ये अडकलेल्या नेपाळमध्ये अमेरिकाही आपला प्रभाव वाढवत आहे. भारताला ओली पुन्हा पंतप्रधान होऊ नयेत असे वाटते, असे मानले जाते. GenZ आंदोलनानंतर ओलींची लोकप्रियता कमी झाली आहे. त्यांच्या CPN-UML पक्षाला या निवडणुकीत जास्त जागा मिळताना दिसत नाहीत. जर ओलींच्या पक्षाची कामगिरी खराब राहिली तर पंतप्रधानपदासाठी थेट लढत नेपाळी काँग्रेसचे गगन थापा आणि राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्षाचे बालेन शाह यांच्यात होऊ शकते. नेपाळी काँग्रेसचे भारतासोबत जुने आणि चांगले संबंध आहेत. हा पक्ष नेपाळ-चीन व्यापारी संबंधांबाबत, विशेषतः बीआरआय प्रकल्पांच्या कर्जाबाबत सावध असतो. याच कारणामुळे हा पक्ष अमेरिका आणि पाश्चात्त्य देशांनाही पसंत आहे. तर बालेन शाह यांच्यासोबत काम करणे थोडे कठीण असू शकते, कारण त्यांना अधिक भावनिक आणि अनपेक्षित नेते मानले जाते. भारताच्या नाराजीचे कारण हे देखील होते की, जेव्हा शाह काठमांडूचे महापौर होते, तेव्हा त्यांनी आपल्या कार्यालयात 'ग्रेटर नेपाळ'चा नकाशा लावला होता. त्यांनी काही भारतीय चित्रपटांवर बंदी घालण्याचाही प्रयत्न केला होता. शाह यांनी स्वतःला असा नेता म्हणून सादर केले आहे जो कोणत्याही देशाच्या प्रभावाखाली नाही. त्यामुळेच त्यांनी चीनला भेट देण्याचे आमंत्रण नाकारले होते. मात्र, ते ज्या राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्षाशी संबंधित आहेत, तो पक्ष भारताच्या अधिक जवळचा मानला जातो.
ग्रीक पौराणिक कथांमध्ये एक मार्मिक कथा सांगितली जाते. अपोलो देवता खेळाखेळात एक डिस्क फेकतो. ते चुकून प्रिन्स हयासिंथसवर धडकताे आणि त्यांचा मृत्यू होतो. अपोलोच्या अश्रूंपासून आणि हयासिंथसच्या रक्ताच्या थेंबांपासून ‘हयासिंथ’ म्हणून ओळखले जाणारे एक सुंदर फूल फुलते. या कथेपासून प्रेरित होऊन अमेरिकेत ‘हयासिंथ फेलोशिप’ क्लबची स्थापना झाली. कोणीही याचे सदस्य होऊ इच्छित नाही. एखाद्याच्या हातून अनवधानाने कोणाचा जीव गेला आहे त्यांच्यासाठी हा आधार गट आहे. गटातील सदस्य म्हणतात, “अशा घटनेनंतर कुटुंब आणि मित्र त्यांना त्याबद्दल बोलण्यापासून रोखतात. ते हे रहस्य दशकांपासून लपवून ठेवतात. परंतु “कर्माच्या शिक्षेची’ भीती त्यांना सतावते. एका माणसाने सांगितले की अपघातापासून तो “अर्धे आयुष्य’ जगत आहे. अपघाताच्या तारीखेची पडछाया त्याच्या वाढदिवसावर पडते. अपराधीपणाची भावना दैनंदिन जीवनात झोपेवर, कामावर आणि नातेसंबंधांवर दिसते. ही वेदना अनेकदा एकट्याने सहन केली जाते. कारण समाज अशा लोकांबद्दल फारशी सहानुभूती दाखवत नाही. अपराधीपणाची भावना इतकी खोलवर आहे की एका २५ वर्षीय पुरूषाच्या हातून एका मुलीचा बोट अपघातात मृत्यू झाला. या घटनेच्या चार आठवड्यांनंतर या तरुणाने आत्महत्या केली. मरण्यापूर्वी त्याने तिच्या अंत्यसंस्काराचा खर्च भागवण्यासाठी आपले सर्व सामान विकले. शारीरिक दुखापतीपेक्षा मानसिक परिणाम अधिक खोलवर आहे. अनेक लोक त्यांच्या भावना गमावतात. एका माणसाला वर्षानुवर्षे झोपेत झटके येत होते. जणू तो ब्रेक लावण्याचा प्रयत्न करत आहे असे वाटत होते. कायदेशीर लढाई जखमा आणखी खोलवर जातात. दरवर्षी, संयुक्त राष्ट्रात १ लाख ‘चुकीच्या मृत्यू’चे खटले दाखल केले जातात. वकील न्यायालयात त्यांचे बचाव युक्तिवाद सादर करतात तेव्हा त्यांना स्वतःबद्दल घृणा वाटू लागते. १८ व्या वर्षी मद्यपान करून गाडी चालवताना अपघातात सामील एक कृष्णवर्णीय माणूस शिक्षा भोगल्यानंतरही पैसे वाचवू शकला नाही. अमेरिकेत दर १८ मिनिटांनी रस्ते अपघातात एका व्यक्तीचा मृत्यू होतो. २०२४ मध्ये अशा अपघातांमध्ये ३९ हजार मृत्यू झाले. समजून घेणे महत्त्वाचे : एक छोटी चूकही जग उद्ध्वस्त करणारी हा गट समुपदेशन आणि कायदेशीर सल्ल्याद्वारे या “जिवंत मृतदेहांना’ समाजाच्या मूळ प्रवाहात आणण्याचा प्रयत्न केला जातो. संस्थापक रेव्हरंड ख्रिस म्हणाले, आम्हाला फक्त एवढेच वाटते की एका क्षणाची चूक एखाद्याचे जग उद्ध्वस्त करू शकते, हे जगाने समजून घ्यावे. गट दरमहा फोन संभाषणे आयोजित करतो. आध्यात्मिक समुपदेशन करतो. त्यामुळे या लोकांना आधार, आपलेपणा वाटतो.
इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्त्रायल हल्ल्याचा आज सहावा दिवस आहे. इस्त्रायली आणि अमेरिकन सैन्याने गुरुवारीही इराणच्या महत्त्वाच्या ठिकाणांवर क्षेपणास्त्रे डागली. इराणचे इस्त्रायल आणि आखाती देशांमधील अमेरिकन लष्करी तळांवर तसेच इतर ठिकाणीही हल्ले सुरू आहेत. 28 फेब्रुवारी रोजी सुरू झालेल्या या युद्धात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामेनी यांचा मृत्यू झाला आहे. अमेरिका-इस्त्रायलने तीन दिवसांत 2000 हून अधिक बॉम्ब टाकले आहेत. यामुळे इराणमध्ये 800 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे, ज्यात 176 मुलांचा समावेश आहे. 23 फोटोंमध्ये पहा, हल्ल्यानंतरची परिस्थिती… अमेरिकन PrSM क्षेपणास्त्राने हल्ला युद्धनौकेवर अमेरिकन हल्ला न्यायाची मागणी इस्त्रायलने इराणी क्षेपणास्त्र पाडले हल्ल्यांच्या दरम्यान सण, प्रार्थना हल्ल्यांच्या दरम्यान संदेश युद्धाच्या दरम्यानची सक्ती हल्ल्यांमध्ये वारसा नष्ट आप्तस्वकीयांसाठी शोक युद्धाचा विरोध क्षेपणास्त्र हल्ला इस्त्रायलवरील हल्ल्याची छायाचित्रे इराणवरील हल्ल्याची छायाचित्रे हे चित्र इराणी हवाई क्षेत्राचे आहे. ते यूएस सेंट्रल कमांडने जारी केले आहे. अमेरिकेच्या हल्ल्यात ते उद्ध्वस्त झाले.
पुढच्या वेळी समजा तुम्ही काचेच्या दरवाजाला धडकले, स्वतःच्याच पायात पाय अडकून पडले किंवा योगा क्लासमध्ये चुकून गॅस बाहेर पडला, तर चेहरा लाल करण्याऐवजी स्वतःवर हसून घ्या. नवीन संशोधन सांगते की, अशा परिस्थितीत ‘ह्युमर’ (विनोद) शोधणे तुम्हाला इतरांच्या नजरेत अधिक मनमिळाऊ आणि विश्वासार्ह बनवते. लोक तुम्हाला अधिक आपुलकी असलेला आणि सक्षम माणूस मानतात. कॉर्नेल युनिव्हर्सिटीच्या एससी जॉन्सन स्कूल ऑफ बिझनेसच्या असिस्टंट प्रोफेसर ओवुल सेजर यांच्या मते, ‘अशा चुका ज्यामुळे कोणाचे नुकसान होत नाही, त्यावर स्वतःच हसणे हे ‘इम्प्रेशन मॅनेजमेंट’ची एक उत्तम पद्धत आहे. जेव्हा तुम्ही स्वतःची चूक मान्य करून आधी स्वतः हसता तेव्हा लोक तुम्हाला जज करण्याऐवजी स्वतःशी जोडून घेतात. यामुळे त्या ठिकाणचा तणाव संपून जातो.’ स्वतःवर हसणे प्रत्येक वेळी योग्य नाही : तज्ज्ञ या संशोधनात तज्ज्ञांनी असा इशाराही दिला आहे की, स्वतःवर हसणे तेव्हाच योग्य वाटते जेव्हा तुमच्या चुकीमुळे कोणाला इजा पोहोचत नाही, जर तुम्ही घसरून पडल्यामुळे एखाद्या सहकाऱ्याचे हाड मोडले असेल किंवा तुम्ही एखाद्या चुकीच्या महिलेला गरोदरपणाच्या शुभेच्छा दिल्या असतील तर तिथे हसणे तुम्हाला ‘असंवेदनशील’ सिद्ध करेल. स्टडीमध्ये ३ हजार लोकांवर केले ६ वेगवेगळे प्रयोग हा अभ्यास ‘जर्नल ऑफ पर्सनालिटी अँड सोशल सायकॉलॉजी’मध्ये प्रसिद्ध झाला आहे. सेजर व त्यांच्या टीमने ३ हजारहून अधिक लोकांवर ६ प्रयोग केले. त्यांना अशा घटना दाखवल्या, जिथे एखादी व्यक्ती ग्लास पाडते किंवा चुकीच्या व्यक्तीला हात हलवून अभिवादन करते. संशोधनाचा निष्कर्ष असा निघाला की, ज्या लोकांनी आपल्या चुकीवर घाबरण्याऐवजी विनोद केला, त्यांना आपुलकी आणि क्षमतेच्या निकषावर उच्च रेटिंग मिळाले. लोक तुमची चूक ५०% कमी नोटीस करतात प्रोफेसर सेजर आणि कालेब वॉरेन यांच्या मते, आपल्याला वाटते की पूर्ण जग आपली चूक पाहत आहे, परंतु तुम्ही जेवढा विचार करता त्यापेक्षा ५०% कमी लोक तुमच्या चुकीकडे लक्ष देतील. याला स्पॉटलाइट इफेक्ट म्हटले जाते.
इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांना मशहदमध्ये दफन केले जाईल. मात्र, दिवस-तारीख निश्चित नाही. इराणच्या सरकारी वृत्तसंस्था फार्सनुसार, खामेनी यांना इमाम रजा (अलैहिस्सलाम) यांच्या दर्ग्याजवळ दफन केले जाईल. खामेनी यांचा जन्मही मशहदमध्येच 1939 मध्ये झाला होता. इराणच्या पुढील सर्वोच्च नेत्याची घोषणा खामेनी यांना दफन केल्यानंतरच केली जाईल. मंगळवारी बातमी आली होती की कोममधील असेंब्ली ऑफ एक्सपर्ट्सने सर्वोच्च नेत्याच्या निवडीसाठी मतदान केले आहे. असेंब्ली ऑफ एक्सपर्ट्समध्ये 88 सदस्य असतात, जे देशाच्या सर्वोच्च नेत्याची निवड करतात. खरं तर, 28 फेब्रुवारी रोजी अमेरिका-इस्रायलच्या हल्ल्यात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांचा मृत्यू झाला होता. तेव्हापासून पद रिक्त आहे. मात्र, इराणी विरोधी पक्षाशी संबंधित इराण इंटरनॅशनलचा दावा आहे की, असेंब्ली ऑफ एक्सपर्ट्सने IRGC च्या दबावाखाली खामेनी यांचा मुलगा मोजतबा यांना पुढील सर्वोच्च नेता म्हणून निवडले आहे. दरम्यान, इस्त्रायली लष्कराने (IDF) दावा केला आहे की, शनिवारपासून आतापर्यंत इस्रायली हवाई हल्ल्यांमध्ये 300 हून अधिक इराणी बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र लाँचर नष्ट केले आहेत. युद्धात इराणचे नुकसान... इस्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित चित्रे… भास्कर कार्टूनिस्टच्या दृष्टिकोनातून इराण-इस्रायल आणि अमेरिका युद्ध…
इराणचे सर्वोच्च नेते आयतुल्लाह अली खामेनी यांचा शनिवारी इस्रायलच्या हवाई हल्ल्यात मृत्यू झाला. हा हल्ला तेहरानमधील पास्चर स्ट्रीटजवळील त्यांच्या कार्यालयावर झाला, जिथे ते अनेक मोठ्या इराणी नेत्यांसोबत बैठक करत होते. या हल्ल्यात इस्रायलने कार्यालयावर 30 क्षेपणास्त्रे टाकली होती, ज्यात खामेनेई यांच्यासोबत 40 अधिकारीही मारले गेले. इस्रायलने अनेक वर्षांपासून या हल्ल्याची तयारी केली होती. त्यांच्या मोसाद आणि युनिट 8200 या गुप्तचर संस्थांनी तेहरानमधील जवळपास सर्व ट्रॅफिक कॅमेऱ्यांमध्ये घुसखोरी केली होती. या कॅमेऱ्यांची छायाचित्रे एन्क्रिप्ट करून तेल अवीव आणि दक्षिण इस्रायलमधील सर्व्हरवर पाठवली जात होती. अमेरिकेची गुप्तचर संस्था सीआयएनेही या ऑपरेशनमध्ये मदत केली. यात एक खास कॅमेरा होता, कारण त्यातून वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचे अंगरक्षक आणि चालक त्यांच्या खाजगी गाड्या कुठे पार्क करतात हे कळत होते. इस्रायलने इराणच्या फोन टॉवर्सना हॅक केले होते या कॅमेऱ्यांमुळे इस्रायलला अधिकाऱ्यांबद्दल बरीच माहिती मिळाली, जसे की त्यांचे घर कुठे आहे, ते कधी ड्युटीवर येतात, कोणता मार्ग वापरतात आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे ते कोणत्या नेत्याचे संरक्षण करतात किंवा कोणाला घेऊन जातात. याला गुप्तचर विभागात 'पॅटर्न ऑफ लाईफ' म्हणतात.ही माहिती इस्रायलला खामेनीच्या हत्येसाठी खूप उपयुक्त ठरली. हा एकमेव मार्ग नव्हता. इस्रायल आणि सीआयएने अनेक प्रकारची गुप्त माहिती गोळा केली होती. इस्रायलने पाश्चर स्ट्रीटजवळील मोबाईल फोन टॉवर्सनाही हॅक केले, जेणेकरून हल्ल्याच्या वेळी फोन व्यस्त दिसतील आणि सुरक्षा पथकाला कोणताही इशारा मिळणार नाही. इस्रायली अधिकाऱ्याला इराणच्या कानाकोपऱ्याची माहिती इस्रायलच्या एका गुप्तचर अधिकाऱ्याने सांगितले की, त्यांना तेहरानची माहिती जेरुसलेमइतकीच चांगली आहे. जेव्हा तुम्हाला एखाद्या ठिकाणाची इतकी चांगली माहिती असते, तेव्हा तिथली कोणतीही छोटीशी गडबडही लगेच लक्षात येते. हे सर्व इस्रायलच्या युनिट 8200 (सिग्नल इंटेलिजन्स), मोसादच्या मानवी स्त्रोतांकडून आणि लष्करी गुप्तचर विभागाच्या डेटावरून झाले. त्यांनी सोशल नेटवर्क ॲनालिसिस नावाच्या गणितीय पद्धतीचा वापर करून अब्जावधी डेटा पॉइंट्सची छाननी केली आणि नवीन लक्ष्ये शोधली. इस्त्रायलमध्ये लक्ष्यित गुप्तचर यंत्रणा खूप महत्त्वाची आहे, जर कोणाला मारण्याचा निर्णय घेतला गेला, तर ती गुप्तचर यंत्रणा ते पूर्ण करण्यासाठी सज्ज होते. खामेनी म्हणाले होते- माझ्या मृत्यूने काही फरक पडत नाही खामेनीची हत्या हा एक राजकीय निर्णय होता, केवळ तंत्रज्ञानाचा चमत्कार नव्हता. जेव्हा सीआयए आणि इस्त्रायलला कळले की शनिवारी सकाळी खामेनी त्यांच्या कार्यालयात बैठक घेत आहेत आणि अनेक मोठे नेते त्यांच्यासोबत आहेत, तेव्हा त्यांना ही खूप चांगली संधी वाटली. युद्ध सुरू झाल्यानंतर त्यांना शोधणे कठीण झाले असते, कारण ते बंकरमध्ये लपून बसले असते. खामेनी हिजबुल्लाहचा नेता हसन नसरल्लाहसारखे लपून राहत नव्हते. नसरल्लाह अनेक वर्षांपासून बंकरमध्ये राहत होता, पण खामेनी यांनी कधीकधी सार्वजनिकपणे सांगितले होते की त्यांच्या मृत्यूने काही फरक पडत नाही.
इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्त्रायल हल्ल्याचा आज पाचवा दिवस आहे. इस्त्रायली आणि अमेरिकन सैन्याने मंगळवारीही इराणच्या महत्त्वाच्या ठिकाणांवर क्षेपणास्त्रे डागली. इराणनेही इस्त्रायलवर प्रतिहल्ले केले. त्याने आखाती देशांमधील अमेरिकन लष्करी तळ उद्ध्वस्त केल्याचा दावाही केला. शनिवारी सुरू झालेल्या या युद्धात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामेनी यांचा मृत्यू झाला आहे. अमेरिका-इस्त्रायलने तीन दिवसांत 2000 हून अधिक बॉम्ब टाकले आहेत. यामुळे इराणमध्ये 787 लोकांचा मृत्यू झाला आहे, ज्यात 176 मुलांचा समावेश आहे. 20 फोटोंमध्ये, हल्ल्यानंतरची परिस्थिती… हल्ल्यांदरम्यान सण, प्रार्थना हल्ल्यांच्या दरम्यानचा संदेश युद्धाच्या दरम्यानची सक्ती हल्ल्यांमध्ये वारसा संपला आपल्या लोकांसाठी शोक युद्धाला विरोध क्षेपणास्त्र हल्ला इस्त्रायलवरील हल्ल्याची छायाचित्रे इराणवरील हल्ल्याची छायाचित्रे हे चित्र इराणी हवाई क्षेत्राचे आहे. ते यूएस सेंट्रल कमांडने जारी केले आहे. अमेरिकेच्या हल्ल्यात ते उद्ध्वस्त झाले.
अमेरिका-इराण युद्धाच्या चौथ्या दिवशी दोन्ही बाजूंनी हल्ले झाले. अमेरिका-इस्त्रायलच्या जेट्सने तेहरानमध्ये सुमारे १३० किमी दक्षिणेला पवित्र शहर कोममधील मजलिस ए खोबरेगॉनची इमारत उद््ध्वस्त केली. या ठिकाणी ८८ धर्मगुरू खामेनीई यांचा उत्तराधिकारी असलेल्या सर्वोच्च नेत्याच्या निवडीसाठी जमले होते. मात्र हल्ल्यावेळी इमारतीत एकही धर्मगुरू नव्हता. मात्र यात काही धर्मगुरूंचा मृत्यू झाल्याची अनधिकृत सुत्रांची माहिती आहे. सोमवारी रात्री उशिरा जेट्सने तेहरानमधील मजमा-ए-मसलाहत-ए-निजामची इमारत उद््ध्वस्त केली. इराणमध्ये नवा नेता निवडीच्या हालचालींना अमेरिकेकडून दिलेले हे आव्हान मानले जाते. दरम्यान, मंगळवारी रात्री अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प म्हणाले की, इराणशी चर्चेची वेळ आता निघून गेली आहे. इस्त्रायलने आम्हाला हल्ल्यासाठी मदत मागितली नव्हती. आम्हीच त्यांच्या मदतीला आलो आहोत. कारण, इराण हल्ला करणार असल्याची माहिती आमच्याकडे होती. दरम्यान, यापूर्वी अमेरिकेच्या लष्करी तळांना लक्ष्य करणाऱ्या इराणने पहिल्यांदाच रियाधमधील अमेरिकन दूतावासावर हल्ला केला, पण त्यात मोठी हानी झाली नाही. 1. पेट्रोल-डिझेल-घरगुती गॅस; देशात सध्या ५० दिवसांचा कच्चा तेल आणि ३० दिवसांचा एलपीजी साठा आहे. जर युद्ध चालू राहिले तर कच्च्या तेलाच्या किमती १०० डॉलर प्रति बॅरलपेक्षा जास्त होतील.2. खत: खत कारखान्यांसाठी एलएनजी हे मुख्य इंधन आहे. त्याच्या टंचाईमुळे अन्न सुरक्षेला धोका निर्माण झाला आहे आणि सरकारी तिजोरीवर १९ अब्ज डॉलर्स (सुमारे १.७५ लाख कोटी रुपये) अतिरिक्त अनुदानाचा भार पडणार आहे.3. एफएमसीजी; पारले सारख्या दिग्गज एफएमसीजी कंपन्यांच्या मते, जर क्रूड तेलाचे दर १०० डॉलर्सपेक्षा जास्त झाले तर पॅकेजिंग आणि लॉजिस्टिक्सचा खर्च उचलणे अशक्य होईल, त्यामुळे सामान्य माणसांसाठी या वस्तूंचे दर वाढू शकतात.4. तांदूळ: भारत बासमती तांदळाची ७०% निर्यात आखाती देशांमध्ये करतो. केआरबीएल (इंडिया गेट) आणि एलटी फूड्स (दावत) सारख्या प्रमुख कंपन्या सध्या ‘वेट अँड वॉच’च्या भूमिकेत.5. चहा निर्यात: २०२५ मध्ये भारताच्या एकूण चहा निर्यातीपैकी ४१% (११४.५ दशलक्ष किलो) यूएई आणि इराणसारख्या देशांचा वाटा होता. शिपिंग लाइन्सनी सध्या कार्गो थांबवले आहे, त्यामुळे देयके आणि शिपमेंट दोन्हीही अनिश्चितेच्या गर्तेत. आनंदाचे क्षण.. संकटग्रस्त दुबईहून मुंबईत आलेली महिला आप्तेष्टांना भेटून आनंदी. दोन दिवसांत सुमारे ६०० भारतीय दुबई- यूएईहून परत आले. चार दिवसांत किती नुकसान: ६ अमेरिकी सैनिक, १२ इस्त्रायली नागरिकांचा मृत्यू. तीन अमेरिकी विमान पाडले. तेहरानस्थित यूनेस्को हेरिटेज साइट गोलेस्तान पॅलेसचेही नुकसान. चार दिवसांत किती नुकसान: इराणी रेड क्रेसेंटच्या माहितीनुसार, इराणमध्ये ७८७ हून अधिक लोकांचा मृत्यू. इराणच्या ११ युद्धनौका आतापर्यंत बुडवल्याचा अमेरिकेचा दावा.ऑपरेशन एपिक फ्यूरीनुसार, २० हून अधिक शहरांवर २ हजार ठिकाणी बॉम्बहल्ले. यात इराणच्या काही अण्वस्त्र तळांचाही समावेश. यात इराणचे ५ सैनिक मारले गेले आहेत. भास्कर एक्सप्लेनर इराण युद्ध कधीपर्यंत चालेल याबाबत अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प व इस्रायली पंतप्रधान नेतन्याहू यांची भिन्न मते आहेत. ‘इराणविरुद्धच्या कठोर हल्ल्यांचा पुढचा टप्पा अद्याप बाकी आहे,’ असे सांगून ट्रम्प ५ आठवड्यांची मुदत देतात. तर नेतन्याहू हे वर्षानुवर्षे चालणारे अंतहिन युद्ध नसावे असे सांगतात.इस्रायलला भीती वाटते, इराणपेक्षा कमकुवत असलेल्या इराकमध्ये अमेरिका ९ वर्षे अडकली होती. बाजारपेठ ते एफएमसीजी... कुठे काय परिणाम होतील युद्धाच्या चारच दिवसांत आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचे दर साडेतीन टक्के तर चांदीचे दर ११ टक्क्यांपर्यंत घटले. क्रूड ऑइल १४ टक्क्यांनी महागले. होर्मुझच्या जलमार्गात अडथळे आल्याने कच्च्या तेलाच्या किमतीत प्रति बॅरल १५ डॉलर्सची तत्काळ वाढ झाल्यास देशाची वित्तीय तूट नियंत्रणाबाहेर जाऊ शकते. केंद्रीय पेट्रोलियममंत्री हरदीप पुरी यांनी मात्र भारताकडे इंधनाचे आणखी स्त्रोत असल्याचा दावा केला आहे. आज सेन्सेक्समध्ये मोठे परिणाम शक्य अमेरिका, इस्रायल आणि इराण युद्धाच्या भूमिकेवर बुधवारी सकाळपर्यंत ठाम राहिले तर सेन्सेक्स आणि निफ्टी लक्षणीय घसरणीसह उघडतील. मंगळवारी रात्री गिफ्ट निफ्टी निर्देशक थोडासा सकारात्मक झाला होता. तो पहाटे २:३० वाजेपर्यंत सुरु असतो. त्याच्या वाटचाल कशी होते त्यावर पुढचे अवलंबून. - अंबरीश बालिगा, बाजार विश्लेषक इराणचे दोन लक्ष्य, अरब देश अन् होर्मुझ समुद्रमार्ग अरब देशांवरील हल्ले अमेरिका आणि इस्रायलला युद्ध थांबवण्यास भाग पाडण्यासाठी आहेत, अन्यथा त्यांची संपूर्ण अर्थव्यवस्था कोसळेल. होर्मुझचा मार्ग बंद करणे हा इराणचा मास्टरस्ट्रोक असेल. त्यामुळे तेल किमती वाढतील. इराण क्षेपणास्त्र साठा जपून दीर्घ युद्धासाठी सज्ज.” - केपी फाबियान, इराणमध्ये भारताचे राजदूत होते.
इराण युद्धाच्या पाचव्या दिवशी, माजी सर्वोच्च नेते अली खामेनी यांचे पुत्र मोजतबा खामेनी यांची नवीन सर्वोच्च नेते म्हणून निवड करण्यात आली आहे. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, ८८ धर्मगुरूंचा समावेश असलेल्या तज्ञांच्या सभेने त्यांची निवड केली. २८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका-इस्रायल हल्ल्यात अली खामेनी यांचा मृत्यू झाला. सुरक्षेच्या कारणास्तव, मतदान दूरस्थपणे घेण्यात आले. तज्ञांच्या सभेचे कोणतेही औपचारिक सत्र आयोजित केलेले नाही. यापूर्वी, पुढील सर्वोच्च नेते पुढील आठवड्यात निवडले जातील असे वृत्त होते. दरम्यान, अमेरिकेचा दावा आहे की त्यांनी आतापर्यंत इराणमधील जवळपास २००० ठिकाणांवर हल्ले केले आहेत. अमेरिकन आर्मी सेंट्रल कमांडचे प्रमुख ब्रॅड कूपर म्हणाले की, या कारवाईत ५०,००० हून अधिक सैनिक आणि अंदाजे २०० लढाऊ विमानांचा समावेश आहे. कोममधील असेंब्लीच्या इमारतीवर हल्ला इस्रायलने मंगळवारी कोम शहरात असेंब्ली ऑफ एक्सपर्ट्सच्या इमारतीवर हवाई हल्ला केला आहे. याचा उद्देश नवीन सर्वोच्च नेत्याच्या निवडीची प्रक्रिया थांबवणे हा होता. मात्र, घटनास्थळी कोणीही उपस्थित नव्हते. हल्ल्यात इमारत पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाली. नवीन सर्वोच्च नेत्याच्या निवडीसाठी येथे धार्मिक गुरु जमले असावेत अशी इस्रायलला शंका होती. इमारतीवरील हल्ल्यानंतरचा व्हिडिओ… युद्धात इराणचे नुकसान... इस्त्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित छायाचित्रे… इराणच्या सरकारी माध्यमांनी क्षेपणास्त्र प्रक्षेपणाचे नवीन फुटेज जारी केले आहे.
इराण-इस्रायल आणि अमेरिका यांच्यातील युद्धात अडकलेल्या देशांतील सामान्य लोकांचे जीवन संघर्षात जात आहे. प्रत्येक स्फोटानंतर पुढचा टप्पा कुठे असेल, या भीतीच्या सावटाखाली ते जगत आहेत. तेहरानचे रहिवासी कमरान म्हणतात की, तीन दिवसांपासून शहरावर सतत हल्ले होत आहेत. त्यांनी सांगितले की, सोमवारी उशिरा संध्याकाळी इस्रायली सैन्याच्या इशाऱ्यानंतर जोरदार धमाके झाले, ज्यामुळे खिडक्या हादरल्या आणि लोक घाबरून घराबाहेर आले. मीनाने सांगितले की, तिच्या घराजवळील एका कार्यालयीन इमारतीवर झालेल्या हल्ल्यात खिडक्या आणि दरवाजे उखडले गेले. कशीतरी रात्र सुखरूप जावी, यासाठीच आम्ही प्रार्थना करत होतो. करजचे रहिवासी हुसैन यांनी सांगितले की, रात्रभर झालेल्या बॉम्बफेकीदरम्यान त्यांनी १७ धमाके मोजले. त्यांनी सांगितले की इंटरनेट बंद आहे आणि लोक घरात रेशन जमा करत आहेत, कारण पुढे काय होईल काहीच माहित नाही. परीक्षा देण्यासाठी परतलो, पण पुन्हा अडकलो..ही स्थिती भयानक काश्मीरमधील फैजान नबी इराणमध्ये वैद्यकीय शिक्षण घेतो. तो परीक्षांसाठी परत आला, ज्या रद्द झाल्या. घरी परतण्याची चिंता आहे. तो म्हणाला, “यावेळी वातावरण जून २०२५ पेक्षाही भयावह आहे.” स्फोटाने प्लास्टर कोसळले, विद्यार्थिनी इराणमध्ये अडकली तेहरानमध्ये अडकलेल्या भारतीय विद्यार्थिनीच्या वडिलांनी भारत सरकारकडे मदतीची मागणी केली. दिल्लीतील शकील अहमद यांना मुलीने सांगितले की, स्फोटानंतर हॉस्टेलचे छताचे प्लॅस्टर कोसळले. खामेनींच्या मृत्यूवर मौन का? सोनिया-राहुलने केला प्रश्न काँग्रेस संसदीय पक्षाच्या अध्यक्षा सोनिया गांधी यांनी मोदी सरकारच्या परराष्ट्र धोरणाच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आणि इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामेनी यांच्या मृत्यूवर त्यांनी घेतलेले मौन निष्प्रभ ठरवले. त्यांनी संसदेत या मुद्द्यावर खुली चर्चा करण्याची मागणी केली. त्यानंतर काँग्रेस नेते आणि संसदेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी म्हणाले की, अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेले हल्ले आणि इराणने इतर देशांवर केलेले हल्ले यांचा निषेध केला पाहिजे. सरकारचे मौन हा जागतिक प्रतिष्ठेला धक्का आहे. तेल अवीव: बंकरमध्ये पार्टी, प्रत्येक स्फोटानंतर आनंदोत्सवपुरीम हा इस्रायलमध्ये एक उत्सव आहे. तेल अवीव येथील २८ वर्षीय मॅक्सिम ग्रीन म्हणाला की, सायरन वाजू लागल्यावर तो हवाई हल्ल्यापासून बचावासाठी असलेल्या आश्रयाकडे धावला. “चार मजल्यांखाली, मॉलच्या पार्किंग बेसमेंटमध्ये, बरेच लोक पोशाख घालून उत्सव साजरा करत होते,” ग्रीन म्हणाला. मला माझ्या सिनेगॉगच्या व्हॉट्सअॅप ग्रुपवरून या पार्टीबद्दल कळले. प्रत्येक स्फोटानंतर, शांततेचा क्षण असतो, नंतर लोक पुन्हा उत्सव साजरा करण्याचा प्रयत्न करतात, परंतु यावर्षी, आनंदासोबत भीतीही वाटत आहे. जीव कोंडणारी शांतता अमेरिका-इस्रायलने इराणच्या मिनाब येथील एका प्राथमिक शाळेवर केलेल्या हल्ल्यात १८५ हून अधिक मुलींचा मृत्यू झाला. या घटनेच्या निषेधार्थ लोक रस्त्यावर उतरले आहेत. यादरम्यान एका शोकाकुल पित्याने म्हटले, ‘त्या लहान मुली होत्या, ज्यांना झोपण्यापूर्वी फक्त एक गोष्ट हवी असायची. पण आता त्या थडग्यातील थंड आणि गुदमरून टाकणाऱ्या शांततेत निजल्या आहेत. त्यांचे हसणे कायमचे शांत झाले आहे. अमेरिकी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प किमान ५ युद्धे थांबवल्याचा दावा करत शांततेच्या नोबेल पुरस्काराची मागणी करतात. मात्र, जानेवारी २०२५ पासून त्यांनी आतापर्यंत ९ देश आणि सागरी क्षेत्रांमध्ये लष्करी कारवाईचे आदेश दिले आहेत. हे देश आणि क्षेत्र पुढीलप्रमाणे आहेत - इराण, सोमालिया, इराक, येमेन, सीरिया, नायजेरिया, व्हेनेझुएला, कॅरिबियन समुद्र आणि पूर्व प्रशांत महासागर. अमेरिकेत अलर्ट अमेरिकी गुप्तचर विभागाने लहान गटांच्या घुसखोरीचा किंवा इंटरनेट ठप्प करण्याच प्रयत्न केला जाईल, असा इशारा दिला. दुबईमध्ये राहणारी होफिट गोलन म्हणाली की तिला आकाशात दिसणारी क्षेपणास्त्रे पाहून विश्वास बसत नव्हता. होफिट म्हणाली. “आम्हाला येथे सुरक्षित वाटत होते, पण गेल्या तीन दिवसांत परिस्थिती बदलली आहे. एकदा, तर माझ्या डोक्यावरच स्फोट झाले,
नेपाळमध्ये ५ मार्च रोजी होणारी संसदीय निवडणूक यावेळी प्रदीर्घ काळ वर्चस्व गाजवलेले पक्ष आणि बदलाचे आश्वासन देणाऱ्या नवीन राजकीय शक्तींमधील मुकाबला ठरणार आहे. गतवर्षी सप्टेंबरमधील आंदोलनानंतर आता तरुण आणि शहरी मतदार ‘कुलीन राजकीय वर्ग’ आणि अस्थिरतेला पर्याय शोधत आहेत. नवीन शक्तींमध्ये राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्ष आघाडीवर आहे. हा पक्ष सुधारणा, भ्रष्टाचारविरोधी पावले, अधिक उत्तरदायित्वाचे आश्वासन देत आहे. विश्लेषकांच्या मते, तो संसदेतील सर्वात मोठा पक्ष म्हणून उभा राहू शकतो. पारंपारिक पक्षांमध्ये नेपाळी काँग्रेस, सीपीएन-यूएमएल आणि नेपाळी कम्युनिस्ट पार्टी प्रबळ मानले जात आहेत. नेपाळी काँग्रेस आणि यूएमएलला सत्ताविरोधी लाटेचा सामना करावा लागणार असला, तरी त्यांचे देशव्यापी जाळे मजबूत आहे. जागांच्या वाट्यानुसार काँग्रेस दुसऱ्या, यूएमएल तिसऱ्या स्थानी राहू शकतात. प्रचंड यांच्या नेतृत्वाखालील एनसीपी चौथ्या स्थानासाठी राजेशाही समर्थक राष्ट्रीय प्रजातंत्र पक्ष नेपाळ सोबत स्पर्धेत राहण्याची शक्यता आहे. देशात मागील निवडणूक ३ वर्षांपूर्वी झाली होती. गेल्या २० वर्षांत १५ सरकारे स्थापन झाली आहेत. कामगार संस्कृती, उज्यालो नेपाळवर एक नजर निवडणूक आयोगाचे प्रवक्ते राम प्रसाद भंडारी यांच्या मते, आयोगाकडे नोंदणीकृत ११४ पक्षांपैकी केवळ ६८ पक्ष ५ मार्चच्या निवडणुकीत उतरत आहेत. २७५ सदस्यीय प्रतिनिधी सभेत कोणत्याही एका पक्षाला स्पष्ट बहुमत मिळण्याची अपेक्षा नाही. मधेश प्रांतावर आधारित प्रादेशिक पक्ष आपल्या बालेकिल्ल्यात चांगली कामगिरी करू शकतात आणि जर राष्ट्रीय पक्ष बहुमतापासून दूर राहिले, तर नंतरच्या युती चर्चेत त्यांची भूमिका निर्णायक ठरू शकते. हार्क साम्पांग यांचा श्रम संस्कृती पक्ष आणि कुलमान घिसिंग यांचा उज्यालो नेपाळ पक्ष सुशासनावर भर देत आहे. युतीच्या विस्तारामुळे ते आपले वर्चस्व अधिक मजबूत करू शकतात. काठमांडू येथील त्रिभुवन विद्यापीठातील राज्यशास्त्राचे प्राध्यापक डॉ. गेहेंद्र लाल मल्ला यांच्या मते, आरएसपीकडे योग्य गती आहे आणि ती चांगली कामगिरी करू शकते, परंतु ही लढत मनोरंजक असेल. ते म्हणाले, “सध्या असे दिसते की कोणताही पक्ष स्पष्ट बहुमत मिळवू शकणार नाही.”
इस्त्रायल-इराण युद्धाचा आज चौथा दिवस आहे. इराणचे सर्वोच्च नेते खामेनी यांच्या मृत्यूच्या निषेधार्थ भारतातील शिया समुदाय सातत्याने निदर्शने करत आहे. जम्मू-काश्मीरमधील श्रीनगर आज सलग दुसऱ्या दिवशी बंद आहे. सोमवारी येथे आंदोलकांनी गोंधळ घातला होता. सुरक्षा दलांनी लाठीचार्ज आणि अश्रुधुराचा वापर करून जमावाला पांगवले होते. काही लोकांना अटकही करण्यात आली. महिलांनीही निदर्शने केली होती. पंतप्रधान मोदींनी सोमवारी भारतीय समुदायाच्या लोकांच्या सुरक्षेबाबत गेल्या 48 तासांत आखाती देशांच्या अनेक प्रमुखांशी चर्चा केली. सर्वात आधी त्यांनी इस्त्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू आणि यूएईचे अध्यक्ष शेख मोहम्मद बिन जायद अल नाहयान यांच्याशी बोलणे केले. दरम्यान, सोमवारी रात्री उशिरा यूएईमधून 4 विमाने दिल्ली, मुंबई, चेन्नई आणि बेंगळुरूला पोहोचली. अबू धाबीमध्ये अडकलेल्या भारतीयांनी देशात परतल्यावर सुटकेचा निःश्वास टाकला. एका प्रवाशाने सांगितले की, अबू धाबीमध्ये आमच्या हॉटेलजवळच स्फोट झाले. भारत सरकारने सर्व राज्यांना भडकाऊ भाषणांसाठी सतर्क राहण्याचे निर्देश दिले. इंडिगो एअरलाइन आज सौदी अरेबियातील जेद्दा येथून हैदराबाद, मुंबई, दिल्ली आणि अहमदाबादसाठी 10 विशेष विमाने उडवणार आहे. त्याचबरोबर, एअर इंडिया एक्सप्रेस मस्कटसाठी उड्डाणे सुरू करत आहे. यादरम्यान, अबू धाबीची एतिहाद, दुबईची एमिरेट्स आणि फ्लायदुबईने निवडक उड्डाणे सुरू केली आहेत. अबू धाबी विमानतळावरून एतिहादची 15 विमाने इस्लामाबाद, पॅरिस, ॲमस्टरडॅम, मुंबई, कैरो, लंडनसाठी रवाना झाली. अबू धाबीहून भारतात परतलेले लोक, 5 फोटो इस्त्राईल-इराण युद्धाचा जगभरातील देशांवर होणारा परिणाम जाणून घेण्यासाठी खालील ब्लॉग वाचा…
इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्रायल हल्ल्याचा आज चौथा दिवस आहे. इस्रायली आणि अमेरिकन सैन्याने सोमवारी रात्री इराणच्या महत्त्वाच्या ठिकाणांवर क्षेपणास्त्रे डागली. इराणनेही इस्रायलवर प्रतिहल्ले केले. त्याने आखाती देशांमधील अमेरिकन लष्करी तळ उद्ध्वस्त केल्याचा दावाही केला. शनिवारी सुरू झालेल्या या युद्धात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामेनी यांचा मृत्यू झाला आहे. अमेरिका-इस्रायलने तीन दिवसांत 2000 हून अधिक बॉम्ब टाकले आहेत. यात इराणमध्ये सुमारे 600 लोकांनी जीव गमावला आहे. 20 फोटोंमध्ये पहा, हल्ल्यानंतरची परिस्थिती… आखाती देशांमध्ये इराणचे हल्ले आणि परिणामांची छायाचित्रे... कुवैतने चुकून अमेरिकेची फायटर जेट्स पाडली बेरुतमधील इस्रायलच्या हल्ल्याची छायाचित्रे इस्रायलने इराणवर पुन्हा क्षेपणास्त्रे डागली इस्रायलमधील हल्ल्याचे फोटो 1 मार्च: अमेरिका-इस्रायलच्या इराणवरील हल्ल्याची 3 छायाचित्रे
इस्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाचा आज चौथा दिवस आहे. यादरम्यान, इराणमधून आलेल्या दोन ड्रोनने सौदी अरेबियातील रियाध येथील अमेरिकन दूतावासावर हल्ला केला. फॉक्स न्यूजच्या वृत्तानुसार, या घटनेत कोणतीही जीवितहानी झाली नाही. दरम्यान, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अमेरिकन नागरिकांना मध्यपूर्वेतून लवकरात लवकर बाहेर पडण्यास सांगितले आहे. ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, इराणवर अजून सर्वात मोठा हल्ला बाकी आहे. त्यांनी सोमवारी व्हाईट हाऊसमध्ये दिलेल्या निवेदनात म्हटले की, इराणसोबतचे युद्ध 4-5 आठवडे चालू शकते, परंतु गरज पडल्यास त्याहून अधिक काळही मोहीम सुरू राहील. ट्रम्प यांच्या मते, अमेरिकन सैन्य सध्या इराणमध्ये मोठ्या प्रमाणावर लष्करी कारवाई करत आहे. अमेरिकेकडे जगातील सर्वात मोठे सैन्य आहे आणि त्याचा वापर केला जात आहे. ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, इराणने अणुकार्यक्रम पुन्हा सुरू न करण्याच्या अमेरिकेच्या इशाऱ्याकडे दुर्लक्ष केले. ते म्हणाले की, इराणचा अणुकार्यक्रम धोकादायक बनत होता. इराणमध्ये ५५५ ठार, ७४० जखमी अल-जझीराच्या वृत्तानुसार, अमेरिका आणि इस्रायलने आतापर्यंत इराणच्या १००० हून अधिक ठिकाणांवर हल्ले केले आहेत. या दरम्यान, सुरुवातीच्या ३० तासांत २००० हून अधिक बॉम्ब टाकण्यात आले आहेत. यामध्ये आतापर्यंत ५५५ लोकांचा मृत्यू झाला आहे, तर ७०० हून अधिक लोक जखमी झाले आहेत. २८ फेब्रुवारी रोजी सुरू झालेल्या या लढाईच्या पहिल्या दिवशी झालेल्या बॉम्ब हल्ल्यात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी मारले गेले होते. याव्यतिरिक्त, रविवारी ३ अमेरिकन सैनिक मारले गेले होते. इस्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित ५ फोटो…
पंतप्रधान मोदी आणि कॅनेडियन पंतप्रधान मार्क कार्नी यांच्यात सोमवारी सकाळी हैदराबाद हाऊसमध्ये भेट झाली. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले - भारत आणि कॅनडा यांच्यात गुंतवणूक-व्यापार करारावर चर्चा झाली आहे. दोन्ही देशांमध्ये अनेक क्षेत्रांसाठी सामंजस्य करार (MOU) करण्यात आला आहे. यामुळे दोन्ही देशांमध्ये रोजगाराच्या नवीन संधी निर्माण होतील. कॅनडा भारताला युरेनियम देणार पंतप्रधान मोदी म्हणाले - नागरी अणुऊर्जेमध्ये, आम्ही युरेनियमच्या दीर्घकालीन पुरवठ्यासाठी एक ऐतिहासिक करार केला आहे. याव्यतिरिक्त, आम्ही लहान मॉड्यूलर रिअॅक्टर्स आणि प्रगत रिअॅक्टर तंत्रज्ञानाच्या विकासावर सहकार्य करू. कृषी, कृषी तंत्रज्ञान आणि अन्नसुरक्षेत मूल्यवर्धन करणे हे देखील आमच्या उद्दिष्टांमध्ये समाविष्ट आहे. पंतप्रधानांनी पश्चिम आशियातील इराण युद्धाबाबत सांगितले - पश्चिम आशियातील तणावामुळे भारताला चिंता आहे. भारताला जगात शांतता आणि स्थिरता हवी आहे. प्रत्येक समस्येचे निराकरण चर्चेतून काढले पाहिजे. पंतप्रधानांनी पुढे म्हटले - आम्ही यावर सहमत आहोत की दहशतवाद, उग्रवाद आणि कट्टरता केवळ आपल्या दोन्ही देशांसमोरच नव्हे, तर संपूर्ण मानवतेसमोर गंभीर आव्हाने आहेत. जागतिक शांतता आणि स्थिरतेसाठी या धोक्यांना सामोरे जाण्यासाठी आपले घनिष्ठ सहकार्य आवश्यक आहे. सध्याच्या विविध मुद्द्यांवर भारताची भूमिका स्पष्ट आहे. भारतात भारत-कॅनडा पल्स प्रोटीन उत्कृष्टता केंद्र स्थापन केले जाईल. संरक्षण आणि सुरक्षा क्षेत्रात वाढते सहकार्य आपल्या सखोल परस्पर विश्वास आणि परिपक्व संबंधांचे प्रतीक आहे. आम्ही संरक्षण उद्योग, सागरी क्षेत्र जागरूकता आणि लष्करी देवाणघेवाण वाढवण्यासाठी काम करू. याच उद्देशाने आम्ही आज भारत-कॅनडा संरक्षण संवाद (डिफेन्स डायलॉग) स्थापित करण्याचा निर्णय घेतला आहे. 10 वर्षांचा युरेनियम पुरवठा करार पंतप्रधान कार्नी यांच्या या दौऱ्याचा सर्वात मोठा उद्देश भारत-कॅनडा दरम्यान 10 वर्षांचा युरेनियम पुरवठा करार आहे. हा करार सुमारे 3 अब्ज डॉलरचा असू शकतो असे सांगितले जात आहे. कॅनडा हा जगातील दुसरा सर्वात मोठा युरेनियम उत्पादक देश आहे. भारत आणि कॅनडा यांच्यात 2013 मध्ये अणुसहकार्य करार लागू झाला होता, त्यानंतर कॅनडाने भारताला युरेनियमचा पुरवठा सुरू केला होता. भारत आपल्या वेगाने वाढणाऱ्या अणुऊर्जा क्षेत्रासाठी अधिक युरेनियम खरेदी करू इच्छितो. पंतप्रधान कार्नी यांच्या भारत दौऱ्याशी संबंधित 4 छायाचित्रे… उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्यासोबत कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी. कॅनडा भारतात गुंतवणुकीला प्रोत्साहन देत आहे भारत सध्या जगातील सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या मोठ्या अर्थव्यवस्थांपैकी एक आहे. कॅनडाच्या सरकारी आकडेवारीनुसार, दोन्ही देशांमधील वार्षिक व्यापार 21 अब्ज डॉलरपेक्षा जास्त आहे. भारतात 600 हून अधिक कॅनेडियन कंपन्या कार्यरत आहेत. भारताकडून कॅनडाला होणाऱ्या मुख्य निर्यातीमध्ये औषधे, रत्न-दागिने आणि सागरी उत्पादने यांचा समावेश आहे. कॅनडाच्या मोठ्या पेन्शन फंडांनी आधीच भारतात रिअल इस्टेट आणि लॉजिस्टिक्ससारख्या क्षेत्रांमध्ये मोठी गुंतवणूक केली आहे. अहवालानुसार, त्यांनी भारतात 100 अब्ज डॉलर (सुमारे 8 लाख कोटी रुपयांपेक्षा जास्त) गुंतवणूक केली आहे. आता कॅनडा ही गुंतवणूक आणखी वाढवू इच्छितो. कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी यांचे म्हणणे आहे की, दोन्ही देशांमध्ये कधीकधी राजकीय मतभेद राहिले आहेत, परंतु यानंतरही कॅनडा भारताच्या वेगाने वाढणाऱ्या अर्थव्यवस्थेचा विश्वासार्ह भागीदार राहील. निज्जरच्या हत्येनंतर संबंध बिघडले 2023 मध्ये शीख फुटीरतावादी नेता हरदीप सिंग निज्जर यांच्या हत्येनंतर दोन्ही देशांमधील संबंध बिघडले होते. कॅनडाने निज्जरच्या हत्येप्रकरणी भारतावर आरोप केले होते. कॅनडाचे तत्कालीन पंतप्रधान जस्टिन ट्रूडो यांनी संसदेत सांगितले की, कॅनेडियन सुरक्षा यंत्रणांना पुरावे मिळाले आहेत की भारतीय सरकारचे एजंट या हत्येमध्ये सामील असू शकतात. त्यांनी याला कॅनडाच्या सार्वभौमत्वावरील हल्ला म्हटले होते. भारताने हे आरोप तीव्रपणे फेटाळून लावले होते. भारताचे म्हणणे होते की, कॅनडामध्ये खलिस्तानी अतिरेकी आणि दहशतवादी उघडपणे सक्रिय आहेत, जे भारताच्या विरोधात कारवाया करतात आणि कॅनडा त्यांच्यावर कारवाई करत नाही. यानंतर दोन्ही देशांनी एकमेकांच्या अनेक राजनैतिक अधिकाऱ्यांना निष्कासित केले. भारताने कॅनेडियन नागरिकांसाठी व्हिसा सेवा तात्पुरत्या स्वरूपात थांबवल्या. कॅनडानेही भारतासोबतचे व्यापार मिशन रद्द केले आणि दोन्ही बाजूंनी प्रवास सल्ला जारी करण्यात आला. चर्चा जवळपास थांबली आणि CEPA सारख्या महत्त्वाच्या चर्चा ठप्प पडल्या. जस्टिन ट्रूडो यांनी पद सोडल्यानंतर आणि मार्क कार्नी पंतप्रधान झाल्यानंतर (मार्च २०२५) दोन्ही देशांनी संबंध सुधारण्याचा प्रयत्न केला. कॅनडामध्ये प्रत्येक चौथा व्यक्ती परदेशी वंशाचा कॅनडा जगातील अशा देशांपैकी एक आहे जिथे स्थलांतरितांची (इमिग्रंट) संख्या वेगाने वाढली आहे. 2021 च्या अधिकृत जनगणनेनुसार, कॅनडामध्ये सुमारे 83.6 लाख (8.3 दशलक्ष) लोक परदेशात जन्मलेले आहेत, जे देशाच्या एकूण लोकसंख्येच्या सुमारे 23% आहे. ही आकडेवारी स्टॅटिस्टिक्स कॅनडाने जारी केली आहे. तज्ञांचे म्हणणे आहे की कॅनडाच्या अर्थव्यवस्था आणि लोकसंख्या वाढीमध्ये स्थलांतरितांची महत्त्वाची भूमिका राहिली आहे, परंतु अलिकडच्या वर्षांत या मुद्द्यावर चर्चाही तीव्र झाली आहे. भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाच्या मते, कॅनडामध्ये भारतीय वंशाचे सुमारे 16 लाख लोक राहतात. तर सुमारे 3 लाख (सुमारे 3.03 लाख) लोक पाकिस्तानी वंशाचे आहेत.
इराणवर हल्ला, 11 फोटो:इस्त्रायलच्या धमकीनंतर लोक लेबनॉन सोडून जात आहेत, गाड्यांच्या लांबच लांब रांगा
इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्त्रायल युद्धाचा आज सोमवार तिसरा दिवस आहे. इस्त्रायल इराणसह बेरूतमध्ये हिजबुल्लाहच्या ठिकाणांनाही सतत लक्ष्य करत आहे. रविवार रात्री इस्त्रायली सैन्याने क्षेपणास्त्रे डागली. दुसरीकडे, इराणनेही आखाती देशांमधील अमेरिकेच्या लष्करी तळांना उद्ध्वस्त केल्याचा दावा केला. 11 फोटोंमध्ये हल्ल्यानंतरची परिस्थिती बघा… इराणमध्ये इस्त्रायलने पुन्हा क्षेपणास्त्रे डागली इस्रायलमध्ये शोध आणि बचाव कार्याची छायाचित्रे बेरूतमध्ये इस्त्रायलचे हल्ले, हजारो लोक देश सोडून जात आहेत अमेरिका-इस्रायलच्या इराणवरील हल्ल्याची 10 छायाचित्रे
अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तानच्या सीमेवर गेल्या चार दिवसांपासून हवाई हल्ले आणि गोळीबार सुरू आहे. तालिबान सरकारने म्हटले आहे की त्यांनी रावळपिंडी येथील पाकिस्तानच्या अत्यंत संवेदनशील नूर खानवर हल्ला केला आहे. यासोबतच, तालिबानच्या एका मंत्र्याने दावा केला की त्यांचे सैनिक ड्युरंड रेषा ओलांडून पाकिस्तानच्या भूमीत घुसले आहेत. तालिबाननुसार, क्वेटा आणि खैबर पख्तूनख्वा येथील काही लष्करी तळांवरही हल्ले करण्यात आले आहेत. ही कारवाई पाकिस्तानने काबुल, बगराम आणि इतर भागांमध्ये केलेल्या हवाई हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून करण्यात आली. दुसरीकडे, पाकिस्तानने पलटवार करत मोठा दावा केला आहे. पाकिस्तानी सरकारच्या मते, आतापर्यंत 400 हून अधिक अफगाण सैनिक मारले गेले आहेत आणि शेकडो जखमी झाले आहेत. तालिबाननुसार, ज्या ठिकाणांना लक्ष्य करण्यात आले, त्यात हे समाविष्ट आहेत: पाकिस्तान-अफगाणिस्तानमध्ये युद्धासारखी परिस्थिती पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानमध्ये संघर्षाची सुरुवात 22 फेब्रुवारी रोजी झाली होती. पाकिस्तानने अफगाणिस्तानच्या सीमावर्ती भागांमध्ये हवाई हल्ले केले होते. पाकिस्तानचे उप गृहमंत्री तलाल चौधरी यांनी दावा केला होता की, सीमावर्ती भागांमध्ये TTP च्या ठिकाणांवर केलेल्या कारवाईत किमान 70 दहशतवादी मारले गेले. नंतर पाकिस्तानी वृत्तपत्र डॉनने ही संख्या 80 पर्यंत पोहोचल्याचा दावा केला होता. याला प्रत्युत्तर म्हणून अफगाणिस्तानने 27 फेब्रुवारी रोजी पाकिस्तानवर हल्ला केला. अफगाण संरक्षण मंत्रालयाने म्हटले होते की, पाकिस्तानला 'योग्य वेळी कठोर प्रत्युत्तर' दिले जाईल. मंत्रालयाने या हल्ल्यांना देशाच्या सार्वभौमत्वाचे उल्लंघन म्हटले होते. पाकिस्तान दीर्घकाळापासून अफगाणिस्तानच्या तालिबान सरकारवर दबाव टाकत आहे की, त्यांनी आपल्या भूमीचा वापर कोणत्याही दहशतवादी संघटनेला करू देऊ नये. इस्लामाबादचा आरोप आहे की, TTP अफगाणिस्तानमधून कार्यरत आहे, तर तालिबान सरकार हे आरोप सातत्याने फेटाळत आहे. पाकिस्तानने अफगाणिस्तानमध्ये 415 तालिबानी सैनिक मारले पाकिस्तानने अफगाणिस्तानविरुद्धच्या हल्ल्याला ‘गजब लिल हक’ ऑपरेशन असे नाव दिले आहे आणि काबूलसह अनेक प्रांतांमध्ये हल्ले केले. पाकिस्तानचे माहिती मंत्री अत्ता उल्लाह तारर यांच्या मते आतापर्यंत - पाकिस्तानी हवाई दलाने दावा केला आहे की त्यांनी नंगरहार आणि कंधारमधील तालिबानच्या लष्करी मुख्यालयांना लक्ष्य केले. तर तालिबानचे म्हणणे आहे की त्यांचे फक्त 8 ते 13 सैनिक मारले गेले आणि काही जखमी झाले. त्यांनी दावा केला की 55 पाकिस्तानी सैनिक मारले गेले आणि दोन लष्करी मुख्यालयांसह अनेक चौक्यांवर कब्जा करण्यात आला. तालिबानने इशारा दिला आहे की जर पाकिस्तानने पुढे हल्ला केला तर अधिक कठोर प्रत्युत्तर दिले जाईल. हल्ल्यानंतरची छायाचित्रे… पाकिस्तानच्या संसदेत निषेध प्रस्ताव मंजूर पाकिस्तानच्या सिनेटने अफगाणिस्तानविरुद्ध निंदा प्रस्ताव मंजूर केला. परराष्ट्र मंत्रालयाने सांगितले की, पुढील कोणत्याही चिथावणीला कठोर आणि निर्णायक प्रत्युत्तर दिले जाईल. पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी सेना मुख्यालयाला भेट देऊन शून्य सहनशीलतेचे धोरण पुन्हा सांगितले. पाकिस्तानच्या माहितीमंत्र्यांनी अफगाण तालिबान सरकारला बेकायदेशीर ठरवत आरोप केला की, तेथे महिला आणि अल्पसंख्याकांचे हक्क हिरावले जात आहेत. दोन्ही देशांमध्ये यापूर्वीही तणाव निर्माण झाला आहे अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तानमध्ये ड्युरंड रेषेवरून दीर्घकाळापासून वाद आहे. दोन्ही देश एकमेकांवर हल्ले आणि दहशतवाद्यांना लपवल्याचा आरोप करत असतात. 2021 मध्ये अफगाणिस्तानच्या सत्तेवर तालिबानचे नियंत्रण आल्यापासून तणाव आणखी वाढला आहे. --------------------
अमेरिका-इस्त्रायलच्या हल्ल्यांमध्ये सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांच्या मृत्यूनंतर इराणमध्ये 40 दिवसांचा शोक आहे. रविवार सकाळपासूनच खामेनी समर्थकांनी रस्त्यांवर शोक व्यक्त केला. शोकसभा आणि निदर्शने केली. दुसरीकडे, अनेक शहरांमधून जल्लोषाच्या बातम्याही आल्या. अमेरिका-जपानमध्येही खामेनी विरोधकांनी आनंद व्यक्त केला. अमेरिका-इस्त्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यांनंतर आणि त्यानंतर इराणच्या प्रत्युत्तरादाखल कारवाईमुळे इस्त्रायल आणि मध्य-पूर्वेतील 9 देशांमध्ये निर्माण झालेल्या परिस्थितीला 35 फोटोंमध्ये पाहा... खामेनी यांच्या मृत्यूनंतर इराणमधील शोकाचे 5 फोटो… खामेनी यांच्या मृत्यूनंतर रविवारी सकाळी येथील इंकलाब स्क्वेअरवर शोक व्यक्त करण्यासाठी हजारो लोक जमले होते. खामेनी यांच्या मृत्यूनंतर आनंदाचे 3 फोटो जगभरातील विरोध-प्रदर्शनाचे 5 फोटो भारतातील जम्मू-काश्मीरमधील श्रीनगर, बांदीपोरा, लखनऊ, अयोध्या, भोपाळमध्येही इराणचे सर्वोच्च नेते खामेनी यांच्या मृत्यूविरोधात निदर्शने करण्यात आली. अमेरिका-इस्त्रायलच्या इराणवरील हल्ल्याची 10 छायाचित्रे… इराणमधील इस्फहान, करमानशाह, कोम आणि कराज येथे रविवारीही इस्रायलच्या हल्ल्यानंतर स्फोटाचा आवाज आणि सायरन ऐकू आले. इस्रायलमध्ये इराणच्या हल्ल्याची ५ छायाचित्रे… तेल अवीवमधील हल्ल्यामुळे अनेक गाड्या जळून खाक झाल्या. हल्ल्यानंतर एक अग्निशमन दलाचा जवान जळणारी कार विझवताना. इराणच्या प्रत्युत्तरादाखल हल्ल्यांची 7 छायाचित्रे… इराणने ड्रोनने दुबई विमानतळाला लक्ष्य केले. इराणने अमेरिकेच्या नौदल तळावर क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोनने हल्ला केला. या हल्ल्यांमुळे नौदल तळाचे रडार नष्ट झाल्याचा दावा करण्यात आला.
इस्त्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाचा आज तिसरा दिवस आहे. शनिवारी सुरू झालेल्या या लढाईच्या पहिल्याच दिवशी इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांचा मृत्यू झाला. रविवारी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सांगितले की, या हल्ल्यांमध्ये 48 इराणी 'नेते' मारले गेले आहेत. इस्त्रायली सैन्यानुसार, युद्धाच्या पहिल्या 30 तासांत 2,000 हून अधिक बॉम्ब टाकण्यात आले आहेत. यादरम्यान फायटर जेट्सनी 700 हून अधिक उड्डाणे केली आहेत. इराणने प्रत्युत्तर म्हणून इस्त्रायलसह 9 देशांमधील अमेरिकन तळांवर हल्ले केले. इस्त्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी सांगितले आहे की, येत्या काही दिवसांत तेहरानवरील हल्ले आणखी तीव्र होतील. खामेनी यांच्या मृत्यूनंतर इराणमध्ये 40 दिवसांचा राष्ट्रीय दुखवटा आणि सात दिवसांची सुट्टी जाहीर करण्यात आली आहे. इराणमध्ये सत्ता सांभाळण्यासाठी सध्या तीन लोकांची एक तात्पुरती समिती स्थापन करण्यात आली आहे. यात देशाचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पजश्कियान, न्यायपालिकेचे प्रमुख मोहसेनी एजेही आणि धर्मगुरू अली रजा अराफी यांचा समावेश आहे. इस्त्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित छायाचित्रे… खामेनी यांचे पुत्र इराणचे नवे सर्वोच्च नेते बनू शकतात इराणचे परराष्ट्रमंत्री अब्बास अराघची यांनी सांगितले आहे की, देशात एक-दोन दिवसांत नवीन सर्वोच्च नेत्याची निवड होऊ शकते. इराणच्या सरकारी माध्यम 'फार्स'सह अनेक मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, त्यांचे पुत्र मुजतबा खामेनी यांची या पदावर निवड होऊ शकते. गेल्या 2 वर्षांपासून त्यांना सर्वोच्च नेता बनवण्याची तयारी सुरू होती. खामेनी यांनी त्यांचे दुसरे पुत्र मुजतबा खामेनी यांना 2024 मध्ये उत्तराधिकारी बनवले होते. मात्र, याची अधिकृत पुष्टी झाली नव्हती. रिपोर्ट्सनुसार, इराणच्या एक्सपर्ट असेंबलीने 26 सप्टेंबर 2024 रोजीच नवीन सर्वोच्च नेत्याची निवड केली होती. खामेनेई यांनी असेंबलीच्या 60 सदस्यांना बोलावून गोपनीय पद्धतीने उत्तराधिकारीवर निर्णय घेण्यास सांगितले होते. खामेनी यांच्या निधनानंतर आता मुजतबा सार्वजनिकरित्या सर्वोच्च नेत्याचे दावेदार म्हणून समोर येऊ शकतात.इराणमध्ये 200 ठार, 740 जखमी इस्त्रायल आणि अमेरिकेने इराणची राजधानी तेहरानसह 10 मोठ्या शहरांना लक्ष्य केले आहे. यामध्ये 200 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे, तर 740 हून अधिक लोक जखमी झाले आहेत. एका शाळेवर क्षेपणास्त्र पडल्याने 148 विद्यार्थिनींचा मृत्यू झाला असून 45 जखमी आहेत. इराणचा पलटवार- इस्त्रायलसह 9 देशांवर हल्ला इराणने प्रत्युत्तर म्हणून इस्त्रायलसह मध्य-पूर्वेतील 9 देशांवर ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ले केले. त्याने कतार, कुवेत, जॉर्डन, बहरीन, सौदी अरेबिया आणि UAE मधील अमेरिकन तळांनाही लक्ष्य केले. UAE मधील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या दुबई शहरातील पाम हॉटेल अँड रिसॉर्ट आणि बुर्ज खलिफाजवळ ड्रोन हल्ला केला. ट्रम्प म्हणाले- इराणचे नवे नेते चर्चा करू इच्छितात अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दावा केला आहे की इराणचे नवे नेते चर्चा करू इच्छितात आणि त्यांनीही चर्चेसाठी सहमती दिली आहे. द अटलांटिक मॅगझिनला दिलेल्या मुलाखतीत ट्रम्प म्हणाले की ते लवकरच त्यांच्याशी बोलतील.
इस्रायल आणि अमेरिकेच्या संयुक्त कारवाईत इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांचा मृत्यू झाला. यानंतर इराणच्या रस्त्यांवर लोक शोक करताना दिसले. लोकांनी ‘डेथ टू अमेरिका’ आणि 'डेथ टू इस्रायल'च्या घोषणा दिल्या आणि प्रत्युत्तरादाखल कारवाईची मागणी केली. भारतातही शिया समुदायाचे लोक खामेनी यांच्या मृत्यूच्या निषेधार्थ रस्त्यावर उतरले. श्रीनगर, लेह, लखनऊ येथून निदर्शनांची छायाचित्रे समोर आली. मात्र, अमेरिका आणि इराणच्या काही भागांमध्ये लोकांनी या बातमीवर आनंदोत्सवही साजरा केला. अमेरिका-इस्त्रायलच्या इराणवरील हल्ल्यापासून ते खामेनी यांच्या मृत्यू आणि मध्यपूर्वेतील बिघडलेल्या परिस्थितीची संपूर्ण VIDEO टाइमलाइन पाहा.
अमेरिका-इस्त्रायलच्या हल्ल्यांमध्ये इराणी सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी मारले गेल्यानंतर जर्मनीने म्हटले की, इराणच्या लोकांना आपल्या नशिबाचा निर्णय घेण्याचा पूर्ण हक्क आहे. रशियाने या हल्ल्याला चुकीचे ठरवले. दुसरीकडे, फ्रान्स, जर्मनी आणि ब्रिटनने इराणला चर्चेचा मार्ग निवडण्यास सांगितले आहे. या संघर्षावर जगभरातील नेते आणि जागतिक माध्यमांची प्रतिक्रिया जाणून घ्या... 1. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष म्हणाले: क्रूर खामेनी मारला गेला डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सोशल मीडिया ट्रुथवर म्हटले, ‘इतिहासातील सर्वात क्रूर लोकांपैकी एक, खामेनी आता मरण पावला आहे. हा केवळ इराणच्या लोकांसाठीच नव्हे, तर त्या महान अमेरिकन लोकांसाठी आणि जगातील अनेक देशांतील त्या लोकांसाठीही न्याय आहे, ज्यांना खामेनी आणि त्याच्या रक्तपिपासू गुंडांनी मारले किंवा अपंग केले होते.’ ‘तो आमच्या गुप्तचर यंत्रणा आणि अत्यंत प्रगत ट्रॅकिंग प्रणालीतून वाचू शकला नाही. इस्त्रायलसोबत मिळून केलेल्या या ऑपरेशनमध्ये तो किंवा त्याच्यासोबत मारले गेलेले इतर नेते काहीही करू शकले नाहीत. इराणी लोकांसाठी आपला देश परत मिळवण्याची ही सर्वात मोठी आणि एकमेव संधी आहे.’ 2. जर्मनीचे चान्सलर म्हणाले- इराणला पूर्ण हक्क जर्मनीचे चान्सलर फ्रेडरिक मर्ज म्हणाले की, इराणी लोकांना त्यांच्या नशिबाचा निर्णय घेण्याचा पूर्ण हक्क आहे. जर्मन सरकार सध्या अमेरिका, इस्रा यल आणि प्रदेशातील इतर भागीदारांच्या सतत संपर्कात आहे. सरकार या प्रदेशात शांतता आणि सुरक्षा राखण्यासाठी पूर्णपणे कटिबद्ध आहे आणि इस्रायलच्या सुरक्षेबाबत आपल्या भूमिकेवर ठाम आहे. 3. रशियाने इराणवरील हल्ल्याला चुकीचे म्हटले इराणचा मित्र रशियाने या हल्ल्यांचा तीव्र निषेध केला आहे. रशियन राजदूत वासिली नेबेंजिया यांनी इशारा दिला की, इराणवरील हा हल्ला प्रदेशातील तणाव वाढवणारा आहे आणि तो सीमांच्या बाहेरही पसरू शकतो. 4. फ्रान्स आणि ब्रिटन म्हणाले - इराणने चर्चा करावी फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन, जर्मनीचे चान्सलर फ्रेडरिक मर्झ आणि ब्रिटनचे पंतप्रधान कीर स्टार्मर यांनी एका संयुक्त निवेदनात इराणला चर्चेचा मार्ग निवडण्यास सांगितले. ते म्हणाले, आम्ही या हल्ल्यांमध्ये भाग घेतला नाही, परंतु आम्ही अमेरिका आणि इस्रायलच्या संपर्कात आहोत. इराणच्या नेतृत्वाने चर्चा केली पाहिजे आणि तेथील जनतेला त्यांचे भविष्य ठरवण्याचा हक्क मिळाला पाहिजे. ५. ओमान म्हणाला: अमेरिका, हे तुमचे युद्ध नाही, यात आणखी अडकू नका. ओमानचे परराष्ट्र मंत्री बद्र अल्बुसैदी यांनी X वर लिहिले की, “मी खूप निराश आहे. सध्या सुरू असलेल्या गंभीर आणि सक्रिय चर्चेला पुन्हा एकदा बिघडवण्यात आले आहे. यामुळे अमेरिकेचा कोणताही फायदा होणार नाही आणि जगात शांतताही येणार नाही. मी त्या निष्पाप लोकांसाठी प्रार्थना करतो ज्यांना याचा परिणाम भोगावा लागेल. मी अमेरिकेला आवाहन करतो की त्यांनी यात आणखी अडकू नये. हे तुमचे युद्ध नाही.” 6. सौदी अरेबिया: इराणच्या प्रतिहल्ल्यांचा निषेध केला सौदी अरेबियाने बहरीन, यूएई, कतार, जॉर्डन आणि कुवेतवरील इराणच्या प्रतिहल्ल्यांचा निषेध केला. त्यांनी याला इराणी आक्रमकता असे संबोधत म्हटले की, ते आपल्या शेजारील देशांसोबत खंबीरपणे उभे आहेत आणि त्यांच्या सुरक्षेसाठी शक्य ती सर्व मदत करण्यास तयार आहेत. आता जाणून घ्या अमेरिका-इस्रायल आणि इराण युद्धावर माध्यमांनी काय म्हटले… 1. बीबीसीने म्हटले- इराणसाठी हा खूप मोठा टप्पा आहे बीबीसीने या घटनेचे वार्तांकन करताना लिहिले की, इराणवर गेल्या 40 वर्षांपासून राज्य करणाऱ्या व्यक्तीच्या मृत्यूची काल रात्री सरकारी दूरदर्शनने पुष्टी केली आहे. या इस्लामिक देशासाठी हा एक खूप मोठा टप्पा आहे. इराणमधील अनेक शहरांच्या रस्त्यांवर, जे या शासनाच्या विरोधात होते, त्यांनी जल्लोष केला. यामुळे इस्रायल आणि अमेरिका या दोघांचाही उत्साह वाढेल, ज्यांनी इराणींना या संधीचा फायदा घेऊन सरकार उलथून टाकण्याचे आवाहन केले आहे. काल रात्री इस्रायली सैन्याने पुन्हा बॉम्ब हल्ला केला. इस्रायलचे म्हणणे आहे की, त्यांनी इराणच्या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र तळांना, प्रक्षेपण तळांना आणि हवाई संरक्षण प्रणालींना लक्ष्य केले आहे. रेड क्रेसेंटनुसार, संपूर्ण इराणमध्ये 200 हून अधिक लोक मारले गेले आहेत. तर, इराणच्या रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) चे म्हणणे आहे की, ते त्यांच्या सर्वोच्च नेत्याच्या मृत्यूचा बदला इतिहासातील सर्वात विनाशकारी हल्ल्याने घेतील. 2. पाकिस्तानी वृत्तपत्र डॉनने म्हटले- आतापर्यंतची सर्वात मोठी कारवाई एएफपीच्या अहवालानुसार, इराणच्या संसदेच्या अध्यक्षांनी म्हटले आहे की, सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांच्या मृत्यूनंतर इराणने पुढील मार्ग आणि प्रत्येक प्रकारच्या परिस्थितीला (सर्व परिस्थितींना) सामोरे जाण्याची तयारी केली आहे. सरकारी टीव्हीवर जारी केलेल्या एका व्हिडिओमध्ये मोहम्मद बागेर गालिबाफ म्हणाले, आम्ही स्वतःला या क्षणांसाठी तयार केले आहे आणि प्रत्येक परिस्थितीचा विचार केला आहे. त्यांनी पुढे म्हटले की, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी आमची रेड लाईन ओलांडली आहे आणि त्यांना याचे परिणाम भोगावे लागतील. यावर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी रविवारी सांगितले की, जर मध्यपूर्वेतील या देशाने (इराणने) अमेरिकेच्या हल्ल्यांना प्रत्युत्तर दिले, तर अमेरिका इराणवर अशा शक्तीने हल्ला करेल जो यापूर्वी कधीही पाहिला गेला नाही. ट्रम्प यांनी ट्रुथ सोशलवरील एका पोस्टमध्ये म्हटले, इराणने नुकतेच सांगितले आहे की ते आज खूप जोरदार हल्ला करणार आहेत, इतका जोरदार की जसा त्यांच्यावर यापूर्वी कधीही झाला नाही. त्यांनी पुढे लिहिले, त्यांनी असे न करणेच चांगले, कारण जर त्यांनी असे केले, तर आम्ही त्यांच्यावर अशा शक्तीने हल्ला करू जो यापूर्वी कधीही पाहिला गेला नाही! 3. अमेरिकन मीडिया NYT: इस्रायल आणि अमेरिकेचे कट्टर शत्रू खामेनी यांचा मृत्यू या घटनेचे कव्हरेज करताना लिहिले की, इराण सरकारने रविवारी सांगितले की, अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्यांमध्ये अयातुल्ला अली खामेनी यांचा मृत्यू झाला आहे. खामेनी अनेक दशकांपासून देशाचे सर्वोच्च नेते होते आणि इस्रायल व अमेरिकेचे कट्टर शत्रू मानले जात होते. राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी काही तासांपूर्वीच सर्वोच्च नेत्याच्या मृत्यूची घोषणा केली होती आणि इराणच्या लोकांना सरकारची सूत्रे आपल्या हातात घेण्याचे आवाहन केले होते. रविवारी सकाळी इराणच्या सरकारी वृत्तसंस्थेनेही या मृत्यूची पुष्टी केली. यासोबतच, इराणवरील हल्ल्यांच्या दुसऱ्या फेरीमुळे हे युद्ध आता दुसऱ्या दिवसात पोहोचले आहे. इराणकडून रविवारी सकाळी पर्शियन गल्फमधील (फारसची खाडी) अमेरिकन तळांवर पुन्हा हल्ले सुरू झाल्याचे दिसले. बहरीनच्या गृह मंत्रालयाने सांगितले की, तेथे येणाऱ्या धोक्यांबद्दल सतर्क करणारे सायरन वाजवण्यात आले आहेत. बहरीनमध्येच अमेरिकन नौदलाचा 5वा ताफा (5th Fleet) तैनात आहे. सध्या, अद्याप कोणाच्याही मृत्यूची कोणतीही बातमी मिळालेली नाही. 4. वॉशिंग्टन पोस्ट: इराणच्या सर्वोच्च नेत्याचा US-इस्त्रायली हल्ल्यात मृत्यू 1989 पासून इराणचे सर्वोच्च नेते असलेले अयातुल्ला अली खामेनी, अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्यात मारले गेले आहेत. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी शनिवारी त्यांच्या मृत्यूची घोषणा केली आणि काही तासांनंतर इराणच्या सरकारी दूरदर्शननेही याची पुष्टी केली. इराण सरकारने देशात 40 दिवसांच्या शोकाची घोषणा केली आहे. इस्रायलच्या चार सुरक्षा अधिकाऱ्यांनुसार, खामेनी तेहरानमधील त्यांच्या परिसरावर (कंपाउंड) झालेल्या इस्रायली हवाई हल्ल्यात मारले गेले. ट्रंपने आधी सांगितले होते की, या कारवाईचा उद्देश इराण सरकारला उलथून टाकणे आहे. त्यांनी 'ट्रुथ सोशल'वर एका पोस्टमध्ये लिहिले की, हा हल्ला संपूर्ण आठवडाभर किंवा जोपर्यंत आवश्यक असेल तोपर्यंत न थांबता सुरू राहील, जेणेकरून मध्य पूर्व आणि संपूर्ण जगात शांतता प्रस्थापित करण्याचे आमचे ध्येय पूर्ण होऊ शकेल. या प्रकरणाशी संबंधित चार लोकांच्या मते, इस्रायल आणि सौदी अरेबियाच्या अनेक आठवड्यांच्या प्रयत्नांनंतर आणि दबावानंतर ट्रम्प यांनी हा हल्ला सुरू केला. 5. कतार मीडिया अलजझीरा: अमेरिका, इस्रायलने इराणवर हल्ला केला: खामेनींचा मृत्यू, तेहरानने हल्ले सुरू केले खामेनी यांच्या मृत्यूनंतर इराणच्या रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) ने बदला घेण्याची शपथ घेतली आहे. त्यांनी सांगितले आहे की, मध्य पूर्वेतील अमेरिकन सैनिकांच्या 27 ठिकाणांवर आणि तेल अवीवमधील इस्रायली लष्करी ठिकाणांवर हल्ले सुरू झाले आहेत. कतार आणि यूएई (UAE) मध्ये अजूनही स्फोटांचे आवाज ऐकू येत आहेत. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला इशारा दिला आहे. त्यांनी म्हटले आहे की, जर आज इराणने अतिशय जोरदार हल्ला केला, तर त्यावर अशी ताकद वापरून प्रतिहल्ला केला जाईल, जी यापूर्वी कधीही पाहिली नाही. इराण सरकारने म्हटले आहे की, नवीन सर्वोच्च नेता निवडले जाईपर्यंत, राष्ट्राध्यक्ष मसूद पझेशकियान यांच्या नेतृत्वाखालील एक अंतरिम परिषद (कौन्सिल) देशाची सूत्रे सांभाळेल. इराणच्या सरकारी माध्यमांनुसार, 24 प्रांतांमध्ये झालेल्या या हल्ल्यांमध्ये आतापर्यंत किमान 201 लोक मारले गेले आहेत. इराणने सूडाच्या कारवाईत इस्रायल आणि मध्य पूर्वेतील अनेक देशांमध्ये असलेल्या अमेरिकन तळांना लक्ष्य केले आहे. यात कतार, यूएई, कुवेत, बहरीन, जॉर्डन, सौदी अरेबिया आणि इराक यांचा समावेश आहे. दोन्ही बाजूंनी सुरू असलेल्या या हल्ल्यांदरम्यान या क्षेत्रातील अनेक देशांनी आपले हवाई क्षेत्र बंद केले आहे.
अमेरिका-इस्त्रायलच्या हल्ल्यात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांच्या मृत्यूनंतर सर्वात मोठा प्रश्न हा आहे की त्यांची जागा कोण घेईल. हा प्रश्न यासाठीही महत्त्वाचा आहे, कारण इराणचा सर्वोच्च नेता राष्ट्रपतींपेक्षाही अधिक शक्तिशाली असतो. इराणकडून नवीन सर्वोच्च नेत्याबद्दल काहीही सांगण्यात आलेले नाही, परंतु मीडिया रिपोर्ट्सनुसार त्यांचे पुत्र मोजतबा खामेनी यांची या पदासाठी निवड केली जाऊ शकते. गेल्या 2 वर्षांपासून त्यांना सर्वोच्च नेता बनवण्याची तयारी सुरू होती. इराणच्या सर्वोच्च नेत्याला ‘रहबर’ असे म्हटले जाते. ‘रहबर’ म्हणजे मार्गदर्शक किंवा दिशा दाखवणारा. 88 धर्मगुरूंनी बनलेली असेंब्ली सर्वोच्च नेत्याची निवड करते. जगात इराण आणि व्हॅटिकन सिटी हेच असे देश आहेत जिथे धार्मिक नेते सर्वात जास्त शक्तिशाली आहेत. इराणमध्ये सर्वोच्च नेत्याचा दर्जा तसाच आहे, जसा व्हॅटिकनमध्ये पोपला प्राप्त आहे. इराणच्या संभाव्य नवीन सर्वोच्च नेत्याबद्दल जाणून घेण्यापूर्वी, शनिवारी झालेल्या हल्ल्याचे चित्र, ज्यात खामेनी यांचा जीव गेला… खामेनी यांनी आजारी असताना मुजतबा यांना उत्तराधिकारी बनवले होते इराणचे सर्वोच्च नेते आयतुल्लाह अली खामेनी यांनी त्यांचा दुसरा मुलगा मुजतबा खामेनी यांना 2024 मध्ये उत्तराधिकारी बनवले होते. खामेनी यांनी आजारपणामुळे हा निर्णय घेतला होता. मात्र, याची अधिकृत पुष्टी झाली नव्हती. अहवालानुसार, इराणच्या एक्सपर्ट असेंबलीने 26 सप्टेंबर 2024 रोजीच नवीन सर्वोच्च नेत्याची निवड केली होती. खामेनी यांनी असेंबलीच्या 60 सदस्यांना बोलावून गोपनीय पद्धतीने उत्तराधिकारी निवडण्याचा निर्णय घेण्यास सांगितले होते. खामेनी यांच्या मृत्यूनंतर आता मुजतबा सार्वजनिकरित्या सर्वोच्च नेत्याचे दावेदार म्हणून समोर येऊ शकतात. इस्लामिक प्रकरणांचे जाणकार आहेत मुजतबा खामेनी मुजतबा त्यांच्या वडिलांप्रमाणेच इस्लामिक प्रकरणांचे जाणकार आहेत. ते पहिल्यांदा 2009 मध्ये जगाच्या नजरेत आले. त्यांनी इराणमध्ये सुरू असलेल्या निदर्शनांना कठोरपणे चिरडले, ज्यात अनेक लोक मारले गेले. त्यावेळी अध्यक्षीय निवडणुकीत कट्टरपंथी नेते महमूद अहमदीनेजाद यांनी सुधारणावादी नेते मीर होसैन मौसवी यांच्यावर विजय मिळवला होता. सुधारवादी नेत्यांनी दावा केला की निवडणुकीत मोठ्या प्रमाणावर गैरव्यवहार झाला आहे. त्यानंतर लाखो लोक रस्त्यावर उतरले होते. याला 'इराणी ग्रीन मूव्हमेंट' असे नाव देण्यात आले. हे दोन वर्षे चालले, परंतु इराणी सरकारने बळाचा वापर करून ते दडपले होते. यामागे मुजतबा खामेनी यांचा हात होता असे म्हटले जाते. मुजतबा कोणत्याही पदावर नव्हते, भाषणही देत नव्हते मुजतबा सरकारमध्ये कोणत्याही पदावर नसतानाही, महत्त्वाच्या निर्णयांमध्ये त्यांचा सहभाग सातत्याने वाढताना दिसला. अहवालानुसार, मुजतबा एक रहस्यमय व्यक्ती आहेत. ते फार कमी वेळा दिसतात. ते वडिलांप्रमाणे सार्वजनिक भाषणे देत नाहीत. असे म्हटले जाते की, इराणच्या गुप्तचर आणि इतर सरकारी एजन्सीमध्ये मुजतबाचे लोक बसलेले आहेत. इराणमध्ये इब्राहिम रईसी राष्ट्रपती झाल्यानंतर मुजतबाचे महत्त्व खूप वाढले. मुजतबाला रईसीचे उत्तराधिकारी म्हणजेच इराणच्या राष्ट्रपती पदासाठी तयार केले जात होते, परंतु रईसीच्या मृत्यूनंतर यात बदल झाला. इराणमधील 5 सर्वात शक्तिशाली व्यक्ती आणि संस्था i. रहबर: इराणमध्ये रहबर देशाचे सरकार, सैन्य, समाज आणि परराष्ट्र धोरणावर निर्णय घेतात. ते सर्व सैन्यांचे कमांडर-इन-चीफ देखील असतात. आतापर्यंत फक्त दोन व्यक्ती या पदावर आले आहेत. खामेनेई 37 वर्षांपासून रहबर होते. इराणमध्ये रहबर, असेंब्ली, गार्डियन कौन्सिल, राष्ट्रपती आणि संसद मिळून देश चालवतात. पण खरी ताकद नेहमी रहबरकडेच राहते. ii. तज्ज्ञांची परिषद (Assembly of Experts): यात 88 धर्मगुरू असतात. जनता दर 8 वर्षांनी त्यांच्या सदस्यांची निवड करते. ही परिषद रहबरची निवड करते आणि त्यांच्या कामावर लक्ष ठेवते. जर रहबरने योग्य प्रकारे काम केले नाही, तर त्यांना पदावरून दूरही करू शकते. iii. राष्ट्रपती: राष्ट्रपती देशातील दुसरे सर्वात शक्तिशाली नेते असतात. ते सरकार चालवतात आणि परराष्ट्र धोरणात मदत करतात, परंतु अंतिम निर्णय नेहमी रहबरचा असतो. राष्ट्रपती होण्यासाठी गार्डियन कौन्सिलची (Guardian Council) मंजुरी आवश्यक असते. iv. गार्डियन कौन्सिल (Guardian Council): यात 6 धर्मगुरू आणि 6 न्यायाधीश असतात. दर 6 वर्षांनी रहबर त्यांची निवड करतात. ही कौन्सिल संसदेने बनवलेले कायदे थांबवू शकते. v. संसद: यात 290 सदस्य असतात, ज्यांची जनता दर 4 वर्षांनी निवड करते. संसद कायदे बनवते, अर्थसंकल्प मंजूर करते आणि गरज पडल्यास राष्ट्रपती किंवा मंत्र्यांविरुद्ध कारवाई करू शकते. आता दिवंगत सुप्रीम लीडर अयातुल्ला अली खामेनी यांच्याबद्दल जाणून घ्या… अयातुल्ला अली खामेनी यांचा जन्म 19 एप्रिल 1939 रोजी इराणमधील धार्मिक शहर मशहद येथे एका मौलवी कुटुंबात झाला होता. ते खोमेनी शाहच्या धोरणांविरुद्ध होते आणि इस्लामिक शासनाचे समर्थन करत होते. 1963 मध्ये शाहविरुद्ध भाषण दिल्याबद्दल त्यांना अटकही करण्यात आली. हळूहळू ते सरकारविरोधी आंदोलनाचा एक मोठा चेहरा बनले आणि खोमेनीचे विश्वासू सहकारी मानले जाऊ लागले. 1979 मध्ये इराणमध्ये इस्लामिक क्रांती झाली आणि शाहचे सरकार पडले. खोमेनी देशात परतले आणि त्यांनी नवीन इस्लामिक सरकार स्थापन केले. खामेनी यांना क्रांतिकारी परिषदेत स्थान मिळाले आणि नंतर त्यांना उप संरक्षणमंत्री बनवण्यात आले. 1981 मध्ये तेहरानमधील एका मशिदीत भाषण देत असताना खामेनी यांच्यावर बॉम्ब हल्ला झाला. त्याच वर्षी आणखी एका बॉम्बस्फोटात तत्कालीन राष्ट्रपतींचा मृत्यू झाला. यानंतर झालेल्या निवडणुकीत खामेनी प्रचंड बहुमताने निवडून इराणचे तिसरे राष्ट्रपती बनले. 1989 मध्ये खोमैनी यांच्या निधनानंतर खामेनी यांना देशाचे सर्वोच्च नेते म्हणजेच 'रहबर' बनवण्यात आले. यासाठी संविधानात बदलही करण्यात आले. समर्थक त्यांना इस्लामी व्यवस्थेचे मजबूत रक्षक मानतात, तर विरोधक त्यांच्यावर कठोर आणि कट्टर शासन चालवल्याचा आरोप करतात. खामेनी यांची 3 छायाचित्रे… 37 वर्षांपासून खामेनी इराणच्या सर्वोच्च सत्तेवर होते आयतुल्ला अली खामेनी 1989 मध्ये रुहोल्लाह खुमैनी यांच्या निधनानंतर इराणच्या सर्वोच्च नेत्याच्या पदावर होते. इराणमध्ये 1979 च्या इस्लामिक क्रांतीदरम्यान, जेव्हा शाह मोहम्मद रजा पहलवी यांना हटवण्यात आले, तेव्हा खामेनी यांनी क्रांतीमध्ये मोठी भूमिका बजावली होती. इस्लामिक क्रांतीनंतर खामेनेई यांना 1981 मध्ये राष्ट्राध्यक्ष बनवण्यात आले. ते 8 वर्षे या पदावर होते. 1989 मध्ये इराणचे सर्वोच्च नेते खुमैनी यांच्या मृत्यूनंतर त्यांना उत्तराधिकारी बनवण्यात आले होते. आता त्या मुद्द्यांची माहिती, जे इराण आणि इस्रायल यांच्यातील युद्धाचे कारण बनले आहेत अणु कार्यक्रम: अमेरिकेला शंका आहे की इराण अणुबॉम्ब बनवण्याचा प्रयत्न करू शकतो. याच कारणामुळे त्याने अनेक वेळा त्यावर निर्बंध लादले. इराणचे म्हणणे आहे की त्याचा अणु कार्यक्रम केवळ वीज निर्मिती आणि वैज्ञानिक संशोधनासाठी आहे, शस्त्रे बनवण्यासाठी नाही. बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र मुद्दा: अणु कराराच्या वाटाघाटींमध्ये इराणचा क्षेपणास्त्र कार्यक्रम सर्वात मोठा अडथळा ठरला आहे. इराण स्पष्टपणे म्हणतो की त्याची बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे त्याच्या संरक्षणासाठी आवश्यक आहेत आणि या मुद्द्यावर कोणताही करार होणार नाही. तो याला आपली “रेड लाईन” मानतो. इस्त्रायलवरून संघर्ष: अमेरिका हा इस्त्रायलचा सर्वात मोठा समर्थक आहे. तर इराण इस्त्रायलचा उघडपणे विरोध करतो आणि त्याच्यावर प्रदेशात अस्थिरता पसरवल्याचा आरोप करतो. यामुळेच दोन्ही देशांमधील तणाव आणखी वाढतो. मध्य पूर्वेतील हस्तक्षेप: अमेरिकेचा आरोप आहे की इराण इराक, सीरिया, लेबनॉन आणि येमेनसारख्या देशांमध्ये आपल्या समर्थक गटांना मदत देऊन आपला प्रभाव वाढवत आहे. इराण म्हणतो की तो आपल्या हितांचे आणि मित्रपक्षांचे रक्षण करत आहे. आर्थिक निर्बंध: अमेरिकेने इराणवर कठोर आर्थिक निर्बंध लादले आहेत, ज्याचा त्याच्या अर्थव्यवस्थेवर परिणाम झाला आहे. याला प्रत्युत्तर म्हणून इराणही कधी आपला अणुकार्यक्रम वेगवान करणे किंवा कठोर विधाने करणे यांसारखी पावले उचलतो.
रोहतकच्या मायना गावातील एका व्यक्तीने कतारच्या राजधानीतून एक व्हिडिओ शेअर करत सांगितले की, इराणने कतारवर हल्ला केला आहे. आकाशातून क्षेपणास्त्रे डागली जात आहेत, ज्यामुळे कतारमधील परिस्थिती खूपच बिघडली आहे. लोकांना सुरक्षित ठिकाणी पाठवले जात आहे. मायना गावातील रहिवासी काला यांनी सांगितले की, गेल्या अनेक दिवसांपासून इस्रायल आणि इराण यांच्यात युद्ध सुरू आहे आणि या युद्धात अमेरिकेनेही प्रवेश केला आहे. इराणने सध्या यूएईच्या 8 देशांवर हल्ला केला आहे. दोहावरील हल्ल्यानंतर तेथे राहणाऱ्या लोकांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे. तर, काही भारतीयही युद्धाचे दृश्य पाहून घाबरले आहेत. 15 वर्षांपासून यूएई देशांमध्ये काला मायनांचे येणे-जाणे काला मायना यांनी सांगितले की, ते गेल्या 15 वर्षांपासून यूएई देशांमध्ये कामासाठी ये-जा करत आहेत. गेल्या 3 वर्षांपासून ते दोहामध्येच सलग 28 किंवा त्याहून अधिक दिवस राहत आहेत. सध्या ते कतार सरकारच्या अंतर्गत तेल आणि वायू क्षेत्रात तेलाच्या विहिरीवर काम करत आहेत. कतारमध्ये 50-60 भारतीय अडकले काला मायना यांनी सांगितले की, दोहामध्ये त्यांच्यासोबत 50-60 भारतीय अडकले आहेत, ज्यात हरियाणाचे सुमारे 5-6 तरुण आहेत. इराणने केलेल्या हल्ल्यानंतर बॉम्बस्फोटांचे आवाज सतत ऐकू येत आहेत, ज्यामुळे लोकांमध्ये घबराटीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. कतार सरकारने लोकांना सुरक्षित ठिकाणी राहण्याचा सल्ला दिला आहे. व्हिडिओमध्ये आकाशात डागल्या जात असलेल्या क्षेपणास्त्रांचे दृश्य काला मायनांनी व्हिडिओ शेअर करत आकाशात इराणकडून डागल्या जात असलेल्या क्षेपणास्त्रांचे दृश्य दाखवले आणि सांगितले की, ते जिथे राहत आहेत, त्या परिसरातही क्षेपणास्त्रे येऊन पडत आहेत. अचानक झालेल्या हल्ल्यानंतर लोक खूप घाबरले आहेत, तरीही हिंमत गोळा करून बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
इस्त्रायल-इराण युद्धादरम्यान मध्य पूर्वेतील परिस्थिती वेगाने बिघडली आहे, ज्याचा परिणाम दुबईपासून भारतापर्यंत दिसून येत आहे. दुबईतील प्रसिद्ध इमारत बुर्ज खलिफाजवळ ड्रोन हल्ला झाला. खबरदारी म्हणून बुर्ज खलिफा रिकामे करण्यात आले आणि त्याचे दिवे बंद करण्यात आले. हल्ल्यानंतर दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आणि अल मकतूम विमानतळावर विमानांचे संचालन पुढील आदेशापर्यंत थांबवण्यात आले. अनेक देशांनी आपली हवाई हद्द तात्पुरती बंद केली, त्यामुळे जगभरातील विमानांवर परिणाम झाला. एअर इंडियाने घोषणा केली आहे की 1 मार्च रोजी लंडन, टोरंटो, फ्रँकफर्ट, पॅरिस आणि शिकागोसाठी सर्व नियोजित उड्डाणे रद्द करण्यात आली आहेत. डीजीसीएने देखील विमान कंपन्यांना 11 देशांच्या हवाई हद्देतून प्रवास टाळण्याचा सल्ला दिला आहे. प्रवाशांना विमानतळावर न जाण्याचा आणि त्यांच्या विमान कंपनीकडून ताजी माहिती घेण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे. बुर्ज खलिफाजवळ हल्ला, रिकामे करण्यात आले प्रवाशांसाठी अॅडव्हायझरी जारी दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आणि अल मकतूम आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील विमानसेवा पुढील सूचनेपर्यंत थांबवण्यात आली आहे. प्रवाशांना सल्ला देण्यात आला आहे की त्यांनी विमानतळावर जाऊ नये आणि नवीनतम विमान वेळापत्रकाच्या अद्यतनांसाठी थेट त्यांच्या एअरलाइन्सशी संपर्क साधावा. UAE, कतार, बहरीन आणि कुवेतने काही काळासाठी त्यांची हवाई हद्द बंद केली होती, ज्यामुळे एअरलाइन्सना खबरदारी म्हणून सेवा रद्द कराव्या लागल्या, मार्ग बदलावे लागले किंवा स्थगित कराव्या लागल्या. एअर इंडियाने म्हटले- आम्ही लक्ष ठेवून आहोत एअर इंडियाने सांगितले की, आम्ही आमच्या विमानसेवेच्या सुरक्षिततेच्या वातावरणाचे मूल्यांकन करत राहू आणि गरजेनुसार ऑपरेशनमध्ये आधीच बदल करू. फ्लाइट ट्रॅकिंग वेबसाइट Flightradar24.com वर उपलब्ध माहितीनुसार, बोइंग 777 विमानाने चालवलेले हे विमान पाच तासांपेक्षा जास्त काळ हवेत होते आणि एअरलाइनने सौदी अरेबियाच्या हवाई हद्दीत प्रवेश केल्यावर परत फिरण्याचा निर्णय घेतला. एअर इंडियानेही या अचानक उद्भवलेल्या परिस्थितीमुळे प्रवाशांना झालेल्या त्रासाबद्दल खेद व्यक्त केला. दरम्यान, इंडिगोने सांगितले की ते इराण आणि त्याच्या हवाई हद्दीशी संबंधित प्रादेशिक घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे. इराणमध्ये सुमारे 9 हजार भारतीय विद्यार्थी; इस्रायलमध्ये 40 हजारांहून अधिक लोक आहेत इराणने होर्मुज सामुद्रधुनी बंद करण्याच्या दिशेने पाऊल उचलले इराणने होर्मुज सामुद्रधुनी बंद करण्याच्या दिशेने पाऊले उचलली आहेत. आखाती प्रदेशात असलेल्या जहाजांना इराणच्या रिव्होल्यूशनरी गार्ड्सकडून उच्च-वारंवारतेचे (हाय-फ्रीक्वेन्सी) रेडिओ संदेश पाठवले जात आहेत, ज्यामध्ये या सामरिक सागरी मार्गातून जहाजांना जाण्याची परवानगी दिली जाणार नाही, अशी चेतावणी देण्यात आली आहे. होर्मुज सामुद्रधुनी काय आहे? होर्मुझ सामुद्रधुनी (स्ट्रेट) हा एक अरुंद जलमार्ग आहे, जो पर्शियन आखातला ओमानच्या आखाताशी आणि पुढे अरबी समुद्राशी जोडतो. याच्या उत्तरेला इराण आहे. दक्षिणेला ओमान आणि संयुक्त अरब अमिराती (UAE) आहेत. याच्या आसपास सर्व तेल उत्पादक देश आहेत. त्यामुळे या जलमार्गातून जगभरात तेलाचा पुरवठा होतो. होर्मुझ सामुद्रधुनी सुमारे 167 किमी लांब आहे. तिचे दोन्ही किनारे सुमारे 50 किमी रुंद आहेत, तर सर्वात अरुंद भाग सुमारे 33 किमी रुंद आहे. यात ये-जा करणाऱ्या सागरी वाहतुकीसाठी 3 किमी रुंदीची शिपिंग लेन निश्चित केली आहे. बाजार: घसरणीची शक्यता; सोने-चांदीमध्ये पुन्हा तेजीचा काळ शक्य इराणवरील हल्ल्याचा जागतिक बाजारांवर नकारात्मक परिणाम दिसू शकतो. तज्ज्ञांनुसार, सोमवारी भारतीय शेअर बाजारात घसरण दिसू शकते. केडिया ॲडव्हायझरीचे अजय केडिया यांच्या मते, युद्ध लांबले तर सुरक्षित गुंतवणुकीसाठी सोने-चांदीच्या किमतींमध्ये पुन्हा तेजीचा काळ दिसू शकतो.
इस्रायल आणि अमेरिकेने शनिवारी इराणवर हल्ला केला. या हल्ल्यात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या मृत्यूची बातमी आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी खामेनेई यांचा मृत्यू झाल्याचा दावा केला आहे. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, इराणवर अमेरिका आणि इस्रायलने मिळून हल्ला केला आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी याला आपल्या नागरिकांच्या संरक्षणासाठी उचललेले पाऊल म्हटले आहे. इराणनेही प्रत्युत्तरादाखल इस्रायलसह मध्य-पूर्वेतील 9 देशांवर हल्ला केला. यामध्ये विशेषतः दुबईतील पाम हॉटेल अँड रिसॉर्ट आणि बुर्ज खलिफाजवळ हल्ला करण्यात आला. याव्यतिरिक्त, इराणने बहरीनमधील अमेरिकन तळ आणि निवासी इमारतींवर ड्रोन डागले. इराण-इस्रायल युद्धाचे 20 फुटेज… इस्रायलच्या इराणवरील हल्ल्याची 5 छायाचित्रे… अमेरिकेने इराणवर केलेल्या हल्ल्याचे 4 फुटेज… इराणमधील हल्ल्यानंतरची 6 छायाचित्रे… इराणच्या प्रत्युत्तराची 5 छायाचित्रे… इराणने इस्त्रायलची राजधानी तेल अवीववर क्षेपणास्त्र हल्ला केला. ------------------
इस्रायल आणि अमेरिकेने शनिवारी इराणमधील राजधानी तेहरानसह अनेक शहरांवर हल्ला केला. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दावा केला की, या हल्ल्यांमध्ये इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांचा मृत्यू झाला आहे. ट्रम्प यांनी ट्रुथ सोशलवर पोस्ट करून सांगितले की, इतिहासातील सर्वात क्रूर व्यक्तींपैकी एक खामेनेई मारला गेला. त्यांनी याला इराणच्या जनतेसाठी तसेच अमेरिका आणि जगभरातील देशांसाठी न्याय म्हटले. यापूर्वी सीएनएनशी बोलताना इस्रायली अधिकाऱ्यांनी दावा केला की, त्यांच्याकडे खामेनेई यांच्या मृतदेहाचा फोटो आहे, जो ढिगाऱ्यातून काढण्यात आला आहे. इस्रायल आणि अमेरिकेने संयुक्त हल्ल्यात खामेनेई यांचे घर पूर्णपणे उद्ध्वस्त केले आहे. दुसरीकडे, इराणने खामेनेई यांच्या मृत्यूच्या बातम्या चुकीच्या असल्याचे म्हटले. परराष्ट्रमंत्री अब्बास अराघची यांनी सांगितले की, सर्वोच्च नेते जिवंत आहेत. त्यांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्यात आले आहे. खामेनेई यांच्या जावई आणि सुनेच्या मृत्यूची बातमी अमेरिका-इस्त्रायलच्या हल्ल्यांमध्ये खामेनेई यांच्या जावई आणि सुनेच्या मृत्यूची बातमी आहे. तेहरान सिटी कौन्सिलच्या एका सदस्याने दावा केला आहे की खामेनेई यांच्या जावई आणि सुनेचा मृत्यू झाला आहे. ही माहिती रॉयटर्सने यंग जर्नलिस्ट्स क्लबच्या हवाल्याने दिली आहे. शनिवारी रात्री तेहरान आणि त्याच्या आसपासच्या अनेक ठिकाणी हल्ले झाले होते. इराणच्या सरकारी माध्यमांनी राजधानीत अनेक स्फोटांची पुष्टी केली होती. मात्र, खामेनेई यांच्या कुटुंबीयांच्या मृत्यूची अद्याप पुष्टी झालेली नाही. अमेरिका किंवा इस्त्रायलकडून यावर कोणतेही विधान आलेले नाही. इराणवर अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्यांमुळे आतापर्यंत 200 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे, तर 740 हून अधिक लोक जखमी झाले आहेत. ही माहिती इराणच्या रेड क्रिसेंट सोसायटीने दिली आहे. इराणमधील एका शाळेवर क्षेपणास्त्र पडल्याने 85 विद्यार्थिनींचा मृत्यू झाला, तर 45 जखमी झाल्या आहेत. इस्रायल आणि अमेरिकेने इराणवर केलेल्या हल्ल्यात 10 मोठ्या शहरांना लक्ष्य केले. इराणचा पलटवार - इस्रायलसह 9 देशांवर हल्ला अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्याला प्रत्युत्तर म्हणून इराणनेही ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ले केले. या हल्ल्यांमध्ये इस्रायलसह मध्य-पूर्वेतील 9 देशांना लक्ष्य करण्यात आले. इराणने इस्रायलवर सुमारे 400 क्षेपणास्त्रे डागली आणि कतार, कुवेत, जॉर्डन, बहरीन, सौदी अरेबिया व यूएईमधील अमेरिकन तळांनाही लक्ष्य केले. इतकंच नाही, तर इराणने यूएईमधील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या दुबई शहरावरही हल्ला केला. इराणने दुबईतील पाम हॉटेल अँड रिसॉर्ट आणि बुर्ज खलिफाजवळ ड्रोन हल्ला केला. याशिवाय बहरीनमधील अनेक निवासी इमारतींना लक्ष्य केले. इस्रायल-अमेरिका आणि इराण युद्धाशी संबंधित छायाचित्रे… इस्रायलच्या इराणवरील हल्ल्याशी संबंधित अपडेट्स वाचण्यासाठी खालील ब्लॉग वाचा…
सामरिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाच्या खनिजांच्या जागतिक पुरवठ्यावरील चीनची पकड संपवण्यासाठी अमेरिकेने प्रयत्न तीव्र केले आहेत. अमेरिकन सरकारने अर्जेंटिनापासून उझबेकिस्तानपर्यंत 20 देशांशी आवश्यक खनिजांशी संबंधित करार केले आहेत. याव्यतिरिक्त, चीनच्या स्वस्त मालाच्या डंपिंगपासून पाश्चात्त्य देशांच्या खाणी सुरक्षित ठेवण्यासाठी अमेरिका डझनभर खाण प्रकल्पांना सहकार्य करत आहे. अमेरिकेच्या अनेक सरकारी संस्था महत्त्वाच्या खनिजांच्या उत्पादनासाठी 2 लाख कोटींपेक्षा जास्त किमतीच्या प्रकल्पांना मदत करत आहेत. यात गुंतवणूक, कर्ज आणि सबसिडीचा समावेश आहे. जगातील अनेक महत्त्वाच्या खनिजांच्या खाणकाम आणि शुद्धीकरणामध्ये चीन खूप पुढे आहे. कंप्यूटिंग, विद्युतीकरण, एरोस्पेस आणि लष्करी उपकरणे बनवण्यासाठी आवश्यक असलेल्या सुमारे 30 ते 60 धातूंचा यात समावेश आहे. याव्यतिरिक्त, आयफोन, डेटा सेंटर, सर्जिकल लेसर आणि लष्करी तंत्रज्ञानात वापरले जाणारे दुर्मिळ आणि महत्त्वाचे खनिज याच स्त्रोतांकडून मिळतात. अनेक महत्त्वाच्या धातूंवर चीनचे नियंत्रण असल्यामुळे त्याला आपल्या आर्थिक आणि लष्करी प्रतिस्पर्धकांवर मोठी आघाडी मिळाली आहे. गेल्या वर्षी एप्रिलमध्ये चीनने अमेरिकेला सात सर्वात मौल्यवान रेअर अर्थ मॅटरचा पुरवठा मर्यादित केला होता. या कमतरतेमुळे एफ-35 जेट विमाने, क्षेपणास्त्रे, ड्रोन, रडार आणि इलेक्ट्रिक मोटर्सचा पुरवठा थांबण्याचा धोका निर्माण झाला होता. याचा परिणाम इतका गंभीर झाला की राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी तात्काळ चीनवर लागू केलेले त्यांचे शुल्क (टॅरिफ) मागे घेतले होते. चीनने अजूनही अँटिमनी, टंगस्टनपासून डझनभर खनिजांची विक्री मर्यादित ठेवली आहे. अशा परिस्थितीत ट्रम्प प्रशासनाने चीनच्या वर्चस्वाला आव्हान देण्याचा निर्णय घेतला आहे. चीन प्रतिस्पर्धकांना चिरडण्यासाठी बाजारात आपल्या ताकदीचा वापर करतो. तो किंमती कमी करण्यासाठी काही विशिष्ट धातूंचा बेसुमार पुरवठा करतो. परिणामी सध्याच्या खाणी व्यवसायातून बाहेर पडतात किंवा नवीन प्रकल्प बंद पडतात. एकेकाळी जगातील सर्वात मोठी रेअर अर्थ खाण 'कॅलिफोर्निया माउंटन पास' 2002 मध्ये बंद होण्यामागे चीनमधील स्वस्त रेअर अर्थ्सचीही भूमिका आहे. या खाणीची मालकी आता दुसऱ्यांच्या हातात आहे. चिनी कंपन्यांनी मालीपासून मेक्सिकोपर्यंत यापैकी अनेक खाणी विकत घेतल्या. ट्रम्प सरकारने एक्सपोर्ट इंपोर्ट बँक (एक्झिम), ऊर्जा आणि संरक्षण विभाग, यूएस इंटरनॅशनल डेव्हलपमेंट फायनान्स कॉर्पोरेशन यांसारख्या संस्थांद्वारे गुंतवणूक आणि उत्पादन वाढवण्याचे काम सुरू केले आहे. या मोहिमेत अमेरिकन भूगर्भ सर्वेक्षण संस्थेने घोषित केलेले सर्व 60 खनिजे समाविष्ट आहेत. यात ॲल्युमिनियम, लेड आणि झिंक यांसारख्या धातूंचाही समावेश आहे. इतर देशांमध्ये अनेक प्रकल्पांसाठी कर्ज दिले, मोठी गुंतवणूकही - 60 अत्यंत महत्त्वाच्या धातूंच्या खाणकाम आणि शुद्धीकरणामध्ये चीनचे वर्चस्व आहे.- 20 देशांशी अमेरिकेने रेअर अर्थ्सच्या खाणकामासाठी करार केले आहेत. गेल्या वर्षी एक्झिमने महत्त्वाच्या खनिज प्रकल्पांसाठी 1.36 लाख कोटी रुपयांची आशयपत्रे जारी केली आहेत. यात अमेरिकेतील रेअर अर्थ व्हेंचरसाठी 4138 कोटी रुपये आणि ऑस्ट्रेलियातील कोबाल्ट, निकेलसाठी 3183 कोटी रुपये समाविष्ट आहेत. ऊर्जा विभागाने ग्राफाइट, लिथियम आणि पोटॅशसाठी स्थानिक कंपन्यांना 63 हजार कोटी रुपयांपेक्षा जास्त कर्ज मंजूर केले आहे. डीएफसीने युक्रेन आणि काँगोमधील महत्त्वाच्या खनिजांसाठी 16 हजार कोटी रुपयांचा निधी दिला आहे. ट्रम्प प्रशासनाचा तीन मुद्द्यांवर विशेष भर ट्रम्प प्रशासन प्रकल्पाला स्पर्धात्मक बनवण्यासाठी तीन मुद्द्यांवर भर देत आहे. पहिला - कर्ज आणि थेट गुंतवणुकीतून नवीन खाणींसाठी सबसिडी. दुसरा - प्रोजेक्ट वॉल्ट अंतर्गत खाणकामगारांच्या उत्पादनांच्या खरेदीची हमी. तिसरा - चीनच्या स्वस्त मालाच्या डंपिंगपासून खाणकामगारांना वाचवण्यासाठी किमतीत हस्तक्षेप. संरक्षण विभागानेही दखल देण्यास सुरुवात केली गेल्या वर्षी ऑक्टोबरपासून अमेरिकेच्या संरक्षण विभाग-पेंटागॉनने आठ खाणकाम आणि शुद्धीकरण प्रकल्पांना 25 हजार कोटी रुपयांपेक्षा जास्त कर्ज आणि इक्विटी दिली आहे. हे प्रकल्प गॅलियम आणि जर्मेनियमसारख्या धातूंशी संबंधित आहेत. चीनने अनेक वेळा त्यांची निर्यात बंद केली आहे.
माजी अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष बिल क्लिंटन यांनी जेफ्री एपस्टीन प्रकरणात कोणत्याही भूमिकेचा इन्कार केला आहे. न्यूयॉर्कमध्ये हाऊस ओव्हरसाईट कमिटीसमोर बंद खोलीत झालेल्या साक्षीत त्यांनी सांगितले की, त्यांना एपस्टीनच्या गुन्हेगारी कृत्यांची माहिती नव्हती. क्लिंटन यांनी त्यांच्या लेखी प्राथमिक निवेदनात सांगितले की, जर त्यांना एपस्टीनच्या कृत्यांची माहिती असती तर त्यांनी त्याच्यापासून दूर राहणे पसंत केले असते आणि स्वतःच पोलिसांच्या स्वाधीन केले असते. त्यांनी सांगितले की, ते एपस्टीनच्या गुन्हेगारीबद्दल अनभिज्ञ होते आणि दोन दशकांपूर्वीच त्यांनी त्याच्याशी संबंध तोडले होते. साक्षीच्या वेळी एका फोटोवरही प्रश्न विचारण्यात आला, ज्यात क्लिंटन एका अज्ञात महिलेसोबत हॉट टबमध्ये दिसतात. महिलेची ओळख गोपनीय ठेवण्यात आली आहे. सूत्रांनुसार क्लिंटन यांनी सांगितले की, ते त्या महिलेला ओळखत नाहीत आणि तिच्यासोबत कोणत्याही प्रकारचे लैंगिक संबंध नव्हते. एक दिवसापूर्वी, माजी परराष्ट्र मंत्री हिलरी क्लिंटन यांनीही समितीसमोर निवेदन दिले होते. त्या म्हणाल्या की, त्यांना एपस्टीनच्या गुन्ह्यांची कोणतीही माहिती नव्हती. दोघांनी सुरुवातीला साक्ष देण्यास विरोध केला होता. मात्र, संसदेच्या अवमाननेच्या कारवाईच्या शक्यतेनंतर त्यांनी साक्ष देण्यास सहमती दर्शवली. रिपब्लिकन अध्यक्ष जेम्स कोमर यांनी सांगितले की, व्हिडिओ आणि संपूर्ण प्रतिलेख लवकरच जारी केला जाईल. ते म्हणाले की, क्लिंटन यांनी प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर दिले किंवा देण्याचा प्रयत्न केला. साक्षीच्या वेळी अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि एपस्टीन यांच्या संबंधांवरही प्रश्न उपस्थित झाले. डेमोक्रॅट खासदार रॉबर्ट गार्सिया म्हणाले की, क्लिंटन यांच्या साक्षीमध्ये ट्रम्पशी संबंधित तथ्ये समोर आली आहेत, ज्यांची चौकशी व्हायला हवी. कोमरच्या मते, क्लिंटन म्हणाले की ट्रम्प यांना बोलावणे हा समितीचा निर्णय आहे आणि ट्रम्प यांच्या कोणत्याही गुन्ह्यात ते सामील असल्याची त्यांना माहिती नाही. कोमर म्हणाले की, क्लिंटन हे 50 वर्षांत संसदेसमोर निवेदन देणारे पहिले अध्यक्ष आहेत. एपस्टीनवर अल्पवयीन मुलांची तस्करी आणि लैंगिक शोषणाचे आरोप होते. तो 2019 मध्ये न्यूयॉर्कच्या तुरुंगात मृत अवस्थेत आढळला होता. जारी केलेल्या कागदपत्रांमध्ये अनेक प्रभावशाली लोकांची नावे आहेत, तथापि, कागदपत्रांमध्ये नाव आल्यानेच कोणाविरुद्ध गुन्हा सिद्ध होत नाही.
ट्रम्प म्हणाले- क्युबा आर्थिक अडचणीतून जात आहे:लवकरच मैत्रीपूर्ण ताबा घेऊ शकतो, चर्चा सुरू आहे
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, क्युबा सरकार गंभीर आर्थिक संकटातून जात आहे आणि अमेरिकेशी चर्चा करत आहे. त्यांनी संकेत दिले की, अमेरिका क्युबाचे ‘फ्रेंडली टेकओव्हर’ करू शकते, ज्यामुळे क्युबन-अमेरिकन लोकांना फायदा होऊ शकतो. व्हाईट हाऊसमधून टेक्सासला रवाना होताना ट्रम्प यांनी पत्रकारांना सांगितले, “क्युबा सरकार आमच्याशी बोलत आहे. ते मोठ्या अडचणीत आहेत. त्यांच्याकडे पैसे नाहीत, त्यांच्याकडे काहीही नाही. पण ते आमच्याशी चर्चा करत आहेत आणि कदाचित क्युबावर आमचे फ्रेंडली टेकओव्हर होईल.” मात्र, ट्रम्प यांनी हे स्पष्ट केले नाही की, फ्रेंडली टेकओव्हरचा त्यांचा काय अर्थ आहे आणि दोन्ही देशांमध्ये कोणत्या मुद्द्यावर चर्चा सुरू आहे. ते म्हणाले की, संभाव्य पाऊल अमेरिकेत राहणाऱ्या त्या क्युबाई मूळच्या लोकांसाठी सकारात्मक असू शकते, जे दशकांपूर्वी क्युबा सोडून आले होते. त्यांच्या मते, असे अनेक लोक क्युबाला परत येऊ इच्छितात आणि सध्याच्या चर्चेने समाधानी आहेत. अमेरिका आणि क्युबाचे संबंध दशकांपासून राजकीय तणाव आणि आर्थिक निर्बंधांमुळे गुंतागुंतीचे राहिले आहेत. ट्रम्प यांची ही टिप्पणी अशा वेळी आली आहे, जेव्हा त्यांनी अनेकदा ग्रीनलँडवर कब्जा करण्याबद्दल बोलले आहे. इटलीमध्ये ट्राम रुळावरून घसरली, दुकानाच्या खिडकीला धडकली, 2 लोकांचा मृत्यू, 40 जखमी इटलीतील मिलान शहरात शुक्रवारी एक ट्राम (रेल) रुळावरून घसरली आणि जवळच्या दुकानाच्या खिडकीला धडकली. या अपघातात 2 लोकांचा मृत्यू झाला, तर सुमारे 40 लोक जखमी झाले आहेत. स्थानिक अग्निशमन दलाच्या प्रवक्त्याने सांगितले की, रेल्वे रुळावरून घसरल्यानंतर थेट एका दुकानात घुसली. घटनास्थळी गोंधळ उडाला आणि आजूबाजूच्या लोकांमध्ये घबराट पसरली. स्थानिक आपत्कालीन सेवांनुसार, घटनास्थळी 13 रुग्णवाहिका पाठवण्यात आल्या. नागरिक सुरक्षा पथकांनी जखमींना मदत करण्यासाठी तेथे एक तात्पुरता तंबूही लावला. प्रत्यक्षदर्शींनुसार, मदत आणि बचाव कार्य तात्काळ सुरू करण्यात आले होते. मिलान परिवहन कंपनी एटीएमने निवेदन जारी करून म्हटले की, अपघातात सामील ट्राम शहरात चालणाऱ्या नवीन मॉडेल्सपैकी एक होती. कंपनीने घटनेबद्दल तीव्र दुःख व्यक्त केले आणि बाधित लोकांबद्दल संवेदना व्यक्त केली. एटीएमने सांगितले की, अपघाताच्या कारणांची चौकशी करण्यासाठी ते संबंधित अधिकाऱ्यांसोबत काम करत आहे. सध्या अपघाताच्या कारणांचा शोध लागलेला नाही. अधिकाऱ्यांचा तपास सुरू आहे.
इस्त्रायलने इराणची राजधानी तेहरानवर हल्ला केला:आकाशात धुराचे लोट; अमेरिकेशी चर्चेदरम्यान हल्ला
इस्त्रायलने इराणची राजधानी तेहरानवर हल्ला केला आहे. शहरांमध्ये धुराचे लोट दिसत आहेत. आम्ही ही बातमी सतत अपडेट करत आहोत..
सॅम ऑल्टमनची कंपनी ओपन-एआय (OpenAI) आणि अमेरिकेच्या संरक्षण विभाग (DoW) यांच्यात एक मोठा करार झाला आहे. या अंतर्गत ओपन-एआय आपले काही मॉडेल्स पेंटागॉनच्या गोपनीय नेटवर्कवर तैनात करेल. ओपन-एआयचे सीईओ सॅम ऑल्टमन यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर याची माहिती दिली आहे. हा निर्णय अशा वेळी आला आहे, जेव्हा राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ओपन-एआयची प्रतिस्पर्धी कंपनी 'अँथ्रोपिक' (Anthropic) च्या तंत्रज्ञानाच्या वापरास पूर्णपणे बंदी घालण्याचा आदेश दिला आहे. अमेरिकन सैन्याला युद्ध आणि पाळत ठेवण्यासाठी एआयचा कोणत्याही अडथळ्याशिवाय वापर करता यावा अशी इच्छा आहे, ज्याला अँथ्रोपिकने आपल्या धोरणाविरुद्ध असल्याचे म्हटले होते. यामुळेच सरकारने हे पाऊल उचलले आहे. मास सर्व्हिलन्स (सामूहिक पाळत) वर बंदी राहील, ऑल्टमन यांनी अटी सांगितल्यासॅम ऑल्टमन यांनी सांगितले की, संरक्षण विभागासोबत झालेल्या या करारामध्ये सुरक्षेची पूर्ण काळजी घेण्यात आली आहे. ते म्हणाले की, पेंटागॉनने एआय सुरक्षिततेबद्दल आदर दर्शवला आहे. आमच्यात झालेल्या करारामध्ये दोन मुख्य गोष्टींचा समावेश आहे पहिली, देशांतर्गत स्तरावर मास सर्व्हिलन्स (सामूहिक पाळत) वर बंदी असेल आणि दुसरी, स्वायत्त शस्त्र प्रणाली (ऑटोनॉमस वेपन्स) सह बळाच्या वापराची जबाबदारी मानवाच्या हातातच राहील. ऑल्टमन यांच्या मते, संरक्षण विभाग या तत्त्वांवर सहमत आहे आणि त्यांना कायदे व धोरणांमध्येही स्थान देण्यात आले आहे. अँथ्रॉपिक आणि पेंटागॉन यांच्यात वाद का वाढला?हा संपूर्ण वाद तेव्हा सुरू झाला, जेव्हा अँथ्रॉपिकचे सीईओ डारियो अमोदेई यांनी स्पष्ट केले की, त्यांची कंपनी एआयच्या काही विशिष्ट वापरांना, जसे की मोठ्या प्रमाणावर पाळत ठेवणे (मास सर्व्हिलन्स) आणि पूर्णपणे स्वयंचलित शस्त्रास्त्रांना (ऑटोमॅटिक वेपन्स) समर्थन देणार नाही. डारियो यांचा दावा होता की, संरक्षण विभाग त्यांच्यावर सर्व कायदेशीर पद्धतींच्या वापरासाठी एआय देण्याकरिता आणि सुरक्षा वैशिष्ट्ये (सेफ्टी फीचर्स) काढून टाकण्यासाठी दबाव आणत होता. यानंतर ट्रम्प यांनी सर्व फेडरल एजन्सींना अँथ्रॉपिकचा वापर तात्काळ थांबवण्याचे निर्देश दिले. मंत्री हेगसेथ म्हणाले - अँथ्रॉपिकने धोका दिला, आता 6 महिन्यांत बाहेरअमेरिकेचे संरक्षण सचिव पीट हेगसेथ यांनी अँथ्रॉपिकवर तीव्र हल्ला चढवला आहे. त्यांनी डारियो अमोदेई यांच्यावर 'दुहेरी चाल' खेळल्याचा आरोप करत म्हटले की, अँथ्रॉपिकने या आठवड्यात अहंकार आणि विश्वासघाताचे उदाहरण सादर केले आहे. आम्ही आमच्या सैन्याच्या कामकाजाचा व्हेटो पॉवर (नकाराधिकार) कोणत्याही टेक कंपनीच्या हातात देऊ शकत नाही. हेगसेथने ॲन्थ्रोपिकला राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी धोका असल्याचे म्हटले आहे. तथापि, कामकाज विस्कळीत होऊ नये यासाठी, कंपनीला 6 महिन्यांचा कालावधी देण्यात आला आहे जेणेकरून सैन्य नवीन सेवेवर (ओपन-एआय) स्थलांतरित होऊ शकेल. सुरक्षेसाठी क्लाउड नेटवर्कचा वापर केला जाईलओपन-एआयने स्पष्ट केले आहे की मॉडेल्सची सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी त्यांना केवळ क्लाउड नेटवर्कवरच तैनात केले जाईल. ऑल्टमन म्हणाले की, सरकार इतर एआय कंपन्यांनाही याच अटींवर काम करण्याची संधी द्यावी अशी त्यांची इच्छा आहे.
बोलिव्हियातील एल आल्टो शहरात शनिवारी सकाळी (भारतीय वेळेनुसार) वायुसेनेचे हरक्यूलिस विमान कोसळले. या अपघातात 15 लोकांचा मृत्यू झाला, तर 30 हून अधिक लोक जखमी झाले आहेत. हे विमान देशाच्या सेंट्रल बँकेच्या नवीन नोटा घेऊन जात होते. रॉयटर्सच्या वृत्तानुसार, खराब हवामानामुळे विमान लँडिंगनंतर धावपट्टीवरून घसरून जवळच्या वर्दळीच्या रस्त्यावर कोसळले. ज्या रस्त्यावर ते कोसळले, तेथे उभ्या असलेल्या 10 ते 15 गाड्याही त्याच्या तडाख्यात आल्या आणि त्यांचे नुकसान झाले. विमानाचा ढिगारा, तुटलेल्या गाड्या आणि मृतदेह रस्त्यावर विखुरलेले दिसले. रस्त्यावर बँकेच्या नोटाही विखुरलेल्या दिसल्या, ज्या गोळा करण्यासाठी लोक घटनास्थळी जमा झाले. या अपघातानंतर विमानतळ तात्पुरते बंद करण्यात आले आहे. अपघाताची छायाचित्रे… दोन तुकड्यांमध्ये विभागलेले विमान सोशल मीडियावर समोर आलेल्या व्हिडिओमध्ये अपघातानंतर गोंधळाचे वातावरण दिसले. परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी स्थानिक अधिकाऱ्यांना पाण्याचा फवारा आणि अश्रुधुराचा वापर करावा लागला. तथापि, या व्हिडिओंची अधिकृत पुष्टी होऊ शकलेली नाही. अपघातानंतर एल आल्टो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ तात्पुरता बंद करण्यात आला. राष्ट्रीय विमान कंपनीने निवेदन जारी करून सांगितले की, अपघातग्रस्त विमान त्यांच्या ताफ्याचा भाग नव्हते, हे वायुसेनेचे विमान होते. स्थानिक माध्यमांमध्ये प्रसारित झालेल्या फुटेजमध्ये विमान मोठ्या प्रमाणात खराब झालेले दिसले. अपघातानंतर विमान दोन तुकड्यांमध्ये विभागले गेले. बोलिव्हियाची मध्यवर्ती बँक आज या घटनेवर पत्रकार परिषद घेणार आहे. अपघाताच्या कारणांची अधिकृत चौकशी सुरू करण्यात आली आहे. जखमींवर स्थानिक रुग्णालयांमध्ये उपचार सुरू आहेत. प्रशासनाने मृतांची ओळख पटवणे आणि नुकसानीचे मूल्यांकन करणे सुरू केले आहे.
पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तान यांच्यातील लष्करी संघर्षात दोन्ही बाजूंचे 300 हून अधिक लोक मारले गेले, तर 500 हून अधिक जखमी झाले. दोन्ही देश पुढेही एकमेकांना लष्करी कारवाई करण्याची धमकी देत आहेत. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना जेव्हा विचारण्यात आले की, पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तान यांच्यात अमेरिका हस्तक्षेप करेल का? यावर त्यांनी सांगितले की, मी हस्तक्षेप करू शकतो, पण माझे पाकिस्तानशी खूप चांगले संबंध आहेत. पाकिस्तान सध्या खूप चांगली कामगिरी करत आहे. तर, पाकिस्तानच्या लष्करी प्रवक्त्याने आरोप केला की, देशात होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांमागे भारताची भूमिका आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, या कारवायांसाठी अफगाण तालिबानच्या क्षेत्राचा वापर केला जातो. पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानमधील संघर्षाची सुरुवात गुरुवारी रात्री उशिरा झाली, जेव्हा अफगाणिस्तानने 22 फेब्रुवारी रोजी झालेल्या पाकिस्तानी हवाई हल्ल्याला प्रत्युत्तर म्हणून कारवाई केली. त्यानंतर पाकिस्तानने ‘ऑपरेशन गजब-लिल-हक’ सुरू केले. पाकिस्तानी वायुसेनेने काबुल, कंधार, पक्तिया, नंगरहार आणि इतर प्रांतांमध्ये हवाई हल्ले केले. पाकिस्तानचा दावा- 274 अफगाण लढाऊ मारले गेले पाकिस्तान लष्कराचे प्रवक्ते अहमद शरीफ चौधरी यांच्या मते, आतापर्यंत 274 तालिबानी लढाऊ मारले गेले आहेत आणि 400 हून अधिक जखमी झाले आहेत. त्यांचे म्हणणे आहे की 115 रणगाडे आणि चिलखती वाहने नष्ट करण्यात आली, 74 चौक्या उद्ध्वस्त करण्यात आल्या आणि 18 चौक्यांवर पाकिस्तानी लष्कराने नियंत्रण मिळवले आहे. पाकिस्तानने हे देखील मान्य केले की त्याचे 12 सैनिक मारले गेले आणि 27 जखमी झाले आहेत. तर तालिबानचे म्हणणे आहे की त्याचे फक्त 8 ते 13 लढाऊ मारले गेले आणि काही जखमी झाले आहेत. त्याने दावा केला की 55 पाकिस्तानी सैनिक मारले गेले आणि दोन लष्करी मुख्यालयांसह अनेक चौक्यांवर कब्जा करण्यात आला. तालिबानने इशारा दिला आहे की जर पाकिस्तानने पुढे हल्ला केला तर आणखी कठोर प्रत्युत्तर दिले जाईल. पाकिस्तानच्या हवाई हल्ल्याचे फुटेज… पाकिस्तानमध्ये खाजगी ड्रोन उडवण्यावर बंदी अफगाणिस्तानच्या संरक्षण मंत्रालयाने दावा केला की, त्यांनी पाकिस्तानच्या आत ड्रोनने लष्करी ठिकाणांना लक्ष्य केले. दरम्यान, पाकिस्तानचे माहिती मंत्री अत्ताउल्लाह तरार यांनी सांगितले की, एबटाबाद, स्वाबी आणि नौशेरा येथे छोटे ड्रोन पाडण्यात आले आणि कोणतेही मोठे नुकसान झाले नाही. या घटनांनंतर पाकिस्तानच्या गृह मंत्रालयाने देशभरात खाजगी ड्रोन उडवण्यावर तात्काळ बंदी घातली आहे. माजी पाकिस्तानी लष्करी अधिकारी आदिल रजा यांनी दावा केला की, अफगाणिस्तानमधून उडवलेल्या ड्रोनने इस्लामाबादजवळील एका अणुऊर्जा केंद्रासह अनेक महत्त्वाच्या लष्करी ठिकाणांना लक्ष्य केले. मात्र, याची अधिकृत पुष्टी झालेली नाही. पाकिस्तानच्या संसदेत निषेध ठराव मंजूर पाकिस्तानच्या सिनेटने अफगाणिस्तानविरुद्ध निषेध ठराव मंजूर केला. परराष्ट्र मंत्रालयाने सांगितले की, पुढील कोणत्याही चिथावणीला कठोर आणि निर्णायक प्रत्युत्तर दिले जाईल. पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी लष्करी मुख्यालयाला भेट देऊन शून्य सहनशीलतेचे धोरण पुन्हा सांगितले. पाकिस्तानच्या माहिती मंत्र्यांनी अफगाण तालिबान सरकारला बेकायदेशीर ठरवत आरोप केला की, तेथे महिला आणि अल्पसंख्याकांच्या अधिकारांचे उल्लंघन केले जात आहे. पाकिस्तानने TTP आणि ISIS च्या ठिकाणांवर हवाई हल्ला केला होता 22 फेब्रुवारी रोजी पाकिस्तानने अफगाणिस्तानच्या सीमावर्ती भागांमध्ये हवाई हल्ला केला होता. पाकिस्तानचे उपगृहमंत्री तलाल चौधरी यांनी दावा केला होता की, सीमावर्ती भागांमध्ये TTP च्या ठिकाणांवर केलेल्या कारवाईत 70 दहशतवादी मारले गेले. नंतर पाकिस्तानी वृत्तपत्र डॉनने ही संख्या 80 पर्यंत पोहोचल्याचा दावा केला होता. अफगाणिस्तानने या हल्ल्यांचा तीव्र निषेध केला होता. तालिबानचे म्हणणे होते की, हल्ल्यांमध्ये सामान्य नागरिकांना लक्ष्य करण्यात आले. टोलो न्यूजच्या वृत्तानुसार, नंगरहारमध्ये एका घरावर हल्ला झाल्यानंतर एकाच कुटुंबातील 23 लोक ढिगाऱ्याखाली दबले होते. दरम्यान, अफगाण संरक्षण मंत्रालयाने म्हटले होते की, पाकिस्तानला 'योग्य वेळी सडेतोड उत्तर' दिले जाईल. मंत्रालयाने या हल्ल्यांना देशाच्या सार्वभौमत्वाचे उल्लंघन म्हटले होते. पाकिस्तान दीर्घकाळापासून अफगाणिस्तानच्या तालिबान सरकारवर दबाव टाकत आहे की त्यांनी आपल्या भूमीचा वापर कोणत्याही दहशतवादी संघटनेला करू देऊ नये. इस्लामाबादचा आरोप आहे की टीटीपी अफगाणिस्तानातून कार्यरत आहे, तर तालिबान सरकार या आरोपांचा सातत्याने इन्कार करत आहे. दोन्ही देशांमध्ये यापूर्वीही तणाव निर्माण झाला आहे अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तान यांच्यात ड्युरंड रेषेवरून दीर्घकाळापासून वाद आहे. दोन्ही देश एकमेकांवर हल्ले आणि दहशतवाद्यांना लपवल्याचा आरोप करत असतात. 2021 मध्ये अफगाणिस्तानच्या सत्तेवर तालिबानच्या नियंत्रणाखाली आल्यापासून तणाव आणखी वाढला आहे.
संपूर्ण जग इराणवर अमेरिकन हल्ल्याच्या शक्यतेने चिंतेत असताना अफगाण तालिबानने ऐन रमजान काळातच शुक्रवारी पाकिस्तानवर जोरदार हल्ला करून सर्वांना चकित केले. अफगाण तालिबानने पाकिस्तानच्या ७ ठिकाणांवर हेलिकॉप्टर आणि ड्रोनने हल्ला केला. पाकिस्तानी सैन्याच्या १९ चौक्या रॉकेट-मॉर्झर आणि टँक हल्ल्यांनी उद्ध्वस्त करून पाकिस्तानच्या ५५ सैनिकांना ठार केले. दरम्यान, एका वर्षात आठ युद्धे थांबवण्याचा दावा करणारे अमेरिकेचे राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प यांनी यावर मौन बाळगले आहे. तालिबानचे लष्करप्रमुख फसीहुद्दीन फितरत यांनी म्हटले आहे की, पाकिस्तानला चोख प्रत्युत्तर दिले जात आहे. दरम्यान, पाकिस्तानी हल्ल्यात अफगाण तालिबानचे २७४ सैनिक मारले गेले असून ४०० हून अधिक जखमी आहेत. तालिबानचे ११५ टँक, आर्मर्ड व्हेइकल्स, लाइट आर्टिलरी उद्ध्वस्त करण्यात आली आहे. चौधरी यांनी पाकचे १२ सैनिक मारले गेल्याची कबुली दिली आहे. पाकिस्तानात १५० किमी आतपर्यंत तोफगोळे डागले अफगाणिस्तानवरील हल्ल्यामागे पाक लष्करप्रमुख मुनीर यांचा कट आहे. २०२१ मध्ये सत्तेवर आलेल्या अफगाण तालिबानचे अमीर (प्रमुख) मुल्ला हबीतुल्ला अखूनजादा यांच्याशी मुनीर यांचे पटत नाहीये. याची ३ मोठी कारणे अशी. १.- अखूनजादा पाक सीमा डूरंड लाइन नाकारतात. २.- तालिबान सशस्त्र टीटीपीला पाठिंबा देते. ३.- अफगाणिस्तानचा भारताकडे असलेला कल. म्हणून मुनीर यांचा डाव पाक समर्थक हक्कानी नेटवर्कवर आहे. अफगाणिस्तानात अमेरिकन सैन्य असताना पाकमधून संचालित होणाऱ्या हक्कानी नेटवर्कचे प्रमुख सिराजुद्दीन सध्या तालिबान सरकारमध्ये मंत्री असले तरी ते अखूनजादा विरोधात आहेत. ऑक्टोबरमध्ये पाकिस्तानशी झालेल्या युद्धानंतर कतारमध्ये युद्धबंदी (सीजफायर) झाली होती. आता मुनीर २५ फेब्रुवारी रोजी कतारहून परतले आहेत. सध्या ते युद्धबंदी करणार नाहीत.
पाकिस्तान व अफगाणिस्तानमधील तणाव पुन्हा एकदा शिगेला पोहोचला आहे. अलिकडच्या काळात झालेल्या भीषण सीमा संघर्षानंतर, पाकिस्तानच्या संरक्षणमंत्र्यांनी “खुले युद्ध” घोषित केले. तथापि, इतिहास दाखवतो की अफगाणिस्तान नेहमीच बाह्य सैन्यांसाठी एक सापळा ठरला आहे. १९७९ मध्ये, महासत्ता सोव्हिएत युनियनने अफगाणिस्तानात प्रवेश केला आणि १९८९ मध्ये सुमारे १० वर्षांनी माघार घ्यावी लागली. या युद्धात १४,००० हून अधिक सोव्हिएत सैनिक मारले गेले. ९/११ च्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर, अमेरिकेने २००१ मध्ये तालिबानविरुद्ध युद्ध पुकारत अफगाणिस्तानात प्रवेश केला. २० वर्षांच्या युद्धात २,४५६ अमेरिकन सैनिकांनी प्राण गमावले. ब्राउन विद्यापीठाच्या मते, अंदाजे १.८७ लाख कोटी रुपये खर्च झाले. अखेर, २०२१ मध्ये, अमेरिकेला माघार घ्यावी लागली. तेव्हा तालिबानने काबूल ताब्यात घेतले. ६० हजार कोटींची अमेरिकन शस्त्रास्त्रे, हेलिकॉप्टरमुळे तालिबानची ताकद ड्युरंड रेषा: २,६४० किमी सीमेवरील वाद २,६४० किमी लांबीची पाकिस्तान-अफगाणिस्तान सीमा असलेली ड्युरंड रेषा १८९३ मध्ये आखण्यात आली होती. पाकिस्तान तिला आंतरराष्ट्रीय सीमा मानतो, परंतु अफगाण सरकारने तिला औपचारिकपणे मान्यता दिलेली नाही. पाकिस्तानने शेकडो किलोमीटरचे कुंपण उभारले आहे आणि वारंवार गोळीबाराच्या घटना घडत आहेत. टीटीपी: सीमापार दहशतवादाचा आरोप तेहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तान (टीटीपी) २००७ मध्ये स्थापन झाली. पाकिस्तानचा दावा आहे की त्यांचे बरेच हल्ले अफगाण सीमेपलीकडून नियोजित आहेत. २०२३-२५ मध्ये खैबर पख्तूनख्वामध्ये हल्ले वाढले. प्रत्येक मोठ्या हल्ल्यानंतर, पाकिस्तानने सीमापार हवाई हल्ले केले, ज्यामुळे संघर्ष वाढला. नाकेबंदी: तोरखम-चमनमध्ये व्यापार ठप्प अफगाणिस्तानचा मोठा भाग पाकिस्तानच्या कराची बंदरावर अवलंबून आहे. तोरखम (खैबर) आणि चमन (बलुचिस्तान) हे प्रमुख व्यापारी मार्ग आहेत. पाकिस्तान वारंवार सीमा बंद करतो, ज्यामुळे तणाव वाढतो. अस्मिता: ३० लाख अफगाणांची हद्दपारी पाकिस्तानमध्ये अंदाजे ३० लाख अफगाण निर्वासित आहेत. २०२३ मध्ये पाकिस्तानने अफगाण लोकांना हद्दपार करण्याची मोहीम सुरू केली, ज्यामुळे लाखो लोक बेघर झाले. अफगाणिस्तानवासीयांना हा स्वाभिमानाचा विषय वाटला. अफगाणने त्यास मानवतावादी संकट म्हटले.
बांगलादेशमध्ये सेंट्रल बँकेच्या नवीन गव्हर्नरच्या नियुक्तीवरून मोठा वाद निर्माण झाला आहे. विरोधकांचा आरोप आहे की तारिक रहमान यांच्या सरकारने एका डिफॉल्टर व्यावसायिकाला सेंट्रल बँकेचा गव्हर्नर बनवले आहे, जे देशात जमावशाहीच्या सुरुवातीसारखे आहे. बांगलादेश बँकेचे नवीन गव्हर्नर म्हणून मोस्ताकुर रहमान यांच्या नियुक्तीनंतर राजकीय संघर्ष तीव्र झाला. जमात-ए-इस्लामीचे प्रमुख आणि विरोधी पक्षनेते शफीकुर रहमान यांनी सांगितले की, हा निर्णय पंतप्रधानांच्या सांगण्यावरून घेण्यात आला आहे आणि तो सहन केला जाणार नाही. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, यापूर्वी सरकारने अहसान हबीब मन्सूर यांचा कार्यकाळ अचानक संपवला होता, ज्यांची नियुक्ती मोहम्मद युनूस यांच्या अंतरिम सरकारने केली होती. मन्सूर यांनी सांगितले की, त्यांनी ना राजीनामा दिला ना त्यांना हटवल्याची कोणतीही अधिकृत सूचना मिळाली. त्यांना ही बातमी मीडियाद्वारे समजली. मोस्ताकुर रहमान हे गारमेंट उद्योजक होते मोस्ताकुर रहमान यांची नियुक्ती वेगळी मानली जात आहे, कारण आतापर्यंत बांगलादेशात केंद्रीय बँकेचे गव्हर्नर सहसा अनुभवी बँकर, अर्थशास्त्रज्ञ किंवा वरिष्ठ नागरी सेवक असायचे. मोस्ताकुर हे कॉस्ट अँड मॅनेजमेंट अकाउंटंट आणि गारमेंट व्यावसायिक आहेत. ते हेरा स्वेटर्स लिमिटेडचे व्यवस्थापकीय संचालक आहेत आणि अलीकडील निवडणुकीत तारिक रहमान यांच्या बीएनपी पक्षाच्या केंद्रीय निवडणूक संचालन समितीशीही संबंधित होते. त्यांच्या नियुक्तीवरून कर्ज फेडण्याशी संबंधित जुन्या प्रकरणांवरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहेत. बीडी न्यूज24 च्या अहवालात म्हटले आहे की, त्यांची कंपनी 86 कोटी टकांचे कर्ज वेळेवर फेडू शकली नव्हती. एका बँक अधिकाऱ्याने सांगितले की, जो व्यक्ती आपल्याच कंपनीसाठी विशेष अटींवर कर्जाची पुनर्रचना करतो, तो देशाच्या बँकिंग प्रणालीच्या हिताचे रक्षण कसे करेल? ढाका विद्यापीठाचे माजी प्राध्यापक दीन इस्लाम यांनीही सांगितले की, कोणत्याही सक्रिय व्यावसायिकाला केंद्रीय बँकेचा गव्हर्नर बनवणे चुकीचा संदेश देते आणि यामुळे हितसंबंधांच्या संघर्षाची शक्यता वाढते. विरोधकांनी मोस्तकुर यांना गव्हर्नर बनवण्यावर आक्षेप घेतला मोस्ताकुरच्या नियुक्तीनंतर, विरोधी पक्षनेते शफीकुर रहमान यांनी फेसबुकवर लिहिले की, बांगलादेश बँकेत जे काही घडत आहे ते दुर्दैवी आणि पूर्णपणे अस्वीकार्य आहे. ते म्हणाले की, कोणालाही गव्हर्नर आणि त्यांच्या सल्लागारांसारख्या प्रतिष्ठित व्यक्तींचा अशा प्रकारे अपमान करण्याचा अधिकार नाही. त्यांनी इशारा दिला की, जेव्हा देशाची अर्थव्यवस्था आधीच अनेक समस्यांशी झुंजत आहे, तेव्हा बांगलादेश बँकेसारख्या महत्त्वाच्या संस्थेतील अशा प्रकारची कारवाई उर्वरित अर्थव्यवस्थेलाही उद्ध्वस्त करेल. त्यांनी सर्व राजकीय पक्ष आणि समाजातील सर्व स्तरांना विरोध करण्याचे आवाहन केले आणि म्हटले की, जर सरकारला खरोखरच लोकशाही आणि भेदभाव-रहित बांगलादेश निर्माण करायचा असेल, तर अशा कृती त्वरित थांबवल्या पाहिजेत. महत्त्वाच्या पदांवरील नियुक्त्या पात्रतेच्या आधारावर झाल्या पाहिजेत, राजकीय निष्ठेच्या आधारावर नाही. अहसान हबीब यांना गव्हर्नर पदावरून हटवण्याचा विरोध वादाचे दुसरे मोठे कारण म्हणजे त्यांच्या नियुक्तीची परिस्थिती आहे. अहसान हबीब मन्सूर यांना 2024 मध्ये चार वर्षांसाठी गव्हर्नर बनवण्यात आले होते आणि त्यांचा कार्यकाळ ऑगस्ट 2028 पर्यंत होता, परंतु 18 महिन्यांपेक्षा कमी कालावधीतच त्यांचा कार्यकाळ संपवण्यात आला. मन्सूर यांना हटवण्यापूर्वी काही अधिकाऱ्यांनी त्यांच्या विरोधात हुकूमशाहीचा आरोप करत निदर्शने केली होती. मात्र, मन्सूर यांनी पत्रकार परिषद घेऊन हे आरोप कट असल्याचे सांगितले होते. अहसान हबीब मन्सूर यांच्या बडतर्फीमुळे देशातील अनेक लोक आश्चर्यचकित झाले आहेत. त्यांना 27 वर्षांचा अनुभव आहे. त्यांनी IMF सारख्या संस्थांमध्ये काम केले आहे. 2024 मध्ये शेख हसीना आणि त्यांच्या अवामी लीग सरकारला हटवल्यानंतर जेव्हा देशात आर्थिक अस्थिरता होती, तेव्हा त्यांना जबाबदारी देण्यात आली होती. जेव्हा त्यांनी पदभार स्वीकारला, तेव्हा परकीय चलन साठा 26 अब्ज डॉलर होता. त्यांनी पद सोडण्यापर्यंत तो वाढून 35 अब्ज डॉलर झाला. त्यांनी टाका 122.20 प्रति डॉलरवर स्थिर केला आणि 2024 मधील 10.49% महागाई दर कमी करून जानेवारी 2026 मध्ये 8.58% पर्यंत आणण्यासाठी धोरणे अवलंबली. ढाका येथील HSBC चे संचालक शाहीर चौधरी यांनी लिहिले की, मन्सूर यांनी अत्यंत कठीण काळात जबाबदारी स्वीकारली होती, जेव्हा बँकिंग प्रणालीवरील विश्वास कमी झाला होता आणि 18 महिन्यांत परिस्थितीत सुधारणा झाली. ते म्हणाले की, असा अनुभव आणि रेकॉर्ड असलेल्या व्यक्तीला कार्यकाळ पूर्ण करण्याची संधी न देणे निराशाजनक आहे. तर, NCP नेते नाहिद इस्लाम यांनीही फेसबुकवर लिहिले की, मन्सूर यांना हटवून सरकारने आर्थिक क्षेत्रात लुटीचा मार्ग मोकळा केला आहे. ते म्हणाले की, मन्सूर यांनी पदभार स्वीकारल्यानंतर आर्थिक क्षेत्रात शिस्त पुनर्संचयित करण्यात बरीच यश मिळवले होते आणि मोस्ताकुरसारख्या व्यावसायिकांच्या हातात देशाची सर्वोच्च बँकिंग संस्था सुरक्षित राहू शकत नाही.
अफगाणिस्तानने गुरुवारी रात्री उशिरा पाकिस्तानवर हल्ला केला. कुनार प्रांतात तालिबानी दहशतवाद्यांच्या हल्ल्यात पाकिस्तानी लष्कराचे ५५ जवान ठार झाले आहेत. ही माहिती टोलो न्यूजने तालिबानचे प्रवक्ते जबीहुल्लाह मुजाहिद यांच्या हवाल्याने दिली आहे. अफगाण सरकारचा दावा आहे की, २३ पाकिस्तानी सैनिकांचे मृतदेह त्यांच्या ताब्यात आहेत. पाकिस्तानी लष्कराचे एक मुख्यालय आणि १९ चौक्यांवरही ताबा मिळवण्यात आला आहे. अफगाणिस्तानचे उप-प्रवक्ते हमदुल्ला फितरत यांनी सांगितले की, काही पाकिस्तानी सैनिकांना जिवंत पकडण्यात आले, तर अनेक शस्त्रे, एक रणगाडा आणि एक हार्वेस्टर जप्त करण्यात आले आहे. तर, पाकिस्तानी माध्यमांनुसार, प्रत्युत्तर म्हणून पाकिस्तान सरकारने 'गजब लिल हक' हे ऑपरेशन सुरू केले आहे. पाकिस्तानच्या वायुसेनेने काबुल, नंगरहार प्रांत यासह अनेक शहरांमध्ये हवाई हल्ले केले. वृत्तानुसार, पाकिस्तानचे हल्ले अजूनही सुरू आहेत. सरकारचा दावा आहे की आतापर्यंत ७२ अफगाण तालिबानी दहशतवादी ठार झाले आहेत आणि १२० हून अधिक जखमी झाले आहेत. १६ तालिबानी चौक्या उद्ध्वस्त करण्यात आल्या आहेत आणि ७ चौक्यांवर ताबा मिळवण्यात आला आहे. पाकिस्तानवर तालिबानच्या हल्ल्याचा व्हिडिओ… काबूलवर पाकिस्तानच्या हवाई हल्ल्याचा व्हिडिओ पाकिस्तानी माहितीमंत्र्यांनी हा व्हिडिओ X वर पोस्ट केला आहे. व्हिडिओमध्ये पाकिस्तानी हवाई दलाने अफगाणिस्तानमधील काबुल, कंधार आणि बक्तिका येथे केलेल्या हल्ल्याचे फुटेज आहेत. हल्ल्यात किती लोक मरण पावले, दोन्ही देशांचे दावे वेगवेगळे पाकिस्तान आणि तालिबान सरकार या दोन्ही बाजूंनी हल्ल्यानंतर झालेल्या नुकसानीबद्दल आपापले दावे जारी केले आहेत. अफगाणिस्तानच्या संरक्षण मंत्रालयाने सांगितले की, 55 पाकिस्तानी सैनिक मारले गेले आहेत, त्यापैकी काही मृतदेह अफगाणिस्तानात नेण्यात आले, तर इतर अनेकांना जिवंत पकडण्यात आले. पाकिस्तानच्या हल्ल्यात त्याचे 8 लोक मारले गेले आहेत, तर जखमींची संख्या 11 असल्याचे सांगण्यात आले आहे. मंत्रालयाने सांगितले की, त्यांनी 19 पाकिस्तानी लष्करी चौक्या आणि दोन तळ उद्ध्वस्त केले आहेत आणि हल्ला सुरू झाल्यानंतर सुमारे चार तासांनी मध्यरात्री लढाई संपली होती. तथापि, पाकिस्तानचे माहिती मंत्री अताउल्लाह तरार यांनी सांगितले की, मारल्या गेलेल्या पाकिस्तानी सैनिकांची संख्या 2 आहे, तर 3 जखमी आहेत. तरार यांनी 36 अफगाण लढवय्ये मारले गेल्याचे म्हटले आहे. X वरील एका पोस्टमध्ये, त्यांनी सांगितले की, पाकिस्तान, कोणत्याही चिथावणीशिवाय केलेल्या गोळीबाराला कठोर आणि प्रभावी प्रत्युत्तर देत आहे. पाकिस्तानचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांचे प्रवक्ते मुशर्रफ अली झैदी यांनी कोणत्याही पाकिस्तानी सैनिकाला पकडल्याचा इन्कार केला. अनेक सीमावर्ती भागांमध्ये अजूनही संघर्ष सुरू नंगरहार, नूरिस्तान, कुनार, खोस्त, पक्तिया आणि पक्तिका यांसारख्या सीमावर्ती भागांमध्ये दोन्ही बाजूंनी संघर्ष सुरू आहे. या चौक्या नंगरहारच्या गोश्ता जिल्ह्यात आणि कुनार प्रांतात ड्युरंड रेषेजवळ स्थित आहेत. पाकिस्तानने 22 फेब्रुवारी रोजी अफगाणिस्तानच्या अंतर्गत भागांमध्ये हवाई हल्ले केले होते. त्याचे म्हणणे होते की हे हल्ले पाकिस्तानी तालिबान (TTP) आणि इस्लामिक स्टेटशी संबंधित ठिकाणांवर केले गेले आहेत. पाकिस्तानचे माहिती मंत्री अत्ताउल्लाह तरार यांनी सांगितले होते की, ही कारवाई गुप्तचर माहितीच्या आधारे करण्यात आली होती आणि गरज पडल्यास भविष्यातही अशा कारवाया केल्या जातील. पाकिस्तानने TTP आणि ISIS च्या ठिकाणांवर एअरस्ट्राइक केली होती यापूर्वी रविवारी पाकिस्तानने अफगाणिस्तानच्या सीमावर्ती भागांमध्ये एअरस्ट्राइक केली होती. पाकिस्तानचे उपगृहमंत्री तलाल चौधरी यांनी दावा केला होता की, सीमावर्ती भागांतील TTP च्या ठिकाणांवरील कारवाईत किमान 70 दहशतवादी मारले गेले. नंतर पाकिस्तानी वृत्तपत्र डॉनने ही संख्या 80 पर्यंत पोहोचल्याचा दावा केला होता. तालिबानने म्हटले होते की वेळ आल्यावर कठोर प्रत्युत्तर देऊ अफगाणिस्तानने या हल्ल्यांचा तीव्र निषेध केला होता. तालिबानचे म्हणणे होते की हल्ल्यांमध्ये सामान्य नागरिकांना लक्ष्य करण्यात आले. टोलो न्यूजच्या वृत्तानुसार, नंगरहारमध्ये एका घरावर हल्ला झाल्यानंतर एकाच कुटुंबातील 23 लोक ढिगाऱ्याखाली दबले होते. तर, अफगाण संरक्षण मंत्रालयाने म्हटले होते की पाकिस्तानला 'योग्य वेळी कठोर प्रत्युत्तर' दिले जाईल. मंत्रालयाने या हल्ल्यांना देशाच्या सार्वभौमत्वाचे उल्लंघन म्हटले होते. पाकिस्तानने तालिबान सरकारवर दीर्घकाळापासून दबाव आणला आहे की त्यांनी आपल्या भूमीचा वापर कोणत्याही दहशतवादी संघटनेला करू देऊ नये. इस्लामाबादचा आरोप आहे की TTP अफगाणिस्तानातून कार्यरत आहे, तर तालिबान सरकारने हे आरोप सातत्याने फेटाळले आहेत. पाकिस्तानी शिया मशिदीत शुक्रवारच्या नमाजादरम्यान स्फोट झाला होता पाकिस्तानने सोमवारी अफगाणिस्तानमध्ये हवाई हल्ला केला होता, त्यापूर्वी काही तासांपूर्वी खैबर पख्तूनख्वाच्या बन्नू जिल्ह्यात सुरक्षा ताफ्यावर आत्मघाती हल्ला झाला, ज्यात दोन सैनिक, ज्यात एक लेफ्टनंट कर्नल देखील होते, मारले गेले. 16 फेब्रुवारी रोजी पाकिस्तानच्या बाजौरमध्ये स्फोटकांनी भरलेली गाडी सुरक्षा चौकीला धडकली होती. या हल्ल्यात 11 सैनिक आणि एका मुलाचा मृत्यू झाला. अधिकाऱ्यांनी हल्लेखोर अफगाण नागरिक असल्याचे सांगितले होते. यापूर्वी 6 फेब्रुवारी रोजी इस्लामाबादमध्ये शुक्रवारच्या नमाजादरम्यान शिया मशिदीत (इमामबाडा) आत्मघाती हल्ला झाला होता. पाकिस्तानी वृत्तपत्र द डॉननुसार, या हल्ल्यात 31 लोकांचा मृत्यू झाला असून 169 जण जखमी झाले आहेत. या हल्ल्याची जबाबदारी इस्लामिक स्टेटने स्वीकारली होती. ऑक्टोबरमधील हिंसक संघर्षांनंतर तणाव वाढला ऑक्टोबरमध्ये सीमेवर झालेल्या संघर्षात दोन्ही बाजूंच्या सैनिक आणि नागरिकांच्या मृत्यूनंतर पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानचे संबंध तणावपूर्ण बनले आहेत. कतारच्या मध्यस्थीने 19 ऑक्टोबर रोजी युद्धविराम झाला होता, परंतु तुर्कस्तानच्या इस्तंबूलमध्ये चर्चा औपचारिक करारापर्यंत पोहोचू शकली नाही. खरं तर, 9 ऑक्टोबर रोजी अफगाणिस्तानची राजधानी काबुलमध्ये तहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तान (TTP) च्या ठिकाणांवर हवाई हल्ले झाले होते. तालिबानचे म्हणणे होते की हे हल्ले पाकिस्तानने केले होते. जरी पाकिस्तानने हे हल्ले आपणच केले असे स्पष्टपणे सांगितले नसले तरी, त्याने तालिबानला इशारा दिला की त्यांनी आपल्या भूमीवर TTP ला आश्रय देऊ नये. दोन्ही देशांमध्ये यापूर्वीही तणाव निर्माण झाला आहे अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तान यांच्यात ड्युरंड रेषेवरून दीर्घकाळापासून वाद आहे. दोन्ही देश एकमेकांवर हल्ले आणि दहशतवाद्यांना लपवल्याचा आरोप करत असतात. 2021 मध्ये अफगाणिस्तानच्या सत्तेवर तालिबानचे नियंत्रण आल्यापासून तणाव आणखी वाढला आहे.
‘अरण्येर दिन रात्रि’ डिजिटल अवतारात समोर:सत्यजित रे यांचा 56 वर्षे जुना चित्रपट अमेरिकेत रि-लाँच
अमेरिकेत १९७० चा बंगाली चित्रपट ‘अरण्येर दिन रात्रि’ डिजिटल अवतारात रि-लाँच करण्यात आला आहे. प्रसिद्ध चित्रपट निर्माते सत्यजित रे यांच्या या चित्रपटाला नवीन ४के रूपात मॅनहॅटनमधील प्रसिद्ध आर्ट-हाऊस सिनेमागृह ‘फिल्म फोरम’मध्ये दोन आठवड्यांसाठी पुन्हा दाखवला जात आहे. जुने चित्रपट जतन करणारी संस्था ‘द फिल्म फाऊंडेशन’, ‘फिल्म हेरिटेज फाऊंडेशन’ आणि ‘जानस फिल्म्स’ यांनी मिळून याचे नव्या रूपात जतन केले. गेल्या वर्षी न्यूयॉर्क फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये हा चित्रपट दाखवण्यात आला होता आणि आता तो सामान्य प्रेक्षकांसाठी खुला झाला आहे. कोलकात्याच्या शहरी वातावरणात राहणाऱ्या चार मित्रांच्या मस्तीमागे लपलेली पुरुषी सत्ता आणि जातीय अहंकाराच्या कथेवर आधारित ‘अरण्येर दिन रात्रि’ १९७० मध्ये जितका प्रासंगिक होता, तितकाच आजही अचूक आहे. चित्रपटामध्ये कोलकात्याच्या (तेव्हाचे कलकत्ता) उच्च जातीय, सुशिक्षित, इंग्रजी बोलणाऱ्या अशीम, संजय, हरी आणि शेखर या अविवाहित तरुणांची कथा आहे, जे शहराच्या गोंगाटापासून दूर झारखंडमधील पलामूच्या जंगलात सहलीला जातात. हॉलीवूड चित्रपट समीक्षक जे. होबरमन म्हणतात, ‘हा चित्रपट केवळ एका प्रवासाची कथा नाही, तर बंगालच्या मध्यमवर्गीयांचे असे चित्रण आहे, जे आपल्या सोयींच्या कोशात कैद आहे. नव्या झळाळीत पडद्यावर, आजही जादू कायम री-रिलीजसोबत एक प्रकारे प्रश्नही पुन्हा उभा राहिला आहे - भारतीय सिनेमाने आजवर रे यांच्या या चित्रपटाप्रमाणे प्रामाणिकपणे ‘कम्फर्टेबल’ मध्यमवर्गीयांना, पुरुषी हट्टीपणाला आणि आदिवासी समुदायांप्रति असलेल्या दृष्टिकोनाला पडद्यावर पूर्ण ताकदीने मांडले आहे का? न्यूयॉर्क, लॉस एंजेलिस शहरात शोनंतर तरुण प्रेक्षक पॉलिटिक्स आणि जेंडरवर चर्चा करताना दिसत आहेत.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या इस्रायल दौऱ्यादरम्यान इस्रायली पीएम बेंजामिन नेतन्याहू यांच्यासोबत गुरुवारी झालेल्या बैठकीत ‘भारत-मध्यपूर्व-युरोप इकॉनॉमिक कॉरिडॉर’चा (आयएमईसी) विस्तार करण्यावर सहमती झाली आहे. नेतन्याहू यांनी म्हटले की, हा कॉरिडॉर आता एका व्यापारी मार्गापेक्षा मोठा आर्थिक आणि धोरणात्मक पूल बनला आहे. नवीन कॉरिडॉरला “आयएमईसी प्लस’ म्हटले जाईल, ज्यामध्ये आता इजिप्तला मुख्य हब बनवले जाईल आणि ५ आफ्रिकन देशांना भागीदार केले जाईल. यामुळे भारत, मध्य पूर्व व युरोप दरम्यान माल, ऊर्जा आणि डिजिटल कनेक्टिव्हिटीसह आफ्रिकेच्या संसाधनांना देखील जोडण्यास मदत होईल. आयएमईसी प्लसमुळे भारतीय व्यापाराला ३० ते ४० टक्के वेगवान आणि किफायतशीर मार्ग मिळेल, तसेच चीनच्या ‘बेल्ट अँड रोड’ योजनेला लोकशाही पर्यायी मिळेल. चाबहार पोर्टवर फंडिंग थांबवण्याचा भारताचा निर्णय निराशाजनक : इराणचे विदेशमंत्री तेहरान | इराणचे परराष्ट्रमंत्री अब्बास अराघची यांनी सांगितले की, भारताने २०२६-२७ च्या बजेटमध्ये चाबहार पोर्टसाठी रक्कम ठेवली नाही, हे भारत व इराण दोघांसाठी निराशाजनक आहे. पीएम मोदींनी एकेकाळी याला ‘गोल्डन गेट’ म्हटले होते, जे भारताला मध्य आशिया व युरोपशी जोडते. गेल्या वर्षी भारताने मर्यादित फंडिंगसह ‘शाहिद बेहेश्ती टर्मिनल’वर काम सुरू ठेवले होते, परंतु अमेरिकन निर्बंध व व्यापारी अनिश्चिततेमुळे कामकाज तात्पुरते थांबवले आहे. २०२३ रोजी नवी दिल्लीतील जी-२० शिखर परिषदेत सामंजस्य करारासह (एमओयू) याची सुरुवात झाली.
अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तान यांच्यातील तणाव पुन्हा वाढला आहे. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, अफगाणिस्तानने प्रत्युत्तर म्हणून आतापर्यंत पाकिस्तानी लष्कराच्या 15 चौक्यांवर ताबा मिळवला आहे. सूत्रांनी TOLOnews ला सांगितले की, नंगरहार, नूरिस्तान, कुनार, खोस्त, पक्तिया आणि पक्तिका यांसारख्या सीमावर्ती भागांमध्ये दोन्ही बाजूंनी संघर्ष सुरू आहे. या चौक्या नंगरहारच्या गोश्ता जिल्ह्यात आणि कुनार प्रांतात डूरंड रेषेजवळ स्थित आहेत. मात्र, अद्याप यासंबंधीचे फोटो आणि व्हिडिओ समोर आलेले नाहीत. तालिबानचे प्रवक्ते जबीहुल्लाह मुजाहिद यांनी सांगितले आहे की, पाकिस्तानच्या हवाई हल्ल्यांना लष्करी पद्धतीने प्रत्युत्तर दिले जात आहे. खरं तर, पाकिस्तानने काही दिवसांपूर्वी अफगाणिस्तानमध्ये हवाई हल्ले केले होते. पाकिस्तानचे म्हणणे होते की, हे हल्ले पाकिस्तानी तालिबान (TTP) आणि इस्लामिक स्टेटशी संबंधित ठिकाणांवर करण्यात आले आहेत. पाकिस्तानचे माहिती मंत्री अत्ताउल्लाह तरार यांनी सांगितले होते की, ही कारवाई गुप्तचर माहितीच्या आधारावर करण्यात आली होती आणि गरज पडल्यास भविष्यातही असे ऑपरेशन केले जातील. पाकिस्तानने TTP आणि ISIS च्या ठिकाणांवर हवाई हल्ला केला होता यापूर्वी रविवारी पहाटे पाकिस्तानने अफगाणिस्तानच्या सीमावर्ती भागांमध्ये हवाई हल्ला केला होता. पाकिस्तानचे म्हणणे होते की ही कारवाई तहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तान (TTP) आणि इस्लामिक स्टेट (IS) शी संबंधित ठिकाणांविरुद्ध करण्यात आली. पाकिस्तानचे उपगृहमंत्री तलाल चौधरी यांनी दावा केला होता की सीमावर्ती भागांमध्ये TTP च्या ठिकाणांवरील कारवाईत किमान 70 दहशतवादी मारले गेले. नंतर पाकिस्तानी वृत्तपत्र डॉनने ही संख्या 80 पर्यंत पोहोचल्याचा दावा केला होता. तालिबानने म्हटले होते की वेळ आल्यावर कठोर प्रत्युत्तर देऊ अफगाणिस्तानने या हल्ल्यांचा तीव्र निषेध केला होता. तालिबानचे म्हणणे होते की हल्ल्यांमध्ये सामान्य नागरिकांना लक्ष्य करण्यात आले. टोलो न्यूजच्या वृत्तानुसार, नंगरहारमध्ये एका घरावर हल्ला झाल्यानंतर एकाच कुटुंबातील 23 लोक ढिगाऱ्याखाली दबले होते. त्याचबरोबर, अफगाण संरक्षण मंत्रालयाने म्हटले होते की पाकिस्तानला 'योग्य वेळी कठोर प्रत्युत्तर' दिले जाईल. मंत्रालयाने या हल्ल्यांना देशाच्या सार्वभौमत्वाचे उल्लंघन म्हटले होते. पाकिस्तान दीर्घकाळापासून तालिबान सरकारवर दबाव टाकत आहे की त्यांनी आपल्या भूमीचा वापर कोणत्याही दहशतवादी संघटनेला करू देऊ नये. इस्लामाबादचा आरोप आहे की टीटीपी अफगाणिस्तानातून कार्यरत आहेत, तर तालिबान सरकार हे आरोप सातत्याने फेटाळत आहे. पाकिस्तानी शिया मशिदीत जुम्मा नमाजदरम्यान स्फोट झाला होता पाकिस्तानने सोमवारी अफगाणिस्तानमध्ये हवाई हल्ला केला होता, त्यापूर्वी काही तासांपूर्वी खैबर पख्तूनख्वाच्या बन्नू जिल्ह्यात सुरक्षा ताफ्यावर आत्मघाती हल्ला झाला, ज्यात दोन सैनिक, ज्यात एक लेफ्टनंट कर्नल देखील होते, मारले गेले. 16 फेब्रुवारी रोजी पाकिस्तानच्या बाजौरमध्ये स्फोटकांनी भरलेली गाडी सुरक्षा चौकीला धडकली होती. या हल्ल्यात 11 सैनिक आणि एका मुलाचा मृत्यू झाला. अधिकाऱ्यांनी हल्लेखोराला अफगाण नागरिक असल्याचे सांगितले होते. यापूर्वी 6 फेब्रुवारी रोजी इस्लामाबादमध्ये जुम्माच्या नमाजादरम्यान शिया मशिदीत (इमामबाडा) आत्मघाती हल्ला झाला होता. पाकिस्तानी वृत्तपत्र द डॉननुसार, या हल्ल्यात 31 लोकांचा मृत्यू झाला असून 169 जण जखमी झाले आहेत. या हल्ल्याची जबाबदारी इस्लामिक स्टेटने घेतली होती. ऑक्टोबरमधील हिंसक चकमकींनंतर तणाव वाढला ऑक्टोबरमध्ये सीमेवर झालेल्या चकमकींमध्ये दोन्ही बाजूंच्या सैनिक आणि नागरिकांच्या मृत्यूनंतर पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानचे संबंध तणावपूर्ण बनले आहेत. कतारच्या मध्यस्थीने 19 ऑक्टोबर रोजी युद्धविराम झाला होता, परंतु तुर्कस्तानच्या इस्तंबूलमधील चर्चा औपचारिक करारापर्यंत पोहोचू शकली नाही. खरं तर, 9 ऑक्टोबर रोजी अफगाणिस्तानची राजधानी काबुलमध्ये तहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तान (TTP) च्या ठिकाणांवर हवाई हल्ले झाले होते. तालिबानचे म्हणणे होते की हे हल्ले पाकिस्तानने केले होते. पाकिस्तानने स्पष्टपणे हे हल्ले आम्ही केले असे म्हटले नसले तरी, त्याने तालिबानला इशारा दिला की त्याने आपल्या भूमीवर TTP ला आश्रय देऊ नये.
ब्रिटनने 85 देशांमधून येणाऱ्या प्रवाशांसाठी बुधवारपासून इलेक्ट्रॉनिक ट्रॅव्हल ऑथोरायझेशन (ETA) अनिवार्य केले आहे. या नियमानुसार, वैध ETA, ई-व्हिसा किंवा इतर आवश्यक कागदपत्रांशिवाय प्रवाशांना एअरलाईन्स बोर्डिंगची परवानगी देणार नाहीत. ETA योजना 2023 मध्ये सुरू करण्यात आली होती. या अंतर्गत, ज्या प्रवाशांना व्हिसाची आवश्यकता नसते, त्यांना प्रवासापूर्वी ऑनलाइन अर्ज करून 16 ब्रिटिश पाउंड (सुमारे 1970 रुपये) शुल्क भरून प्री-ट्रॅव्हल परमिट घ्यावे लागेल. ETA हे एक डिजिटल एंट्री परमिट आहे, जे परदेशी प्रवाशांसाठी आवश्यक असते, ज्यांना व्हिसाची गरज नसते. हे पासपोर्टशी इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने जोडलेले असते आणि प्रवाशांच्या सुरक्षा तपासणीसाठी वापरले जाते. तर ई-व्हिसा हा डिजिटल व्हिसा असतो, जो पासपोर्टवर लागणाऱ्या कागदी व्हिसा स्टिकरची जागा घेईल. एप्रिल 2024 मध्ये ते युरोपीय प्रवाशांपर्यंत वाढवण्यात आले होते, परंतु आतापर्यंत त्याची कठोर अंमलबजावणी होत नव्हती. 25 फेब्रुवारीपासून ते पूर्णपणे लागू झाले आहे. ही नवीन व्यवस्था जुन्या पासपोर्टवर लागणाऱ्या कागदी व्हिसा स्टिकरची जागा घेईल. ब्रिटिश आणि आयरिश नागरिक, दुहेरी नागरिकत्व असलेले आणि ब्रिटनमध्ये राहण्याचा अधिकार असलेल्यांना या नियमातून सूट देण्यात आली आहे. ब्रिटनचे स्थलांतरण आणि नागरिकत्व मंत्री माईक टॅप यांनी सांगितले की, हे पाऊल सीमा सुरक्षा मजबूत करण्यासाठी आणि प्रणालीला अधिक आधुनिक बनवण्यासाठी उचलण्यात आले आहे. ब्रिटनचे स्थलांतर मंत्री माईक टॅप यांनी सांगितले की, ईटीए (ETA) योजना देशाच्या सीमा सुरक्षा मजबूत करण्याचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. त्यांच्या मते, यामुळे प्रवेश प्रणाली अधिक आधुनिक आणि प्रभावी बनेल, ज्याचा फायदा प्रवासी आणि ब्रिटिश नागरिक दोघांनाही होईल.
जेफ्री एपस्टीनशी संबंधित नुकत्याच समोर आलेल्या कागदपत्रांमध्ये एक जुना फोटो व्हायरल होत आहे, ज्यामध्ये दिवंगत ब्रिटिश वैज्ञानिक स्टीफन हॉकिंग दोन बिकिनी घातलेल्या महिलांसोबत दिसत आहेत. हा फोटो 2006 सालचा असल्याचे सांगितले जात आहे. कुटुंबाने स्पष्ट केले आहे की फोटोमध्ये दिसणाऱ्या महिला त्यांच्या दीर्घकाळापासून काळजी घेणाऱ्या केअरगिव्हर्स होत्या आणि कोणत्याही प्रकारच्या गैरवर्तनाचे आरोप निराधार आहेत. हा फोटो कथितरित्या कॅरिबियन बेट सेंट थॉमस येथील रिट्झ-कार्लटन हॉटेलमध्ये काढण्यात आला होता. येथे मार्च 2006 मध्ये एपस्टीनने एका वैज्ञानिक परिषदेचे आयोजन केले होते. त्या कार्यक्रमात 21 आंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिक सहभागी झाले होते. अमेरिकेच्या न्याय विभागाने जारी केलेल्या एपस्टीनशी संबंधित कागदपत्रांमध्ये हॉकिंगचे नाव अनेक वेळा नोंदवले आहे. तथापि, उपलब्ध कागदपत्रांमध्ये या फोटोशी संबंधित कोणत्याही आक्षेपार्ह गतिविधीचा उल्लेख नाही. 2015 च्या एका ईमेलमध्ये एपस्टीनने हॉकिंगवर लावण्यात आलेला एक आरोप चुकीचा असल्याचे सांगत तो फेटाळून लावला होता. स्टीफन हॉकिंग यांचे 2018 मध्ये 76 व्या वर्षी निधन झाले होते. ते दीर्घकाळ एएलएस (ALS) आजाराने ग्रस्त होते. UN मध्ये भारत म्हणाला- पाकिस्तानला IMF जेवढे कर्ज देते, त्यापेक्षा दुप्पट काश्मीरचे बजेट संयुक्त राष्ट्र मानवाधिकार परिषद (UNHRC) च्या 61 व्या सत्रात भारताने पाकिस्तानला कर्ज आणि विकासाच्या मुद्द्यावरून घेरले. ‘राईट टू रिप्लाय’ (Right to Reply) चा वापर करत भारताच्या प्रतिनिधी अनुपमा सिंह म्हणाल्या की, पाकिस्तानला आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) जेवढे कर्ज देते, त्यापेक्षा दुप्पट बजेट भारत जम्मू-काश्मीरच्या विकासावर खर्च करत आहे. भारताने म्हटले की, जम्मू-काश्मीरमध्ये पायाभूत सुविधा, कनेक्टिव्हिटी, शिक्षण आणि सामाजिक योजनांवर मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक केली जात आहे. पाकिस्तानने वारंवार केलेल्या आरोपांना भारताने निराधार ठरवत म्हटले की, प्रचाराने सत्य बदलत नाही. भारताने पुनरुच्चार केला की, जम्मू-काश्मीर त्याचा अविभाज्य भाग होता, आहे आणि राहील. त्याचबरोबर पाकिस्तानवर राज्य-प्रायोजित दहशतवादाद्वारे प्रदेशात अस्थिरता निर्माण केल्याचा आरोपही केला.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या इस्रायल दौऱ्याचा आज दुसरा दिवस आहे. ते गुरुवारी सकाळी जेरुसलेममधील होलोकॉस्ट मेमोरियल 'याद वाशेम' येथे पोहोचले. येथे त्यांनी हिटलरच्या नाझी राजवटीत मारल्या गेलेल्या 60 लाख ज्यूंना श्रद्धांजली वाहिली. यानंतर मोदींनी इस्रायलचे राष्ट्राध्यक्ष इसाक हर्झोग यांची भेट घेतली. येथे द्विपक्षीय संबंध आणि प्रादेशिक परिस्थितीवर चर्चा होईल. या दौऱ्यादरम्यान दोन्ही देशांमध्ये मोठी संरक्षण करार होण्याची शक्यता आहे. दुपारपूर्वी पंतप्रधान मोदी इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांच्यासोबत शिष्टमंडळ स्तरावरील चर्चा करतील. या बैठकीत संरक्षण सहकार्य, क्षेपणास्त्र संरक्षण प्रणाली, सायबर सुरक्षा आणि प्रगत तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात भागीदारीवर लक्ष केंद्रित केले जाण्याची अपेक्षा आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी बुधवारी दोन दिवसांच्या इस्रायल दौऱ्यावर पोहोचले होते. नेतन्याहू आणि त्यांच्या पत्नी सारा नेतन्याहू यांनी मोदींचे विमानतळावर स्वागत केले होते. यानंतर पंतप्रधान मोदींनी इस्रायली संसद नेसेटलाही संबोधित केले. त्यांना संसदेचा सर्वोच्च सन्मान 'स्पीकर ऑफ द नेसेट मेडल' प्रदान करण्यात आले. मोदी नेसेटला संबोधित करणारे पहिले भारतीय पंतप्रधान ठरले. मोदींच्या इस्त्राईल दौऱ्याची छायाचित्रे… हिटलरच्या राजवटीत मारल्या गेलेल्या ज्यूंच्या स्मरणार्थ ‘यद वाशेम’ स्मारक याद वाशेम हे होलोकॉस्ट दरम्यान मारल्या गेलेल्या लाखो ज्यूंच्या स्मरणार्थ बनवले आहे. हे स्मारक इस्रायलची राजधानी जेरुसलेममध्ये स्थित आहे आणि दरवर्षी जगभरातील लोक येथे येऊन इतिहासाची माहिती घेतात आणि श्रद्धांजली अर्पण करतात. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान जर्मनीचा हुकूमशहा ॲडॉल्फ हिटलरने सुमारे 60 लाख ज्यूंची हत्या केली होती. या नरसंहाराला होलोकॉस्ट असे म्हटले जाते. इस्रायलच्या नेसेट संसदेने 1953 मध्ये निर्णय घेतला की होलोकॉस्टमध्ये मारल्या गेलेल्या लोकांच्या स्मरणार्थ एक विशेष स्मारक तयार केले जावे. नंतर 2005 मध्ये येथे एक आधुनिक संग्रहालय उघडण्यात आले, जेणेकरून येणाऱ्या पिढ्यांना ही शोकांतिका समजू शकेल. याद वाशेम परिसरात होलोकॉस्ट संग्रहालय, हॉल ऑफ नेम्स, मुलांचे स्मारक आणि राइटियस अमंग द नेशन्स गार्डन यांसारखी ठिकाणे आहेत. येथे मूळ दस्तऐवज, छायाचित्रे आणि पीडितांच्या वैयक्तिक कथा सुरक्षित ठेवल्या आहेत. याद वाशेम नावाचा अर्थ आहे आठवण आणि नाव, म्हणजे ज्या लोकांना मिटवण्याचा प्रयत्न केला गेला, त्यांची आठवण नेहमी जिवंत राहो.
भारत आणि इस्रायल मिळून जगातून दहशतवादाचा नायनाट करतील, असे पंतप्रधान मोदींनी म्हटले आहे. दोन्ही देश दहशतवादाने होरपळलेले आहेत. इस्रायलमधील ऑक्टोबरचा हल्ला असो किंवा मुंबईतील २६/११ चा हल्ला. मोदींनी बुधवारी संध्याकाळी इस्रायली संसद म्हणजेच ‘कनेसेट’ला संबोधित केले. असे करणारे मोदी हे पहिले भारतीय पंतप्रधान ठरले. ‘शालोम-नमस्ते’ने भाषणाची सुरुवात करत मोदी म्हणाले, भारत नेहमीच पॅलेस्टाइन प्रश्नाच्या शांततापूर्ण निराकरणाचा समर्थक राहिला आहे. आम्ही पश्चिम आशियात शांततेसाठी गाझा शांतता योजनेला पाठिंबा देतो. नेतन्याहूंनी मोदींचा ‘आपला भाऊ’ असा उल्लेख केला. आज काय... ६ देशांचा हॅग्झॅगॉन ग्रुप; एफटीए, इंडिया-युरोप कॉरिडॉरवर महत्त्वाचे करार शक्य मोदी गुरुवारी महत्त्वाच्या करारांवर स्वाक्षरी करू शकतात. मोदी इस्रायली राष्ट्राध्यक्षांचीही भेट घेतील. हॅग्झॅगॉन: नेतन्याहू यांना भारताचा या गटात समावेश करायचा आहे. यामध्ये ग्रीस, सायप्रससारखे देश असतील. एफटीए: फ्री ट्रेड ॲग्रीमेंटसाठी वाणिज्यमंत्री पीयूष गोयल यांनी पहिल्या फेरीची चर्चा केली आहे. ३.५ अब्ज डॉलरचा व्यापार दुप्पट करण्याचे उद्दिष्ट आहे. कॉरिडॉर: भारत-मध्य पूर्व युरोप ट्रेड कॉरिडॉर (आयमेक) मध्ये ७ देश आहेत. ७२०० किमी लांबीचा हा कॉरिडॉर चीनच्या बीआरआयला आव्हान देईल. इस्रायल भारताचा तिसरा मोठा संरक्षण पुरवठादार भारत इस्रायलकडून सुमारे १५% संरक्षण हार्डवेअरची आयात करतो. पहिल्या क्रमांकावर रशिया (३६%) आणि दुसऱ्या क्रमांकावर फ्रान्स (३०%) आहे.एअर डिफेन्स सिस्टिम डोम आणि प्रस्तावित सुदर्शन चक्र लेझर डिफेन्ससाठी इस्रायली तंत्रज्ञानाचे हस्तांतरण याच दौऱ्यात शक्य आहे.इस्रायलकडून मिळणारी सायबर सुरक्षा आणि गुप्तचर माहिती हा भारतासाठी सर्वात महत्त्वाचा इनपुट आहे. त्याला एआय-क्वांटमशी एकत्रित केले जात आहे. मोदींना ‘स्पीकर ऑफ कनेसेट मेडल’ मोदींना इस्रायली संसदेचा सर्वोच्च सन्मान ‘स्पीकर ऑफ कनेसेट मेडल’ देऊन गौरवण्यात आले. मोदींच्या भाषणापूर्वी संसदेत मोदी-मोदींच्या घोषणा घुमल्या. मोदींना २०१८ मध्ये पॅलेस्टाइनचा सर्वोच्च पुरस्कार ‘ग्रँड कॉलर’ मिळाला होता. इस्रायल, पॅलेस्टाइनकडून सर्वोच्च पुरस्कार मिळवणाऱ्या मोजक्या नेत्यांत मोदी आहेत. नेतन्याहू हिंदीत म्हणाले- ‘बहुत’ वेलकम. मोदींच्या जॅकेटमधील पॉकेट रुमाल आणि सारा यांच्या ड्रेसचा रंग सारखा असल्याचे त्यांनी सांगितले, यावर मोदी म्हणाले- येस सॅफ्रन (केसरिया). तेल अवीव | पंतप्रधान नरेंद्र मोदी बुधवारी दोन दिवसांच्या दौऱ्यासाठी इस्रायलमध्ये पोहोचले. बेन गुरियन आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर पंतप्रधान मोदींचे स्वागत करण्यासाठी प्रोटोकॉल तोडून इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू पत्नी सारा यांच्यासह आले. विमानतळावर पंतप्रधान मोदींना रेड कार्पेट स्वागतासह गार्ड ऑफ ऑनर देण्यात आला. पंतप्रधान मोदी आणि नेतन्याहू यांनी विमानतळावर बैठकही घेतली. विशेष म्हणजे २०१७ नंतर पंतप्रधान मोदींचा हा दुसरा इस्रायल दौरा आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी दोन दिवसांच्या इस्रायल दौऱ्यावर पोहोचले आहेत. इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू आणि त्यांच्या पत्नी सारा नेतन्याहू यांनी मोदींचे विमानतळावर स्वागत केले. यावेळी राष्ट्रगीताने पंतप्रधानांचे स्वागत करण्यात आले. गेल्या ९ वर्षांतील त्यांची ही दुसरी इस्रायल भेट आहे. यापूर्वी ते जुलै २०१७ मध्ये गेले होते. पंतप्रधान मोदी आज नेतन्याहू यांच्यासोबत चर्चा करतील. याशिवाय ते आज इस्रायलच्या संसदेलाही संबोधित करतील. असे करणारे ते पहिले भारतीय पंतप्रधान असतील. याशिवाय ते भारतीय समुदायाच्या कार्यक्रमातही सहभागी होतील आणि तंत्रज्ञान प्रदर्शनाला भेट देतील. मोदींच्या या दौऱ्यात भारत आणि इस्रायल यांच्यातील शस्त्रास्त्रांशी संबंधित करारांवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. यात ड्रोन आणि अँटी-बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र प्रणालीचा समावेश आहे. इस्त्रायली वृत्तपत्र, द जेरुसलेम पोस्टने पंतप्रधान मोदींच्या दौऱ्यानिमित्त त्यांच्या स्वागतासाठी एक खास मुखपृष्ठ छापले. मुखपृष्ठावर पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या चित्रासोबत हिंदीमध्ये ‘नमस्ते’ असे लिहिलेले दिसत आहे. त्याचबरोबर त्याच्या शेजारी हिब्रू भाषेतही ‘शालोम’ असे लिहिले आहे, ज्याचा अर्थ ‘हॅलो’ किंवा ‘नमस्ते’ असा होतो. याचा दुसरा अर्थ शांतता असाही होतो. मोदींच्या इस्रायल दौऱ्याशी संबंधित अपडेट्ससाठी खालील ब्लॉग वाचा…
जपानच्या संसदेत सध्या एक व्यक्ती चर्चेत आहे... ताकाहिरो एनो. ३५ वर्षांचे एनो सॉफ्टवेअर इंजिनियर आहेत आणि 'टीम मिराई' या राजकीय पक्षाचे प्रमुख नेते आहेत. टीम मिराई म्हणजे भविष्यातील संघ. हा पक्ष टेक इंजिनियर्सनी स्थापन केला आहे. अलीकडील निवडणुकांमध्ये सर्वांना आश्चर्यचकित करत, जपानच्या संसदेत (कनिष्ठ सभागृह) पक्षाने ११ जागा जिंकल्या. पक्षाने राजकीय दिग्गजांना मागे टाकून ३० लाख मते मिळवली आहेत, तर त्यांनी फक्त १४ उमेदवार उभे केले होते. एनो म्हणतात, 'एआय आगीसारखे आहे, जे सभ्यतेला पूर्णपणे बदलून टाकेल. जिथे पाश्चात्त्य देश या एआयला 'टर्मिनेटर'सारखे धोकादायक मानून घाबरतात, तिथे जपानचे लोक याला 'डोरेमोन'सारखा मदतनीस आणि प्रिय मित्र समजतात.' विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की टीम मिराईच्या विजयाचे कारण त्यांचे 'व्यावहारिक' असणे आहे. त्यांची पद्धत 'डावी नाही, उजवी नाही'. जपान फोरसाईटचे संस्थापक टोबियस हॅरिस यांच्या मते, ते केवळ समस्या सोडवण्यावर लक्ष केंद्रित करतात. त्यांनी लोकप्रिय आश्वासनांऐवजी जटिल प्रश्न सोडवण्याबद्दल बोलले. 40 ते 50 वयोगटातील शहरी मतदारांनी त्यांना भरभरून पाठिंबा दिला. विजयी उमेदवारांमध्ये टोकियो आणि बर्कलेसारख्या मोठ्या संस्थांमधून शिक्षण घेतलेले तज्ज्ञ आणि आयबीएम-सोनीचे माजी कर्मचारी यांचा समावेश आहे. सिलिकॉन व्हॅलीमध्ये अभियंता असलेले नवनिर्वाचित खासदार आओई फुरुकावा म्हणतात, 'कोडिंग आणि कायदा बनवणे सारखेच आहे, कारण दोघांसाठी तर्क आणि अचूक संरचनेची आवश्यकता असते.' प्रस्ताव समजावण्यासाठी चॅटबॉट, 39 हजार प्रश्नांची उत्तरे दिली टीम मिराईच्या कार्यशैलीची झलक त्यांच्या आश्वासनांमध्येही दिसली. त्यांनी निवडणुका जिंकण्यासाठी हाय-टेक उपायांवर भर दिला. ड्रायव्हरलेस बसेस आणणे, राजकीय देणग्यांमध्ये पारदर्शकतेसाठी डिजिटल डेटाबेस तयार करणे, जेणेकरून भ्रष्टाचार थांबेल. एआयच्या माध्यमातून सरकारी खर्चात कपात करून मध्यमवर्गीयांना पेन्शन आणि आरोग्य विमामध्ये दिलासा देण्यासारखी आश्वासने दिली. पक्षाने प्रस्ताव समजावण्यासाठी चॅटबॉटही सुरू केला. याने 39 हजार प्रश्नांची उत्तरे दिली आणि 6,200 पेक्षा जास्त सूचना गोळा केल्या. मोठे आव्हान संसदेपर्यंत तर अभियंते पोहोचले, पण खरी लढाई आता सुरू झाली आहे. जपानची नोकरशाही आजही 'फॅक्स मशीन', 'फ्लॉपी डिस्क' आणि कागदाच्या ढिगाऱ्यांवर अवलंबून आहे. संसदेच्या अनेक खोल्यांमध्ये लॅपटॉप आणि टॅबलेट घेऊन जाण्यावर बंदी आहे. बोर्डवर 'इंटरनेट ऑफ थिंग्ज' आणि 'मशीन लर्निंग' यांसारखे शब्द लिहिणाऱ्या या तरुण खासदारांना आता त्या ज्येष्ठ नेत्यांसोबत काम करावे लागेल जे अजूनही डिजिटल युगापासून दूर आहेत. टीम मिराईचे घोषवाक्य आहे... सुस्त राजकारणाला वेगवान बनवा... याने राजकारणाच्या वर्तुळात खळबळ उडवून दिली आहे. सामान्यतः पांढऱ्या शर्टात आणि फॉर्मल सूटमध्ये दिसणाऱ्या जपानी राजकारण्यांमध्ये आता 'लाइन्स ऑफ कोड' लिहिलेले टी-शर्ट, पोनीटेल आणि इंडिगो सूट घातलेले चेहरे दिसू लागले आहेत. संकेत स्पष्ट आहेत की भविष्यातील राजकारण कोड, चॅटबॉट आणि डेटाच्या मदतीनेही लिहिले जाऊ शकते.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आज दोन दिवसांच्या इस्रायल दौऱ्यावर रवाना होतील. गेल्या ९ वर्षांतील त्यांची ही दुसरी इस्रायल भेट आहे. यापूर्वी ते जुलै २०१७ मध्ये गेले होते. बुधवारी राजधानी तेल अवीवमध्ये पोहोचल्यानंतर पंतप्रधान मोदी नेतन्याहू यांच्यासोबत खाजगी चर्चा करतील. मोदी आज इस्रायलच्या संसदेलाही संबोधित करतील. असे करणारे ते पहिले भारतीय पंतप्रधान असतील. याशिवाय ते भारतीय समुदायाच्या कार्यक्रमातही सहभागी होतील आणि तंत्रज्ञान प्रदर्शनाला भेट देतील. मोदींच्या या दौऱ्यात भारत आणि इस्रायल यांच्यातील शस्त्रास्त्रांशी संबंधित करारांवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. यात ड्रोन आणि अँटी बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र प्रणालीचा समावेश आहे. यापूर्वी नेतन्याहू यांनी रविवारी सांगितले होते की, ते त्यांच्या प्रिय मित्राच्या इस्रायल भेटीची वाट पाहत आहेत. मोदींच्या भाषणावर इस्रायली विरोधक बहिष्कार टाकू शकतात इस्रायली संसदेत होणारे मोदींचे भाषण देशांतर्गत राजकारणाच्या वादात सापडले आहे. इस्रायलचा विरोधक बुधवारी संसदेच्या विशेष अधिवेशनावर बहिष्कार टाकण्याची योजना आखत आहे. सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश आयझॅक अमित यांना आमंत्रित न केल्यामुळे हा वाद निर्माण झाला आहे. इस्त्रायली मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, संसद अध्यक्ष अमीर ओहाना यांनी विशेष अधिवेशनात सर्वोच्च न्यायालयाच्या सरन्यायाधीशांना आमंत्रित केले नाही. परंपरेनुसार, अशा औपचारिक अधिवेशनांमध्ये सरन्यायाधीशांना बोलावले जाते. यावरून सत्ताधारी पक्ष आणि विरोधकांमध्ये संघर्ष तीव्र झाला आहे. विरोधी पक्षनेते आणि माजी पंतप्रधान येर लॅपिड यांनी पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांच्याकडे हस्तक्षेपाची मागणी केली आहे. त्यांनी एक्सवर लिहिले की, सर्वोच्च न्यायालयाच्या सरन्यायाधीशांवर बहिष्कार टाकणे म्हणजे खरं तर विरोधकांवरही बहिष्कार टाकणे आहे. लॅपिड म्हणाले की, त्यांना भारताला लाज वाटेल असे करायचे नाही, जिथे 1.5 अब्ज लोकसंख्या असलेल्या देशाचा पंतप्रधान अर्ध्या रिकाम्या संसदेला संबोधित करेल. उद्या मोदी ज्यूंच्या नरसंहाराशी संबंधित स्मारकाला भेट देणार दौऱ्याच्या दुसऱ्या दिवशी, 26 फेब्रुवारी रोजी मोदी इस्रायलमधील ऐतिहासिक होलोकॉस्ट स्मारक 'यद वाशेम'ला भेट देतील. हे स्मारक जर्मनीमध्ये हिटलरच्या नाझी राजवटीत मारल्या गेलेल्या 60 लाखांहून अधिक ज्यूंच्या स्मरणार्थ बांधले आहे. यात सुमारे 15 लाख मुलांचाही समावेश होता. स्मारक परिसरात पीडितांची नावे, कागदपत्रे आणि ऐतिहासिक नोंदींचा मोठा संग्रह आहे. येथे ठेवलेल्या 'बुक ऑफ नेम्स'मध्ये लाखो पीडितांचे तपशील नोंदवले आहेत. पंतप्रधान या नोंदींचे अवलोकन करतील आणि होलोकॉस्टच्या पीडितांना श्रद्धांजली अर्पण करतील. यद वाशेम नंतर पंतप्रधान मोदी इस्त्रायलचे राष्ट्राध्यक्ष आयझॅक हर्झोग यांची भेट घेतील. या बैठकीत राजकीय, सांस्कृतिक आणि धोरणात्मक संबंध अधिक मजबूत करण्यावर चर्चा होईल. दोन्ही नेते प्रादेशिक स्थिरता, पश्चिम आशियातील सद्यस्थिती आणि जागतिक आव्हानांवर चर्चा करतील. भारत-इस्रायल दरम्यान ड्रोन करार शक्य राष्ट्रपतींशी भेट घेतल्यानंतर लगेचच मोदी नेतन्याहू यांच्यासोबत बैठकीत सहभागी होतील. बीबीसीच्या अहवालानुसार, यावेळी भारत आणि इस्रायल यांच्यात ड्रोन खरेदी आणि संयुक्त उत्पादन यासह अनेक मोठ्या संरक्षण करारांवर सहमती होऊ शकते. फोर्ब्स इंडियानुसार, 2026 मध्ये दोन्ही देशांमध्ये 8.6 अब्ज डॉलरचा संरक्षण करार शक्य आहे. यात अचूक मार्गदर्शित बॉम्ब आणि क्षेपणास्त्र प्रणालीसह प्रगत ड्रोनचाही समावेश असू शकतो. अहवालानुसार, भारत हेरॉन MK-2 MALE ड्रोन खरेदी करण्याची योजना आखत आहे. हा ड्रोन 45 तास सतत उड्डाण करू शकतो, 470 किलोग्राम वजन उचलू शकतो आणि 35 हजार फूट उंचीपर्यंत जाऊ शकतो. याव्यतिरिक्त, दहशतवादाविरुद्ध सहकार्य, इंडिया-मिडल ईस्ट-युरोप इकॉनॉमिक कॉरिडॉर (IMEC), व्यापार आणि गुंतवणूक, प्रगत तंत्रज्ञान आणि नवोपक्रम यांसारख्या मुद्द्यांवरही चर्चा शक्य आहे. मात्र, संभाव्य करारांबाबत अद्याप अधिकृत घोषणा झालेली नाही. आयरन डोम संरक्षण प्रणालीवरही चर्चा होऊ शकते इस्त्राईल भारतासोबत आपली प्रगत हवाई संरक्षण प्रणाली 'आयरन डोम'ची तंत्रज्ञान सामायिक करू शकतो. ही माहिती मुंबईत आयएएनएसला दिलेल्या मुलाखतीत इस्त्राईलचे कॉन्सुल जनरल यानिव रेवाच यांनी दिली. ते म्हणाले की, दोन्ही देशांमधील अजेंड्यामध्ये आयरन डोमबाबत चर्चा देखील समाविष्ट आहे. ते म्हणाले की, इस्त्राईल हे तंत्रज्ञान भारतासोबत सामायिक करण्यास तयार आहे. रेवाच म्हणाले की, दोन्ही देशांमध्ये आधीपासूनच मजबूत संरक्षण संबंध आहेत. आता याला पुढे नेत भारतात लष्करी उपकरणांच्या निर्मितीवर लक्ष केंद्रित केले जाईल. ते म्हणाले की, पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनीही संरक्षण सहकार्याला या भेटीचा महत्त्वाचा अजेंडा सांगितले आहे. भारत-इस्त्रायलमध्ये मुक्त व्यापार करारावर (FTA) चर्चा सुरू मोदींचा हा दौरा अशा वेळी होत आहे, जेव्हा भारत आणि इस्त्रायल यांच्यात मुक्त व्यापार कराराच्या (FTA) चर्चेची पहिली फेरी 23 फेब्रुवारी 2026 रोजी नवी दिल्लीत सुरू झाली आहे आणि ती 26 फेब्रुवारी 2026 पर्यंत चालेल. नोव्हेंबर 2025 मध्ये दोन्ही देशांनी टर्म्स ऑफ रेफरन्सवर स्वाक्षऱ्या केल्या होत्या, ज्यामुळे कोणत्या मुद्द्यांवर चर्चा होईल आणि कसे पुढे जायचे हे निश्चित झाले. आर्थिक वर्ष 2024-25 मध्ये दोन्ही देशांमधील एकूण वस्तूंचा व्यापार 3.62 अब्ज अमेरिकन डॉलर होता. दोन्ही देश अनेक क्षेत्रांमध्ये एकमेकांसाठी फायदेशीर आहेत. हा FTA दोन्ही देशांमधील व्यापार वाढवण्यास मदत करेल आणि व्यावसायिकांना, विशेषतः लहान आणि मध्यम उद्योगांना अधिक विश्वास आणि स्थिरता देईल. या चर्चेदरम्यान दोन्ही देशांचे तज्ञ विविध मुद्द्यांवर चर्चा करत आहेत. यामध्ये वस्तू आणि सेवांचा व्यापार, मूळ नियम (रूल्स ऑफ ओरिजन), आरोग्य आणि वनस्पतींशी संबंधित नियम, व्यापारात येणाऱ्या तांत्रिक अडचणी, सीमाशुल्क प्रक्रिया, व्यापार सुलभ करण्यासाठीचे उपाय आणि बौद्धिक संपदा हक्क (इंटेलेक्चुअल प्रॉपर्टी राइट्स) यांसारख्या मुद्द्यांचा समावेश आहे. मोदींच्या इस्रायल दौऱ्याच्या वेळेवर प्रश्नचिन्ह मोदींच्या इस्रायल दौऱ्याच्या वेळेबाबत परराष्ट्र व्यवहार स्थायी संसदीय समितीने प्रश्न उपस्थित केले आहेत. हा दौरा अशा वेळी होत आहे, जेव्हा पश्चिम आशियामध्ये अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव वाढत आहे. अमेरिकेच्या लष्करी हालचाली वेगवान झाल्या आहेत. सोमवारी समितीच्या बैठकीत काही खासदारांनी प्रश्न उपस्थित केला की, जेव्हा भारताने आपल्या नागरिकांना संभाव्य अमेरिकन हल्ल्याच्या धोक्यामुळे इराण सोडण्याचा सल्ला दिला आहे, अशा वेळी पंतप्रधानांचे इस्रायलला जाणे किती योग्य आहे. यावर परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री यांनी सांगितले की, सर्व पंतप्रधान स्तरावरील दौरे सुरक्षेचा विचार करून निश्चित केले जातात, परंतु त्यांनी तणाव वाढल्यास दौरा रद्द होईल की नाही हे सांगितले नाही. बैठकीचे अध्यक्षस्थान समिती अध्यक्ष शशी थरूर यांनी भूषवले होते. काही खासदारांनी आरोप केला की, सरकार परराष्ट्र धोरणात अमेरिकेच्या प्रभावाला जास्त महत्त्व देत आहे आणि यामुळे भारताच्या धोरणात्मक स्वातंत्र्यावर परिणाम होऊ शकतो. मोदी इस्रायलला भेट देणारे एकमेव भारतीय पंतप्रधान मोदी हे इस्रायलला भेट देणारे आतापर्यंतचे एकमेव भारतीय पंतप्रधान आहेत. 70 वर्षांपर्यंत कोणत्याही भारतीय पंतप्रधानाने इस्रायलला भेट दिली नव्हती. 2017 मध्ये मोदींनी हे ऐतिहासिक पाऊल उचलले आणि दोन्ही देशांच्या संबंधात नवीन सुरुवात केली. भारताने 1950 मध्ये इस्रायलला मान्यता दिली, 1992 मध्ये राजनैतिक संबंध प्रस्थापित केले, परंतु पंतप्रधान स्तरावरील भेट झाली नाही. याचे एक मोठे कारण म्हणजे भारताचे पारंपरिक पॅलेस्टाईन-समर्थक धोरण होते. जुलै 2017 मध्ये मोदींच्या पहिल्या भेटीला 'पाथ-ब्रेकिंग' (मार्गदर्शक) म्हटले गेले. त्यावेळी दोन्ही देशांमध्ये संरक्षण, कृषी, जल व्यवस्थापन आणि तंत्रज्ञानाशी संबंधित क्षेत्रांमध्ये करार झाले. भारत कधीकाळी इस्रायलच्या निर्मितीच्या विरोधात होता भारत आणि इस्रायलच्या संबंधांमध्ये आज जरी सलोखा दिसत असला तरी, सुरुवातीला भारत इस्रायलच्या निर्मितीच्याच विरोधात होता. पॅलेस्टाईनचे विभाजन करून इस्रायलची निर्मिती व्हावी असे भारताला वाटत नव्हते. महात्मा गांधींनी 1938 मध्ये त्यांच्या 'हरिजन' या साप्ताहिक पत्रात लिहिले होते की, पॅलेस्टाईन हे अरब लोकांचे तितकेच आहे, जितके इंग्लंड इंग्रजांचे आणि फ्रान्स फ्रेंच लोकांचे आहे. त्यांनी ज्यूंवर होणाऱ्या जर्मन अत्याचारांबद्दल सहानुभूती व्यक्त केली, परंतु त्याचबरोबर असेही म्हटले की, कोणत्याही पीडित समुदायाच्या समस्येचे निराकरण त्यांना दुसऱ्या समुदायाच्या जमिनीवर वसवून केले जाऊ शकत नाही. 1947 मध्ये जेव्हा संयुक्त राष्ट्राने पॅलेस्टाईनला दोन भागांमध्ये, ज्यू राज्य (इस्त्राईल) आणि अरब राज्य (पॅलेस्टाईन) मध्ये विभागण्याचा प्रस्ताव ठेवला, तेव्हा भारताने त्याला विरोध केला. भारताचे मत होते की हे विभाजन बाह्य दबावाखाली केले जात आहे आणि यामुळे कायमस्वरूपी शांतता येणार नाही. स्वातंत्र्यानंतरही भारत आपल्या भूमिकेवर ठाम राहिला. 1949 मध्ये जेव्हा इस्त्राईलच्या संयुक्त राष्ट्र सदस्यत्वावर मतदान झाले, तेव्हा भारताने त्याच्या विरोधात मतदान केले. या काळातील धोरणाने भारताच्या परराष्ट्र धोरणाचा पाया रचला. याच कारणामुळे सुरुवातीच्या दशकांमध्ये भारताने स्वतःला पॅलेस्टिनी हक्कांचा समर्थक आणि पश्चिम आशियाच्या राजकारणात संतुलन साधणारा देश म्हणून स्थापित केले.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अमेरिकन संसद (काँग्रेस) मध्ये भाषणादरम्यान परराष्ट्र धोरणाचा पहिला उल्लेख व्हेनेझुएलाबद्दल केला. त्यांनी व्हेनेझुएलाला अमेरिकेचा नवीन मित्र आणि भागीदार असल्याचे सांगितले. ते म्हणाले की, अमेरिकेने व्हेनेझुएलाकडून 80 दशलक्ष बॅरल तेल घेतले आहे, जे वाढत्या संबंधांचे द्योतक आहे. दुसरीकडे, विरोधी डेमोक्रॅटिक खासदारांनी ट्रम्प यांचा विरोध केला. काही खासदार वेगळ्या प्रकारचे कपडे आणि पिन घालून आले होते. याद्वारे एपस्टीन फाईल जारी करण्याची आणि बळी पडलेल्यांच्या पाठीशी उभे राहण्याची मागणी करण्यात आली होती. यावेळी एपस्टीन लैंगिक गैरव्यवहाराशी संबंधित अनेक पीडितही संसदेत उपस्थित आहेत. खरं तर, ट्रम्प त्यांच्या दुसऱ्या कार्यकाळातील दुसरे 'स्टेट ऑफ द युनियन' भाषण देत आहेत. त्यांनी भाषणाची सुरुवात करताना म्हटले- आपला देश परत आला आहे, आधीपेक्षा चांगला, अधिक श्रीमंत आणि अधिक मजबूत. ट्रम्प यांच्या भाषणाची 4 छायाचित्रे… हे भाषण दरवर्षी जानेवारी किंवा फेब्रुवारीमध्ये होते अमेरिकेत राष्ट्राध्यक्ष दरवर्षी जानेवारी किंवा फेब्रुवारीमध्ये काँग्रेसला संबोधित करतात, ज्याला 'स्टेट ऑफ द युनियन' असे म्हटले जाते. स्टेट ऑफ द युनियनच्या दिवशी संसदेच्या प्रतिनिधी सभागृहाचे आणि सिनेटचे सदस्य हाऊस चेंबरमध्ये एकत्र येतात. हाऊसचे अध्यक्ष (स्पीकर) आणि उपराष्ट्रपती, जे सिनेटचे अध्यक्षही असतात, राष्ट्राध्यक्षांच्या मागे उंच व्यासपीठावर बसतात. जेव्हा राष्ट्राध्यक्ष संसदेत पोहोचतात, तेव्हा हाऊसचे सार्जंट-अॅट-आर्म्स त्यांच्या आगमनाची घोषणा करतात. यानंतर अध्यक्ष राष्ट्राध्यक्षांची ओळख करून देतात आणि राष्ट्राध्यक्ष काँग्रेसला आपले भाषण देतात. ट्रम्प यांच्या स्टेट ऑफ द युनियन भाषणाशी संबंधित अपडेट्स वाचण्यासाठी खाली दिलेल्या ब्लॉगला भेट द्या…
अमेरिकेत जोरदार वाऱ्यांमुळे आणि प्रचंड बर्फवृष्टीमुळे विमानतळावरील धावपट्ट्या बंद कराव्या लागल्या आणि अनेक ठिकाणी विमानांची उड्डाणे थांबवावी लागली. येथे रविवार ते मंगळवार दरम्यान 11,055 पेक्षा जास्त उड्डाणे रद्द करण्यात आली. केवळ सोमवारीच सुमारे 5,600 ते 5,700 उड्डाणे रद्द झाली, जी देशभरातील उड्डाणांच्या सुमारे 20% होती. ही माहिती फ्लाइट ट्रॅकिंग कंपनी फ्लाइटअवेअरने दिली. नॅशनल वेदर सर्व्हिसनुसार, रोड आयलंड आणि मॅसॅच्युसेट्सच्या काही भागांमध्ये सुमारे 37 इंचपर्यंत बर्फ पडला. बर्फवृष्टीमुळे ईशान्येकडील राज्यांमध्ये 6 लाखांहून अधिक घरांची वीज गेली. सोमवार संध्याकाळपर्यंत 5 लाख 19 हजार 232 घरे आणि कार्यालये वीजविना होती. मुसळधार बर्फवृष्टीमुळे द बोस्टन ग्लोब आपल्या 153 वर्षांच्या इतिहासात पहिल्यांदाच वृत्तपत्र छापून शकले नाही, कारण कर्मचारी प्रिंटिंग प्रेसपर्यंत पोहोचू शकले नाहीत. बर्फवृष्टीची 5 छायाचित्रे… बर्फवृष्टीमुळे अनेक राज्यांमध्ये आणीबाणी घोषित न्यूयॉर्कमधील सेंट्रल पार्कमध्ये रविवार ते सोमवारदरम्यान सुमारे 20 इंच बर्फवृष्टीची नोंद झाली, तर लाँग आयलंडच्या इस्लिप परिसरात 22 इंचांपेक्षा जास्त बर्फ पडला. प्रोविडन्स, रोड आयलंडमध्ये 32.8 इंच बर्फवृष्टी झाली, ज्याने 1978 च्या 28.6 इंचांच्या जुन्या विक्रमाला मोडले. परिस्थिती इतकी बिघडली की अनेक राज्यांमध्ये आणीबाणी घोषित करावी लागली. न्यूयॉर्क शहरात शाळा, रस्ते, पूल आणि महामार्ग तात्पुरते बंद करण्यात आले. नंतर परिस्थिती सुधारल्यावर महापौर जोहरान ममदानी यांनी हा आदेश मागे घेतला आणि सांगितले की शाळा मंगळवारी उघडतील. तर मॅसॅच्युसेट्सच्या गव्हर्नर मॉरा हीली यांनी काही भागांमध्ये प्रवास बंदी लागू केली आणि लोकांना घरातच राहण्याचे आवाहन केले. रोड आयलंडचे गव्हर्नर डॅन मॅकी यांनीही संपूर्ण राज्यात प्रवास बंदी लागू केली. न्यूयॉर्कच्या गव्हर्नर कॅथी होचुल यांनीही संपूर्ण राज्यात आणीबाणीची घोषणा केली आणि नॅशनल गार्डला सतर्कतेवर ठेवले आहे. न्यूयॉर्कमध्ये ट्रेन सेवाही स्थगित राहिली वादळाचा परिणाम केवळ रस्ते आणि हवाई सेवांपुरता मर्यादित राहिला नाही. न्यूयॉर्क आणि बोस्टन दरम्यानची ट्रेन सेवा सोमवार रात्रीपर्यंत स्थगित राहिली. थिएटर ब्रॉडवेचे सर्व शो रविवार संध्याकाळी रद्द करण्यात आले. हवामान विभागाच्या शास्त्रज्ञांनी सांगितले की, हे गेल्या सुमारे एका दशकातील सर्वात शक्तिशाली नॉरईस्टर वादळ आहे. अनेक भागांमध्ये प्रति तास 2 ते 3 इंच बर्फ पडण्याचा इशारा देण्यात आला आहे आणि काही ठिकाणी वाऱ्याचा वेग 110 मैल प्रति तास इतका पोहोचला आहे. नॉरईस्टर हे एक प्रकारचे तीव्र वादळ आहे जे अमेरिकेच्या पूर्व किनारपट्टीवर येते. याला नॉरईस्टर असे म्हणतात कारण त्यात वारे साधारणपणे ईशान्य (नॉर्थ-ईस्ट) दिशेने वाहतात. उष्ण आणि दमट हवा एकत्र येऊन हे वादळ तयार होते अमेरिकेच्या ईशान्येकडील हे हिवाळी वादळ यामुळे तयार होते कारण तेथे हवामानाची काही विशिष्ट परिस्थिती एकाच वेळी निर्माण होते. हिवाळ्यात कॅनडाकडून खूप थंड हवा खाली येते. त्याच वेळी समुद्राकडून थोडी उष्ण आणि दमट हवा वर येते. जेव्हा या दोन्ही समोरासमोर येतात, तेव्हा हवामान अचानक बिघडते आणि तीव्र बर्फाचे वादळ तयार होते. समुद्र देखील यात मोठी भूमिका बजावतो. अटलांटिक महासागरातील पाणी थंडीच्या तुलनेत थोडे गरम असते. यामुळे हवेतील आर्द्रता वाढते. जेव्हा ही आर्द्रता थंड हवेला मिळते, तेव्हा जोरदार बर्फवृष्टी सुरू होते. आकाशात वेगाने वाहणारे वारे देखील या प्रणालीला अधिक बळ देतात. या वाऱ्यांना जेट स्ट्रीम म्हणतात.
नॉर्वेचे माजी पंतप्रधान थोरब्योर्न जगलँड यांना कथित आत्महत्येच्या प्रयत्नानंतर रुग्णालयात दाखल करण्यात आले आहे. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, ही घटना गेल्या आठवड्यात घडली. काही वृत्तांमध्ये दावा करण्यात आला आहे की, नॉर्वेजियन एडिटर्स असोसिएशनने त्यांच्या वकिलासोबत मिळून हे प्रकरण सार्वजनिक न करण्यावर सहमती दर्शवली होती. तथापि, काही मीडिया प्लॅटफॉर्मवर त्यांच्या गंभीर प्रकृतीचा हवाला देत ही बातमी समोर आली. हे संपूर्ण प्रकरण लैंगिक गुन्हेगार जेफ्री एपस्टीन यांच्याशी त्यांच्या संबंधांबाबत सुरू असलेल्या चौकशीशी संबंधित आहे. जगलँड यांच्यावर 'एग्रेवेटेड करप्शन' म्हणजेच गंभीर भ्रष्टाचाराचाही आरोप आहे, ज्यात जास्तीत जास्त 10 वर्षांची शिक्षा होऊ शकते. त्यांच्या वकिलांची फर्म एल्डेन लॉ फर्मने CNN ला पुष्टी केली की त्यांच्यावर गंभीर भ्रष्टाचाराचा आरोप निश्चित झाला आहे, परंतु त्यांनी सर्व आरोपांचा इन्कार केला आहे. क्रिमिनल इन्व्हेस्टिगेशन एजन्सी प्रकरणाची चौकशी करत आहे. नॉर्वेची आर्थिक गुन्हे तपासणी एजन्सी 'ओकोक्रिम' या प्रकरणाची चौकशी करत आहे. एजन्सीचे संचालक पॉल लोनसेथ यांनी सांगितले की, त्यांच्याविरुद्ध चौकशी करण्याची ठोस कारणे मिळाली आहेत. चौकशीअंतर्गत ओस्लो येथील त्यांचे घर आणि इतर दोन मालमत्तांची झडती घेण्यात आली. एजन्सीने असेही म्हटले आहे की, त्यांना त्यांच्या पदावर असताना भेटवस्तू, प्रवास, कर्ज किंवा इतर फायदे मिळाले होते का, याची चौकशी करत आहे. झडतीनंतर त्यांना औपचारिकपणे संशयित म्हणून घोषित करण्यात आले आहे आणि आता त्यांची चौकशी केली जाईल. जगलँड म्हणाले होते - एपस्टीनसोबतचे संबंध चुकीचा निर्णय होता. जगलँड 1996-1997 दरम्यान नॉर्वेचे पंतप्रधान होते. याव्यतिरिक्त, ते परराष्ट्र मंत्री, नॉर्वेजियन नोबेल समितीचे अध्यक्ष (2009-2015) आणि युरोपच्या मानवाधिकार संस्था कौन्सिल ऑफ युरोपचे महासचिव (2009-2019) देखील राहिले आहेत. जगलँड यांनी म्हटले आहे की, एपस्टीनसोबतचे त्यांचे संबंध 'चुकीचा निर्णय' किंवा 'गैरसमज' यांचा परिणाम होते, परंतु त्यांनी कोणतेही बेकायदेशीर काम केले नाही. ते म्हणाले की, ते चौकशीत पूर्ण सहकार्य करतील आणि सत्य पूर्णपणे समोर यावे अशी त्यांची इच्छा आहे. जगलँड अनेकदा एपस्टीनच्या घरी गेले होते. अमेरिकेच्या न्याय विभागाने 30 जानेवारी रोजी जारी केलेल्या कागदपत्रांमधून असे समोर आले आहे की, जगलँड आणि त्यांचे कुटुंब अनेकदा एपस्टीनच्या पॅरिस, न्यूयॉर्क आणि पाम बीच येथील मालमत्तांवर गेले होते. हे देखील समोर आले आहे की, एपस्टीनने त्यांच्याकडून रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांसारख्या मोठ्या नेत्यांशी भेट घडवून आणण्यासाठी मदत मागितली होती. त्याचबरोबर त्यांना आपल्या काही व्यावसायिक आणि आर्थिक योजना पुढे नेण्यासाठीही मदत हवी होती. दस्तऐवजांमध्ये जगलँड यांना 'नोबेल बिग शॉट' म्हटले गेले. यात असेही लिहिले होते की दोघांचे संबंध असे होते ज्यात एका बाजूला जगलँड यांचा प्रभाव आणि ओळख कामी येत होती, तर दुसऱ्या बाजूला एपस्टीन त्यांना लक्झरी ट्रिप, भेटवस्तू आणि इतर सुविधा देत होता. तथापि, तपास यंत्रणांनी स्पष्ट केले आहे की जगलँडचे नाव एपस्टीनच्या लैंगिक गुन्ह्यांशी जोडलेले नाही. तपास फक्त यावर होत आहे की त्यांना त्यांच्या पदाचा वापर करून काही चुकीचा फायदा मिळाला का. हा तपास त्या काळाशी संबंधित आहे जेव्हा जगलँड 2009 ते 2015 पर्यंत नॉर्वेजियन नोबेल समितीचे अध्यक्ष होते आणि 2009 ते 2019 पर्यंत कौन्सिल ऑफ युरोपचे महासचिव होते. तपास योग्य प्रकारे व्हावा यासाठी त्यांची राजनैतिक सूट (डिप्लोमॅटिक इम्युनिटी) हटवण्याची प्रक्रियाही सुरू करण्यात आली. एपस्टीन फाइल्स-10 देशांमध्ये राजीनामे, 80 शक्तिशाली लोकांचा तपास अमेरिकेच्या न्याय विभागाने 30 जानेवारी रोजी सुमारे 30 लाख पानांची कागदपत्रे जारी केली आहेत. त्यानंतर 10 देशांमध्ये 15 हून अधिक मोठ्या अधिकाऱ्यांना पद सोडावे लागले आहे. 80 हून अधिक शक्तिशाली लोकांवर तपास सुरू आहे. या फाईल्समध्ये नेते, राजदूत, अब्जाधीश आणि शाही कुटुंबांची नावे समाविष्ट आहेत. ई-मेल, फ्लाइट लॉग आणि संपर्क रेकॉर्डमध्ये 700 ते 1000 प्रभावशाली लोकांचा उल्लेख आहे. अनेक प्रकरणांमध्ये अल्पवयीन मुलींच्या लैंगिक शोषणाचे आरोपही आहेत. दस्तऐवजांमध्ये अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प, माजी राष्ट्राध्यक्ष बिल क्लिंटन आणि हिलरी क्लिंटन यांसारखी उच्च-प्रोफाइल नावे वेगवेगळ्या संदर्भात समोर आली आहेत. ब्रिटनमध्ये सर्वाधिक राजीनामे झाले. एपस्टीनच्या खुलास्यानंतर युरोपमध्ये सर्वाधिक खळबळ उडाली आहे. सुमारे 10 देशांमध्ये राजीनाम्यांचे सत्र सुरू झाले आहे. सर्वाधिक ब्रिटनमध्ये 3 अधिकाऱ्यांना पद सोडावे लागले. माजी राजदूत पीटर मँडेलसन, सल्लागार ॲडम पेरी आणि पंतप्रधान कीर स्टार्मर यांचे चीफ ऑफ स्टाफ मॉर्गन मॅकस्वीनी यांनी राजीनामा दिला. स्लोव्हाकियामध्ये माजी परराष्ट्र मंत्री आणि राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार मिरोस्लाव लाइचाक यांनी 300 हून अधिक ई-मेल आणि आक्षेपार्ह चॅट्स समोर आल्यानंतर राजीनामा दिला. स्वीडनच्या वरिष्ठ मुत्सद्दी जोआना रुबिनस्टीन यांनी पद सोडले. नॉर्वेच्या राजदूत मोना जूल, अमेरिकेतील कामगार मंत्री ॲलेक्स एकोस्टा आणि एमआयटी लॅब प्रमुख जोइची इतो यांनी राजीनामा दिला. जेफ्री एपस्टीन कोण होता? जेफ्री एपस्टीन न्यूयॉर्कचा अब्जाधीश फायनान्सर होता. त्याची मोठ्या नेत्यांशी आणि सेलिब्रिटींशी मैत्री होती. 2005 मध्ये त्याच्यावर अल्पवयीन मुलीचे लैंगिक शोषण केल्याचा आरोप लागला. 2008 मध्ये त्याला अल्पवयीन मुलीकडून लैंगिक संबंधांची मागणी केल्याबद्दल दोषी ठरवण्यात आले. त्याला 13 महिन्यांची शिक्षा झाली. 2019 मध्ये जेफ्रीला सेक्स ट्रॅफिकिंगच्या आरोपाखाली अटक करण्यात आली. पण खटल्यापूर्वीच त्याने तुरुंगात आत्महत्या केली. त्याची पार्टनर गिस्लेन मॅक्सवेलला 2021 मध्ये त्याला मदत केल्याच्या आरोपाखाली दोषी ठरवण्यात आले. ती 20 वर्षांची शिक्षा भोगत आहे.
इराणच्या दिशेने जात असलेले अमेरिकेचे अणुऊर्जा-आधारित विमानवाहू जहाज USS जेराल्ड फोर्ड एका वेगळ्याच संकटाचा सामना करत आहे. जहाजावरील बहुतेक शौचालये बंद पडली आहेत. त्यामुळे 4,500 हून अधिक नौसैनिकांना दररोज 45 मिनिटे रांगेत उभे राहावे लागत आहे. अरुंद पाइपलाइन आणि व्हॅक्यूम-आधारित प्रणालीच्या डिझाइनमधील दोषामुळे शौचालये वारंवार जाम होत आहेत. हे जहाज व्हॅक्यूम-आधारित सांडपाणी प्रणालीवर चालते, ज्यात एक वाल्व खराब झाल्यास संपूर्ण विभागाची शौचालय प्रणाली बंद पडते. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, तंत्रज्ञ आणि सैनिकांमध्ये वादाच्या बातम्याही आहेत, कारण दुरुस्ती करणारे अभियंते दररोज सुमारे 19 तास काम करत आहेत. गेल्या वर्षी मार्चमध्येही चार दिवसांत 205 शौचालये खराब झाल्याची तक्रार समोर आली होती. विमानवाहू जहाजावर 600 हून अधिक शौचालये उपलब्ध USS जेराल्ड फोर्डवर 600 हून अधिक शौचालये आहेत, जी 10 वेगवेगळ्या झोनमध्ये विभागलेली आहेत. हे विमानवाहू जहाज गेल्या आठ महिन्यांपासून समुद्रात आहे, सततच्या ऑपरेशनल हालचालींमुळे नियमित देखभाल (मेंटेनन्स) होऊ शकलेली नाही. सुमारे 13 अब्ज डॉलर खर्चून बनवलेले हे युद्धनौका जगातील सर्वात महागडे मानले जाते. हे विमानवाहू जहाज 2017 मध्ये सेवेत दाखल करण्यात आले होते. संकटाचे कारण बनलेली व्हॅक्यूम-आधारित प्रणाली काय आहे? सांडपाण्याच्या समस्येमागे ज्या तंत्रज्ञानाचा उल्लेख होत आहे, त्याला व्हॅक्यूम-आधारित VCHT प्रणाली म्हणतात. हे सामान्य घरांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या शौचालयाच्या प्रणालीपेक्षा पूर्णपणे वेगळ्या पद्धतीने काम करते. VCHT चे पूर्ण नाव व्हॅक्यूम कलेक्शन होल्डिंग अँड ट्रान्सफर सिस्टम आहे. ही एक खास प्रकारची सांडपाणी व्यवस्थापन प्रणाली आहे, जी मोठ्या जहाजांवर आणि क्रूझ शिपमध्ये बसवली जाते. याचा उद्देश कमी पाण्यात शौचालयातील कचरा गोळा करणे आणि सुरक्षितपणे साठवणे व हस्तांतरित करणे हा आहे. कसे काम करते? घरातील शौचालयात फ्लश केल्यावर पाण्याच्या दाबामुळे आणि गुरुत्वाकर्षणामुळे (ग्रॅव्हिटी) घाण खाली गटारात जाते. पण समुद्रात चालणाऱ्या जहाजांवर अशी प्रणाली पूर्णपणे प्रभावी नसते. VCHT प्रणालीमध्ये फ्लश दाबताच पाईपमध्ये व्हॅक्यूम (सक्शन) तयार होते. हे सक्शन घाण खेचून पाईपद्वारे एका मोठ्या टाकीपर्यंत पोहोचवते. नंतर तो कचरा प्रक्रिया करून किंवा विल्हेवाट लावली जाते. हे असे समजा की जसे व्हॅक्यूम क्लीनर धूळ खेचून घेतो. येथेही तीच तंत्रज्ञान शौचालयाच्या प्रणालीमध्ये लागू होते. जहाजांमध्ये ही प्रणाली का आवश्यक आहे? विमानवाहू जहाजावर हजारो लोक महिनेभर समुद्रात राहतात. अशा परिस्थितीत पाणी मर्यादित असते, जागा कमी असते. तसेच, पाइपलाइन सरळ नसून अनेक दिशांना जाते. म्हणून, कमी पाण्यात काम करणारी आणि लवचिक प्रणाली बसवली जाते. VCHT प्रणाली कमी पाण्यात फ्लश करते, ज्यामुळे पाण्याची बचत होते. 2025 पासून समुद्रात तैनात आहे जेराल्ड आर. फोर्ड जेराल्ड आर. फोर्ड गेल्या वर्षी जूनपासून समुद्रात सतत तैनात आहे. सामान्यतः विमानवाहू जहाजाची तैनाती नऊ महिन्यांची असते, परंतु लष्करी हालचाली वाढल्यास ती वाढवली जाते. फोर्ड अणुभट्टीवर चालते आणि त्यात 75 पेक्षा जास्त लष्करी विमाने तैनात केली जाऊ शकतात. यात एफ-18 सुपर हॉर्नेट फायटर जेट आणि ई-2 हॉकआय सारखी अर्ली वॉर्निंग विमाने समाविष्ट आहेत. यात अत्याधुनिक रडार प्रणाली देखील बसवलेली आहे, जी हवाई वाहतूक आणि नेव्हिगेशन नियंत्रित करण्यास मदत करते. अमेरिका-इराणमध्ये सतत तणाव वाढत आहे अमेरिका आणि इराण यांच्यात सतत तणाव वाढत आहे. अमेरिकेने मध्यपूर्वेत 2003 च्या इराक युद्धानंतर आपली सर्वात मोठी हवाई दल तैनात केली आहे. अहवालानुसार, अमेरिकेने मध्यपूर्वेत F-35, F-22, F-15 आणि F-16 सारख्या प्रगत लढाऊ विमानांच्या अनेक स्क्वॉड्रन तैनात केल्या आहेत. मोठ्या प्रमाणावर हवाई कारवाईसाठी आवश्यक असलेले कमांड अँड कंट्रोल एअरक्राफ्ट देखील पाठवले जात आहेत. गेल्या काही आठवड्यांपासून या भागात हवाई संरक्षण प्रणाली देखील स्थापित करण्यात आली आहे. अमेरिकन वृत्तसंस्था एक्सिओसच्या अहवालानुसार, जर अमेरिकेने लष्करी कारवाई केली तर हे अनेक आठवडे चालणारे मोठे ऑपरेशन असेल. अहवालात म्हटले आहे की, हे ऑपरेशन गेल्या महिन्यात व्हेनेझुएलामध्ये झालेल्या मर्यादित कारवाईपेक्षा खूप मोठे असेल आणि ते इस्रायलसोबत मिळून केले जाण्याची शक्यता आहे. याचे लक्ष्य इराणची अणु आणि क्षेपणास्त्र रचना असू शकते. अरबी समुद्रात USS अब्राहम लिंकन आधीच तैनात अमेरिकेचे युद्धनौका USS अब्राहम लिंकन आधीच अरबी समुद्रात तैनात आहे. इराणमधील अनेक शहरे त्याच्या स्ट्राइक रेंजमध्ये आहेत. USS अब्राहम लिंकन यापूर्वी दक्षिण चीन समुद्रात तैनात होते. 18 जानेवारी रोजी ते मलक्का सामुद्रधुनी पार करून हिंदी महासागरात दाखल झाले. याशिवाय अमेरिकेने USS थिओडोर रूझवेल्ट आणि अनेक क्षेपणास्त्र विनाशक युद्धनौका तैनात केल्या आहेत. अमेरिका आता इराणच्या अणु ठिकाणांवर, लष्करी तळांवर आणि कमांड सेंटरवर समुद्र आणि आकाश दोन्हीकडून हल्ला करण्याच्या स्थितीत आला आहे.
मेक्सिकोमध्ये ड्रग माफियाचा म्होरक्या एल मेंचो याच्या मृत्यूनंतर सोमवारीही हिंसक निदर्शने झाली. बीबीसीनुसार, मेंचोच्या समर्थकांनी 20 राज्यांमध्ये हिंसाचार पसरवला आहे. अनेक ठिकाणी रस्ते अडवण्यात आले, गाड्या आणि 20 हून अधिक सरकारी बँक शाखांना आग लावण्यात आली. जालिस्कोमध्ये लॉकडाऊनसारखी परिस्थिती आहे. हे शहर फिफा 2026 च्या यजमान शहरांपैकी एक आहे. वेगवेगळ्या शहरांमध्ये किमान 32 मृत्यू झाले आहेत, ज्यात 25 सैनिक आहेत. ऑपरेशनदरम्यान, सैन्याने बख्तरबंद गाड्या आणि रॉकेट लाँचरसह मोठ्या संख्येने शस्त्रे जप्त केली. खरं तर, मेक्सिकोमध्ये सैन्याने रविवारी एक ऑपरेशन राबवून देशातील सर्वात मोठा ड्रग माफियाचा म्होरक्या एल मेंचो याला ठार केले. लष्कराच्या ऑपरेशनदरम्यान तो जखमी झाला होता. त्याला एअरलिफ्ट करून मेक्सिको सिटीला नेले जात होते, परंतु वाटेतच त्याचा मृत्यू झाला. या ऑपरेशनमध्ये मेंचो व्यतिरिक्त इतर 9 गुन्हेगारही मारले गेले. हिंसाचाराची 6 छायाचित्रे… मेंचोवर 136 कोटी रुपयांचे बक्षीस होते न्यूयॉर्क टाइम्सच्या वृत्तानुसार, एल मेंचो हा जलिस्को न्यू जनरेशन कार्टेल (CJNG) चा प्रमुख होता. जलिस्को कार्टेल मेक्सिकोमध्ये ड्रग्ज बनवणे आणि विकणे, स्थानिक व्यावसायिकांकडून खंडणी वसूल करणे आणि अनेक भागांमध्ये लोकांना धमकावून ठेवण्यासाठी कुख्यात आहे. या कार्टेलची उपस्थिती अमेरिकेच्या 50 राज्यांमध्ये आहे. अमेरिकन सरकारने अल मेंचोवर 136 कोटी रुपयांचे बक्षीस ठेवले होते. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प बऱ्याच काळापासून मेक्सिकोवर एल मेंचोवर कारवाई करण्यासाठी दबाव टाकत होते. यापूर्वीही अशा हिंसक घटना घडल्या आहेत मेक्सिकोमध्ये यापूर्वीही जेव्हा एखाद्या मोठ्या कार्टेल नेत्याला पकडण्यात आले किंवा मारण्यात आले, तेव्हा सरकार आणि कार्टेल यांच्यात हिंसक संघर्ष झाला आहे. अनेकदा टोळीमध्येच सत्तेसाठी संघर्ष सुरू होतो, ज्यामुळे परिस्थिती आणखी बिघडते. तज्ञांचे म्हणणे आहे की, एल मेंचोच्या मृत्यूपूर्वी 2016 मध्ये सिनाओला कार्टेलचा प्रमुख एल चापो याला अटक झाली होती आणि 2024 मध्ये अल मायो याला अटक झाली होती, तेव्हाही देशात असेच घडले होते. 2019 मध्ये जेव्हा अल चापोचा मुलगा ओविदियो गुजमानला पकडण्यात आले होते, तेव्हा त्याच्या साथीदारांनी कुलियाकान शहराला तासन्तास ओलीस ठेवले होते आणि सरकारला त्याला सोडावे लागले होते. त्यामुळे अजूनही भीती आहे की परिस्थिती आणखी बिघडू शकते. आता हे यावर अवलंबून असेल की जालिस्को कार्टेलकडे नवीन नेता स्पष्टपणे निश्चित आहे की नाही. जर अंतर्गत संघर्ष सुरू झाला तर रक्तपात आणखी वाढू शकतो. मेक्सिकोवर कारवाई करण्यासाठी ट्रम्प दबाव टाकत होते जालिस्को कार्टेल (CJNG) कार्टेल 2009 मध्ये तयार झाले होते. एल मेंचोच्या नेतृत्वाखाली हे मेक्सिकोमधील सर्वात मोठे ड्रग नेटवर्क बनले होते. हे कोकेन, मेथामफेटामाइन आणि अलिकडच्या वर्षांत फेंटानिलसारखी सिंथेटिक ड्रग्स अमेरिकेला पाठवत असे. न्यूयॉर्क टाइम्सच्या अहवालानुसार, मेंचोंच्या मृत्यूमुळे मेक्सिको आणि अमेरिकेच्या संबंधात सुधारणा होऊ शकते. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प मेक्सिकोवर दबाव टाकत होते की त्यांनी कार्टेलविरुद्ध कठोर कारवाई करावी. ट्रम्प यांनी इशारा दिला होता की, जर कठोर पावले उचलली नाहीत, तर ते लष्करी कारवाईचाही विचार करू शकतात. याच वर्षी फेब्रुवारीमध्ये ट्रम्प प्रशासनाने कार्टेलला परदेशी दहशतवादी संघटना म्हणून घोषित केले. मेक्सिको सरकारने स्पष्टपणे सांगितले आहे की, अमेरिकेच्या हल्ल्यामुळे देशाच्या सार्वभौमत्वाचे उल्लंघन होईल, परंतु गुप्त माहितीच्या पातळीवर दोन्ही देशांमधील सहकार्य वाढले आहे. मेक्सिकोमधून अमेरिकेत होते अंमली पदार्थांची तस्करी मेक्सिको जगातील सर्वात मोठ्या अंमली पदार्थ तस्करी नेटवर्कचा गड मानला जातो, जिथून कोकेन, हेरोईन, मेथ आणि फेंटेनाइलसारखे अत्यंत धोकादायक अंमली पदार्थ अमेरिकेपर्यंत पोहोचतात. अमेरिकन एजन्सींच्या मते, देशात अंमली पदार्थांचा सर्वात मोठा पुरवठा मेक्सिकन कार्टेल्सद्वारे होतो. अमेरिका जगातील सर्वात मोठी ड्रग्ज बाजारपेठ आहे. दरवर्षी लाखो लोक अंमली पदार्थांच्या व्यसनाचे बळी ठरतात आणि फेंटेनाइलसारख्या औषधांमुळे हजारो मृत्यू होतात. अमेरिकन सरकारवर अंमली पदार्थांच्या तस्करीवर कठोर पावले उचलण्यासाठी सतत दबाव असतो आणि याच कारणामुळे तिचे लक्ष मेक्सिकोमधील कार्टेल्सवर असते. दुसरीकडे, मेक्सिकोमध्ये कार्टेल्स इतके शक्तिशाली झाले आहेत की अनेक भागांमध्ये ते पोलीस आणि आणि सरकारला आव्हान देतात. सशस्त्र टोळ्या, धमक्या, भ्रष्टाचार आणि हिंसाचारामुळे स्थानिक प्रशासनही अनेकदा त्यांना रोखू शकत नाही. अनेक कार्टेल्स तर स्वतःला 'शॅडो गव्हर्नमेंट' (छाया सरकार) प्रमाणे चालवतात. ट्रम्प यांनीही ड्रग कार्टेल संपवण्याची धमकी दिली होती व्हेनेझुएलावरील कारवाईनंतर, राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी धमकी दिली की त्यांचे प्रशासन लवकरच जमिनीवरील ड्रग कार्टेलला लक्ष्य करण्यासाठी कारवाई सुरू करेल. ट्रम्प यांनी फॉक्स न्यूजला दिलेल्या एका मुलाखतीत दावा केला होता की मेक्सिकोवर ड्रग कार्टेलचे वर्चस्व आहे. यामुळे अमेरिकेत दरवर्षी 2.5 लाख ते 3 लाख लोकांचा मृत्यू होतो. त्यांनी सांगितले की, समुद्रातून होणारी अंमली पदार्थांची तस्करी 97% पर्यंत थांबवण्यात आली आहे, त्यामुळे आता जमिनीवर कारवाई केली जाईल. तथापि, त्यांनी योजनांबद्दल कोणतीही अतिरिक्त माहिती दिली नाही. मेक्सिकोच्या राष्ट्राध्यक्ष क्लॉडिया शीनबॉम यांनी ट्रम्प यांच्या विधानांना सडेतोड उत्तर दिले आहे. मादुरो यांच्या अटकेनंतर त्यांनी सांगितले की, अमेरिका कोणत्याही प्रदेशाचा मालक नाही. न्यू जनरेशन कार्टेलकडे मशीन गन, रणगाडेही आहेत द गार्डियनच्या एका अहवालानुसार, मेक्सिकोमधील सर्वात मोठ्या सिनालोआ कार्टेलकडे 600 हून अधिक विमाने आणि हेलिकॉप्टर आहेत. ही संख्या मेक्सिकोच्या सर्वात मोठ्या एअरलाइन्स एयरो मेक्सिकोपेक्षा पाचपट जास्त आहे. कार्टेल्स आता ड्रोन आणि आर्मर्ड वाहनांवर अधिक लक्ष केंद्रित करत आहेत. उदाहरणार्थ, जलिस्को न्यू जनरेशन कार्टेल (CJNG) कडे मशीन गन, रणगाडे आणि बॉडी आर्मरने सुसज्ज गट आहेत. एकूणच, कार्टेल्सच्या खाजगी सैन्य किंवा सदस्यांची संख्या 2022-2023 मध्ये 160,000 ते 185,000 अंदाजित होती, ज्यामुळे ते मेक्सिकोमधील पाचवे सर्वात मोठे नियोक्ता बनले आहे. मेक्सिकोच्या गृह मंत्रालयाच्या 2022 च्या अहवालानुसार, कार्टेलकडे एके-47 आणि एम-80 सारख्या असॉल्ट रायफल्सचा मोठा साठा आहे. दरवर्षी सुरक्षा यंत्रणांकडून ड्रग्ज कार्टेलच्या ताब्यातून 20 हजारांहून अधिक असॉल्ट रायफल्स जप्त केल्या जातात. भारतीय दूतावासाने सल्लागार सूचना जारी केली मेक्सिकोमधील परिस्थिती बिघडल्याने भारतीय दूतावासाने तेथे राहणाऱ्या भारतीय नागरिकांसाठी सल्लागार सूचना जारी केली आहे. जालिस्को (पुएर्तो वालार्टा, चापाला, ग्वाडलाहारा), तमाउलिपास (रेनोसा), मिचोआकान, गुरेरो आणि न्यूवो लिओन राज्यांमध्ये राहणाऱ्या भारतीयांना विशेष सावधगिरी बाळगण्यास सांगितले आहे. दूतावासाने नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी राहण्याचे, अनावश्यक प्रवास टाळण्याचे आणि गर्दीपासून दूर राहण्याचे आवाहन केले आहे. तसेच कुटुंब आणि मित्रांना त्यांच्या स्थितीबद्दल माहिती देण्यास सांगितले आहे. आपत्कालीन परिस्थितीत 911 वर संपर्क साधण्याचा आणि मदतीसाठी +52-55-4847-7539 या क्रमांकावर भारतीय दूतावासाशी संपर्क साधण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे. सध्या, प्रभावित भागात सुरक्षा दलांचे अभियान सुरू आहे आणि परिस्थिती तणावपूर्ण आहे.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सोमवारी व्हाईट हाऊसमध्ये पत्रकार परिषदेदरम्यान सांगितले की, ते किती काळ जिवंत राहतील हे त्यांनाही माहीत नाही. कारण ते अनेक लोकांच्या बंदुकीच्या निशाण्यावर आहेत. ट्रम्प यांच्या या विधानाचा संबंध दोन दिवसांपूर्वी त्यांच्या रिसॉर्टमध्ये झालेल्या घुसखोरीशी जोडला जात आहे. खरं तर, रविवारी एक व्यक्ती डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या मार-ए-लागो रिसॉर्टमध्ये घुसण्याचा प्रयत्न करत होता. सुरक्षा कर्मचाऱ्यांनी त्याला गोळी मारली. त्याचा जागीच मृत्यू झाला आहे. ही घटना स्थानिक वेळेनुसार रविवारी मध्यरात्री 1:30 वाजता घडली. राष्ट्राध्यक्षांच्या सुरक्षेची जबाबदारी असलेल्या सीक्रेट सर्व्हिस एजन्सीने सांगितले की, तो युवक बेकायदेशीरपणे सुरक्षित परिसरात घुसण्याचा प्रयत्न करत होता. तो आपल्यासोबत शॉटगन आणि इंधनाचा कॅन घेऊन आला होता. मारल्या गेलेल्या युवकाचे वय 20 वर्षे होते, तो नॉर्थ कॅरोलिनाचा रहिवासी होता. सध्या त्याची ओळख सार्वजनिक करण्यात आलेली नाही. या प्रकरणाचा तपास सुरू आहे. घटनेच्या वेळी राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प वॉशिंग्टन डीसीमधील व्हाईट हाऊसमध्ये उपस्थित होते. सहसा ते वीकेंडला मार-ए-लागोमध्ये वेळ घालवतात. कारच्या आडून आत घुसण्याचा प्रयत्न केला सीक्रेट सर्व्हिसच्या अधिकाऱ्यांनी पत्रकार परिषद घेऊन सांगितले की, रिसॉर्टच्या उत्तर गेटमधून एक कार बाहेर पडत असताना, त्याचवेळी तरुणाने आत घुसण्याचा प्रयत्न केला. त्याच्याकडे शॉटगन आणि इंधनाचा कॅन होता. सीक्रेट सर्व्हिसच्या दोन एजंट्सनी त्याला थांबवले आणि त्याला शस्त्र व कॅन खाली ठेवण्यास सांगितले. तरुणाने कॅन तर खाली ठेवला, पण शॉटगन गोळीबार करण्याच्या स्थितीत उचलली. त्यानंतर सुरक्षा कर्मचाऱ्यांनी गोळीबार केला आणि तो मारला गेला. तपासात असे समोर आले की त्याच्या कुटुंबीयांनी काही दिवसांपूर्वी तो बेपत्ता झाल्याची तक्रार केली होती. तो नॉर्थ कॅरोलिनामधून दक्षिणेकडे आला होता आणि वाटेत त्याने शॉटगन खरेदी केली होती. त्याच्या गाडीत बंदुकीचा डबा सापडला आहे. ट्रम्प यांना निवडणूक रॅलीत गोळी मारली होती ट्रम्प यांच्या सुरक्षेत यापूर्वीही त्रुटी आढळली आहे. 13 जुलै 2024 रोजी ट्रम्प यांना एका रॅलीदरम्यान एका हल्लेखोराने गोळी मारली होती. त्यावेळी ते राष्ट्राध्यक्ष नव्हते. त्यांच्यावर हा हल्ला राष्ट्रपती निवडणुकीच्या बरोबर 4 महिने आधी झाला होता. 20 वर्षांच्या हल्लेखोराने 400 फूट अंतरावरून ट्रम्प यांच्यावर असॉल्ट रायफलने गोळीबार केला होता. ही गोळी त्यांच्या कानाला चाटून गेली होती. त्यानंतर ट्रम्प यांच्या सुरक्षेत तैनात असलेल्या सीक्रेट सर्व्हिसच्या स्नायपर्सनी हल्लेखोराला तात्काळ ठार केले होते. सीक्रेट सर्व्हिसकडे राष्ट्रपतींच्या सुरक्षेची जबाबदारी अमेरिकेत राष्ट्रपती आणि उपराष्ट्रपतींच्या सुरक्षेची जबाबदारी युनायटेड स्टेट्स सीक्रेट सर्व्हिस (USSS) कडे असते. ही एक फेडरल एजन्सी आहे, जी होमलँड सिक्युरिटी डिपार्टमेंट अंतर्गत काम करते. सीक्रेट सर्व्हिसची सुरुवात 1865 मध्ये झाली होती. सुरुवातीला त्याचे मुख्य काम बनावट नोटा थांबवणे हे होते. परंतु 1901 मध्ये राष्ट्रपती विल्यम मॅकिन्ले यांच्या हत्येनंतर संसदेने त्यांना राष्ट्रपतींच्या सुरक्षेचे काम सोपवले. 1902 पासून ही सीक्रेट सर्व्हिसची पूर्णवेळ जबाबदारी बनली. 1906 मध्ये काँग्रेसने यासाठी निधी आणि कायदेशीर अधिकार दिले. सीक्रेट सर्व्हिस कोणाकोणाची सुरक्षा करते? राष्ट्रपती आणि उपराष्ट्रपती (त्यांचे कुटुंब) राष्ट्रपती आणि उपराष्ट्रपती पदाचे उमेदवार माजी राष्ट्रपती (आजीवन), त्यांची पत्नी आणि 16 वर्षांखालील मुले परदेशी राष्ट्राध्यक्ष आणि सरकार प्रमुख (जे अमेरिकेला येतात) राष्ट्रपती पदाचे प्रमुख उमेदवार आणि त्यांची पत्नी राष्ट्रपती आणि उपराष्ट्रपतींसाठी ही सुरक्षा अनिवार्य आहे. ते ती नाकारू शकत नाहीत. इतर लोक नाकारू शकतात. सीक्रेट सर्व्हिस कसे काम करते? सीक्रेट सर्व्हिसचे विशेष एजंट नेहमी तैनात असतात. जेव्हा कोणताही अमेरिकन राष्ट्रपती कुठेही जातो, घरी असतो किंवा परदेशात प्रवास करतो, तेव्हा सीक्रेट सर्व्हिसच त्याची संपूर्ण सुरक्षा सुनिश्चित करते. एजंट्स आधीच जागेचे सर्वेक्षण करतात, धोक्याची माहिती गोळा करतात आणि प्रत्येक संभाव्य धोका आधीच रोखण्याचा प्रयत्न करतात. ट्रम्पच्या रिसॉर्टमध्ये प्रवेशासाठी मेंबरशिप आवश्यक ट्रम्पच्या रिसॉर्टमध्ये कार्डशिवाय येथे प्रवेश मिळत नाही. याची लाइफटाइम मेंबरशिप फी 8.50 कोटी रुपये आहे. पैसे असूनही सर्वांना मेंबरशिप मिळत नाही. यासाठी आधी त्याची हिस्ट्री तपासली जाते. उदाहरणार्थ, बँक अकाउंट डिटेल्स, सोशल स्टेटस आणि फॅमिली बॅकग्राउंड. न्यूज एजन्सी AFP नुसार, दरवर्षी जगभरातील अनेक श्रीमंत लोक यासाठी अर्ज करतात, परंतु काही जणांनाच मेंबरशिप मिळते.
अमेरिकन सरकार आजपासून राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी लादलेल्या आपत्कालीन शुल्काची (टॅरिफ) वसुली थांबवेल. अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने 3 दिवसांपूर्वी हे टॅरिफ बेकायदेशीर ठरवले होते. अमेरिकेच्या यूएस कस्टम अँड बॉर्डर प्रोटेक्शन (CPB) ने एका निवेदनात म्हटले आहे की- 1977 च्या आंतरराष्ट्रीय आपत्कालीन आर्थिक अधिकार कायद्यांतर्गत (International Emergency Economic Powers Act - IEEPA) लादलेल्या शुल्काची वसुली मंगळवारी रात्री 12 वाजून 1 मिनिटापासून (भारतीय वेळेनुसार सकाळी 10:30 वाजता) थांबवली जाईल. एजन्सीने आयातदारांना (इम्पोर्टर्स) निर्देश दिले आहेत की या शुल्काशी संबंधित सर्व कोड त्यांच्या कार्गो सिस्टिममधून काढून टाकले जातील. पेन व्हार्टन बजेट मॉडेलच्या अर्थशास्त्रज्ञांनुसार, न्यायालयाच्या या निर्णयामुळे अमेरिकन सरकारला 175 अब्ज डॉलर (15.75 लाख कोटी रुपये) पेक्षा जास्त कमाई परत करावी लागू शकते. रॉयटर्सनुसार, IEEPA अंतर्गत लादलेल्या टॅरिफमुळे अमेरिकेला दररोज 50 कोटी डॉलर (4,500 कोटी रुपये) पेक्षा जास्त कमाई होत होती. आता हे रद्द केल्यामुळे कंपन्या परताव्याची (रिफंड) मागणी करू शकतात. ट्रम्प म्हणाले- सर्वोच्च न्यायालयाने मला पूर्वीपेक्षा जास्त अधिकार दिले आहेत ग्लोबल टॅरिफ रद्द केल्यानंतर सोमवारी राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प म्हणाले की, या निर्णयामुळे उलट त्यांची ताकद आणखी वाढली आहे. त्यांनी त्यांच्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म 'ट्रुथ सोशल'वर लिहिले की, सर्वोच्च न्यायालयाने नकळत त्यांना पूर्वीपेक्षा जास्त अधिकार दिले आहेत. ट्रम्प म्हणाले की, ते काही काळ 'सुप्रीम कोर्ट' लहान अक्षरात लिहितील, कारण त्यांना या निर्णयाबद्दल आदर राहिलेला नाही. त्यांनी या निर्णयाला मूर्खपणाचा आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर फूट पाडणारा म्हटले. तरीही ट्रम्प यांचे म्हणणे आहे की, या निर्णयामुळे हे स्पष्ट झाले आहे की ते इतर कायद्यांनुसार शुल्क (टॅरिफ) लावण्याच्या त्यांच्या अधिकाराचा अधिक वापर करू शकतात. न्यायालयाने उर्वरित शुल्कांना (टॅरिफ) कायदेशीररीत्या बळकट केले आहे आणि आता ते त्यांची अधिक कठोरपणे अंमलबजावणी करू शकतात. ट्रम्प यांनी असेही सांगितले की, ते परवान्यासारख्या (लायसन्स) पद्धतींचा वापर करून देशांविरुद्ध कठोर पावले उचलू शकतात. त्यांनी दावा केला की न्यायालयाने इतर सर्व शुल्कांना (टॅरिफ) मंजुरी दिली आहे आणि अशा शुल्कांची संख्या खूप जास्त आहे. वसूल केलेले शुल्क (टॅरिफ) परत मिळेल की नाही याची माहिती नाही हा निर्णय सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयाच्या तीन दिवसांपेक्षा जास्त वेळेनंतर लागू केला जात आहे. या तीन दिवसांत शुल्क (टॅरिफ) का वसूल केले जात होते, हे एजन्सीने सांगितले नाही. ज्या लोकांकडून पैसे घेतले गेले आहेत, त्यांना ते परत मिळतील की नाही, हे देखील स्पष्ट केले नाही. हा आदेश फक्त IEEPA कायद्यांतर्गत लावलेल्या शुल्कांना (टॅरिफ) लागू होईल. तर, राष्ट्रीय सुरक्षेच्या नावाखाली 'कलम 232' अंतर्गत आणि अनुचित व्यापार प्रकरणांच्या 'कलम 301' अंतर्गत लावलेले शुल्क (टॅरिफ) सुरूच राहतील आणि या निर्णयाचा त्यांच्यावर कोणताही परिणाम होणार नाही. CBP ने सांगितले आहे की ते व्यापाराशी संबंधित लोकांना पुढील माहिती अधिकृत संदेशांद्वारे देत राहील. अमेरिकन कायद्याचे कलम 232 आणि कलम 301 जाणून घ्या अमेरिकेच्या व्यापार कायद्यातील कलम 232 आणि कलम 301 असे नियम आहेत, ज्याद्वारे सरकार इतर देशांतून येणाऱ्या वस्तूंवर शुल्क (टॅरिफ) लावू शकते. कलम 232- हा 1962 च्या कायद्याचा भाग आहे. जर अमेरिकन सरकारला वाटले की, एखाद्या देशातून जास्त माल आयात झाल्यामुळे देशाच्या राष्ट्रीय सुरक्षेला धोका निर्माण होऊ शकतो, तर राष्ट्राध्यक्ष त्या मालावर शुल्क (टॅरिफ) लावू शकतात. म्हणजे, जर आयातीमुळे सैन्य, संरक्षण उद्योग किंवा आवश्यक देशांतर्गत उद्योग कमकुवत होत असल्याचे दिसले, तर या नियमाचा वापर केला जातो. ट्रम्प यांनी त्यांच्या पहिल्या कार्यकाळात स्टील आणि ॲल्युमिनियमवर याच कलमाखाली शुल्क (टॅरिफ) लावले होते. त्यांचे म्हणणे होते की, जास्त आयातीमुळे अमेरिकन उद्योग कमकुवत होत आहेत आणि हा राष्ट्रीय सुरक्षेचा मुद्दा आहे. कलम 301- हा 1974 च्या कायद्याचा भाग आहे. जर अमेरिकेला वाटले की, एखादा देश त्याच्यासोबत चुकीच्या पद्धतीने व्यापार करत आहे, जसे की नियमांचे उल्लंघन, बौद्धिक संपदा (IP) ची चोरी किंवा भेदभाव, तर तो त्या देशाच्या मालावर शुल्क (टॅरिफ) लावू शकतो. चीनविरुद्ध लावण्यात आलेले अनेक शुल्क (टॅरिफ) याच कलम 301 अंतर्गत लावण्यात आले होते. ट्रम्प यांनी जगभरातील वस्तूंवर 15% जागतिक शुल्क (ग्लोबल टॅरिफ) लावले अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने २० फेब्रुवारी रोजी ६-३ च्या बहुमताने निर्णय दिला की अध्यक्ष ट्रम्प यांनी IEEPA कायद्याचा वापर करून आपल्या अधिकारांची मर्यादा ओलांडली होती. न्यायालयाने स्पष्ट केले की या कायद्यानुसार अध्यक्षांना इतक्या मोठ्या प्रमाणावर आयातीवर शुल्क (टॅरिफ) लावण्याची परवानगी नाही. न्यायालयाचा निर्णय येताच काही तासांतच ट्रम्प यांनी नवीन जागतिक शुल्काची (ग्लोबल टॅरिफ) घोषणा केली. ते म्हणाले की मंगळवारपासून अमेरिकेत येणाऱ्या प्रत्येक वस्तूंवर एकसमान शुल्क (टॅरिफ) लागेल. सुरुवातीला हे १०% सांगितले गेले होते, परंतु नंतर अचानक ते वाढवून १५% करण्यात आले. या अचानक बदलामुळे काही अधिकारीही आश्चर्यचकित झाले. हे नवीन शुल्क (टॅरिफ) अमेरिकेच्या व्यापार कायद्याच्या कलम १२२ अंतर्गत लावण्यात आले आहे. या नियमानुसार सरकार १५% पर्यंत शुल्क (टॅरिफ) लावू शकते, परंतु जर ते १५० दिवसांपेक्षा जास्त काळ चालू ठेवायचे असेल, तर काँग्रेसची (संसदेची) मंजुरी घ्यावी लागेल. भारतही १५% टॅरिफच्या कक्षेत या निर्णयाचा परिणाम भारतावरही होईल. गेल्या एका वर्षात अमेरिकेने भारतीय वस्तूंवर लागणारा कर अनेक वेळा बदलला आहे. आधी तो सुमारे 26% होता, नंतर वाढवून 50% पर्यंत करण्यात आला. त्यानंतर तो कमी करून 18% करण्यात आला आणि आता न्यायालयाच्या निर्णयानंतर तो 15% च्या जागतिक शुल्कात (ग्लोबल टॅरिफ) समाविष्ट झाला आहे. आता पुढे भारतीय वस्तूंवर खरा परिणाम काय होईल, हे काही गोष्टींवर अवलंबून आहे. उदाहरणार्थ, अमेरिकेची संसद 150 दिवसांची ही व्यवस्था पुढे वाढवते की नाही, भारत आणि अमेरिका यांच्यात जो तात्पुरता व्यापार करार सुरू आहे तो कधी लागू होतो. याशिवाय, अमेरिकन सरकार पुढे कोणताही दुसरा कायदेशीर मार्ग अवलंबते की नाही. याचा अर्थ स्पष्ट आहे की, सध्या चित्र पूर्णपणे स्पष्ट नाही, पुढे आणखी बदल होऊ शकतात. 1974 च्या कायद्याचा भाग आहे कलम 122 कलम 122 हा अमेरिकेच्या एका कायद्याचा भाग आहे, ज्याला ट्रेड ॲक्ट ऑफ 1974 असे म्हटले जाते. हा कायदा अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांना अधिकार देतो की, जर देशाला अचानक व्यापार तूट किंवा आर्थिक संकटाचा धोका निर्माण झाला, तर ते तात्काळ आयातीवर शुल्क (टॅरिफ) लावू शकतात. या अंतर्गत राष्ट्राध्यक्ष दीर्घ चौकशी प्रक्रियेशिवाय तात्पुरत्या स्वरूपात शुल्क (टॅरिफ) लावू शकतात. साधारणपणे हे शुल्क 150 दिवसांपर्यंत लागू राहू शकते. या काळात सरकार परिस्थितीचा आढावा घेते आणि पुढील निर्णय घेते. एनबीसी न्यूजच्या मते, जगातील सर्व व्यापारी भागीदार देशांवर 15% समान जागतिक शुल्क (ग्लोबल टॅरिफ) लावण्याचा अर्थ असा होईल की ज्या देशांवर जास्त शुल्क लावले आहे, ते आपोआप कमी होईल. काही उत्पादनांना सूट देण्यात आली आहे, जसे की काही कृषी उत्पादने (बीफ, टोमॅटो, संत्री), महत्त्वाची खनिजे, औषधे, काही इलेक्ट्रॉनिक्स आणि प्रवासी वाहने. ट्रम्प प्रशासनाने सांगितले की हे शुल्क जुन्या शुल्काची जागा घेईल आणि ते अधिक पैसे कमावण्याचा प्रयत्न करत राहतील. निक्सन यांनी 55 वर्षांपूर्वी 10% जागतिक शुल्क (ग्लोबल टॅरिफ) लावले होते 1971 मध्ये अमेरिका आणि जगादरम्यान व्यापार आणि देयके संतुलन (बॅलन्स ऑफ पेमेंट) मध्ये मोठे असंतुलन निर्माण झाले होते. अमेरिका सातत्याने जास्त आयात करत होता आणि निर्यात कमी करत होता, ज्यामुळे डॉलरवर दबाव वाढत होता. त्यानंतर निक्सनने जगभरातील देशांवर 10% जागतिक शुल्क (टॅरिफ) लावले होते. त्यानंतर असे जाणवले की भविष्यात अशी आर्थिक आणीबाणीची परिस्थिती उद्भवल्यास, राष्ट्रपतींकडे अशा गोष्टी हाताळण्यासाठी कायदेशीर अधिकार असावेत. याच उद्देशाने 1974 मध्ये “ट्रेड ॲक्ट 1974” (व्यापार कायदा 1974) मंजूर करण्यात आला होता. न्यूयॉर्क टाइम्सच्या अहवालानुसार, कलम 122 चा यापूर्वी कधीही वापर करण्यात आलेला नाही. त्यामुळे, जर याला न्यायालयात आव्हान दिले गेले, तर न्यायालये याचा अर्थ कसा लावतील हे देखील स्पष्ट नाही.
अमेरिकेला आव्हान:इराण अणुप्रश्नावर मागे हटण्यास तयार नाही...
मध्यपूर्वेत अमेरिकेच्या प्रचंड लष्करी वेढ्यादरम्यान इराणने स्पष्ट केले आहे की ते कोणत्याही दबावाखाली हार मानणार नाहीत. सोमवारी तेहरानमध्ये पत्रकार परिषदेत इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते इस्माईल बागाई यांनी अमेरिकेच्या धमक्या फेटाळून लावत म्हटले की, “इतिहास दाखवतो की इराणींनी कधीही शरणागती पत्करली नाही.” त्यांनी इशारा दिला की अमेरिकेचा कोणताही हल्ला, अगदी “मर्यादित” असला तरी, तो युद्धाची घोषणा मानला जाईल आणि इराण आक्रमकपणे प्रत्युत्तर देईल. अमेरिकेने सध्या या प्रदेशात दोन दशकांतील सर्वात मोठे लष्करी दल तैनात केले आहे, ज्यामध्ये त्याच्या नौदलाच्या एक तृतीयांश जहाजांचा समावेश आहे. इस्रायली किनाऱ्यावर गस्त घालणारी अवॉक्स विमाने आणि दुसऱ्या विमानवाहू जहाजाचे नजीकचे आगमन हे याचा पुरावा आहे. इराणचे प्रत्युत्तर आणि प्रादेशिक धोका कूटनीतीची आशा: २६ फेब्रुवारीची बैठक
मेक्सिकोमध्ये सुरक्षा कारवाईत कुख्यात ड्रग्ज माफिया “एल मेंचो” मारला गेला. त्यानंतर मेक्सिकोच्या ३१ पैकी १३ राज्यांमध्ये हिंसाचार उसळला. अनेक ठिकाणी रस्ते अडवण्यात आले आणि वाहने आणि २० हून अधिक सरकारी बँक शाखांना आग लावली. विमानतळावरील धूर आणि गोंधळाचे व्हिडिओ सोशल मीडियावर समोर आले. फिफा २०२६ चे यजमान शहर असलेल्या जलिस्कोमध्ये लॉकडाऊन आहे. रविवारी जलिस्को, मिचोआकान आणि ग्वानाहुआतो येथे सात तरुणांसह किमान १४ इतर मृत्यूची नोंद झाली.२००९ मध्ये स्थापन जलिस्को न्यूज जनरेशन कार्टेल (जेएनजीसी) ही जगातील सर्वात शक्तिशाली गुन्हेगारी टोळ्यांपैकी एक आहे. पोलिस अधिकाऱ्यातून झाला ड्रग्ज लॉर्ड एल मेंचोचा जन्म १७ जुलै १९६६ रोजी गरीब कुटुंबात झाला. कुटुंबाचे उत्पन्नाचे मुख्य साधन अॅव्होकॅडो शेती होती. तो पाचवीपर्यंत शिकला. वयाच्या १४ व्या वर्षी त्याने गांजाच्या शेतांचे रक्षण करायला सुरुवात केली.१९८० मध्ये, तो बेकायदेशीरपणे अमेरिकेत दाखल झाला, जिथे त्याला ड्रग्जशी संबंधित प्रकरणांमध्ये अटक करण्यात आली. त्याने तीन वर्षांची शिक्षा भोगली आणि नंतर त्याला मेक्सिकोला परत पाठवण्यात आले.मेक्सिकोला परतल्यानंतर, त्याने काबो कोरिएंटेस व टोमॅटलान या छोट्या शहरांमध्ये पोलिस अधिकारी म्हणून काम केले. या काळात, त्याला कायदा व सुव्यवस्था, लाचखोरी व्यवस्था व सुरक्षा कारवायांच्या कमकुवतपणाबद्दल सर्व कळले. त्याने आपली नोकरी सोडली आणि पूर्णपणे ड्रग्ज तस्करीत बुडला. अलर्ट: भारत, अमेरिका, कॅनडाने सतर्क राहण्यास सांगितले पुढील धोका: कार बॉम्ब, हत्या, विमानांवर हल्ल्याची भीती इंटरनॅशनल क्रायसिस ग्रुपचे मेक्सिको विश्लेषक डेव्हिड मोरा यांच्या मते, ही कारवाई शीनबॉम सरकारने कार्टेलवर केलेल्या कारवाईत व अमेरिकेच्या दबावासमोर एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. जर “एल मेंचो” च्या नातेवाईकांनी कार्टेलचा ताबा घेतला तर हिंसाचार सुरूच राहू शकतो.यानंतर कार बॉम्बस्फोट, हत्या आणि विमान हल्ल्यांची होण्याची भीती तज्ञांना आहे.
अमेरिकन लैंगिक गुन्हेगार जेफ्री एपस्टीनचे खासगी विमान 'लोलिता एक्सप्रेस' आता दक्षिण अमेरिकेतील एका विमानतळाच्या यार्डमध्ये जीर्ण अवस्थेत उभे आहे. सुमारे सहा दशके जुने असलेले हे बोइंग 727 आता पुन्हा कधीही उड्डाण करणार नाही. सुमारे 60 वर्षे जुने आणि 133 फूट लांब असलेले लोलिता एक्सप्रेस एकेकाळी महागड्या सजावटीसाठी आणि खासगी केबिनसाठी ओळखले जात होते. आता त्याच्या बाहेरील पृष्ठभागावर गंज आणि घाणीचा थर साचला आहे. इंजिन अनेक वर्षांपूर्वी काढून टाकण्यात आले आहेत, ज्यामुळे ते कायमस्वरूपी जमिनीवर उभे आहे. अभियोजन पक्षाच्या मते, या विमानाचा वापर अल्पवयीन मुलींना न्यूयॉर्क आणि फ्लोरिडा येथे नेण्यासाठी करण्यात आला. पीडितांनी सांगितले की, उड्डाणांदरम्यानही त्यांचे शोषण झाले. व्हर्जिनिया जिउफ्रे नावाच्या एका वाचलेल्या महिलेनेही दावा केला होता की, विमानात तिच्यावर लैंगिक अत्याचार झाले. अहवालानुसार, विमानाच्या आत अजूनही फ्लाइट मॅन्युअल, फाइल्स, नॅपकिन आणि प्लेसमॅट ठेवलेले आहेत, ज्यावर क्रमांक छापलेले आहेत. बाथरूम कॅबिनेटमध्ये टॉयलेट्री वस्तू आणि खासगी सामान पडलेले आहे. मुख्य झोपण्याच्या भागात अजूनही गादी आहे, ज्यावर आपत्कालीन ऑक्सिजन मास्क लटकलेले आहेत. लाल रंगाच्या अपहोल्स्ट्री असलेले सीटिंग लाउंज आता धुळीने झाकलेले आहेत. रेकॉर्डनुसार, 2001 मध्ये एपस्टीनशी संबंधित एका कंपनीने हे विमान खरेदी केले होते. 2019 मध्ये फेडरल सेक्स-ट्रॅफिकिंगच्या आरोपाखाली त्याच्या अटकेपूर्वीच मालकी हक्क बदलण्यात आले. त्यानंतर ते अनेक एव्हिएशन कंपन्यांमार्फत हस्तांतरित झाले. आधी ते स्क्रॅप करण्याची योजना होती, तरीही आतापर्यंत ते पूर्णपणे तोडण्यात आलेले नाही. विमानाला ‘लोलिता एक्सप्रेस’ हे उपनाव देण्यात आले, कारण त्यात अल्पवयीन मुलींची तस्करी झाल्याचा आरोप होता. हे नाव 1955 च्या 'लोलिता' या प्रौढ कादंबरीतून घेतले आहे, ज्यात एका पुरुषाच्या 12 वर्षांच्या मुलीबद्दलच्या आसक्तीची कथा आहे. आंतरराष्ट्रीय घडामोडींशी संबंधित इतर मोठ्या बातम्या… इराणमध्ये भारतीय नागरिकांना देश सोडण्याचा सल्ला जारी, दूतावासाने म्हटले- लवकर निघा इराणमध्ये सुरू असलेल्या निदर्शनांदरम्यान, भारत सरकारने तेथे राहणाऱ्या भारतीय नागरिकांना देश सोडण्याचा सल्ला दिला आहे. भारतीय दूतावासाने व्यावसायिक विमानांसह उपलब्ध साधनांनी लवकर बाहेर पडण्यास आणि सतर्क राहण्यास सांगितले आहे. तेहरानमधील भारतीय दूतावासाने सांगितले की, ही सूचना 5 जानेवारी आणि 14 जानेवारी 2026 रोजी जारी केलेल्या नोटिशीशी संबंधित आहे. दूतावासाने विद्यार्थी, यात्रेकरू, व्यावसायिक आणि पर्यटकांना परिस्थिती लक्षात घेऊन तात्काळ देश सोडण्यास सांगितले आहे. दूतावासाने सर्व भारतीय नागरिक आणि पीआयओ (PIO) यांना आवाहन केले आहे की, त्यांनी निदर्शने होत असलेल्या भागांपासून दूर राहावे, स्थानिक माध्यमांवर लक्ष ठेवावे आणि भारतीय दूतावासाच्या संपर्कात राहावे. पासपोर्ट आणि ओळखपत्र (आयडी) यांसारखी प्रवास आणि ओळख संबंधित कागदपत्रे नेहमी सोबत ठेवण्याचा सल्लाही देण्यात आला आहे. दूतावासाने आपत्कालीन मोबाईल क्रमांक जारी केले आहेत:+989128109115+989128109109+989128109102+989932179359 तसेच, ज्या भारतीयांनी अद्याप दूतावासात नोंदणी केलेली नाही, त्यांना तात्काळ ऑनलाइन नोंदणी करण्यास सांगितले आहे. इंटरनेट सेवा खंडित झाल्यास भारतात राहणारे नातेवाईक नोंदणी करू शकतात. नेपाळ- बस महामार्गावरून नदीत कोसळली, 18 जणांचा मृत्यू: 25 जखमी, मृतांमध्ये 2 परदेशी नागरिक; नियंत्रण सुटल्याने अपघात नेपाळमधील धादिंग जिल्ह्यात सोमवारी रात्री उशिरा एक बस महामार्गावरून नदीत कोसळली. नेपाळी माध्यमांनुसार, या अपघातात 18 लोकांचा मृत्यू झाला, तर 25 जण जखमी झाले आहेत. मृतांमध्ये एक पुरुष आणि एक महिला परदेशी नागरिकांचा समावेश आहे. मात्र, ते कोणत्या देशाचे होते आणि त्यांची नावे अद्याप समोर आलेली नाहीत. पोलिस दल (APF) नुसार, आतापर्यंत 17 मृतदेह बाहेर काढण्यात आले आहेत. नंतर आणखी एका प्रवाशाच्या मृत्यूची पुष्टी झाली, त्यामुळे मृतांचा आकडा 18 वर पोहोचला. अपघातात जखमी झालेल्या लोकांना वाचवून वेगवेगळ्या रुग्णालयांमध्ये दाखल करण्यात आले आहे. आतापर्यंत मृत आणि जखमींची ओळख पटलेली नाही. वाचा सविस्तर बातमी… मेक्सिकोमध्ये सैन्याने सर्वात मोठ्या ड्रग माफियाला ठार केले: ट्रम्प यांच्या दबावानंतर कारवाई, देशभरात हिंसाचार सुरू, समर्थकांनी विमानतळ-मॉलला आग लावली मेक्सिकोमध्ये सैन्याने रविवारी एक ऑपरेशन राबवून देशातील सर्वात मोठा ड्रग माफिया सरगना एल मेंचो याला ठार केले. यानंतर देशभरात जाळपोळ आणि हिंसाचार सुरू झाला आहे. मेंचोच्या समर्थकांनी बदला घेण्यासाठी महामार्ग अडवला आहे आणि गाड्यांची तोडफोड करत आहेत. तलपला शहरात लष्करी कारवाईदरम्यान तो जखमी झाला होता. त्याला एअरलिफ्ट करून मेक्सिको सिटीला नेले जात होते, पण वाटेत त्याचा मृत्यू झाला. या कारवाईत मेंचो व्यतिरिक्त किमान आणखी 9 गुन्हेगारही ठार झाले आहेत.
बांगलादेशचे राष्ट्रपती मोहम्मद शहाबुद्दीन यांनी एका मुलाखतीत अंतरिम सरकारचे माजी प्रमुख मोहम्मद युनूस यांच्यावर गंभीर आरोप केले आहेत. ऑगस्ट 2024 मध्ये शेख हसीना सरकार कोसळल्यानंतर स्थापन झालेल्या अंतरिम सरकारने त्यांना पदावरून हटवण्याचा प्रयत्न केला होता, असे ते म्हणाले. शहाबुद्दीन यांनी सांगितले की, 8 ऑगस्ट 2024 रोजी त्यांनीच युनूस यांना पदाची शपथ दिली होती आणि युनूस 16 फेब्रुवारी 2026 पर्यंत वास्तविक पंतप्रधानांप्रमाणे काम करत राहिले. युनूस सरकारने त्यांचे दोन परदेश दौरे रद्द केले, असे ते म्हणाले. एकदा कोसोवोला जाण्यापासून रोखण्यात आले आणि दुसऱ्यांदा कतारच्या अमीरांच्या निमंत्रणावर परराष्ट्र मंत्रालयाने 'राष्ट्रपती व्यस्त आहेत' असे सांगून पत्र पाठवले. निवडणुकीच्या काही दिवसांपूर्वी झालेल्या बांगलादेश-अमेरिका व्यापार कराराची माहितीही त्यांना देण्यात आली नाही, असे राष्ट्रपतींनी सांगितले. अशा कोणत्याही कराराची माहिती राष्ट्रपतींना देणे ही घटनात्मक जबाबदारी असते, परंतु युनूस यांनी तसे केले नाही, असे ते म्हणाले. शहाबुद्दीन म्हणाले- युनूस यांनी संविधानाचे पालन केले नाही. शहाबुद्दीन यांनी आरोप केला की, युनूस यांनी संविधानातील कोणत्याही तरतुदीचे पालन केले नाही आणि अंतरिम सरकारने असे अध्यादेश मंजूर केले ज्यांची गरज नव्हती. युनूस त्यांना त्यांच्या परदेश दौऱ्यांची माहितीही देत नव्हते आणि 14-15 वेळा परदेशात गेले, पण कधीही राष्ट्रपतींना सांगितले नाही. त्यांनी 22 ऑक्टोबर 2024 च्या त्या रात्रीचा उल्लेख केला, जेव्हा जमावाने राष्ट्रपती भवन 'बंगभवन'ला वेढा घातला होता आणि त्यांना हटवण्याची मागणी केली होती. ते म्हणाले की, ती रात्र त्यांच्यासाठी खूप भयानक होती. पंतप्रधान तारिक रहमान यांना प्रामाणिक आणि सौम्य म्हटले शहाबुद्दीन म्हणाले की, जेव्हा त्यांना पदावरून हटवण्याचा प्रयत्न सुरू होता, तेव्हा बांगलादेश नॅशनलिस्ट पार्टी (BNP) च्या एका वरिष्ठ नेत्याने त्यांना पाठिंब्याचे आश्वासन दिले. त्या नेत्याने सांगितले की, ते संवैधानिक व्यवस्था कायम ठेवू इच्छितात आणि कोणत्याही असंवैधानिक मार्गाने राष्ट्रपतींना हटवण्याच्या बाजूने नाहीत. राष्ट्रपतींनी विद्यमान पंतप्रधान आणि बीएनपी प्रमुख तारिक रहमान यांना प्रामाणिक आणि सौम्य म्हटले. त्यांनी सांगितले की, बीएनपी आणि त्यांच्या मित्रपक्षांव्यतिरिक्त, लष्कराच्या तिन्ही शाखांच्या प्रमुखांनीही त्यांना पूर्ण पाठिंबा दिला. त्यांच्या मते, लष्करप्रमुखांनी सांगितले की ते सुरक्षा दलांचे प्रमुख आहेत आणि त्यांचा पराभव म्हणजे संपूर्ण लष्कराचा पराभव होईल. यापूर्वी डिसेंबर 2025 मध्ये त्यांनी रॉयटर्स वृत्तसंस्थेला सांगितले होते की, ते अंतरिम सरकारच्या काळात स्वतःला एकाकी समजत होते आणि निवडणुकीनंतर राजीनामा देऊ इच्छित होते. शहाबुद्दीन 24 एप्रिल 2023 रोजी बांगलादेशचे राष्ट्रपती बनले होते, त्यांचा कार्यकाळ एप्रिल 2028 पर्यंत आहे. युनूस यांच्या विरोधात रहमान सरकार चौकशी आयोग बसवू शकते. मोहम्मद युनूस यांच्यावर अशा प्रकारचे आरोप होण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. एका आठवड्यापूर्वीच्या मीडिया रिपोर्टमध्ये असे सांगण्यात आले होते की, मोहम्मद युनूस सरकारच्या काळात त्यांच्या मंत्र्यांच्या संपत्तीत वाढ झाली होती. स्वतः युनूस यांच्या संपत्तीत एका वर्षात सुमारे 11% वाढ झाली होती. युनूस यांची मालमत्ता आता एकूण साडे 12 कोटी रुपये झाली आहे, यात सुमारे 1 कोटी 30 लाख रुपयांची वाढ झाली आहे. अंतरिम सरकारमधील टॉप 4 मंत्र्यांमध्ये युनूस यांच्या मालमत्तेत सर्वाधिक वाढ झाली आहे. दुसऱ्या क्रमांकावर गृहनिर्माण मंत्री आदिलुर रहमान यांच्या मालमत्तेत 1 कोटी 23 लाख रुपयांची वाढ झाली. युनूस यांच्या 21 पैकी 18 मंत्र्यांची मालमत्ता वाढली. सूत्रांनुसार, नवीन पंतप्रधान रहमान अंतरिम सरकारमधील मंत्र्यांच्या मालमत्तेतील वाढीच्या चौकशीसाठी समिती स्थापन करू शकतात. या सगळ्या दरम्यान, युनूस आता पुन्हा पॅरिसमध्ये स्थायिक होण्याच्या तयारीत आहेत. युनूस हे बांगलादेशचे एकमेव नोबेल पुरस्कार विजेते आहेत. बांगलादेशात मायक्रो फायनान्स क्षेत्रात मोठे नाव असलेल्या युनूस यांच्यावर शेख हसीना सरकारच्या काळात भ्रष्टाचाराचे गुन्हे दाखल झाले होते. पण युनूस यांनी आपले सरकार आल्यावर हे खटले मागे घेतले होते. अमेरिकेने बांगलादेशवरील शुल्क 19% पर्यंत कमी केले. बांगलादेश आणि अमेरिकेने फेब्रुवारी 2026 मध्ये एक नवीन व्यापार करार केला आहे. याचा उद्देश असा आहे की, दोन्ही देशांनी एकमेकांकडून अधिक वस्तूंची खरेदी-विक्री करावी आणि व्यापारी संबंध मजबूत करावेत. हे केवळ शुल्क कमी करण्यापुरते मर्यादित नाही, तर दोन्ही देश एकमेकांसाठी आपली बाजारपेठ थोडी अधिक खुली करण्यासही सहमत झाले आहेत. या करारानुसार, अमेरिकेने बांगलादेशातून येणाऱ्या अनेक वस्तूंवरील शुल्क (टॅरिफ) 35% वरून कमी करून सुमारे 19% केले आहे. याचा थेट फायदा असा होईल की बांगलादेशातील कपडे आणि इतर उत्पादने अमेरिकेत पूर्वीपेक्षा स्वस्त विकली जातील. विशेषतः, तयार कपड्यांच्या उद्योगाला (रेडीमेड गारमेंट इंडस्ट्री) याचा मोठा फायदा मिळण्याची अपेक्षा आहे, कारण अमेरिका त्यांचा मोठा ग्राहक आहे. या बदल्यात बांगलादेशही अमेरिकेकडून तेल-गॅस, धान्य आणि काही लष्करी उपकरणे यांसारख्या अधिक वस्तू खरेदी करेल. याचा अर्थ स्पष्ट आहे की दोन्ही देशांनी एकमेकांसोबत व्यापार वाढवण्याचा निर्णय घेतला आहे. ही बातमी देखील वाचा… तारिक रहमान पंतप्रधान होताच बांगलादेशी सैन्यात फेरबदल:भारतातील संरक्षण सल्लागाराला परत बोलावून पदोन्नती दिली; चीफ ऑफ जनरल स्टाफही बदलले तारिक रहमान पंतप्रधान झाल्यानंतर काही दिवसांनी बांगलादेशी सैन्यात मोठ्या प्रमाणावर फेरबदल करण्यात आले आहेत. रविवारी जारी केलेल्या आदेशांमध्ये ऑपरेशनल आणि इंटेलिजन्स पदांवर नवीन नियुक्त्या करण्यात आल्या, तर भारतात असलेल्या संरक्षण सल्लागारांनाही नवीन जबाबदारी देण्यात आली आहे. वाचा सविस्तर बातमी…
वर्ष 2026 जागतिक संस्कृती आणि पर्यटनासाठी खूप खास असणार आहे. अमेरिकेतील लॉस एंजेलिसपासून मध्य आशियापर्यंत जगातील चार सर्वात अपेक्षित संग्रहालये उघडणार आहेत. ही प्रतिष्ठित सांस्कृतिक केंद्रे केवळ शहरांची स्कायलाइन बदलणार नाहीत, तर पर्यटनालाही नवीन उंचीवर घेऊन जातील. यामध्ये हॉलीवूड दिग्दर्शक जॉर्ज लुकास यांचे सुमारे 9 हजार कोटी रुपयांचे नॅरेटिव्ह आर्ट म्युझियम आणि प्रसिद्ध आर्किटेक्ट फ्रँक गेहरी यांनी डिझाइन केलेले अबू धाबीचे गुगेनहाइम प्रमुख आहेत. याशिवाय ऑस्ट्रेलिया आणि बेल्जियममध्येही कला केंद्रे तयार होत आहेत. 1- अमेरिका- यूएफओसारखे संग्रहालय लॉस एंजेलिस (अमेरिका) येथील एक्स पोझिशन पार्कमध्ये बनत असलेले हे संग्रहालय सप्टेंबरपर्यंत उघडेल. 11 एकरमध्ये पसरलेल्या या परिसराची किंमत सुमारे 9 हजार कोटी रुपये आहे. याचा आकार उडत्या तबकडीसारखा (यूएफओ-स्पेसशिप) आहे. यात हॉलीवूड चित्रपट ‘स्टार वॉर्स’च्या मूळ प्रॉप्ससह 40 हजार कलाकृती असतील. 2 - अबू धाबी - धातूच्या पत्र्यांपासून बनवलेलेहे गुगेनहाइम अबू धाबी संग्रहालय यूएईच्या सादियात बेटावर बांधले जात आहे. येथे काचेच्या पुलांवर गॅलरी बनवण्यात आल्या आहेत. याची अंदाजे 9 हजार कोटी रुपये किंमत आहे. याची रचना आर्किटेक्ट फ्रँक गेहरी यांनी धातूच्या पत्र्यांपासून आणि शिडासारखी केली आहे. येथे जॅक्सन पोलकसारख्या कलाकारांच्या कलाकृती प्रदर्शित केल्या जातील. 3 - शिकागोमध्ये ओबामांचे व्हाईट हाऊस अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष ओबामा यांचा हा ड्रीम प्रोजेक्ट शिकागोच्या साउथ साइडमध्ये बनत आहे, जो जून 2026 मध्ये उघडेल. याची किंमत 6350 कोटी रुपये आहे. याचे मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे व्हाईट हाऊसच्या 'ओव्हल ऑफिस'ची (राष्ट्राध्यक्षांचे मुख्य कार्यालय) हुबेहूब प्रतिकृती असेल. ही 8 मजली इमारत ग्रॅनाइट दगडाने बनलेली आहे. 4 - बेल्जियम - कार फॅक्टरीचे म्युझियम बनले बेल्जियममधील ब्रसेल्समध्ये बनत असलेले हे कनाल-पॉम्पिडू म्युझियम नोव्हेंबरपर्यंत उघडेल. हे 40 हजार चौरस मीटरमध्ये पसरलेल्या 1930 च्या दशकातील कार फॅक्टरीला आधुनिक रूप देऊन बनवले आहे. येथे पाब्लो पिकासो आणि हेन्री माटिस यांसारख्या महान चित्रकारांच्या 350 हून अधिक कलाकृती ठेवल्या जातील. हे जुन्या औद्योगिक इमारतींना नवीन रूप देईल.
तारिक रहमान पंतप्रधान झाल्यानंतर काही दिवसांनी बांगलादेशी सैन्यात मोठ्या प्रमाणावर फेरबदल करण्यात आले आहेत. रविवारी जारी केलेल्या आदेशांमध्ये ऑपरेशनल आणि इंटेलिजन्स पदांवर नवीन नियुक्त्या करण्यात आल्या, तर भारतात असलेल्या संरक्षण सल्लागारांनाही नवीन जबाबदारी देण्यात आली आहे. भारतातील बांगलादेशचे संरक्षण सल्लागार ब्रिगेडियर जनरल एमडी हाफिजुर रहमान यांना मेजर जनरल पदावर पदोन्नती देण्यात आली आहे. त्यांना परत बोलावून 55व्या इन्फंट्री डिव्हिजनचे जनरल ऑफिसर कमांडिंग (GOC) म्हणून नियुक्त करण्यात आले आहे. लेफ्टनंट जनरल मुहम्मद मैनूर रहमान यांना सेनेचे चीफ ऑफ जनरल स्टाफ (CGS) बनवण्यात आले आहे. ते यापूर्वी आर्मी ट्रेनिंग अँड डॉक्ट्रिन कमांडचे प्रमुख होते. त्यांनी लेफ्टनंट जनरल मिजानुर रहमान शमीम यांची जागा घेतली आहे, ज्यांना निवृत्तीच्या रजेवर पाठवण्यात आले होते. आर्म्ड फोर्सेस डिव्हिजन आणि फील्ड कमांडमध्ये बदल मेजर जनरल कैसर राशिद चौधरी यांची डायरेक्टरेट जनरल ऑफ फोर्सेस इंटेलिजेंस (DGFI) चे संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. ते आर्मी मुख्यालयात ब्रिगेडियर जनरल पदावर कार्यरत होते. त्यांनी मेजर जनरल मोहम्मद जहांगीर आलम यांची जागा घेतली आहे, ज्यांना सध्या परराष्ट्र मंत्रालयात राजदूत म्हणून नियुक्त करण्यात आले आहे. लेफ्टनंट जनरल मीर मुशफिकुर रहमान यांना सशस्त्र दल विभागाचे प्रिन्सिपल स्टाफ ऑफिसर (PSO) बनवण्यात आले आहे. ते यापूर्वी चटगाव येथील 24व्या इन्फंट्री डिव्हिजनचे जनरल ऑफिसर कमांडिंग (GOC) होते. सध्याचे PSO लेफ्टिनेंट जनरल एसएम कामरुल हसन यांची परराष्ट्र मंत्रालयात राजदूत पदावर बदली करण्यात आली आहे. मेजर जनरल जेएम एमदादुल इस्लाम यांना ईस्ट बंगाल रेजिमेंटल सेंटरचे कमांडंट म्हणून नियुक्त करण्यात आले आहे. तर मेजर जनरल फिरदोस हसन सलीम यांना 24व्या इन्फंट्री डिव्हिजनचे GOC बनवण्यात आले आहे. बांगलादेश सैन्यात फेरबदल का झाला? हा मोठा फेरबदल तारिक रहमान यांच्या नवीन BNP सरकारसाठी सैन्यावर आपली मजबूत पकड निर्माण करण्याचे पहिले मोठे पाऊल मानले जात आहे. फेब्रुवारी 2024 मध्ये विद्यार्थी आंदोलनामुळे शेख हसीनांचे सरकार पडल्यानंतर मुहम्मद युनूस यांचे अंतरिम सरकार स्थापन झाले होते, ज्यांनी लष्कराच्या अनेक उच्च पदांवर आपल्या जवळच्या किंवा जुन्या व्यवस्थेशी संबंधित अधिकाऱ्यांची नियुक्ती केली होती. आता 12 फेब्रुवारी 2026 च्या निवडणुकीत BNP च्या मोठ्या विजयानंतर तारिक रहमान 17 फेब्रुवारी रोजी पंतप्रधान बनले, तेव्हा नवीन सरकारने या पदांवर त्वरित बदल केले. यामागे मुख्य कारण असे मानले जात आहे की, जुन्या अधिकाऱ्यांना (जे युनूस सरकार किंवा हसीना यांच्या काळाशी संबंधित होते) हटवून BNP च्या जवळच्या किंवा नवीन सरकारशी निष्ठावान अधिकाऱ्यांना महत्त्वाची कमांड आणि गुप्तचर पदे दिली जात आहेत, जेणेकरून लष्कर नवीन सरकारविरुद्ध कोणताही असंतुलन निर्माण करणार नाही आणि लष्कर मजबूत होऊ शकेल. या फेरबदलामुळे काय फायदा? एकूणच, हा फेरबदल नवीन सरकारच्या 'पॉवर कन्सोलिडेशन' (सत्ता एकत्रीकरण) चा भाग आहे. म्हणजे सत्तेला मजबूत करणे आणि जुन्या व्यवस्थेशी संबंधित धोके दूर करणे. तज्ञांचे मत आहे की यामुळे तारिक रहमान यांच्या सरकारला पुढील काही महिन्यांत अधिक स्थिरता मिळेल. तारिक रहमान यांच्यावर निवडणुकीत गडबड केल्याचा आरोप सैन्यात फेरबदल सुरू असताना बांगलादेशातील विरोधी पक्षांनी पंतप्रधान तारिक रहमान यांच्यावर निवडणुकीत गडबड केल्याचा आरोप केला आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की तारिक रहमान हे निवडणूक निकालांमध्ये फेरफार करणारे 'इंजिनियर' आहेत. विरोधकांचा आरोप आहे की निवडणुकीत 'इंजिनियरिंग' म्हणजेच फेरफार करण्यात आला आणि याच कारणामुळे बीएनपीला 200 हून अधिक जागा मिळाल्या. बांगलादेशात सुमारे 20 वर्षांनंतर बांगलादेश नॅशनलिस्ट पार्टी (BNP) ने सार्वत्रिक निवडणुकीत मोठा विजय मिळवला. जमात-ए-इस्लामीच्या नेतृत्वाखालील 11 पक्षांच्या आघाडीने आणि तिचा सहयोगी पक्ष नॅशनल सिटिझन पार्टी (NCP) ने असा आरोप केला आहे की अनेक जागांवर मोठ्या प्रमाणावर गडबड झाली.
अमेरिकेने शाळांमध्ये पुस्तकांऐवजी लॅपटॉप-टॅबलेटवर 2024 मध्ये 2.72 लाख कोटींपेक्षा जास्त खर्च केले, पण तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की याचा परिणाम उलट झाला. न्यूरोसायंटिस्ट जेरेड कूनी होर्वाथ यांच्या मते, तंत्रज्ञानाच्या अभूतपूर्व उपलब्धतेमुळेही जेन झी (Gen Z) मागील पिढ्यांच्या तुलनेत संज्ञानात्मकदृष्ट्या कमी सक्षम दिसत आहेत आणि सामान्य चाचण्यांमध्येही गुण (स्कोअर) घसरले आहेत. होर्वाथ यांनी अमेरिकन सिनेटला सांगितले की मागील दहा वर्षांत मुलांची शिकण्याची आणि समजून घेण्याची क्षमता कमी झाली आहे. जगभरातील आकडेवारीनुसार, शाळेत संगणक आणि स्क्रीनवर जास्त वेळ घालवणाऱ्या मुलांचे चाचणी गुण (टेस्ट स्कोअर) खराब राहिले आहेत. त्यांच्या मते, अभ्यासादरम्यान तंत्रज्ञानाचा अनियंत्रित वापर आणि 2007 मध्ये आयफोन आल्यानंतर ही समस्या अधिक गंभीर झाली आहे, ज्यामुळे मुलांच्या मानसिक एकाग्रतेवर आणि शिकण्याच्या क्षमतेवर वाईट परिणाम झाला आहे. होर्वाथ म्हणाले, ही चर्चा तंत्रज्ञानाला नाकारण्याची नाही, तर शैक्षणिक साधनांना मानवी शिकण्याच्या पद्धतीशी कसे जोडले जावे हे पाहण्याची आहे. सोशल मीडिया आणि गेमिंगच्या व्यसनामुळे मुलांमध्ये नैराश्य सॅन दिएगो स्टेट युनिव्हर्सिटीच्या प्रोफेसर जीन ट्वेंगे यांच्या मते, जास्त स्क्रीन टाइम मुलांची एकाग्रता कमी करत आहे, जे शिकण्याच्या प्रक्रियेसाठी हानिकारक आहे. सोशल मीडिया आणि गेमिंग ॲप्स जाणूनबुजून अशा प्रकारे डिझाइन केले आहेत की ते वापरकर्त्यांना जास्त काळ गुंतवून ठेवतील. नोव्हेंबर 2025 च्या एका अभ्यासानुसार, टिकटॉक त्याच्या सहज वापरामुळे सर्वात जास्त व्यसनकारक ठरले आहे. या डिजिटल व्यसनामुळे मुलांमध्ये नैराश्य आणि मानसिक आरोग्याच्या गंभीर समस्या वाढत आहेत, ज्यामुळे मेटा आणि यूट्यूबसारख्या मोठ्या प्लॅटफॉर्मवर 1,600 हून अधिक कुटुंबे आणि शाळांनी खटले दाखल केले आहेत. जनरेटिव्ह एआयचा जेन-झीवर नकारात्मक परिणाम जनरेशन-झेडवर जनरेटिव्ह एआय आणि घटत्या मानसिक क्षमतेचा दुहेरी दबाव आहे. स्टॅनफोर्डच्या अभ्यासानुसार, एआयमुळे सुरुवातीच्या स्तरावरील नोकऱ्यांवर (एंट्री-लेव्हल) सर्वाधिक वाईट परिणाम झाला आहे. न्यूरोसायंटिस्ट होर्वाथ यांनी इशारा दिला आहे की, शिकण्याच्या-समजण्याच्या क्षमतेतील घट केवळ करिअरपुरती मर्यादित राहणार नाही, तर ती भविष्यातील जटिल जागतिक समस्या सोडवण्याच्या मानवी शक्तीलाही कमकुवत करेल. संकटावर उपाय होर्वाथ यांनी सुचवले आहे की, सरकारने वर्गात केवळ त्याच डिजिटल साधनांना परवानगी द्यावी जी खरोखरच प्रभावी सिद्ध होतात. अहवालानुसार, ऑगस्ट २०२५ पर्यंत अमेरिकेतील १७ राज्यांनी शाळांमध्ये फोनच्या वापराबाबत कठोरता आणली आहे. होर्वाथ याला मुलांचे नाही, तर सिस्टीमचे धोरणात्मक अपयश मानतात. त्यांचे म्हणणे आहे की, संपूर्ण शिक्षण संगणकाच्या भरवशावर सोडणे हा एक चुकीचा प्रयोग होता आणि आता विद्यार्थ्यांनी यावर प्रश्न विचारले पाहिजेत.
नेपाळमधील धादिंग जिल्ह्यात सोमवारी रात्री उशिरा एक बस महामार्गावरून नदीत कोसळली. नेपाळी माध्यमांनुसार, या अपघातात 18 लोकांचा मृत्यू झाला, तर 25 जण जखमी झाले आहेत. मृतांमध्ये एक पुरुष आणि एक महिला परदेशी नागरिकांचा समावेश आहे. मात्र, ते कोणत्या देशाचे होते आणि त्यांची नावे अद्याप समोर आलेली नाहीत. पोलिस दल (APF) नुसार, आतापर्यंत 17 मृतदेह बाहेर काढण्यात आले आहेत. नंतर आणखी एका प्रवाशाच्या मृत्यूची पुष्टी झाली, त्यामुळे मृतांचा आकडा 18 वर पोहोचला. अपघातात जखमी झालेल्या लोकांना वाचवून वेगवेगळ्या रुग्णालयांमध्ये दाखल करण्यात आले आहे. आतापर्यंत मृत आणि जखमींची ओळख पटलेली नाही. बस (Ga 1 Kha 1421) पोखराहून काठमांडूकडे जात होती, तेव्हा काही कारणास्तव चालकाचे बसवरील नियंत्रण सुटले आणि बस त्रिशूली नदीत कोसळली. हा अपघात धादिंग जिल्ह्यातील बेनिघाट रोरांग परिसरात रात्री सुमारे 1:30 वाजता झाला. सध्या पोलिस अपघाताच्या इतर कारणांचीही चौकशी करत आहेत. अपघातावेळी बसमध्ये 44 लोक होते मरण पावलेल्यांमध्ये 12 पुरुष आणि 6 महिलांचा समावेश आहे. पोलिसांनी सांगितले की, अपघातावेळी बसमध्ये एकूण 44 प्रवासी होते. जखमी झालेल्या २६ प्रवाशांना वाचवण्यात आले आहे. काहींवर स्थानिक रुग्णालयात उपचार सुरू आहेत, तर बहुतेकांना पुढील उपचारांसाठी काठमांडूला पाठवण्यात आले आहे. ही दुर्घटना मध्यरात्री घडल्यामुळे बचावकार्यात अडचणी आल्या. मात्र, सुरक्षा यंत्रणांच्या कर्मचाऱ्यांनी स्थानिक रहिवाशांच्या मदतीने बचावकार्य केले. वऱ्हाडींनी भरलेली बस दरीत कोसळली होती यापूर्वी, ५ फेब्रुवारी रोजी नेपाळमधील बैतडी जिल्ह्यात वऱ्हाडींनी भरलेली एक बस अनियंत्रित होऊन सुमारे १५० मीटर खोल दरीत कोसळली होती. या अपघातात १३ वऱ्हाडींचा मृत्यू झाला, तर ३४ जण जखमी झाले होते. बस गावातून वधू घेऊन सुनकुडा येथे जात होती. एका वळणावर चढाई करत असताना बस अनियंत्रित झाली आणि खोल दरीत कोसळली. प्राथमिक तपासणीत हा अपघात ओव्हरलोडिंगमुळे झाल्याचे समोर आले आहे. त्याचबरोबर, २०२४ मध्ये भूस्खलनामुळे दोन बस त्रिशूली नदीत वाहून गेल्या होत्या. दोन्ही बसमध्ये चालकांसह ६३ लोक होते. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, या अपघातात ७ भारतीय आणि एका बस चालकाचा मृत्यू झाला. ५० हून अधिक लोक बेपत्ता आहेत.
मेक्सिकन सैन्याने रविवारी एका ऑपरेशनमध्ये देशातील सर्वात मोठ्या ड्रग कार्टेलच्या नेत्याला ठार केले. नेमेसियो रुबन ओसेगुएरा सर्व्हेंटेस उर्फ एल मेंचो जलिस्को न्यू जनरेशन कार्टेल (CJNG) चा नेता होता आणि जगातील सर्वाधिक वॉन्टेड गुन्हेगारांपैकी एक होता. संरक्षण मंत्रालयाच्या मते, जालिस्कोमध्ये सैन्याच्या कारवाईदरम्यान तो जखमी झाला. त्याला एअरलिफ्ट करून मेक्सिको सिटीला नेले जात होते, परंतु वाटेतच त्याचा मृत्यू झाला. त्याच्या मृत्यूनंतर जालिस्कोसह अनेक राज्यांमध्ये एल मेंचोच्या समर्थकांनी हिंसक निदर्शने केली. अनेक ठिकाणी वाहनांची जाळपोळ आणि महामार्ग रोखण्याच्या घटना समोर आल्या. ग्वाडलाहारा आणि प्यूर्टो वालार्टा येथून धूर आणि गोंधळाचे व्हिडिओ व्हायरल झाले आहेत. या कार्टेलला सिनालोआ कार्टेलइतकेच शक्तिशाली मानले जाते, जे मेक्सिकोमधील सर्वात कुख्यात गुन्हेगारी गटांपैकी एक आहे. त्याची उपस्थिती अमेरिकेच्या 50 राज्यांमध्ये आहे. अमेरिकन सरकारने एल मेंचोवर 136 कोटी रुपयांचे बक्षीस ठेवले होते. हिंसेची 4 छायाचित्रे… ट्रम्प यांनी कार्टेलला दहशतवादी संघटना घोषित केले होते यूएस स्टेट डिपार्टमेंटने एल मेंचोच्या अटकेत मदत करणारी माहिती देणाऱ्याला 15 दशलक्ष डॉलर (136 कोटी रुपये) पर्यंतचे बक्षीस देण्याची ऑफर दिली होती. जलिस्को न्यू जनरेशन कार्टेल, जे CJNG नावाने ओळखले जाते. मेक्सिकोमधील सर्वात शक्तिशाली आणि वेगाने वाढणाऱ्या गुन्हेगारी संघटनांपैकी एक आहे. हे कार्टेल 2009 मध्ये तयार झाले होते. याच वर्षी फेब्रुवारीमध्ये ट्रम्प प्रशासनाने या कार्टेलला परदेशी दहशतवादी संघटना म्हणून घोषित केले. मेक्सिकोमधून अमेरिकेत होते अंमली पदार्थांची तस्करी मेक्सिको जगातील सर्वात मोठ्या अंमली पदार्थ तस्करी नेटवर्कचा गड मानला जातो, जिथून कोकेन, हेरोइन, मेथ आणि फेंटेनाइल यांसारखे अत्यंत धोकादायक अंमली पदार्थ अमेरिकेपर्यंत पोहोचतात. अमेरिकन एजन्सींच्या मते, देशात अंमली पदार्थांचा सर्वात मोठा पुरवठा मेक्सिकन कार्टेल्सद्वारे होतो. अमेरिका जगातील सर्वात मोठी अंमली पदार्थांची बाजारपेठ आहे. दरवर्षी लाखो लोक अंमली पदार्थांच्या व्यसनाचे बळी ठरतात आणि फेंटेनाइलसारख्या औषधांमुळे हजारो मृत्यू होतात. अमेरिकन सरकारवर अंमली पदार्थ तस्करीवर कठोर पावले उचलण्यासाठी सतत दबाव असतो आणि याच कारणामुळे तिची नजर मेक्सिकोमधील कार्टेल्सवर असते. दुसरीकडे, मेक्सिकोमध्ये कार्टेल्स इतके शक्तिशाली बनले आहेत की अनेक भागांमध्ये ते पोलीस आणि सरकारला आव्हान देतात. सशस्त्र टोळ्या, धमक्या, भ्रष्टाचार आणि हिंसाचारामुळे स्थानिक प्रशासनही अनेकदा त्यांना रोखू शकत नाही. अनेक कार्टेल्स तर स्वतःला 'शॅडो गव्हर्नमेंट' (छाया सरकार) प्रमाणे चालवतात. ट्रम्प यांनीही ड्रग कार्टेल संपवण्याची धमकी दिली होती व्हेनेझुएलावरील कारवाईनंतर, राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी धमकी देत म्हटले की त्यांचे प्रशासन लवकरच जमिनीवरील ड्रग कार्टेलला लक्ष्य करण्यासाठी कारवाई सुरू करेल. ट्रम्प यांनी फॉक्स न्यूजला दिलेल्या मुलाखतीत दावा केला होता की, मेक्सिकोवर ड्रग्ज कार्टेलचे राज्य आहे. यामुळे अमेरिकेत दरवर्षी 2.5 लाख ते 3 लाख लोकांचा मृत्यू होतो. ते म्हणाले की, समुद्राच्या मार्गाने होणारी ड्रग्जची तस्करी 97% पर्यंत थांबवण्यात आली आहे, त्यामुळे आता जमिनीवर कारवाई केली जाईल. मात्र, त्यांनी योजनांबद्दल कोणतीही अतिरिक्त माहिती दिली नाही. मेक्सिकोच्या राष्ट्राध्यक्ष क्लाउडिया शीनबॉम यांनी ट्रम्प यांच्या विधानांना सडेतोड उत्तर दिले आहे. मादुरो यांच्या अटकेनंतर त्या म्हणाल्या की, अमेरिका कोणत्याही प्रदेशाचा मालक नाही. न्यू जनरेशन कार्टेलकडे मशीन गन, टँक देखील आहेत द गार्डियनच्या एका अहवालानुसार, मेक्सिकोमधील सर्वात मोठ्या सिनालोआ कार्टेलकडे 600 हून अधिक विमाने आणि हेलिकॉप्टर आहेत. ही संख्या मेक्सिकोमधील सर्वात मोठी एअरलाईन एयरो मेक्सिकोपेक्षा पाचपट जास्त आहे. कार्टेल्स आता ड्रोन आणि चिलखती वाहनांवर अधिक लक्ष केंद्रित करत आहेत. उदाहरणार्थ, जलिस्को न्यू जनरेशन कार्टेल (CJNG) कडे मशीन गन, रणगाडे आणि बॉडी आर्मरने सुसज्ज गट आहेत. एकूणच, कार्टेल्सच्या खाजगी सैन्य किंवा सदस्यांची संख्या 2022-2023 मध्ये 160,000 ते 185,000 इतकी अंदाजित होती, जे मेक्सिकोमधील पाचवे सर्वात मोठे नियोक्ता बनवते. मेक्सिकोच्या गृह मंत्रालयाच्या 2022 च्या अहवालानुसार, कार्टेलकडे एके-47 आणि एम-80 सारख्या असॉल्ट रायफल्सचा साठा आहे. दरवर्षी सुरक्षा यंत्रणांकडून ड्रग्ज कार्टेलच्या ताब्यातून 20 हजारांहून अधिक असॉल्ट रायफल्स जप्त केल्या जातात. मेक्सिकोमधील ड्रग्ज कार्टेल्स सर्वात जास्त कमाई करणारे गुन्हेगारी गट मेक्सिको सरकार कार्टेलकडून जप्त केलेली शस्त्रे नष्ट करते. यांचा पुन्हा वापर केला जात नाही. कार्टेल ही शस्त्रे अमेरिकन माफियांना अंमली पदार्थांच्या पुरवठ्याच्या बदल्यात मिळवतात. गेल्या 5 वर्षांत कार्टेलने रॉकेट लाँचर्सही मिळवले आहेत. यांचा वापर सरकारी टेहळणी विमानांवर हल्ला करण्यासाठी केला जातो. UN वर्ल्ड ड्रग रिपोर्ट 2025 नुसार, मेक्सिकोचे ड्रग कार्टेल्स आता जगातील सर्वाधिक कमाई करणारे गुन्हेगारी गट आहेत, जे वार्षिक $12.1 अब्ज (सुमारे 1 लाख कोटी रुपये) पेक्षा जास्त कमावतात. हे प्रामुख्याने कोकेन, हेरोईन, मेथ आणि फेंटेनिलच्या तस्करीतून येते आणि मेक्सिकोचे कार्टेल्स कोलंबियाच्या कार्टेल्सपेक्षा पुढे गेले आहेत.

34 C