अमेरिकेच्या 64 वर्षीय कॅप्टन क्रॅस्टन विल्सन जगातील अग्रगण्य युनायटेड एअरलाइन्सच्या 18 हजार वैमानिकांमध्ये सर्वात 'ज्येष्ठ' महिला वैमानिक बनणार आहेत. ही उपलब्धी खूप खास आहे कारण या एअरलाइनच्या 100 वर्षांच्या प्रवासात आतापर्यंत कोणतीही महिला या पदावर पोहोचली नाही. पुरुषांचे वर्चस्व असलेल्या क्षेत्रात, जिथे आजही महिला वैमानिकांचा सहभाग केवळ 6% आहे, क्रॅस्टनचा हा प्रवास चढ-उतारांनी भरलेला राहिला आहे. त्यांचे हे स्थान हे सिद्ध करते की जर इरादे मजबूत असतील, तर कोणत्याही कॉलेज पदवीशिवायही कठोर परिश्रमाच्या जोरावर वार्षिक ₹3.70 कोटी रुपये (4 लाख डॉलर) चे पॅकेज मिळवता येते. वाचा त्यांच्या जीवनाची कहाणी... लिंगभेदाची भिंत तोडली क्रॅस्टनच्या प्रवासाची सुरुवात 9 वर्षांच्या वयात झाली, जेव्हा तिने पहिल्यांदा विमानाच्या खिडकीतून जगाला पाहिले. ती सांगते, 'तेव्हा माझे वडील मला फोटोग्राफीसाठी एका छोट्या हवाई प्रवासाला घेऊन गेले होते. मी त्या दिवशी खूप आनंदाने हसत होते.' वडिलांनी आनंदाचे कारण विचारले, तेव्हा क्रॅस्टनचे उत्तर सरळ आणि स्पष्ट होते, 'मोठी झाल्यावर मी हेच काम करेन.' मात्र, तेव्हा तिला कोणी सांगितले नव्हते की मुली सहसा पायलट बनत नाहीत, म्हणून क्रॅस्टनने कधीही ते अशक्य मानले नाही. पहिल्यांदा अर्ज करताना अपयशी होण्याची भीती होती क्रॅस्टनने कॉलेजमध्ये शिक्षणासोबतच उड्डाणाचे प्रशिक्षण घेणे सुरू केले. त्यांनी स्टुडंट पायलट सर्टिफिकेट, प्रायव्हेट पायलट लायसन्स आणि इतर उड्डाण प्रमाणपत्रे मिळवली. विशेष म्हणजे, यासाठी त्यांना त्यावेळी कोणत्याही पारंपरिक पदवीची गरज पडली नाही. त्यांचे 'फ्लाइंग आवर्स' हीच त्यांची खरी पदवी ठरली. क्रॅस्टन यांच्या मते, पहिल्यांदा नोकरीसाठी जेव्हा त्यांच्या एका विद्यार्थ्याने त्यांना एअरलाइन्सचा अर्ज दिला, तेव्हा त्यांना त्यांच्या यशाबद्दल शंका होती. विल्सन म्हणतात, 'मला वाटले होते की माझी निवड होणे अशक्य आहे'. पण 22 वर्षांच्या वयात त्यांच्या क्षमतेने त्यांना कॉकपिटपर्यंत पोहोचवले. नंतर को-पायलट, पायलटचा प्रवास करत त्या 31 वर्षांपासून कॅप्टन आहेत. सणांमध्ये घरापासून दूर राहिल्या, मुलांच्या वाढदिवसात सहभागी होऊ शकल्या नाहीत क्रैस्टनचा शिखरावर पोहोचण्याचा मार्ग सोपा नव्हता. त्या सांगतात की सुरुवातीच्या दिवसांत त्यांना कुटुंबापासून दूर राहावे लागत असे. त्या म्हणतात, ‘पायलट असण्याचा अर्थ असा आहे की तुम्ही मुलांचे वाढदिवस आणि त्यांचे सामने चुकवाल. जर तुम्हाला प्रत्येक सणाला घरी राहायचे असेल, तर कदाचित हे क्षेत्र तुमच्यासाठी नाही.' आज त्या बोइंग 787 उडवतात आणि महिन्यातील 12 दिवस हवाई प्रवासात घालवतात. त्यांचा त्यांच्या क्रूसाठी एकच मंत्र असतो, ‘आपल्याला इतकी सुरक्षित लँडिंग करायची आहे की, पुढच्या दिवशी बातम्यांमध्ये नाही, तर प्रवाशांच्या मनात स्थान मिळेल.'
अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण युद्धाचा आज १८वा दिवस आहे. या युद्धादरम्यान आज भारताची दोन जहाजे 'नंदा देवी' कांडला पोर्ट (गुजरात) आणि 'जग लाडकी' मुंद्रा पोर्ट (गुजरात) येथे पोहोचतील. ही जहाजे होर्मुज स्ट्रेटमधून तेल आणि वायू घेऊन भारतात येत आहेत. 'नंदा देवी' जहाजावर सुमारे ४६ हजार मेट्रिक टन एलपीजी (LPG) भरलेला आहे, तर 'जग लाडकी' जहाज सुमारे ८१ हजार टन कच्चे तेल घेऊन भारतात येत आहे. यापूर्वी भारतीय जहाज 'शिवालिक' सोमवारी एलपीजी (LPG) घेऊन 'मुंद्रा पोर्ट' येथे पोहोचले आहे. या जहाजावर सुमारे ४६ हजार मेट्रिक टन एलपीजी (LPG) आहे, जे अंदाजे ३२.४ लाख घरगुती गॅस सिलिंडरच्या बरोबरीचे आहे. 'शिवालिक' जहाज भारतात पोहोचल्याचा व्हिडिओ… भारताने होर्मुझ स्ट्रेटजवळ दोन युद्धनौका तैनात केल्या भारताने इराणजवळ असलेल्या जगातील महत्त्वाच्या सागरी मार्गांपैकी एक असलेल्या होर्मुझ स्ट्रेटजवळ आपल्या दोन युद्धनौका तैनात केल्या आहेत. एएनआयने सूत्रांच्या हवाल्याने सांगितले की, भारतीय नौदलाची ही टास्क फोर्स जहाजे तेल आणि वायू घेऊन भारतात येणाऱ्या व्यापारी जहाजांना आणि टँकर्सना सुरक्षा देतील. त्याचबरोबर, गरज पडल्यास त्यांना सर्व प्रकारची मदतही उपलब्ध करून दिली जाईल. मध्य पूर्वेत सुरू असलेला संघर्ष आणि होर्मुझ स्ट्रेटमधील वाढत्या धोक्याच्या पार्श्वभूमीवर, भारत आपल्या ऊर्जा पुरवठा मार्ग आणि सागरी व्यापाराच्या सुरक्षेबाबत सतर्क आहे. इस्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित 3 फोटो…
पाकिस्तानने सोमवारी रात्री पुन्हा एकदा अफगाणिस्तानवर हवाई हल्ला केला आहे. स्थानिक माध्यमांनुसार, पाकिस्तानी हवाई दलाच्या लढाऊ विमानांनी राजधानी काबूलमधील अनेक भागांना लक्ष्य केले आहे. यात 400 लोकांचा मृत्यू झाला, तर 250 हून अधिक लोक जखमी झाले आहेत. वृत्तानुसार, दारुलअमान, अरजान किंमत, खैरखाना आणि काबूल आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या आसपास अनेक ठिकाणी स्फोट आणि गोळीबाराचे आवाज ऐकू आले. तालिबान सरकारचे प्रवक्ते जबीहुल्लाह मुजाहिद यांनी आरोप केला आहे की, पाकिस्तानी सैन्याने काबूलमधील एका व्यसनमुक्ती रुग्णालयावर बॉम्ब टाकले. तालिबानने या हल्ल्याचा तीव्र निषेध करत याला मानवतेविरुद्धचा गुन्हा म्हटले आहे आणि पाकिस्तानने अफगाणिस्तानच्या हवाई हद्दीचे उल्लंघन केले असल्याचे म्हटले आहे. तर, पाकिस्तानचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांचे प्रवक्ते मोशर्रफ जैदी यांनी हे आरोप निराधार असल्याचे सांगितले आणि म्हटले की काबूलमधील कोणत्याही रुग्णालयाला लक्ष्य करण्यात आले नाही. हल्ल्यामुळे 2000 खाटांच्या रुग्णालयाचे मोठे नुकसान अफगाणिस्तान सरकारचे उपप्रवक्ते हमदुल्लाह फितरत यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर सांगितले की, स्थानिक वेळेनुसार रात्री 9 वाजता हा हल्ला झाला. या हल्ल्यामुळे 2000 खाटांच्या रुग्णालयाचे मोठे नुकसान झाले आहे. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, जेव्हा रुग्णालयावर हल्ला झाला, तेव्हा सुमारे 3000 लोक उपचार घेत होते. मीडियाचे पथक तिथे पोहोचले तेव्हा रुग्णालयाच्या काही भागांमध्ये अजूनही आग लागलेली होती. सुमारे 30 हून अधिक मृतदेह स्ट्रेचरवर बाहेर काढले जात होते. रुग्णालयाच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, तिथे खूप जास्त रुग्ण होते, त्यामुळे मृतांची आणि जखमींची संख्या शेकडोंपर्यंत पोहोचू शकते. अफगाण क्रिकेटर राशिद खानने UN कडून चौकशीची मागणी केली अफगाणिस्तानचा क्रिकेटर राशिद खानने पाकिस्तानी हल्ल्यांचा तीव्र निषेध केला आहे. त्याने सोशल मीडियावर लिहिले की, काबुलमध्ये नुकत्याच झालेल्या हवाई हल्ल्यांमुळे लोक दुःखी आहेत. या हल्ल्यांमध्ये अनेक सामान्य नागरिकांचा जीव गेला. काही हल्ले घरे, शाळा आणि रुग्णालयांच्या आसपासही झाले. सामान्य नागरिकांच्या भागांवर हल्ला करणे आंतरराष्ट्रीय कायद्यानुसार युद्ध गुन्हा मानला जातो, मग तो जाणूनबुजून केला असो किंवा चुकून. विशेषतः रमजानच्या पवित्र महिन्यात अशा घटनेमुळे लोकांमध्ये अधिक दुःख आणि संताप आहे. लोकांनी संयुक्त राष्ट्र (UN) आणि मानवाधिकार संघटनांकडून मागणी केली आहे की, या प्रकरणाची पूर्ण चौकशी केली जावी आणि जो कोणी जबाबदार असेल त्याला शिक्षा दिली जावी. PAK ने रविवारी रात्रीही अफगाणिस्तानमध्ये हल्ले केले पाकिस्तानने रविवारी रात्रीभरही कंधार प्रांतात हवाई हल्ले करून दहशतवादी ठिकाणांना लक्ष्य केल्याचा दावा केला होता. पाकिस्तानने ही कारवाई 'गजब-लिल-हक' ऑपरेशन अंतर्गत केली. याला प्रत्युत्तर म्हणून अफगाणिस्तानच्या तालिबान सरकारने पाकिस्तानच्या लष्करी छावणीवर हल्ला केला. पाकिस्तानचे माहिती मंत्री अताउल्लाह तरार यांच्या मते, हल्ल्यात अशा ठिकाणांना लक्ष्य करण्यात आले, ज्यांचा वापर पाकिस्तानी तालिबान (TTP) सारख्या संघटना सीमापार हल्ल्यांच्या तयारीसाठी करत होत्या. पाकिस्तानने असाही आरोप केला आहे की, शुक्रवारी रात्री अफगाणिस्तानकडून ड्रोन हल्ला करण्यात आला होता, ज्याचा ढिगारा कोसळल्याने क्वेटामध्ये दोन मुलांसह काही नागरिक जखमी झाले. पाकिस्तान-अफगाणिस्तानमध्ये युद्धासारखी परिस्थिती पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानमध्ये संघर्षाची सुरुवात 22 फेब्रुवारी रोजी झाली होती. पाकिस्तानने अफगाणिस्तानच्या सीमावर्ती भागांमध्ये हवाई हल्ले केले होते. पाकिस्तानचे उप गृहमंत्री तलाल चौधरी यांनी दावा केला होता की, सीमावर्ती भागांमध्ये TTP च्या ठिकाणांवर केलेल्या कारवाईत किमान 70 दहशतवादी मारले गेले. नंतर पाकिस्तानी वृत्तपत्र डॉनने ही संख्या 80 पर्यंत पोहोचल्याचा दावा केला होता. याला प्रत्युत्तर म्हणून अफगाणिस्तानने 27 फेब्रुवारी रोजी पाकिस्तानवर हल्ला केला. अफगाण संरक्षण मंत्रालयाने म्हटले होते की, पाकिस्तानला 'योग्य वेळी कठोर प्रत्युत्तर' दिले जाईल. मंत्रालयाने या हल्ल्यांना देशाच्या सार्वभौमत्वाचे उल्लंघन म्हटले होते. पाकिस्तान अफगाणिस्तानच्या तालिबान सरकारवर दीर्घकाळापासून दबाव टाकत आहे की त्यांनी आपल्या भूमीचा वापर कोणत्याही दहशतवादी संघटनेला करू देऊ नये. इस्लामाबादचा आरोप आहे की TTP अफगाणिस्तानातून कार्यरत आहे, तर तालिबान सरकार हे आरोप सातत्याने फेटाळत आहे. 1 लाख लोकांना घर सोडावे लागले गेल्या काही आठवड्यांत अफगाण आणि पाकिस्तानी सुरक्षा दलांमध्ये सीमेवर अनेकदा चकमकी झाल्या आहेत. संयुक्त राष्ट्रांच्या अफगाणिस्तान मिशन (UNAMA) नुसार, 26 फेब्रुवारी ते 5 मार्च दरम्यान पाकिस्तानच्या लष्करी कारवाईत 56 नागरिक मारले गेले आहेत. यात 24 मुलांचाही समावेश आहे. संयुक्त राष्ट्र निर्वासित संस्थेनुसार, या हल्ल्यांमुळे सुमारे 1.15 लाख लोकांना आपली घरे सोडून सुरक्षित ठिकाणी जाण्यास भाग पाडले आहे. पाकिस्तान आणि TTP मध्ये संघर्ष का? 2001 मध्ये अमेरिकेने अफगाणिस्तानवर हल्ला केल्यानंतर पाकिस्तानने अमेरिकेला साथ दिली. यामुळे TTP नाराज झाले, त्यांना हे इस्लामच्या विरोधात वाटले. टीटीपीचे (TTP) असे मत आहे की पाकिस्तान सरकार खरा इस्लाम मानत नाही, म्हणून ते तिच्यावर हल्ला करतात. टीटीपीचे (TTP) अफगाण तालिबानशी घनिष्ठ संबंध आहेत. दोन्ही गट एकमेकांना पाठिंबा देतात. 2021 मध्ये अफगाण तालिबान सत्तेत आल्यानंतर पाकिस्तानने टीटीपीला (TTP) लक्ष्य करून अफगाणिस्तानमध्ये हल्ले केले.
मध्य पूर्वेत युद्ध तीव्र होताच सोमवारी जगभरात ऊर्जा संकटाची भीती वाढली. इराणने होर्मुझ जलमार्गातून जहाजांची ये-जा बंद केल्यानंतर कच्च्या तेलाच्या किमती १०० डॉलर प्रति बॅरलच्या वर गेल्या आहेत. २८ फेब्रुवारीपासून याचे भाव ४५% वाढले आहेत. यामुळे आता अमेरिकाही घाबरत आहे. म्हणूनच राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ७ देशांकडे होर्मुझमध्ये आपल्या युद्धनौका व नेव्ही शिप तैनात करण्याची मागणी केली. परंतु, जपान, ऑस्ट्रेलिया, ग्रीस, जर्मनी, ब्रिटन यांनी याला स्पष्ट शब्दांत नकार दिला आहे. फ्रान्सने यापूर्वीच नकार दिला आहे. जपानच्या पंतप्रधान साने ताकाइची यांनी देशाच्या संसदेत सांगितले की, संविधान अशा लष्करी मोहिमेची परवानगी देत नाही. जर्मन चान्सलर मर्ज म्हणाले, नाटो संरक्षण आघाडी आहे, हस्तक्षेप करणारी आघाडी नव्हे, तर भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले आहे की, भारताशी या संबंधांत कोणत्याही प्रकारची चर्चा करण्यात आलेली नाही. पीएनजी कनेक्शनवर ५०० रुपयांचा गॅस मोफत देत आहेत कंपन्या एलपीजीची टंचाई पाहता भारतातील सिटी गॅस डिस्ट्रिब्युशन कंपन्या नवीन पीएनजी कनेक्शनवर विविध प्रकारची प्रोत्साहन देणी देताहेत. इंद्रप्रस्थ गॅस व गेल गॅस लि. नवीन पीएनजी कनेक्शन घेणाऱ्या घरगुती ग्राहकांना ५०० रुपये मूल्याचा गॅस मोफत देत आहेत. महानगर गॅस लि. ने ५०० रुपयांचे नोंदणी शुल्क माफ केले. भारत पेट्रोलियमने सर्व व्यावसायिक कनेक्शनसाठी सिक्युरिटी मनी माफ केला. वॉर अपडेट : अमेरिकेचा चाबहार पोर्टवर हल्ला युद्धाच्या १७ व्या दिवशी अमेरिकेने इराणच्या चाबहार बंदरावर एफ-३५ विमानांनी हल्ला केला. येथे इराणचा लष्करी तळ असण्याची शक्यता होती. चाबहारच्या शाहिद बेहश्ती टर्मिनलमध्ये भारताने मोठी गुंतवणूक केली आहे.दुबई एअरपोर्टवर अटॅक: इराणने सकाळी दुबई एअरपोर्टजवळ एका फ्युएल टँकवर ड्रोनने हल्ला केला. यामुळे मोठी आग लागली. विमानतळ बंद करण्यात आले होते. मात्र काही तासांनंतर ते पुन्हा सुरू करण्यात आले. अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांनी पत्रकार परिषदेत चीन-जपानकडे मदत मागितली. ते म्हणाले- होर्मुझमधून अमेरिका केवळ १% तेल आयात करते. तर चीन ९०% आणि जपान ९५% तेल आयात करतो. त्यामुळे हा मार्ग खुला करण्यासाठी त्यांनी आम्हाला मदत करावी. नाटो देशांच्या नकारानंतर ट्रम्प यांनी थेट धमकी दिली की, जे देश आज आम्हाला मदत करत नाहीत, त्यांना आम्ही लक्षात ठेवू. हे नाटोच्या भविष्यासाठी खूप वाईट ठरू शकते. २२ जहाजे अडकली, नौदल देत आहे सुरक्षा: सध्या होर्मुझमध्ये २२ भारतीय जहाजे अडकली आहेत. येथून बाहेर पडल्यानंतर जहाजांना अरबी समुद्र आणि ओमानच्या आखातात नौदलाच्या दोन टास्क फोर्स ४ युद्धनौकांसह सुरक्षा पुरवत आहेत. नवी दिल्ली | अमेरिका-इराण युद्धादरम्यान भारताचे एलपीजी वाहक जहाज शिवालिक होर्मुझ जलमार्ग ओलांडून सोमवारी गुजरातच्या मुंद्रा पोर्टवर पोहोचले. यात ४६ हजार मेट्रिक टन गॅस आहे. यातून ३२ लाखांहून अधिक सिलिंडर भरले जाऊ शकतात. दुसरे टँकर नंदा देवी मंगळवारी मुंबईत पोहोचेल. इराणने बदल्यात भारताला आपले तीन जप्त केलेले टँकर्स सोडण्यास सांगितले. हे टँकर्स ओळख लपवल्याच्या आरोपावरून भारताने जप्त केले होते. एकावरच इराणी ध्वज होता.
मध्य-पूर्वेतील युद्धासोबतच भारताचे शेजारी देशही वाढत्या लष्करी तणावाचा सामना करत आहेत. एकीकडे अफगाणिस्तान-पाकिस्तान सीमेवर हवाई हल्ले आणि गोळीबारा मुळे युद्धासारखी परिस्थिती निर्माण झाली आहे, तर दुसरीकडे पूर्व आशियात चीनने नवीन आघाडी उघडण्याचे संकेत दिले आहेत. दरम्यान, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांची ३१ मार्चपासून होणारी बीजिंग भेट लांबणीवर पडण्याची शक्यता आहे. गेल्या ४८ तासांत तैवानच्या हवाई क्षेत्रात चीनच्या २६ हून अधिक लष्करी विमानांनी गस्त घातली आहे.. तैवानच्या राष्ट्रीय संरक्षण मंत्रालयानुसार, २५ फेब्रुवारीनंतर चिनी लढाऊ विमानांची ही सर्वात मोठी कारवाई आहे. चीनच्या धमक्या पाहता तैवानही बचावाच्या तयारीत आहे. तैवानचे राष्ट्राध्यक्ष विल्यम लाय यांनी ४० अब्ज डॉलरच्या विशेष संरक्षण बजेटचा प्रस्ताव मांडला आहे. इतकेच नाही तर संपूर्ण देशातील बहुमंजिली इमारतींमध्ये ‘एअर डिफेन्स शेल्टर’ची व्यवस्था केली जात आहे. हवाई हल्ल्यांपासून वाचण्यासाठी तैवान इस्रायलच्या ‘आयर्न डोम’प्रमाणे राजधानीभोवती ‘टी-डोम’ची रचना करत आहे. तैवानच्या तयारीबाबत तैपेईमधील ‘सिव्हिल डिफेन्स एज्युकेशन असोसिएशन’च्या डॉ. वेन लियू यांनी सांगितले की, कोणत्याही हल्ल्याचा सामना करण्यासाठी प्रत्येक नागरिकाने सैनिकाची भूमिका बजवावी. संघर्ष वाढला तर परिणाम संपूर्ण आशियावर रणनीतिक विश्लेषकांनुसार, आशियातील विविध भागांत निर्माण होत असलेला हा तणाव थेट एकमेकांशी जोडलेला नसला तरी, त्याचा परिणाम संपूर्ण क्षेत्राच्या सुरक्षा व्यवस्थेवर होत आहे. सीमावाद, सागरी दावे व लष्करी युती यामुळे अनेक शेजारी देश एकाच वेळी दबावाखाली दिसत आहेत. एखाद्या भागात संघर्ष वाढला, तर त्याचा परिणाम आशियावर होऊ शकतो. जपानची घोषणा : तैवानवर हल्ला झाल्यास मदत करणार, चीन संतप्त तैवानशी संबंधित अन्य एका घडामोडीत जपानच्या पंतप्रधान सना ताकाइची पुढच्या आठवड्यात अमेरिका दौऱ्यावर जात आहेत. तैवानवरील कोणताही धोका जपान स्वतःवर झालेला हल्ला मानले आणि तैवानला पूर्ण मदत करेल, अशी घोषणा त्यांनी यापूर्वीच केली आहे. या विधानानंतर चिनी राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांची अस्वस्थता वाढली आहे. अफगाण-पाकिस्तानातशांततेची आशा नाही अफगाणिस्तान-पाकिस्तान सीमेवर सुरू असलेल्या संघर्षामुळे मानवतावादी संकटाची भीती वाढली आहे. २६ फेब्रुवारीपासून पाकिस्तानने केलेल्या हल्ल्यांमध्ये किमान ७५ नागरिक मारले गेले असून १.१५ लाख लोक विस्थापित झाले आहेत. या हल्ल्यांमध्ये घरे, आरोग्य केंद्रे व नागरी पायाभूत सुविधांचेही नुकसान झाले. अफगाण सैन्याची प्रत्युत्तराची कारवाई मर्यादित असली तरी, अफगाण सीमेवरून डागलेल्या मॉर्टरमुळे पाकिस्तानातील नागरिकही प्रभावित झाले. दोन्ही देशांनी सीमा व्यापार बंद केला असून, अफगाणिस्तानात अन्न, इंधन, औषधांचा पुरवठा धोक्यात आला आहे.
अमेरिकेत महागड्या आरोग्य व्यवस्थेला टेक कंपन्या आणि स्टार्टअप्सकडून आव्हान मिळत आहे. या कंपन्या डिजिटल हेल्थ प्लॅटफॉर्म, व्हर्च्युअल क्लिनिक आणि एआय आधारित सुविधांद्वारे उपचार, तपासणी आणि आरोग्याशी संबंधित सेवा पुरवत आहेत. हेल्थकेअरच्या वाढत्या खर्चामुळे रुग्णही आता उपचारांचे नवीन पर्याय शोधत आहेत. स्टार्टअप्सना मिळणारा निधीही वाढला आहे. 2025 मध्ये अमेरिकेतील डिजिटल हेल्थ स्टार्टअप्सची व्हेंचर कॅपिटल फंडिंग 35% वाढून 1.3 लाख कोटी रुपये झाली. हे सार्वजनिक आरोग्य प्रणालीतील बदलाचे संकेत आहे. तथापि, यापूर्वी असे प्रयोग अयशस्वी झाले आहेत. जेपी मॉर्गन चेज आणि बर्कशायर हॅथवे यांनी 2018 मध्ये 'हेवन' नावाचा उपक्रम सुरू केला होता, जो 3 वर्षांतच बंद करावा लागला. आरोग्य सेवांमध्ये टेक कंपन्या, स्टार्टअप्सचा वाढता प्रभाव वाढण्याची प्रमुख कारणे आरोग्यावर 20% सरकारी खर्च, तरीही 33% लोकांना खर्च परवडत नाही अमेरिकन सरकार दरवर्षी आरोग्य सेवांवर सुमारे 463 लाख कोटी रुपये खर्च करते. हा अमेरिकेच्या जीडीपीचा पाचवा भाग म्हणजेच सुमारे 20 टक्के आहे. उपचार इतका महाग आहे की सुमारे एक तृतीयांश (33%) लोकांनी गेल्या एका वर्षात अवाजवी खर्चामुळे तर उपचार केला नाही किंवा पुढे ढकलला. खर्च वाढण्याचा परिणाम आरोग्य विम्यावरही दिसत आहे. अमेरिकेत 65 वर्षांपेक्षा कमी वयाचे बहुतेक लोक खासगी विम्यावर अवलंबून आहेत. केएफएफ या ना-नफा संस्थेनुसार, 2015 पासून कुटुंबासाठी वार्षिक विमा प्रीमियम (विम्याचा खर्च) 50% वाढला आहे. 45 टक्के अमेरिकन लोकांना आरोग्य प्रणालीवर विश्वास नाही, आता ते पर्याय शोधत आहेत अमेरिकन जनतेचा आरोग्य प्रणालीवरील विश्वास वर्षानुवर्षे कमी होत आहे. गॅलपच्या एका सर्वेक्षण अहवालानुसार, कोविड महामारीच्या सुरुवातीला जिथे रुग्णांचा डॉक्टरांवर 75% विश्वास होता, तिथे 2025 मध्ये तो घटून 55% राहिला. म्हणजे 45% अमेरिकन आरोग्य प्रणालीवर विश्वास ठेवत नाहीत. डॉक्टरांच्या भेटीपासून ते, विमा कंपनी निवडण्यापर्यंत संपूर्ण साखळी डिजिटल प्राथमिक आरोग्य सेवांमध्ये डिजिटल प्लॅटफॉर्म बदल घडवत आहेत. ‘सेसम’ आणि ‘वन मेडिकल’ सारखे प्लॅटफॉर्म डॉक्टरांकडून स्वस्त ऑनलाइन अपॉइंटमेंट घेण्यास मदत करत आहेत. व्हीसी फर्म जनरल कॅटलिस्टने हॉस्पिटल आणि हेल्थ केअर चेन सुम्मा हेल्थचे अधिग्रहण केले आहे. ही कंपनी विमा निवडण्यापासून ते उपचार आणि बिल पेमेंटपर्यंत संपूर्ण प्रणालीला डिजिटली जोडत आहे. आता व्हर्च्युअल क्लिनिक; सल्ला, औषधांचे प्रिस्क्रिप्शनही देत आहेत अनेक स्टार्टअप रुग्णांना नवीन तंत्रज्ञानाद्वारे आरोग्य सेवा देत आहेत. ‘हिम्स अँड हर्स’ आणि ‘रो’ सारखे व्हर्च्युअल क्लिनिक ऑनलाइन सल्ला आणि औषधांचे प्रिस्क्रिप्शन देत आहेत. ‘प्रीनुवो’ आणि ‘फंक्शन हेल्थ’ जवळपास निम्म्या खर्चात 1,000 ते 4,500 डॉलर (4 लाख रुपयांपर्यंत) मध्ये संपूर्ण शरीराची एमआरआय आणि ब्लड टेस्टची सुविधा देत आहेत, जेणेकरून मोठे आजार लवकर ओळखता येतील. एआय - एक चतुर्थांश वापरकर्ते किमान एक प्रश्न आरोग्याशी संबंधित विचारत आहेत आरोग्य क्षेत्रात जनरेटिव्ह एआयची भूमिका वाढली आहे. चॅटजीपीटीच्या डेव्हलपर्सचे म्हणणे आहे की, त्यांच्या सुमारे 80 कोटी साप्ताहिक वापरकर्त्यांपैकी एक चतुर्थांशपेक्षा जास्त लोक किमान एक प्रश्न आरोग्याशी संबंधित विचारतात. ओपनएआयमध्ये हेल्थ केअरचे नेतृत्व करणारे डॉ. नेट ग्रॉस यांचे म्हणणे आहे की, जनरेटिव्ह एआय इंटरनेट स्क्रोल करण्याच्या जुन्या पद्धतीत मोठी सुधारणा घडवून आणत आहे. आता वापरकर्ते अशा सॉफ्टवेअरशी थेट संवाद साधू शकतात जे त्यांची लक्षणे, वय आणि वैद्यकीय इतिहास लक्षात घेऊन त्यांना सल्ला देते.
केनियामध्ये मुसळधार पावसामुळे हाहाकार:पुरामुळे 66 जणांचा मृत्यू, हजारो लोकांना घर सोडावे लागले
आफ्रिकन देश केनियामध्ये मुसळधार पावसामुळे आलेल्या पुरामुळे परिस्थिती बिघडली आहे. गेल्या एका आठवड्यात 66 लोकांचा मृत्यू झाला आहे. सततच्या पावसामुळे नद्या दुथडी भरून वाहत आहेत. अनेक घरांमध्ये पाणी शिरले आणि रस्ते, वीज तसेच पाण्याच्या लाईनही खराब झाल्या. काही पूल तुटल्यामुळे अनेक रस्ते बंद करावे लागले आणि अनेक शाळांमध्येही पाणी शिरले. सरकारने इशारा दिला आहे की देशाच्या अनेक भागांमध्ये अजूनही मुसळधार पाऊस सुरू आहे. सखल भागांमध्ये राहणाऱ्या लोकांना सुरक्षित ठिकाणी जाण्यास सांगितले आहे. आतापर्यंत 2000 हून अधिक लोकांना आपली घरे सोडून आश्रय घेण्यास भाग पडले आहे. पोलीस आणि मदत पथके सतत शोध आणि बचाव कार्य करत आहेत. राष्ट्राध्यक्ष विल्यम रुटो यांनी सांगितले आहे की, पूरग्रस्तांपर्यंत अन्न आणि वैद्यकीय मदत पोहोचवली जात आहे. संबंधित इतर बातम्या… पाकिस्तानने अफगाणिस्तानच्या कंदाहारमध्ये पुन्हा हवाई हल्ला केला, तालिबानने पाकिस्तानच्या लष्करी छावणीला लक्ष्य केले पाकिस्तानने अफगाणिस्तानच्या कंदाहार प्रांतात रविवारी रात्रभर हवाई हल्ले करून दहशतवादी ठिकाणांना लक्ष्य केले. पाकिस्तानने ही कारवाई ऑपरेशन गजब-लिल-हक अंतर्गत केली. याला प्रत्युत्तर म्हणून अफगाणिस्तानच्या तालिबान सरकारने पाकिस्तानच्या लष्करी छावणीवर हल्ला केला आहे. पाकिस्तानचे माहिती मंत्री अताउल्लाह तरार यांच्या मते, या हल्ल्यात अशा ठिकाणांना लक्ष्य करण्यात आले, ज्यांचा वापर तहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तान (TTP) सारख्या संघटना सीमापार हल्ल्यांच्या तयारीसाठी करत होत्या. तर, अफगाणिस्तानच्या तालिबान सरकारने हे दावे फेटाळून लावले आहेत. प्रवक्ते जबीहुल्लाह मुजाहिद यांनी सांगितले की, हल्ल्यांमध्ये कोणत्याही दहशतवादी ठिकाणाला नाही, तर कंदाहारमधील एका व्यसनमुक्ती केंद्राला आणि रिकाम्या कंटेनर्सना नुकसान झाले आहे. पाकिस्तानने असाही आरोप केला आहे की शुक्रवारी रात्री अफगाणिस्तानकडून ड्रोन हल्ला करण्यात आला होता, ज्याचा ढिगारा कोसळल्याने क्वेटामध्ये दोन मुलांसह काही नागरिक जखमी झाले.
अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण युद्धाचा आज 17 वा दिवस आहे. इराणने रविवारी या युद्धात पहिल्यांदाच इस्त्रायलवर 'सेजिल बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र' डागले. इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) ने सांगितले की इस्त्रायलच्या लष्करी आणि संरक्षण सुविधांना लक्ष्य करण्यात आले आहे. हे घन इंधनावर चालणारे सामरिक क्षेपणास्त्र आहे, जे 2000-2500 किलोमीटरपर्यंत हल्ला करू शकते. दरम्यान, इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी काल सांगितले की, इराणने ना युद्धविरामाची मागणी केली आहे ना अमेरिकेशी चर्चा करण्याचा प्रयत्न केला आहे. जोपर्यंत गरज असेल तोपर्यंत इराण स्वतःचे संरक्षण करत राहील. सीबीएस न्यूजला दिलेल्या मुलाखतीत त्यांनी सांगितले की, इराण या संघर्षातून मागे हटणार नाही. जोपर्यंत ट्रम्प हे बेकायदेशीर युद्ध आहे हे मान्य करत नाहीत, तोपर्यंत इराण प्रत्युत्तर देत राहील. युद्धाच्या दरम्यान यूएईमध्ये १९ भारतीयांना अटक, फेक न्यूज पसरवल्याचा आरोप युद्धाच्या दरम्यान यूएईने ३५ जणांना अटक करण्याचे आदेश दिले, ज्यात १९ भारतीय आहेत. पीटीआय वृत्तसंस्थेनुसार, त्यांच्यावर सोशल मीडियावर फेक व्हिडिओ आणि माहिती पसरवल्याचा आरोप आहे. यूएईचे ॲटर्नी जनरल डॉ. हमद सैफ अल शम्स यांनी सांगितले की, हे पाऊल डिजिटल प्लॅटफॉर्मच्या निगराणीनंतर उचलण्यात आले आहे, जेणेकरून खोटी माहिती पसरवून अशांतता किंवा भीती निर्माण करण्यापासून रोखता येईल. इस्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित ३ छायाचित्रे…
दोन आठवड्यांपर्यंत इराणविरुद्ध युद्ध चालल्यानंतर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प लवकरच विजयाची घोषणा करू शकतात. मात्र, अंतिम निकाल इराण पुढे काय करतो यावरही अवलंबून असेल. वॉशिंग्टन पोस्टनुसार, जर इराणने लढा सुरू ठेवला, जहाजांवर हल्ले केले किंवा प्रतिहल्ला केला, तर युद्ध खऱ्या अर्थाने संपणार नाही. अहवालानुसार, इराणच्या नौदलाचा मोठा भाग नष्ट करण्यात आला आहे. त्याची अनेक क्षेपणास्त्रे नष्ट झाली आहेत आणि त्याचे अनेक शीर्ष नेते मारले गेले आहेत. तरीही, ट्रम्पचे ते मोठे राजकीय उद्देश अद्याप पूर्ण झालेले नाहीत, ज्याबद्दल त्यांनी अनेकदा बोलले होते. इराणमध्ये अजूनही जुनेच शासन कायम आहे. यासोबतच, इराणने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील तेलाचा सागरी मार्ग अडवून जागतिक तेल बाजारात खळबळ उडवून दिली आहे. तज्ञांचे मत आहे की इराणमध्ये अजूनही खेळ पालटण्याची ताकद आहे. अमेरिकेतही दिसू लागला युद्धाचा परिणाम ही परिस्थिती ट्रम्प यांच्यासाठी अडचणीची ठरत आहे, कारण त्यांच्याच पक्षाचे लोक आता त्यांना युद्ध थांबवून अर्थव्यवस्थेकडे लक्ष देण्याची मागणी करत आहेत. याच वर्षी नोव्हेंबरमध्ये अमेरिकेत मध्यावधी निवडणुका होणार आहेत. युद्धाचा परिणाम अमेरिकेच्या आतही दिसू लागला आहे. अमेरिका आणि इस्रायलचे हल्ले सुरू झाल्यानंतर पेट्रोलच्या किमतीत जवळपास 25 टक्क्यांपर्यंत वाढ झाली आहे. शेतकऱ्यांसाठी खते महाग झाली आहेत आणि अमेरिकन सैनिकांच्या मृत्यूचा आकडाही वाढून 13 वर पोहोचला आहे. एकट्याने युद्ध थांबवून ट्रम्प तेलाच्या वाढत्या किमती रोखू शकत नाहीत इराणने हे देखील दाखवून दिले आहे की, तो होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांवर हल्ला करण्याची क्षमता ठेवतो. यामुळे हे स्पष्ट नाही की, अमेरिकेने एकट्याने युद्ध थांबवले तरी तेलाच्या किमती लगेच कमी होतील का. इराणच्या हल्ल्यांमुळे पर्शियन आखातातील त्या देशांसमोरही मोठे आव्हान उभे राहिले आहे, जे दीर्घकाळापासून अमेरिकेचे सहयोगी आहेत आणि जिथे अमेरिकेचे लष्करी तळही आहेत. याशिवाय ट्रम्प सतत दावा करत आहेत की युद्धावर त्यांचे पूर्ण नियंत्रण आहे. त्यांनी शुक्रवारी फॉक्स न्यूज रेडिओला सांगितले की युद्ध तेव्हा संपेल जेव्हा त्यांना वाटेल की आता ते संपवण्याची वेळ आली आहे. इराण आणखी वेगाने अणुशस्त्रे बनवू शकतो तज्ज्ञ म्हणत आहेत की युद्धात विजय मिळवणे आणि एखाद्या देशाचा धोका दीर्घकाळ संपवणे या दोन वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत. काहींना अशीही भीती आहे की युद्धानंतर इराणमधील कट्टरपंथी शक्ती आणखी मजबूत होऊ शकतात. अशा परिस्थितीत ते अणुबॉम्ब बनवण्याच्या दिशेने अधिक वेगाने पुढे जाण्याचा निर्णय घेऊ शकतात. इराणकडे अजूनही सुमारे 440 किलोग्राम समृद्ध युरेनियम आहे, ज्याला अमेरिका आणि त्याचे सहयोगी देश एक मोठा धोका मानतात. हे युरेनियम इराणसाठी एक प्रकारची रणनीतिक शक्ती देखील आहे, ज्यामुळे तो अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्यांपासून स्वतःचे संरक्षण करण्याचा प्रयत्न करू शकतो. इराण आपल्या समृद्ध युरेनियमच्या साठ्यापर्यंत पोहोचू शकतो की नाही हे देखील स्पष्ट नाही. असे मानले जाते की जूनमध्ये अमेरिकेच्या हल्ल्यानंतर अणु ठिकाणांवर पडलेल्या ढिगाऱ्याने या वायूच्या कंटेनर्सना झाकले आहे. इराणी वैज्ञानिक या युरेनियम वायूला तात्पुरत्या अणुबॉम्बमध्ये किंवा रेडिओएक्टिव्ह बॉम्बमध्ये रूपांतरित करू शकतात की नाही हे देखील अनिश्चित आहे. तज्ञांचे मत - युद्धामुळे परिस्थिती अधिक कठीण झाली मिडल ईस्ट इन्स्टिट्यूटचे तज्ञ ब्रायन कातुलिस यांनी वॉशिंग्टन पोस्टला सांगितले की, या युद्धामुळे परिस्थिती आणखी कठीण झाली आहे. इराण दीर्घकाळापासून अमेरिकेसाठी जागतिक सुरक्षेशी संबंधित एक मोठे आव्हान राहिले आहे. राष्ट्राध्यक्ष जिमी कार्टर यांच्यापासून ते आतापर्यंत जवळजवळ प्रत्येक अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षाला इराणच्या अणुकार्यक्रमामुळे, त्याच्या प्रादेशिक मित्रपक्षांमुळे आणि दहशतवादाच्या समर्थनासारख्या मुद्द्यांशी झुंजावे लागले आहे. माजी राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांनी 2015 मध्ये इराणसोबत एक अणुकरार केला होता, ज्या अंतर्गत इराणच्या अणुकार्यक्रमावर कठोर नियंत्रण ठेवण्यात आले होते. परंतु ट्रम्प यांनी 2017 मध्ये सत्तेत आल्यानंतर हा करार रद्द केला होता. त्यावेळी डेमोक्रॅट नेत्यांनी इशारा दिला होता की करार रद्द केल्याने भविष्यात इराणसोबत युद्ध होऊ शकते. मात्र, ट्रम्प यांच्या सहकाऱ्यांनी तो आरोप फेटाळून लावला होता. होर्मुझ सामुद्रधुनीच्या नाकेबंदीमुळे समस्या वाढली इराण युद्धामुळे असे अनेक धोके समोर आले आहेत जे यापूर्वी केवळ शक्यता मानले जात होते. सर्वात मोठा धोका होर्मुझ सामुद्रधुनीतील तेलवाहू जहाजांवर हल्ल्याचा आहे. हा २१ मैल रुंद सागरी मार्ग इराण आणि ओमान यांच्या दरम्यान स्थित आहे. येथूनच सौदी अरेबिया, इराक, कुवेत आणि संयुक्त अरब अमिरातीसारख्या तेल उत्पादक देशांकडून जगभरात तेल पाठवले जाते. युद्धापूर्वी होर्मुज स्ट्रेटशी संबंधित धोका केवळ एक रणनीतिक शक्यता मानला जात होता. पण आता परिस्थिती बदलली आहे. तज्ज्ञ ब्रायन कातुलिस यांचे म्हणणे आहे की, आता हा धोका पूर्वीपेक्षा अधिक तात्काळ आणि सततचा बनला आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, अजून युद्धाची सुरुवातच आहे, पण यामुळे इराणचे शासन अधिक अनपेक्षित होऊ शकते. अशा परिस्थितीत तो कोणत्याही वेळी या स्ट्रेटमधील जहाजांवर अचानक हल्ले करू शकतो. अमेरिका होर्मुज स्ट्रेट खुला ठेवण्यात अपयशी व्हाईट हाऊसचे म्हणणे आहे की, जेव्हा अमेरिकेने इराणवर हल्ला करण्याची योजना आखली होती, तेव्हा असेही मानले गेले होते की इराण या सागरी मार्गाला लक्ष्य करू शकतो. आता जेव्हा युद्ध सुरू झाले आहे, तेव्हा अमेरिका अजूनही हा सागरी मार्ग पूर्णपणे खुला ठेवण्यात यशस्वी झालेला नाही. यामुळे अमेरिका या युद्धात आणखी खोलवर ओढला जात असल्याचे दिसत आहे.
विमान क्षेत्राच्या इतिहासात अमेरिकन महिला वैमानिक क्रॅस्टन विल्सन यांचा प्रवास जगभरातील नोकरी करणाऱ्या महिलांसाठी एक आदर्श मानला जाईल. ६४ वर्षांच्या कॅप्टन क्रॅस्टन विल्सन अमेरिकेतील नामांकित ‘युनायटेड एअरलाइन्स’च्या १८ हजार वैमानिकांमध्ये सर्वात सीनियर अधिकारी बनणार आहेत. हे यश विशेष आहे. कारण युनायटेड एअरलाइन्सच्या १०० वर्षांच्या प्रवासात आतापर्यंत कोणतीही महिला या पदापर्यंत पोहोचली नव्हती. पुरुषांचे वर्चस्व असलेल्या या क्षेत्रात, जिथे आज आजही महिला वैमानिकांचा वाटा केवळ ६% आहे, क्रॅस्टन यांचा हा प्रवास आव्हानात्मक राहिला आहे. जर जिद्द असेल तर कोणत्याही पारंपरिक महाविद्यालयीन पदवीशिवाय वर्षाला ३.७० कोटी रुपये (४ लाख डॉलर्स) कमावता येतात, हे त्यांनी सिद्ध केले आहे. लहानपणातील त्या क्षणाने ठरवले आयुष्याचे ध्येय क्रॅस्टन यांच्या प्रवासाची सुरुवात वयाच्या ९ व्या वर्षी झाली, जेव्हा त्यांनी पहिल्यांदा विमानाच्या खिडकीतून जगाचे दर्शन घेतले. त्या सांगतात, ‘तेव्हा माझे वडील मला फोटोग्राफीसाठी एका छोट्या विमान प्रवासाला घेऊन गेले होते त्या दिवशी मी खूप आनंदी होते.’ वडिलांनी आनंदाचे कारण विचारले असता क्रॅस्टन यांचे उत्तर स्पष्ट होते, ‘मोठी झाल्यावर मी हेच काम करेन.’ तेव्हा मुली वैमानिक होऊ शकत नाहीत असे त्यांना कोणीही सांगितले नव्हते. त्यामुळे त्यांनी हे स्वप्न कधीच अशक्य मानले नाही. पदवीशिवाय कोट्यवधींचे पॅकेज आणि २२ व्या वर्षी पहिले यश क्रॅस्टन यांनी महाविद्यालयात शिकत असतानाच उड्डाणाचे प्रशिक्षण घेण्यास सुरुवात केली आणि आवश्यक प्रमाणपत्रे मिळवली. या करिअरचे सर्वात मनोरंजक वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांना कोणत्याही पारंपरिक पदवीची गरज भासली नाही. त्यांचे उड्डाणाचे तास (फ्लाइंग आवर्स) हीच त्यांची खरी पदवी ठरली. वयाच्या २२ व्या वर्षी त्यांच्या कौशल्यामुळे त्या कॉकपिटपर्यंत पोहोचल्या. कुटुंबापासून दूर राहण्याचे दुःख आणि सुरक्षित लँडिंगची जिद्द सर्वोच्च स्थानी पोहोचण्याचा क्रॅस्टन यांचा मार्ग सोपा नव्हता. त्या सांगतात की, सुरुवातीला अनेकदा कुटुंबापासून दूर राहावे लागत असे. ‘वैमानिक म्हणजे तुम्ही मुलांचे वाढदिवस आणि त्यांचे महत्त्वाचे कार्यक्रम मिस करणे होय.’ त्या बोइंग ७८७ विमान उडवतात व महिन्यातील १२ दिवस प्रवासात घालवतात. सहकाऱ्यांना त्या एकच मंत्र देतात, ‘आपल्याला इतके सुरक्षित लँडिंग करायचे आहे की,दुसऱ्या दिवशी बातम्यांत नव्हे तर प्रवाशांच्या हृदयात जागा मिळायला हवी.’
संपूर्ण जगात फिरण्याची क्रेझ वाढत आहे. 2025 मध्ये सुमारे 1.5 अब्ज पर्यटकांनी परदेश प्रवास केला, जो मागील वर्षापेक्षा 4% जास्त आहे. हाच उत्साह पाहून ‘टाइम’ मॅगझिनने जगातील 100 द वर्ल्ड्स ग्रेटेस्ट प्लेसेस ऑफ 2026 ची यादी जाहीर केली आहे. यात भारतातील 4 ठिकाणांचाही समावेश आहे. ही यादी आंतरराष्ट्रीय लेखक आणि वार्ताहरांच्या अभिप्रायाच्या आधारावर तयार करण्यात आली आहे, ज्यात नवीन आणि रोमांचक अनुभव देणाऱ्या हॉटेल्स आणि संग्रहालयांना प्राधान्य देण्यात आले आहे. थारच्या मध्यभागी जोधपूरचे ‘म्हारो खेत’, शेतीसोबत लक्झरी स्टे जोधपूर। राजस्थानमधील जोधपूरच्या बाहेरील भागात असलेले ‘म्हारो खेत’ हे थार वाळवंटाच्या मध्यभागी कृषी-पर्यटनाचे एक उत्कृष्ट ठिकाण आहे. 40 एकरच्या पुनरुत्पादक शेतावर बांधलेल्या या संकुलात 10 आलिशान सुइट्स आहेत, जे पाहुण्यांना निसर्ग आणि शेतीच्या जवळ आणतात. येथील मुख्य आकर्षण म्हणजे शेतातील ताजी उत्पादने आणि स्ट्रॉबेरी-डाळिंबाची बागायत. पाहुणे स्वतः भाज्या निवडण्यासोबतच कुकिंग लेसन आणि फार्म वॉकचा आनंद घेऊ शकतात. जेवणासाठी येथे 3 रेस्टॉरंट्स देखील उपलब्ध आहेत. डोंगरांमध्ये ‘शक्ती प्राण लॉज’, पोहोचण्याचा मार्ग फक्त पायी कुमाऊँ। उत्तराखंडमधील कुमाऊँच्या डोंगरांमध्ये वसलेले ‘शक्ती प्राण लॉज’ हे शांतता आणि साहसाचे एक अनोखे मिश्रण आहे. 7,000 फूट उंचीवर बांधलेल्या या रिट्रीटपर्यंत केवळ पायीच पोहोचता येते. येथे सौर ऊर्जेवर चालणारे फक्त 7 सुइट्स आहेत, जिथून नंदा देवी आणि पंचाचूली शिखरांची अद्भुत दृश्ये दिसतात. निसर्गप्रेमींसाठी हे ठिकाण खास आहे, जिथे बर्फाच्छादित शिखरांमध्ये लाकडी फायरप्लेस आणि शांततापूर्ण वातावरण मिळते. डोंगरांमध्ये वाघ आणि ऐतिहासिक मंदिरांचा आनंद घ्या राजगड. मध्य प्रदेशातील मणियागड टेकड्यांमध्ये वसलेले ‘द ओबेरॉय राजगड पॅलेस’ हे बुंदेला वंशाच्या 350 वर्षांच्या जुन्या निवासस्थानाला पुनर्संचयित करून बनवलेले एक भव्य रिसॉर्ट आहे. तलावाच्या काठी वसलेल्या या रिसॉर्टचे मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे पन्ना राष्ट्रीय उद्यानाजवळ त्याचे स्थान, जिथे पर्यटक वाघ आणि बिबट्या पाहू शकतात. येथील तज्ञ पाहुण्यांना रनेह धबधबा आणि केन अभयारण्याची सफारी घडवतात. यासोबतच, जवळच असलेल्या युनेस्को वारसा स्थळ खजुराहो येथील प्राचीन मंदिरांवरील कोरीव काम पाहण्याची संधी देखील मिळते. एएबीबीसीसी: बार नाही, ड्रिंक्सचा म्युझियमसारखा अनुभव नवी दिल्ली। दिल्लीतील वसंत विहारमध्ये स्थित 'एएबीबीसीसी' हे पेयांचे एक आधुनिक संग्रहालय आहे. याची सुरुवात एका प्रयोगशाळेतून होते, जिथे औषधी वनस्पती आणि मध यांसारख्या अनोख्या घटकांपासून पेयांना नवीन चव दिली जाते. येथील मेन्यू वेळेच्या प्रवासासारखा आहे, जो भूतकाळ, वर्तमानकाळ आणि भविष्यकाळ या श्रेणींमध्ये विभागलेला आहे. यात वांग्याचे भरीत यांसारख्या अनोख्या कॉकटेल प्रयोगांचाही समावेश आहे. शेवटी एक म्युझिक लाउंज आहे, जिथे उत्कृष्ट ध्वनी गुणवत्तेचा आनंद घेता येतो.
अमेरिकेतील मायक्रोसॉफ्ट (सत्या नडेला), गुगल (सुंदर पिचाई) आणि ॲडोबी (शांतनू नारायण) यांसारख्या मोठ्या संस्था असोत किंवा स्टार्टअपचे बादशाह असलेले ७२ युनिकॉर्न असोत, किंवा हॉटेल्स आणि किराणा स्टोअर्स असोत, प्रत्येक ठिकाणी भारतीय वंशाच्या लोकांचे वर्चस्व आहे. खर्च करण्याच्या आणि दान करण्याच्या बाबतीत असो किंवा कर भरण्याच्या बाबतीत असो, त्यातही भारतीय वंशाचे अमेरिकन त्यांच्या लोकसंख्येच्या तुलनेत खूप पुढे आहेत. बीसीजी आणि इंडियास्पोरा यांनी तयार केलेल्या ‘अमेरिकेतील भारतीय वंशाच्या लोकांच्या सामर्थ्याची कहाणी’ याच्या पहिल्या भागात वाचा, कसे भारतीय वंशाचे लोक अमेरिकन अर्थव्यवस्थेत महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत... अमेरिकेतील भारतीय समुदायाचे यश केवळ वैयक्तिक यशापुरते मर्यादित नाही, तर ते देशाच्या आर्थिक संरचनेचा एक अविभाज्य भाग बनले आहे. अमेरिकेत भारतीय वंशाच्या लोकांची लोकसंख्या केवळ १.५% असूनही, हा समुदाय अमेरिकन तिजोरीत ५-६% कराचे योगदान देतो. सिलिकॉन व्हॅलीच्या बोर्डरूमपासून ते लहान शहरांतील छोट्या-छोट्या दुकानांपर्यंत, भारतीय वंशाच्या उद्योजकांनी लाखो अमेरिकन लोकांसाठी रोजगार निर्माण केले आहेत. फॉर्च्यून 500 कंपन्यांच्या नेतृत्वापासून ते नवीन युनिकॉर्न (कंपन्या) उभारण्यापर्यंत, भारतीय मेहनत आणि बुद्धिमत्तेने अमेरिकेला जगाच्या तुलनेत पुढे ठेवले आहे. दरवर्षी 42 लाख कोटी खर्च करत आहेत अमेरिकेत भारतीय वंशाचे प्रत्येक कुटुंब दरवर्षी सरासरी 2.8 कोटी रुपये खर्च करत आहे. - अमेरिकेत भारतीय वंशाचे एकूण 51 लाख लोक राहतात, जी उत्तराखंडच्या एकूण लोकसंख्येच्या जवळपास निम्मी आहे.- भारताने आपल्या 140 कोटी लोकांसाठी जेवढे वार्षिक बजेट बनवले आहे, त्याच्या 79% एकट्या 51 लाख भारतीय अमेरिकन दरवर्षी तिथे खर्च करतात. दरवर्षी 28 लाख कोटी रु. कर देत आहेत आपल्या एकूण लोकसंख्येच्या तुलनेत पाहिले तर, भारतीय वंशाचे लोक 4 पटीने अधिक कर देत आहेत. - भारतीय डायस्पोराचे सरासरी वय 36 वर्षे आहे, तर अमेरिकन लोकांचे 39.2 वर्षे आहे.- भारतीय वंशाच्या लोकांचे सरासरी उत्पन्न 1.36 लाख डॉलर आहे, जे अमेरिकन लोकांच्या 70 हजार डॉलरच्या तुलनेत जवळपास दुप्पट आहे.- फॉर्च्यून 500 कंपन्यांच्या सीईओमध्ये 16 भारतीय वंशाचे लोक आहेत, जे 25 लाख नोकऱ्या देत आहेत. विद्यार्थी दरवर्षी 91 हजार कोटी रुपये देत आहेत भारतीय वंशाच्या लोकांनी 2008 पासून अमेरिकन विद्यापीठांना तीन अब्ज डॉलरपेक्षा जास्त देणगी दिली आहे.- ओपन डोअर्सनुसार, 2022-23 मध्ये भारतातून 2.7 लाख विद्यार्थ्यांनी अमेरिकन विद्यापीठांमध्ये पदवी आणि पदव्युत्तर पदवीसाठी प्रवेश घेतला, जे अमेरिकेतील परदेशी विद्यार्थी लोकसंख्येच्या 25% आहे. - हे विद्यार्थी दरवर्षी 91,000 कोटी रुपये खर्च करतात. यामुळे 93,000 नोकऱ्या निर्माण होतात. अमेरिकेतील 60% हॉटेल्स भारतीय वंशाच्या लोकांची आहेत हॉटेल व्यवसायात भारतीयांचा सहभाग 1940 च्या दशकात कांजी देसाई यांच्यापासून सुरू झाला.- भारतीय वंशाचे लोक सुमारे 60% हॉटेल्सचे मालक आहेत, ज्यामुळे वार्षिक सुमारे 64 लाख कोटी रु. महसूल मिळतो आणि 40 लाखांहून अधिक नोकऱ्या निर्माण झाल्या आहेत.- भारतीय वंशाचे लोक 35-50% लहान दुकानांचेही मालक आहेत. यातून सुमारे 45 लाख कोटी रु. महसूल मिळतो. अमेरिकेत 1.1 कोटी नोकऱ्या निर्माण केल्या जिथे जास्त भारतीय वंशाचे लोक काम करतात, असे क्षेत्र तुलनेने अधिक रोजगार देत आहेत.- अमेरिकेत थेट काम करणारे 31 लाख भारतीय, 1.15 कोटींहून अधिक नोकऱ्या निर्माण करू शकले आहेत.- जिथे बहुतेक भारतीय वंशाचे लोक काम करतात, जसे की - STEM, व्यवसाय आणि कला, ते 3.9 पट नोकऱ्या निर्माण करतात, तर इतर क्षेत्रांमध्ये हा आकडा 2.7 पट आहे.अमेरिकेत भारतीय वंशाचे प्रत्येक कुटुंब वार्षिक सरासरी 2.8 कोटी रुपये खर्च करत आहे. यांनी अहवाल तयार केला बीसीजी आणि इंडियास्पोराने ‘अमेरिकेतील भारतीय डायस्पोरा’ नावाचा हा अहवाल तयार केला. बीसीजी (बोस्टन कन्सल्टिंग ग्रुप) जगातील सर्वात मोठ्या व्यवस्थापन सल्लागार कंपन्यांपैकी एक आहे. तर, अमेरिकन संस्था इंडियास्पोरा जगभरातील भारतीय वंशाच्या प्रभावशाली लोकांना एकत्र आणून त्यांना सकारात्मक कामांमध्ये सहभागी करत आहे.
पाकिस्तानात सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या पगारात 30% पर्यंत कपात:नवीन गाडी खरेदीवरही बंदी
पाकिस्तानमध्ये वाढत्या इंधन संकटाच्या पार्श्वभूमीवर, सरकारने खर्च कमी करण्यासाठी अनेक मोठे निर्णय घेतले आहेत. पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत, सरकारी कंपन्या आणि सरकारच्या अखत्यारीतील स्वायत्त संस्थांमधील कर्मचाऱ्यांच्या पगारात 5% ते 30% पर्यंत कपात करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. सरकारने म्हटले आहे की, या उपायांमुळे वाचलेला पैसा लोकांना दिलासा देण्यासाठी वापरला जाईल. बैठकीत असाही निर्णय घेण्यात आला की, पुढील दोन महिन्यांसाठी सरकारी गाड्यांसाठी इंधनाचा वापर 50% पर्यंत कमी केला जाईल आणि सुमारे 60% सरकारी वाहने रस्त्यांवरून हटवली जातील. याव्यतिरिक्त, नवीन सरकारी गाड्या खरेदी करण्यावर बंदी घालण्यात आली आहे. मंत्री आणि सरकारी अधिकाऱ्यांच्या परदेश दौऱ्यांवरही निर्बंध घालण्यात आले आहेत आणि सरकारी बैठकांमध्ये मिळणारे शुल्क रद्द करण्याचाही निर्णय घेण्यात आला आहे. खरं तर, आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाच्या किमती वाढल्यानंतर, पाकिस्तानमध्ये पेट्रोलची किंमत प्रति लिटर सुमारे 55 रुपयांपर्यंत वाढली आहे. याच कारणामुळे सरकार इंधनाचा वापर कमी करण्यासाठी आणि आर्थिक दबाव कमी करण्यासाठी हे उपाय करत आहे. व्हेनेझुएलामध्ये अमेरिकन दूतावासावर 7 वर्षांनंतर अमेरिकेचा ध्वज फडकवला, राजनैतिक संबंध बिघडल्यामुळे बंद होता व्हेनेझुएलाची राजधानी कराकसमध्ये अमेरिकन दूतावासावर 7 वर्षांनंतर पुन्हा अमेरिकेचा ध्वज फडकवण्यात आला. अमेरिकन दूतावासाने सांगितले की, 12 मार्च 2019 रोजी दोन्ही देशांमधील राजनैतिक संबंध बिघडल्यामुळे दूतावास बंद करण्यात आला होता. ध्वज फडकवण्याची ही घटना अमेरिका-व्हेनेझुएला संबंधांमध्ये अलीकडील सुधारणेचे संकेत मानले जात आहेत. खरेतर, याच वर्षी 4 जानेवारी रोजी अमेरिकेच्या लष्करी कारवाईत व्हेनेझुएलाचे तत्कालीन अध्यक्ष निकोलस मादुरो यांना अटक करण्यात आली होती. यानंतर डेल्सी रॉड्रिगेझ यांना देशाचे कार्यवाहक अध्यक्ष बनवण्यात आले. ध्वजारोहण करताना अनेक स्थानिक लोक तेथे पोहोचले. काही लोकांनी याला एक चांगले पाऊल म्हटले आणि सांगितले की यामुळे इतर देशांशी संबंध सुधारू शकतात. मात्र, देशात अजूनही काही लोक अमेरिकेच्या वाढत्या प्रभावावर टीका करत आहेत. त्यांचे म्हणणे आहे की मादुरो यांना जबरदस्तीने सत्तेवरून हटवणे आणि त्यांना त्यांच्या पत्नीसह न्यूयॉर्कच्या तुरुंगात ठेवणे चुकीचे होते. तसेच, व्हेनेझुएलाच्या तेल उद्योगात वाढत्या अमेरिकन प्रभावाबाबतही चिंता व्यक्त केली जात आहे.
नेपाळमधील गंडकी प्रांतातील गोरखा जिल्ह्यात शनिवारी रात्री भारतीय भाविकांनी भरलेली एक बस दरीत कोसळली. यात 7 लोकांचा मृत्यू झाला, तर 7 जण जखमी झाले आहेत. प्रवासी मनाकामना मंदिरातून दर्शन करून परत येत होते. पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, भाविकांना घेऊन जाणारी एक मायक्रोबस मनाकामना मंदिरातून परत येत असताना रस्त्यावरून घसरून 200 फूट खोल दरीत कोसळली. अपघातात जखमी झालेल्या 7 प्रवाशांना भरतपूर येथील चितवन मेडिकल कॉलेजमध्ये उपचारासाठी पाठवण्यात आले आहे. पोलिसांच्या माहितीनुसार, बसमध्ये डझनहून अधिक प्रवासी होते. प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार, बस मनाकामना मंदिरातून तनहुन जिल्ह्यातील अंबुखैरेनी भागाकडे जात होती. घटनेनंतर रात्री उशिरापर्यंत बचावकार्य सुरू होते. पोलिसांनी सांगितले की, अपघाताच्या इतर कारणांचीही चौकशी केली जात आहे. अपघातात बसचा चालक सुरक्षित, मदतनीस जखमी गोरखा जिल्हा वाहतूक पोलीस कार्यालयाचे प्रमुख सूरज अर्याल यांनी सांगितले की, मृतांमध्ये दोन महिला आणि पाच पुरुषांचा समावेश आहे. सर्व भारतीय नागरिक होते. जिल्हा पोलीस प्रमुख भरत बहादूर बीके यांच्या माहितीनुसार, मृतांची ओळख मुथु कुमार (58), अनामालिक (58), मीनाक्षी (59), शिवगामी (53), विजयल (57), मीना (58) आणि तमिलरसी (60) अशी झाली आहे. हिमालयन टाइम्सनुसार, इलेक्ट्रिक बसचा चालक सुरक्षित बचावला, तर त्याचा मदतनीस या अपघातात जखमी झाला आहे. रस्ते अपघातांमुळे नेपाळमध्ये नुकसान तिप्पट वाढले जागतिक बँकेच्या एका अभ्यासानुसार, नेपाळमध्ये रस्ते अपघातांमुळे होणारे आर्थिक नुकसान 2007 नंतर तिप्पट वाढले आहे आणि आता ते देशाच्या सकल राष्ट्रीय उत्पादनाच्या (GNP) सुमारे 1.5% आहे. जागतिक बँकेनुसार, नेपाळमधील रस्ते अपघातात मरण पावलेल्यांपैकी 70% पेक्षा जास्त पादचारी, सायकलस्वार आणि मोटारसायकलस्वार यांसारखे असुरक्षित रस्ते वापरकर्ते असतात. बस दरीत कोसळून 19 लोकांचा मृत्यू झाला होता यापूर्वी नेपाळमधील धादिंग जिल्ह्यात 23 फेब्रुवारी रोजी एक पर्यटक बस 200 मीटर खोल दरीत कोसळली होती. या अपघातात 19 लोकांचा मृत्यू झाला, तर 25 लोक जखमी झाले होते. बस पोखराहून काठमांडूला जात होती आणि त्यात 44 लोक होते. मृतकांमध्ये 24 वर्षांचा ब्रिटिश नागरिक, 40 वर्षांची चिनी महिला आणि 32 वर्षांचा भारतीय पुरुष यांचा समावेश आहे. नेपाळमध्ये डोंगराळ भागातील अरुंद रस्ते आणि खराब रस्ते देखभालीमुळे रस्ते अपघात सामान्य आहेत. नेपाळमध्ये अपघात जास्त होण्याची 5 प्रमुख कारणे आहेत डोंगराळ भूभाग नेपाळचा बहुतेक भाग डोंगराळ आणि दुर्गम आहे. रस्त्यांच्या कडेला खोल दऱ्या आणि उतार असतात. थोडीशी चूक किंवा खराब हवामानात वाहने सहजपणे रस्त्यावरून घसरू शकतात, त्यामुळे रस्ते अपघात जास्त होतात. खराब आणि अरुंद रस्ते नेपाळमधील अनेक भागांमध्ये रस्ते अरुंद, वळणाचे आणि व्यवस्थित विकसित नाहीत. अनेक ठिकाणी संरक्षक भिंती किंवा रेलिंग्जही नसतात. यामुळे बस किंवा कार दरीत कोसळण्याचा धोका वाढतो. हवामान आणि नैसर्गिक आपत्ती नेपाळमध्ये मान्सूनदरम्यान मुसळधार पाऊस पडतो, ज्यामुळे भूस्खलन आणि पुराच्या घटना वाढतात. डोंगरांमध्ये माती सरकल्याने रस्ते तुटतात आणि वाहने अपघातांना बळी पडतात. भूकंप आणि भूगर्भीय क्रियाकलाप नेपाळ भूकंपाच्या दृष्टीने संवेदनशील क्षेत्रात येतो. जमिनीची अस्थिरता आणि डोंगराळ उतार देखील अपघातांची शक्यता वाढवतात. वाहतूक व्यवस्थेच्या मर्यादा अनेकदा गाड्या ओव्हरलोड असतात, वाहने जुनी असतात किंवा चालकांना कठीण डोंगराळ रस्त्यांवर पुरेसे प्रशिक्षण नसते. यामुळे अपघातांचा धोका आणखी वाढतो. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, नेपाळमध्ये डोंगर, खराब रस्ते, मुसळधार पाऊस आणि कमकुवत पायाभूत सुविधा एकत्र येऊन अपघातांची संख्या वाढवतात.
अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण युद्धाचा आज १६वा दिवस आहे. दरम्यान, इराणने म्हटले आहे की देशाचे नवीन सर्वोच्च नेते मुजतबा खामेनी पूर्णपणे ठीक आहेत आणि त्यांना कोणतीही दुखापत झालेली नाही. इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी सांगितले की खामेनी सामान्यपणे आपली कर्तव्ये पार पाडत आहेत. यापूर्वी, ब्रिटिश मीडिया 'द सन'ने आपल्या अहवालात दावा केला होता की मुजतबा २८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका-इस्त्रायलच्या हल्ल्यात जखमी झाले होते. तेव्हापासून ते कोमात आहेत आणि त्यांचा एक पाय देखील कापावा लागला आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड यांनीही म्हटले होते की मुजतबा जखमी झाले आहेत. तथापि, अराघची यांनी हे दावे फेटाळून लावले आहेत. दरम्यान, ट्रम्प यांनी म्हटले की, होर्मुझ सामुद्रधुनीतून तेल घेणाऱ्या देशांनी या सागरी मार्गाच्या सुरक्षेची जबाबदारीही उचलली पाहिजे. ते म्हणाले की, अमेरिका इतर देशांसोबत मिळून हा मार्ग सुरक्षित ठेवण्यासाठी काम करेल. होर्मुझ सामुद्रधुनी जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा सागरी मार्ग आहे, जिथून जगातील सुमारे २० टक्के कच्च्या तेलाचा व्यापार होतो. LPG घेऊन येणाऱ्या 2 भारतीय जहाजांनी होर्मुझ पार केले आखाती देशांतून LPG घेऊन येणारी भारताची दोन जहाजे सुरक्षितपणे होर्मुझ सामुद्रधुनीतून (स्ट्रेट) पार झाली आहेत. इराणने एक दिवसापूर्वी या जहाजांना जाण्याची परवानगी दिली होती आणि आता ती भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीकडे जात आहेत. शिपिंग जलमार्ग मंत्रालयाचे विशेष सचिव राजेश कुमार सिन्हा यांच्या माहितीनुसार, भारतीय ध्वज असलेले LPG वाहक शिवालिक आणि नंदा देवी यांनी शनिवारी होर्मुझ सामुद्रधुनी पार केली. दोन्ही जहाजे एकूण 92,700 टन LPG घेऊन भारतात येत आहेत. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, दोन्ही जहाजे गुजरातच्या मुंद्रा आणि कांडला बंदराकडे जात आहेत आणि पुढील 2-3 दिवसांत भारतात पोहोचण्याची शक्यता आहे. ही दोन्ही जहाजे त्या 24 जहाजांपैकी होती, जी मध्यपूर्वेत युद्ध सुरू झाल्यानंतर होर्मुजच्या सामुद्रधुनीच्या पश्चिम भागात अडकली होती. यापूर्वी, भारतातील इराणचे राजदूत मोहम्मद फतहाली यांनी शुक्रवारी सांगितले होते की, इराणने अनेक भारतीय जहाजांना या जलमार्गातून जाण्याची परवानगी दिली आहे, तथापि त्यांनी एकूण किती जहाजांना परवानगी दिली हे सांगितले नाही. इस्त्राईल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित 3 छायाचित्रे…
अमेरिका-इराणमधील युद्धाला १५ दिवस उलटून गेले असतानाही ते लवकर थांबण्याची चिन्हे दिसत नाहीत. इराणने आपली ‘मोझॅक डिफेन्स’ व ‘प्रदीर्घ थकवणाऱ्या युद्धा’च्या रणनीतीमुळे अमेरिकेवर मोठा दबाव निर्माण केला आहे. आता अमेरिकेने नवा डाव खेळला आहे. अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रातून सुमारे २,५०० मरीन सैनिक मध्य-पूर्वेकडे कूच करत आहेत. हे कमांडो ३ युद्धनौकांसह जात आहेत, ज्यामुळे अमेरिकेकडे समुद्र, हवा व जमीन अशा तिन्ही मार्गांनी कारवाई करण्याची क्षमता राहील. येथे आधीपासूनच ५०,००० अमेरिकन सैनिक तैनात आहेत. फ्रान्सच्या आंतरराष्ट्रीय संबंध संस्थेचे संशोधक एली टेनेनबाम यांच्या मते, इराणच्या ‘मोझॅक डिफेन्स’ रणनीतीअंतर्गत, इराणने सैन्याची ३१ प्रांतीय कमांडमध्ये विभागणी केली आहे. प्रत्येक प्रांताचा कमांडर स्वतः एक ‘स्वतंत्र जनरल’ असतो. वरिष्ठ नेतृत्वाशिवाय ते आघाडी सांभाळू शकतात. दुसरीकडे, बगदादमधील अमेरिकन दूतावासाच्या हेलिपॅडवर क्षेपणास्त्र हल्ला झाला. इस्रायली गोळीबारामुळे दक्षिण लेबनॉनमधील संयुक्त राष्ट्रांच्या शांती सेनेच्या नेपाळी बटालियन मुख्यालयाचे नुकसान झाले. पुढे काय? या युद्धात संभाव्य पर्याय काय असू शकतात... तीन संभाव्य पर्याय दिसत आहेत. पहिला- अमेरिका युद्ध थांबवेल, पण इराण हल्ले सुरूच ठेवेल. दुसरा- अमेरिका भूदल पाठवून युद्ध वाढवेल. तिसरा- अमेरिका आणि इस्रायल इराणविरोधी गटांना शस्त्रे देऊन संघर्षाला वांशिक युद्धात बदलतील. याशिवाय ट्रम्प यांच्याकडे ३ मार्ग आहेत- १. जमिनीवरून हल्ला, २. हवाई हल्ला, ३. अणू पर्याय. पण हे तिन्ही मार्ग सोपे नाहीत. दीर्घ लढाईसाठी किती तयार? इराणकडे अजूनही ३००० पेक्षा जास्त बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांचा साठा, हजारो ड्रोन्स आहेत. इराणने मोज्तबा खामेनी यांची नवीन सर्वोच्च नेते म्हणून निवड करून स्पष्ट संकेत दिले आहेत की ते झुकणार नाहीत. जनताही त्यांच्या पाठीशी आहे. इराणसमोर काय आव्हाने? इराणलाही युद्धामुळे राजकीय, लष्करी, आर्थिक दबावाचा सामना करावा लागत आहे. काही तज्ज्ञांच्या मते, देश हळूहळू ‘झॉम्बी स्टेट’ बनू शकतो, जिथे सरकार सुरक्षा तर राखते, पण अर्थव्यवस्था आणि प्रशासन कमकुवत होते. इराणची प्रभावी रणनीती... इंटरनॅशनल क्रायसिस ग्रुपचे तज्ज्ञ अली वाएज यांच्या मते, इराण त्रिस्तरीय रणनीती अवलंबत आहे. पहिली- स्वतःचे रक्षण. दुसरी- प्रत्युत्तरादाखल कारवाईची क्षमता टिकवून ठेवणे. तिसरी- दीर्घ संघर्ष, ज्याने शत्रू स्वतःहून हटेल. तेल व महागाईचाही दबाव?ब्रेंट क्रूड १०३ डॉलर्स प्रति बॅरलवर पोहोचले. २८ फेब्रुवारीपासून यात ४१.५% वाढ झाली. अमेरिकन क्रूड ४७% वाढून ९८.७१ डॉलर्सवर गेले आहे. युद्धामुळे मार्चमध्ये जागतिक तेल पुरवठा रोज ८० लाख बॅरलने घटला आहे. ट्रम्प यांच्याकडे काय पर्याय?तज्ज्ञांच्या मते, ट्रम्प आपल्या ‘विजयाची’ व्याख्या बदलू शकतात. ते खामेनेई यांच्या मृत्यूलाच ‘पूर्ण विजय’ घोषित करून सन्मानजनक एक्झिटचा प्रयत्न करू शकतात, कारण इराणला नमवणे कठीण वाटत आहे. ट्रम्प यांच्या चिंतेची कारणे...सीएनएन पोलनुसार ५९-६०% अमेरिकन जनता युद्ध लांबण्याच्या विरोधात आहे. मध्यावधी निवडणुका जवळ असल्याने ट्रम्प यांना लोकप्रियता घटण्याची भीती वाटते. स्पेन, तुर्की व ब्राझीलसारख्या देशांनी अमेरिकेपासून अंतर राखले आहे. दिव्य मराठी नेटवर्क. तेहरान| अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले की, इराणच्या खार्ग बेटावरील लष्करी तळ अमेरिकन दलांनी नष्ट केले आहे. मात्र, इराणने दावा केला की तेलाची निर्यात सामान्यपणे सुरू आहे. २० चौकिमीमध्ये पसरलेले हे छोटेसे बेट इराणच्या एकूण तेल निर्यातीपैकी सुमारे ९०% प्रक्रिया करते. येथे बनवलेले साठवण टाके, लोडिंग टर्मिनल व पाइपलाइ तेल निर्यातीसाठी महत्त्वाच्या आहेत. दरवर्षी ९५ कोटी बॅरल क्रूड येथे हाताळले जाते. भारताला दिलासा; २ जहाजे होर्मुझ पार नवी दिल्ली |शिपिंग कॉर्प. ऑफ इंडियाचे भारतीय ध्वज असलेले २ एलपीजी टँकर ‘शिवालिक’ व ‘नंदा देवी’ शनिवारी होर्मुज पार करून भारताकडे रवाना झाले. दोन दिवसांत ते गुजरातच्या मुंद्रा व कांडला बंदरावर पोहोचतील. यात ७० हजार मेट्रिक टनांहून अधिक गॅस आहे. यातून सुमारे ४९ लाख घरगुती सिलिंडर भरतील.
इंधन संकट:पाकिस्तानात कर्मचाऱ्यांच्या वेतनात 30 टक्के कपात, सरकारी कंपन्यांसाठी शरीफ सरकारचा निर्णय
पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी शनिवारी सरकारी मालकीच्या उपक्रम आणि स्वायत्त संस्थांच्या कर्मचाऱ्यांच्या पगारात ५ ते ३० टक्क्यांपर्यंत कपात करण्यास मंजुरी दिली आहे. देशात सुरू असलेल्या काटकसरीच्या मोहिमेचा हा एक भाग आहे. अमेरिका-इस्रायल-इराण संघर्षामुळे निर्माण झालेल्या इंधन संकटाच्या आर्थिक परिणामांना तोंड देण्यासाठी सोमवारी जाहीर करण्यात आलेल्या विविध बचत योजनांचा आढावा घेण्यासाठी बोलावलेल्या बैठकीत हे नवीन उपाय मंजूर करण्यात आले. पंतप्रधान कार्यालयाने जारी केलेल्या निवेदनात म्हटले की, शरीफ यांनी इंधनाच्या किमतीतील चढ-उतार आणि सरकारी काटकसरीच्या उपायांच्या अंमलबजावणीचा आढावा घेण्यासाठी उच्चस्तरीय बैठक घेतली. या बैठकीत असा निर्णय घेण्यात आला की, सरकारी कर्मचाऱ्यांप्रमाणेच सरकारी मालकीच्या उपक्रमांमधील आणि सरकारी आश्रयाखाली स्वायत्त संस्थांमधील कर्मचाऱ्यांच्या पगारात ५-३० टक्क्यांपर्यंत कपात केली जाईल. या काटकसरीच्या उपायांमधून निर्माण होणारी बचत केवळ जनतेला दिलासा देण्यासाठी वापरली जाईल, असेही निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे. सरकारी वाहनांच्या इंधन कोट्यामध्ये ५० टक्के कपात केली जाईल.याव्यतिरिक्त, विविध महामंडळे आणि संस्थांच्या मंडळांवर असलेल्या सरकारी प्रतिनिधींना यापुढे बैठकीचा भत्ता मिळणार नाही. सरकारी वाहन खरेदी, मंत्र्यांचे परदेश दौरे बंद निवेदनानुसार, “नवीन वाहने खरेदी करण्यावर आणि इतर सर्व सरकारी खरेदीवर सरकारने घातलेल्या पूर्ण बंदीच्या अंमलबजावणीची माहितीही या बैठकीत देण्यात आली.” तसेच, मंत्रिमंडळ सदस्य, मंत्री, सल्लागार आणि विशेष सहाय्यकांचे पुढील दोन महिन्यांचे वेतन सार्वजनिक कल्याणासाठी बचत म्हणून वापरले जाईल. सरकारी अधिकारी, मंत्री आणि विशेष सहाय्यकांच्या परदेश दौऱ्यांवरील पूर्ण बंदी कायम राहील, असे पंतप्रधानांनी स्पष्ट केले. पेट्रोलचे दर प्रति लिटर ५५ रुपयांनी वाढले गेल्या शुक्रवारी पेट्रोलच्या किमतीत प्रति लिटर ५५ रुपयांनी वाढ करण्यात आली होती, ज्यामुळे सरकारला इंधन वापर कमी करण्यासाठी अनेक कठोर उपाययोजना कराव्या लागल्या आहेत. यापूर्वीच्या पावलांमध्ये दोन महिन्यांसाठी अधिकृत वाहनांच्या इंधन वाटपात ५० टक्के कपात करणे, ६० टक्के सरकारी वाहने रस्त्यावरून काढून टाकणे यांचा समावेश आहे.
ट्रम्प समर्थक कार्यकर्त्या लॉरा लूमर यांनी पाकिस्तानबद्दल वादग्रस्त विधान केले आहे. त्या म्हणाल्या की, पाकिस्तान हा जगात सर्वाधिक इस्लामिक दहशतवाद पसरवणारा देश आहे. त्यांनी अमेरिकेला पाकिस्तानपासून दूर राहण्याचा आणि संबंधांमध्ये सावधगिरी बाळगण्याचा सल्ला दिला. लूमर यांनी हे विधान इंडिया टुडे कॉन्क्लेव्हदरम्यान केले. त्यांनी थेट पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांच्या सरकारचा उल्लेख करत सांगितले की, पाकिस्तानवर दीर्घकाळापासून जिहादी विचारधारा पसरवल्याचा आरोप होत आहे. त्या म्हणाल्या की, अशा परिस्थितीत अमेरिकेने पाकिस्तानच्या सध्याच्या सरकारशी जवळीक वाढवण्यापूर्वी सावधगिरीने पाऊल उचलले पाहिजे. लूमर या यापूर्वीही त्यांच्या मुस्लिमविरोधी आणि वादग्रस्त विधानांमुळे चर्चेत राहिल्या आहेत. यापूर्वी त्या भारताबाबतही वादात सापडल्या आहेत. त्यांनी भारतीय स्थलांतरितांना ‘थर्ड वर्ल्ड इनवेडर्स’ (मागासलेला देश) म्हटले होते आणि बॉलिवूडची खिल्ली उडवली होती. आंतरराष्ट्रीय घडामोडींशी संबंधित इतर मोठ्या बातम्या… अमेरिका-दक्षिण कोरिया लष्करी सरावादरम्यान उत्तर कोरियाने समुद्रात बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र डागले उत्तर कोरियाने शनिवारी आपल्या पूर्व किनाऱ्यावरून समुद्राच्या दिशेने एक क्षेपणास्त्र डागले. दक्षिण कोरिया आणि जपानचे म्हणणे आहे की, हे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र असू शकते. तथापि, या प्रक्षेपणामुळे कोणत्याही जहाज किंवा विमानाला कोणतेही नुकसान झाले नाही. हे क्षेपणास्त्र त्यावेळी डागण्यात आले जेव्हा अमेरिका आणि दक्षिण कोरियाचा फ्रीडम शील्ड लष्करी सराव सुरू आहे, जो 19 मार्चपर्यंत चालेल. उत्तर कोरिया अनेकदा या लष्करी सरावांना विरोध करतो आणि त्यांना हल्ल्याची तयारी असल्याचे सांगतो. दक्षिण कोरियाई सैन्यानुसार, क्षेपणास्त्र उत्तर कोरियाच्या पूर्व किनाऱ्यावरून समुद्राच्या दिशेने सोडण्यात आले. तर जपानच्या तटरक्षक दलाने सांगितले की, हे क्षेपणास्त्र कदाचित जपानच्या क्षेत्राबाहेर समुद्रात पडले. अमेरिकेत 11 भारतीयांवर व्हिसा फसवणुकीचा आरोप, व्हिसा मिळवण्यासाठी बनावट लुटमार घडवून आणत होते अमेरिकेत 11 भारतीयांवर बनावट लुटमारीच्या घटना घडवून यू-व्हिसा मिळवण्याच्या कटाचा आरोप आहे. अमेरिकेचा यू-व्हिसा अशा लोकांना मिळतो जे एखाद्या मोठ्या गुन्ह्याचे बळी ठरतात आणि तपासात पोलिसांना मदत करतात. यामुळे त्यांना अमेरिकेत राहण्याची आणि काम करण्याची परवानगी मिळते आणि नंतर ग्रीन कार्ड देखील मिळू शकते. तपासात असे समोर आले की, आरोपी दुकानांमध्ये बनावट शस्त्रांसह दरोडे घडवून आणत होते, जेणेकरून कर्मचारी स्वतःला पीडित दाखवून व्हिसासाठी अर्ज करू शकतील. अमेरिकेच्या न्याय विभागाच्या माहितीनुसार, 6 आरोपी बोस्टनच्या फेडरल कोर्टात हजर झाले, तर इतरांना मॅसॅच्युसेट्स, केंटकी आणि ओहायो येथून अटक करण्यात आली. एका आरोपीला यापूर्वीच भारतात पाठवण्यात आले आहे. दोष सिद्ध झाल्यास 5 वर्षांपर्यंत तुरुंगवास आणि 2.5 लाख डॉलरपर्यंत दंड होऊ शकतो. ब्राझीलचे माजी राष्ट्राध्यक्ष बोल्सोनारो आयसीयूमध्ये दाखल, निमोनियामुळे प्रकृती गंभीर ब्राझीलचे माजी राष्ट्राध्यक्ष जेअर बोल्सोनारो यांना गंभीर अवस्थेत रुग्णालयाच्या आयसीयूमध्ये दाखल करण्यात आले आहे. 70 वर्षीय बोल्सोनारो निमोनियाने त्रस्त आहेत. ब्राझीलच्या डीएफ स्टार रुग्णालयाने सांगितले की, त्यांना तीव्र ताप, थंडी वाजणे आणि ऑक्सिजनची पातळी कमी झाल्यानंतर दाखल करण्यात आले. तपासणीत ब्रोंकोनिमोनिया (फुफ्फुसांचा संसर्ग) झाल्याची पुष्टी झाली आहे. बोल्सोनारो यांच्या डॉक्टरांच्या मते, 70 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या रुग्णांमध्ये न्यूमोनिया धोकादायक ठरू शकतो कारण यामुळे सेप्टीसेमिया (रक्तात संसर्ग) होण्याचा धोका वाढतो. सध्या त्यांना आयसीयूमध्ये अँटीबायोटिक्स आणि इतर वैद्यकीय सहाय्य दिले जात आहे. बोल्सोनारो यांना 2022 च्या निवडणुकीनंतर सत्तापालटाच्या कटाच्या प्रकरणात दोषी ठरवण्यात आले होते. त्यांना गेल्या वर्षी 27 वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली होती. त्यांच्यावर आरोप होता की त्यांनी निवडणूक हरल्यानंतर ब्राझीलची लोकशाही व्यवस्था उलथवून टाकण्याचा प्रयत्न केला होता.
उत्तर कोरियाने शनिवारी आपल्या पूर्व किनाऱ्यावरून समुद्राच्या दिशेने एक क्षेपणास्त्र डागले. दक्षिण कोरिया आणि जपानचे म्हणणे आहे की हे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र असू शकते. तथापि, या प्रक्षेपणामुळे कोणत्याही जहाज किंवा विमानाला कोणतेही नुकसान झाले नाही. हे क्षेपणास्त्र अशा वेळी डागण्यात आले, जेव्हा अमेरिका आणि दक्षिण कोरियाचा “फ्रीडम शील्ड” लष्करी सराव सुरू आहे, जो 19 मार्चपर्यंत चालेल. उत्तर कोरिया अनेकदा या लष्करी सरावांना विरोध करतो आणि त्यांना हल्ल्याची तयारी असल्याचे सांगतो. दक्षिण कोरियाई सैन्यानुसार, क्षेपणास्त्र उत्तर कोरियाच्या पूर्व किनाऱ्यावरून समुद्राच्या दिशेने सोडण्यात आले. तर जपानच्या तटरक्षक दलाने सांगितले की हे क्षेपणास्त्र कदाचित जपानच्या क्षेत्राबाहेर समुद्रात पडले. अमेरिकेत 11 भारतीयांवर व्हिसा फसवणुकीचा आरोप, व्हिसा मिळवण्यासाठी बनावट लुटमार घडवून आणत होते अमेरिकेत 11 भारतीयांवर बनावट दरोड्याच्या घटना घडवून U-व्हिसा मिळवण्याचा कट रचल्याचा आरोप आहे. अमेरिकेचा U-व्हिसा अशा लोकांना मिळतो जे एखाद्या मोठ्या गुन्ह्याचे बळी ठरतात आणि तपासात पोलिसांना मदत करतात. यामुळे त्यांना अमेरिकेत राहण्याची आणि काम करण्याची परवानगी मिळते आणि नंतर ग्रीन कार्ड देखील मिळू शकते. तपासात असे समोर आले की आरोपी दुकानांमध्ये बनावट शस्त्रांसह दरोडे घडवून आणत होते, जेणेकरून कर्मचारी स्वतःला पीडित दाखवून व्हिसासाठी अर्ज करू शकतील. अमेरिकेच्या न्याय विभागाच्या मते, 6 आरोपी बोस्टनच्या फेडरल कोर्टात हजर झाले, तर उर्वरित आरोपींना मॅसॅच्युसेट्स, केंटकी आणि ओहायो येथून अटक करण्यात आली. एका आरोपीला यापूर्वीच भारतात पाठवण्यात आले आहे. दोष सिद्ध झाल्यास 5 वर्षांपर्यंत तुरुंगवास आणि 2.5 लाख डॉलरपर्यंत दंड होऊ शकतो. ब्राझीलचे माजी राष्ट्राध्यक्ष बोल्सोनारो आयसीयूमध्ये दाखल, निमोनियामुळे प्रकृती गंभीर ब्राझीलचे माजी राष्ट्राध्यक्ष जेर बोल्सोनारो यांना गंभीर अवस्थेत रुग्णालयाच्या आयसीयूमध्ये दाखल करण्यात आले आहे. 70 वर्षीय बोल्सोनारो निमोनियाने त्रस्त आहेत. ब्राझीलच्या डीएफ स्टार रुग्णालयाने सांगितले की, त्यांना तीव्र ताप, थंडी वाजणे आणि ऑक्सिजनची पातळी कमी झाल्यानंतर दाखल करण्यात आले. तपासणीत ब्रोंकोनिमोनिया (फुफ्फुसांचा संसर्ग) झाल्याची पुष्टी झाली आहे. बोल्सोनारो यांच्या डॉक्टरांच्या मते, 70 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या रुग्णांमध्ये निमोनिया धोकादायक ठरू शकतो कारण यामुळे सेप्टीसीमिया (रक्तात संसर्ग) होण्याचा धोका वाढतो. सध्या त्यांना आयसीयूमध्ये अँटीबायोटिक्स आणि इतर वैद्यकीय मदत दिली जात आहे. बोल्सोनारो यांना 2022 च्या निवडणुकीनंतर सत्तापालटाच्या कटाच्या प्रकरणात दोषी ठरवण्यात आले होते. त्यांना गेल्या वर्षी 27 वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली होती. त्यांच्यावर आरोप होता की त्यांनी निवडणूक हरल्यानंतर ब्राझीलची लोकशाही व्यवस्था उलथवून टाकण्याचा प्रयत्न केला होता.
पाकिस्तानच्या वायव्य भागात शुक्रवारी एका बॉम्बस्फोटात सात पोलिसांचा मृत्यू झाला. हा हल्ला खैबर पख्तूनख्वा प्रांतातील लक्की मरवत जिल्ह्यातील शादि खेल बेट्टानी परिसरात झाला. पोलिसांच्या माहितीनुसार, गस्त घालणाऱ्या पोलिसांच्या गाडीला रस्त्याच्या कडेला लावलेल्या आयईडीने (इम्प्रोव्हाइज्ड एक्सप्लोसिव्ह डिव्हाइस) लक्ष्य करण्यात आले. स्फोट इतका जोरदार होता की एसएचओ आझम, चालक शाह बहरम आणि इतर चार पोलीस कर्मचारी जागीच ठार झाले. आणखी एक जखमी पोलीस कर्मचारी इन्साफुद्दीनला रुग्णालयात नेण्यात आले, परंतु उपचारादरम्यान त्याचाही मृत्यू झाला. प्रतिबंधित संघटना तहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तान (टीटीपी) ने या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारली आहे. घटनेनंतर पोलीस आणि सुरक्षा दलांनी परिसर वेढून शोधमोहीम सुरू केली आहे आणि पुरावे गोळा केले जात आहेत. पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष आसिफ अली झरदारी आणि खैबर पख्तूनख्वाचे मुख्यमंत्री सोहेल आफ्रिदी यांनी या हल्ल्याचा तीव्र निषेध केला आहे. नेपाळचे माजी पंतप्रधान केपी ओली यांच्या वडिलांचे निधन, उपचारादरम्यान प्राण सोडले नेपाळचे माजी पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांचे वडील मोहन प्रसाद ओली यांचे शुक्रवारी सकाळी निधन झाले. ९७ वर्षीय मोहन प्रसाद ओली गेल्या काही दिवसांपासून आजारी होते. सूत्रांनुसार, त्यांचे पार्थिव शरीर ओली यांच्या गुंडू येथील निवासस्थानी नेण्यात येईल. त्यानंतर शुक्रवारी दुपारी पशुपतिनाथ येथे अंत्यसंस्कार करण्यात आले. मोहन प्रसाद ओली गेल्या काही काळापासून गट्ठाघर येथील त्यांच्या मुलीच्या घरी राहत होते. गुरुवारी रात्री अचानक तब्येत बिघडल्याने त्यांना रुग्णालयात नेण्यात आले, जिथे उपचारादरम्यान त्यांचे निधन झाले. 8 आणि 9 सप्टेंबर रोजी झालेल्या निदर्शनांदरम्यान झापा येथील मोहन प्रसाद ओली यांच्या घराला आग लावण्यात आली होती. त्यानंतर ते झापाला परतले नव्हते.
अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण युद्धाचा आज १५वा दिवस आहे. या युद्धादरम्यान भारताचे एलपीजी (स्वयंपाकाचा वायू) वाहून नेणारे शिवालिक जहाज शुक्रवार रात्री होर्मुझ सामुद्रधुनी सुरक्षितपणे पार करून गेले. जहाजांच्या हालचालींवर लक्ष ठेवणाऱ्या 'मरीनट्रॅफिक' वेबसाइटनुसार हे जहाज ७ मार्च रोजी कतारहून अमेरिकेसाठी रवाना झाले होते. हे जहाज भारताच्या सरकारी कंपनी शिपिंग कॉर्पोरेशन ऑफ इंडियाचे आहे आणि यात सुमारे ५५,००० टन एलपीजी वाहून नेण्याची क्षमता आहे. याच कारणामुळे या जहाजाचे सुरक्षित बाहेर पडणे भारतासाठी खूप महत्त्वाचे मानले जात आहे. याच दरम्यान अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी दावा केला आहे की, अमेरिकन सैन्याने पर्शियन आखातात असलेल्या खार्ग बेटावरील इराणचे लष्करी तळ उद्ध्वस्त केले आहेत. त्यांनी अशीही चेतावणी दिली की, गरज पडल्यास या भागातील तेल पायाभूत सुविधांनाही लक्ष्य केले जाऊ शकते. इराणच्या सुमारे ८० ते ९०% कच्च्या तेलाची निर्यात याच बेटावरून होते. दावा-इराण दोन भारतीय गॅस टँकरना होर्मुजमधून जाऊ देणार इराणने दोन भारतीय गॅस टँकरना होर्मुज स्ट्रेटमधून जाण्याची परवानगी दिली आहे. न्यूज एजन्सी रॉयटर्सने आपल्या अहवालात हा दावा केला आहे. अहवालात सूत्रांच्या हवाल्याने सांगण्यात आले आहे की, दोन भारतीय एलपीजी टँकर लवकरच होर्मुज स्ट्रेटमार्गे भारताकडे रवाना होतील. यामुळे देशांतर्गत गॅस पुरवठ्यावर पडणारा दबाव कमी होण्यास मदत मिळण्याची अपेक्षा आहे. अहवालात असेही सांगण्यात आले आहे की, कच्च्या तेलाचा एक टँकरही 1 मार्चच्या आसपास होर्मुज स्ट्रेट पार करून आला आहे आणि सौदी अरेबियाचे तेल घेऊन शनिवारपर्यंत भारतात येऊ शकतो. यापूर्वी गुरुवारी संध्याकाळीच भारतातील इराणचे राजदूत मोहम्मद फतहाली यांनी सांगितले होते की, इराण होर्मुज स्ट्रेटमध्ये भारताला सुरक्षित मार्ग देईल. ते म्हणाले- भारत आणि इराण यांच्यात दीर्घकाळापासून मैत्रीपूर्ण संबंध आणि परस्पर विश्वास आहे. दावा- इराणच्या नवीन सर्वोच्च नेत्याचा पाय कापावा लागला अनेक मीडिया रिपोर्ट्समध्ये दावा करण्यात आला आहे की, इराणचे नवीन सर्वोच्च नेते मुजतबा खामेनेई गंभीर जखमी असून कोमामध्ये आहेत. ब्रिटिश मीडिया द सनच्या रिपोर्टनुसार, 28 फेब्रुवारी रोजी अमेरिका-इस्त्रायलच्या हल्ल्यात जखमी झाल्यानंतर त्यांना तेहरानमधील सिना युनिव्हर्सिटी रुग्णालयात दाखल करण्यात आले आहे. त्यांची प्रकृती अत्यंत गंभीर असल्याचे सांगितले जात आहे. अहवालानुसार, हल्ल्यात झालेली जखम इतकी गंभीर होती की त्यांचा एक पाय कापावा लागला आणि यकृतालाही गंभीर नुकसान झाले आहे. रुग्णालयाचा एक भाग पूर्णपणे सील करण्यात आला आहे आणि तिथे कडेकोट सुरक्षा व्यवस्था तैनात आहे. मुजतबा खामेनेई यांना त्यांचे वडील आणि इराणचे माजी सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या निधनानंतर 9 मार्च रोजी देशाचे नवे सर्वोच्च नेते बनवण्यात आले होते. अली खामेनेई यांचे 28 फेब्रुवारी रोजी निधन झाले होते. इस्त्राईल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित 3 छायाचित्रे… अमेरिका-इस्रायल आणि इराण युद्धाशी संबंधित अपडेट्ससाठी खालील ब्लॉग वाचा…
पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबादमध्ये सुरक्षा यंत्रणांनी स्फोटकांनी भरलेले दोन ड्रोन खाली पाडले आहेत. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, एक ड्रोन फैजाबाद परिसराजवळ पडले, तर दुसरे I-9 सेक्टरमध्ये पाडण्यात आले. यापूर्वी अफगाणिस्तानच्या संरक्षण मंत्रालयाने दावा केला की, अफगाण हवाई दलाने पाकिस्तानच्या खैबर पख्तूनख्वामधील कोहाट प्रदेशात लष्करी तळांना लक्ष्य केले. खरं तर, पाकिस्तानने गुरुवारी रात्री अफगाणिस्तानची राजधानी काबूल आणि कंदाहारमध्ये हवाई हल्ले केले होते. तालिबान अधिकाऱ्यांनुसार, या हल्ल्यांमध्ये 6 लोकांचा मृत्यू झाला आणि 15 लोक जखमी झाले. यादरम्यान, पाकिस्तान विमानतळ प्राधिकरणाने सांगितले की, इस्लामाबाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर विमानसेवा सामान्यपणे सुरू आहेत आणि विमानतळ बंद झाल्याच्या बातम्या चुकीच्या आहेत. अफगाणिस्तानच्या पाकिस्तानवरील ड्रोन हल्ल्याचा व्हिडिओ… पाकिस्तानने अफगाणच्या इंधन डेपोवर हल्ला केला होता तालिबानचे प्रवक्ते जबीहुल्लाह मुजाहिद यांच्या मते, पाकिस्तानने 'काम एअर' या खासगी एअरलाइनच्या इंधन डेपोवर हल्ला केला होता, जो नागरी विमाने आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या विमानांनाही इंधन पुरवतो. त्यांनी या हल्ल्याला प्रत्युत्तर दिले जाईल, असा इशारा दिला. तर, पाकिस्तानी सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी रॉयटर्सला सांगितले की ही कारवाई पाकिस्तानी तालिबान (TTP) च्या ठिकाणांवर करण्यात आली आहे. गेल्या काही महिन्यांत देशात वाढलेल्या दहशतवादी हल्ल्यांनंतर हे ऑपरेशन सुरू करण्यात आले. अफगाण हल्ल्याशी संबंधित छायाचित्रे… पाकिस्तानने तालिबान नेत्यांच्या गडाला लक्ष्य केले तालिबान सरकारचे प्रवक्ते जबीहुल्लाह मुजाहिद यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर सांगितले की, पाकिस्तानी हल्ले कंधार आणि पक्तिका प्रांतांमध्येही करण्यात आले. कंधार तालिबान नेत्यांचा गड मानला जातो. दरम्यान, तालिबान सरकारने पाकिस्तानचे आरोप फेटाळून लावले आहेत. त्यांचे म्हणणे आहे की, अफगाणिस्तानच्या भूमीचा वापर कोणत्याही देशाविरुद्ध हल्ल्यांसाठी होऊ दिला जाणार नाही. खरं तर, पाकिस्तान दीर्घकाळापासून अफगाणिस्तानच्या तालिबान सरकारवर दबाव टाकत आहे की, त्यांनी आपल्या भूमीचा वापर कोणत्याही दहशतवादी संघटनेला करू देऊ नये. इस्लामाबादचा आरोप आहे की TTP अफगाणिस्तानातून कार्यरत आहे, तर तालिबान सरकार हे आरोप सातत्याने फेटाळत आहे. पाकिस्तान-अफगाणिस्तान दरम्यान युद्धासारखी परिस्थिती पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानमध्ये संघर्षाची सुरुवात २२ फेब्रुवारी रोजी झाली होती. पाकिस्तानने अफगाणिस्तानच्या सीमावर्ती भागांमध्ये हवाई हल्ले केले होते. पाकिस्तानचे उपगृहमंत्री तलाल चौधरी यांनी दावा केला होता की, सीमावर्ती भागांमध्ये TTP च्या ठिकाणांवर केलेल्या कारवाईत किमान ७० दहशतवादी मारले गेले. नंतर पाकिस्तानी वृत्तपत्र डॉनने ही संख्या ८० पर्यंत पोहोचल्याचा दावा केला होता. याला प्रत्युत्तर म्हणून अफगाणिस्तानने २७ फेब्रुवारी रोजी पाकिस्तानवर हल्ला केला. अफगाण संरक्षण मंत्रालयाने म्हटले होते की, पाकिस्तानला 'योग्य वेळी कठोर प्रत्युत्तर' दिले जाईल. मंत्रालयाने या हल्ल्यांना देशाच्या सार्वभौमत्वाचे उल्लंघन म्हटले होते. पाकिस्तान अफगाणिस्तानच्या तालिबान सरकारवर दीर्घकाळापासून दबाव टाकत आहे की, त्यांनी आपल्या भूमीचा वापर कोणत्याही दहशतवादी संघटनेला करू देऊ नये. इस्लामाबादचा आरोप आहे की, TTP अफगाणिस्तानमधून कार्यरत आहे, तर तालिबान सरकार हे आरोप सातत्याने फेटाळत आहे. पाकिस्तानने अफगाणिस्तानमध्ये ४१५ तालिबानी सैनिक मारले पाकिस्तानने अफगाणिस्तानविरुद्धच्या हल्ल्याला ‘गजब लिल हक’ ऑपरेशन असे नाव दिले होते आणि काबूलसह अनेक प्रांतांमध्ये हल्ले केले. ‘गजब लिल हक’ म्हणजे, आपल्या हक्कांसाठी उभे राहणे. पाकिस्तानचे माहिती मंत्री अत्ता उल्लाह तारर यांच्या मते आतापर्यंत - पाकिस्तानी हवाई दलाने दावा केला होता की त्यांनी नंगरहार आणि कंधारमधील तालिबानच्या लष्करी मुख्यालयांना लक्ष्य केले. तर तालिबानचे म्हणणे आहे की त्यांचे फक्त 8 ते 13 सैनिक मारले गेले आणि काही जखमी झाले. त्यांनी दावा केला होता की 55 पाकिस्तानी सैनिक मारले गेले आणि दोन लष्करी मुख्यालयांसह अनेक चौक्यांवर ताबा मिळवला. 1 लाख लोकांना घर सोडावे लागले गेल्या काही आठवड्यांत अफगाण आणि पाकिस्तानी सुरक्षा दलांमध्ये सीमेवर अनेकदा चकमकी झाल्या आहेत. संयुक्त राष्ट्रांच्या अफगाणिस्तान मिशन (UNAMA) नुसार, 26 फेब्रुवारी ते 5 मार्च दरम्यान पाकिस्तानच्या लष्करी कारवाईत 56 नागरिक मारले गेले आहेत. यात 24 मुलांचाही समावेश आहे. संयुक्त राष्ट्र निर्वासित संस्थेनुसार, या हल्ल्यांमुळे सुमारे 1.15 लाख लोकांना आपली घरे सोडून सुरक्षित ठिकाणी जाण्यास भाग पडले आहे. पाकिस्तान आणि TTP मध्ये संघर्ष का? ग्लोबल टेररिज्म इंडेक्समध्ये पाकिस्तान दुसऱ्या क्रमांकावर दोन्ही देशांमध्ये आधीही तणाव होता अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तानमध्ये ड्युरंड रेषेवरून दीर्घकाळापासून वाद आहे. दोन्ही देश एकमेकांवर हल्ले आणि दहशतवाद्यांना लपवल्याचा आरोप करत असतात. 2021 मध्ये अफगाणिस्तानच्या सत्तेवर तालिबानचे नियंत्रण आल्यापासून तणाव आणखी वाढला आहे.
अमेरिकेतील टॉप 50 परोपकारी व्यक्तींनी 2025 मध्ये फाउंडेशन, विद्यापीठे आणि रुग्णालयांना 2 लाख कोटी रुपयांचे महादान देण्याची वचनबद्धता दर्शविली आहे. क्रॉनिकल ऑफ फिलैंथ्रोपीच्या यादीनुसार, हे 2024 च्या 16.6 अब्ज डॉलरच्या तुलनेत 35% अधिक आहे. मीडिया क्षेत्रातील दिग्गज आणि न्यूयॉर्कचे माजी महापौर मायकेल ब्लूमबर्ग या यादीत अव्वल स्थानी आहेत. त्यांनी 4.3 अब्ज डॉलरचे दान दिले, जे टॉप 50 व्यक्तींनी दिलेल्या एकूण दानाच्या 19% आहे. त्यांच्या पाठोपाठ मायक्रोसॉफ्टचे सह-संस्थापक बिल गेट्स (3.7 अब्ज डॉलर) आणि पॉल ॲलन (3.1 अब्ज डॉलर) होते. टॉप 10 मध्ये वॉरेन बफे, मायकेल डेल आणि मार्क झुकरबर्ग यांसारखी नावे देखील आहेत. तथापि, जगातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती टेस्लाचे संस्थापक इलॉन मस्क आणि ॲमेझॉनचे संस्थापक जेफ बेझोस टॉप 50 मध्ये नाहीत. मस्क अनेकदा या यादीतून बाहेर असतात कारण त्यांच्या संपत्तीचा खूपच लहान भाग (0.1% पेक्षाही कमी) प्रत्यक्ष दानामध्ये जातो. त्यांचे बहुतेक 'दान' त्यांच्या स्वतःच्या 'मस्क फाउंडेशन'मध्ये जाते, ज्याची ही यादी तोपर्यंत गणना करत नाही जोपर्यंत ते पैसे प्रत्यक्षात एखाद्या धर्मादाय संस्थेपर्यंत किंवा गरजू व्यक्तीपर्यंत पोहोचत नाहीत. तज्ञांचे म्हणणे आहे की ही यादी बऱ्याच अंशी स्थिर आहे. गेल्या पाच वर्षांत, शीर्ष 20 दानशूरांपैकी 16 नावे किमान दोनदा या यादीचा भाग राहिली आहेत. यापैकी निम्म्याहून अधिक ‘द गिव्हिंग प्लेज’चे स्वाक्षरीदार आहेत, ज्यांनी आपली बहुतेक संपत्ती दान करण्याचा संकल्प केला आहे. तज्ञ डेव्हिड कॅम्पबेल यांचे मत आहे की 2026 मध्ये परोपकाराची दिशा लोकशाही मजबूत करण्याकडे वळू शकते. सर्वात मोठ्या दानशूर - मॅकेन्झी स्कॉटचे यादीत नाव नाही, 7.1 अब्ज डॉलर दान केल्याचा दावा ॲमेझॉनचे सीईओ जेफ बेझोस यांच्या माजी पत्नी मॅकेन्झी स्कॉट यांनी दावा केला की त्यांनी 2025 मध्ये 7.1 अब्ज डॉलर दान केले. जर हे स्वीकारले असते, तर त्या यादीत पहिल्या स्थानावर असत्या. तथापि, पुरेशी माहिती न दिल्याने त्यांना या यादीतून वगळण्यात आले. आकडेवारीनुसार असे दिसून येते की यादीत एकही अशी महिला नाही जिने स्वतंत्रपणे दान केले असेल. हे अमेरिकेतील अब्जाधीशांमध्ये असलेल्या लैंगिक फरकाचे द्योतक आहे, जिथे 86% अब्जाधीश पुरुष आहेत.
अमेरिकेत भारतीय वंशाच्या दोन भावांना 835 वर्षांची शिक्षा:वैद्यकीय घोटाळ्यात दोषी
अमेरिकेत भारतीय वंशाच्या दोन भावांना फसवणुकीच्या प्रकरणात 835 वर्षांची तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली आहे. अमेरिकेतील पेनसिल्व्हेनिया येथे राहणारे भास्कर सवानी आणि अरुण सवानी यांच्यावर हेल्थकेअर आणि H-1B व्हिसाशी संबंधित अनेक घोटाळे केल्याचा आरोप आहे. या प्रकरणात त्यांची सहकारी अलेक्झांड्रा ओला राडोमिक देखील दोषी आढळली आहे. अमेरिकेच्या न्याय विभागाच्या मते, दोन्ही भावांनी सुमारे 10 वर्षे कंपन्या आणि डेंटल क्लिनिकचे नेटवर्क तयार करून फसवणूक केली. त्यांनी 'मेडिकेड'मधून 3 कोटी डॉलर (सुमारे 250 कोटी रुपये) पेक्षा जास्त रकमेची फसवणूक केली आणि असे उपचार केले नसतानाही त्यांची बिले लावली. त्यांच्यावर आरोप आहे की त्यांनी परवानगी नसलेले डेंटल इम्प्लांट्स देखील लावले. त्याचबरोबर, H-1B व्हिसाद्वारे परदेशातून, विशेषतः भारतातून कर्मचाऱ्यांना बोलावण्यासाठी बनावट अर्ज केले आणि अनेक कर्मचाऱ्यांवर पगाराचा काही भाग परत देण्यासाठी दबाव टाकला. अफगाण तालिबानचा आरोप- पाकिस्तानने कंदाहार विमानतळाजवळच्या इंधन डेपोवर बॉम्ब हल्ला केला पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तान यांच्यातील तणाव पुन्हा वाढत असल्याचे दिसत आहे. अफगाण तालिबानचा दावा आहे की पाकिस्तानने कंदाहार विमानतळाजवळ एका एअरलाइनच्या इंधन डेपोवर बॉम्ब हल्ला केला आहे. तालिबानचे प्रवक्ते जबीहुल्लाह मुजाहिद यांच्या मते, हा हल्ला 'काम एअर' या खासगी एअरलाइनच्या इंधन डेपोवर करण्यात आला, जो नागरी विमानांना आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या विमानांनाही इंधन पुरवतो. तालिबानने असाही आरोप केला की पाकिस्तानने राजधानी काबूलसह इतर ठिकाणी बॉम्ब हल्ला केला. या हल्ल्यांमध्ये महिला आणि मुलांचा मृत्यू झाल्याचेही सांगण्यात आले आहे. दो देशांमधील संघर्ष गेल्या महिन्यात सुरू झाला होता, जेव्हा पाकिस्तानने अफगाणिस्तानमध्ये हवाई हल्ले केले होते. पाकिस्तानचे म्हणणे होते की हे हल्ले दहशतवादी ठिकाणांना लक्ष्य करून केले होते, तर अफगाणिस्तानने याला आपल्या सार्वभौमत्वाचे उल्लंघन म्हटले होते. केनिया विमानतळावर 2,000 हून अधिक ‘क्वीन मुंग्या’ तस्करी करताना चिनी नागरिक पकडला गेला केनियातील एका विमानतळावर एका चिनी नागरिकाला हजारो जिवंत 'क्वीन मुंग्यांची' तस्करी करताना पकडण्यात आले आहे. आरोपीकडून 2,000 हून अधिक मुंग्या सापडल्या आहेत. माहितीनुसार, आरोपी झांग केकुनला जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर सुरक्षा तपासणीदरम्यान अटक करण्यात आली. त्याच्या बॅगची तपासणी केली असता मोठ्या संख्येने जिवंत मुंग्या सापडल्या, ज्या तो चीनला घेऊन जाण्याचा प्रयत्न करत होता. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, सुमारे 1,948 राणी मुंग्या टेस्ट ट्यूबमध्ये पॅक केल्या होत्या, तर सुमारे 300 मुंग्या टिश्यू पेपरच्या रोलमध्ये लपवून ठेवल्या होत्या. या मुंग्या ‘मेसर सेफालोट्स’ नावाच्या प्रजातीच्या आहेत, ज्या आंतरराष्ट्रीय जैवविविधता नियमांनुसार संरक्षित मानल्या जातात. केनिया वेलफेअर सर्व्हिसनुसार, युरोप आणि आशियातील काही देशांमध्ये या मुंग्यांना विदेशी पाळीव प्राणी म्हणून ठेवण्याचा कल वाढत आहे, त्यामुळे त्यांच्या तस्करीची प्रकरणेही समोर येत आहेत. तपास यंत्रणांचे म्हणणे आहे की, हे प्रकरण एखाद्या आंतरराष्ट्रीय मुंगी तस्करी नेटवर्कशी देखील संबंधित असू शकते. सध्या न्यायालयाने आरोपीला 5 दिवसांच्या कोठडीत पाठवले आहे, जेणेकरून त्याच्या फोन आणि लॅपटॉपची तपासणी करता येईल आणि संपूर्ण प्रकरणाचे सत्य समोर येऊ शकेल.
पाकिस्तानने गुरुवारी रात्री अफगाणिस्तानच्या अनेक भागांवर हवाई हल्ले केले. रॉयटर्सनुसार, काबुलमधील घरांवर झालेल्या बॉम्ब हल्ल्यात 4 लोकांचा मृत्यू झाला आणि 15 जण जखमी झाले. यात महिला आणि मुलांचा समावेश आहे. हल्ल्यांमध्ये अनेक घरांचेही नुकसान झाले आहे. तर, तालिबानचे प्रवक्ते जबीहुल्लाह मुजाहिद यांच्या मते, हा हल्ला 'काम एअर' या खासगी एअरलाइनच्या इंधन डेपोवर करण्यात आला, जो नागरी विमाने आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या विमानांनाही इंधन पुरवतो. त्यांनी इशारा दिला की या हल्ल्याला प्रत्युत्तर दिले जाईल. पाकिस्तानी सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी रॉयटर्सला सांगितले की, ही कारवाई पाकिस्तानी तालिबान (TTP) च्या ठिकाणांवर करण्यात आली आहे. पाकिस्तानचे म्हणणे आहे की, अलिकडच्या काही महिन्यांत देशात वाढलेल्या दहशतवादी हल्ल्यांनंतर हे ऑपरेशन सुरू करण्यात आले आहे. पाकिस्तानने तालिबान नेत्यांच्या बालेकिल्ल्याला लक्ष्य केले तालिबान सरकारचे प्रवक्ते जबीहुल्लाह मुजाहिद यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर सांगितले की, पाकिस्तानी हल्ले कंदाहार आणि पक्तिका प्रांतांमध्येही करण्यात आले. कंदाहार तालिबान नेत्यांचा बालेकिल्ला मानला जातो. तर, तालिबान सरकारने पाकिस्तानचे आरोप फेटाळून लावले आहेत. त्यांचे म्हणणे आहे की, अफगाणिस्तानच्या भूमीचा वापर कोणत्याही देशाविरुद्ध हल्ल्यांसाठी केला जाणार नाही. खरं तर, पाकिस्तान अफगाणिस्तानच्या तालिबान सरकारवर बऱ्याच काळापासून दबाव टाकत आहे की त्यांनी आपल्या भूमीचा वापर कोणत्याही दहशतवादी संघटनेला करू देऊ नये. इस्लामाबादचा आरोप आहे की TTP अफगाणिस्तानातून कार्यरत आहे, तर तालिबान सरकार हे आरोप सातत्याने फेटाळत आहे. पाकिस्तान-अफगाणिस्तानमध्ये युद्धासारखी परिस्थिती पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानमधील संघर्षाची सुरुवात 22 फेब्रुवारी रोजी झाली होती. पाकिस्तानने अफगाणिस्तानच्या सीमावर्ती भागांमध्ये हवाई हल्ले केले होते. पाकिस्तानचे उपगृहमंत्री तलाल चौधरी यांनी दावा केला होता की, सीमावर्ती भागातील TTP च्या ठिकाणांवर केलेल्या कारवाईत किमान 70 दहशतवादी मारले गेले. नंतर पाकिस्तानी वृत्तपत्र डॉनने ही संख्या 80 पर्यंत पोहोचल्याचा दावा केला होता. याला प्रत्युत्तर म्हणून अफगाणिस्तानने 27 फेब्रुवारी रोजी पाकिस्तानवर हल्ला केला. अफगाण संरक्षण मंत्रालयाने म्हटले होते की, पाकिस्तानला 'योग्य वेळी कठोर प्रत्युत्तर' दिले जाईल. मंत्रालयाने या हल्ल्यांना देशाच्या सार्वभौमत्वाचे उल्लंघन म्हटले होते. पाकिस्तानने अफगाणिस्तानच्या तालिबान सरकारवर दीर्घकाळापासून दबाव आणला आहे की त्यांनी आपल्या भूमीचा वापर कोणत्याही दहशतवादी संघटनेला करू देऊ नये. इस्लामाबादचा आरोप आहे की TTP अफगाणिस्तानातून कार्यरत आहे, तर तालिबान सरकारने हे आरोप सातत्याने फेटाळले आहेत. पाकिस्तानने अफगाणिस्तानात 415 तालिबानी सैनिक मारले पाकिस्तानने अफगाणिस्तानवरील हल्ल्याला ‘गजब लिल हक’ ऑपरेशन असे नाव दिले होते आणि काबूलसह अनेक प्रांतांमध्ये हल्ले केले. ‘गजब लिल हक’ म्हणजे, आपल्या हक्कांसाठी उभे राहणे. पाकिस्तानचे माहिती मंत्री अत्ता उल्लाह तारर यांच्या मते, आतापर्यंत - पाकिस्तानी हवाई दलाने दावा केला होता की त्यांनी नंगरहार आणि कंधारमधील तालिबानच्या लष्करी मुख्यालयांना लक्ष्य केले. तर तालिबानचे म्हणणे आहे की त्यांचे फक्त 8 ते 13 सैनिक मारले गेले आणि काही जखमी झाले. त्यांनी दावा केला होता की 55 पाकिस्तानी सैनिक मारले गेले आणि दोन लष्करी मुख्यालयांसह अनेक चौक्यांवर ताबा मिळवण्यात आला. 1 लाख लोकांना घर सोडावे लागले गेल्या काही आठवड्यांपासून अफगाण आणि पाकिस्तानी सुरक्षा दलांमध्ये सीमेवर अनेकदा चकमकी झाल्या आहेत. संयुक्त राष्ट्रांच्या अफगाणिस्तान मिशन (UNAMA) नुसार, 26 फेब्रुवारी ते 5 मार्च दरम्यान पाकिस्तानच्या लष्करी कारवाईत 56 नागरिक मारले गेले आहेत. यात 24 मुलांचाही समावेश आहे. संयुक्त राष्ट्र निर्वासित संस्थेनुसार, या हल्ल्यांमुळे सुमारे 1.15 लाख लोक आपली घरे सोडून सुरक्षित ठिकाणी जाण्यास भाग पडले आहेत. पाकिस्तान आणि TTP मध्ये संघर्ष का? ग्लोबल टेररिज्म इंडेक्समध्ये पाकिस्तान दुसऱ्या क्रमांकावर दोन्ही देशांमध्ये यापूर्वीही तणाव निर्माण झाला आहे अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तान यांच्यात ड्युरंड रेषेवरून दीर्घकाळापासून वाद आहे. दोन्ही देश एकमेकांवर हल्ले आणि दहशतवाद्यांना लपवल्याचा आरोप करत असतात. 2021 मध्ये अफगाणिस्तानच्या सत्तेवर तालिबानचे नियंत्रण आल्यापासून तणाव आणखी वाढला आहे.
अमेरिकेने जगभरातील देशांना रशियन तेल खरेदी करण्यासाठी 30 दिवसांची तात्पुरती सूट दिली आहे. हा निर्णय यासाठी घेण्यात आला आहे कारण इराणमधील युद्धामुळे जगातील तेल पुरवठ्यावर परिणाम होत आहे. या सवलतीनुसार देश मर्यादित प्रमाणात रशियन तेल खरेदी करू शकतील. अमेरिकेचे म्हणणे आहे की यामुळे बाजारात तेल पुरवठा वाढेल आणि किमती नियंत्रित ठेवण्यास मदत होईल. युद्धामुळे कच्च्या तेलाची किंमतही 100 डॉलर प्रति बॅरलच्या पुढे गेली आहे, जे ऑगस्ट 2022 नंतर पहिल्यांदाच घडले आहे. युद्धामुळे जागतिक तेल बाजारात चिंता वाढली आहे. अमेरिकेचे ट्रेझरी सचिव स्कॉट बेसेंट यांनी सांगितले की ही परवानगी केवळ त्या रशियन तेलासाठी आहे जे आधीच जहाजांमध्ये भरून समुद्रात अडकले आहे. याचा उद्देश बाजारात पुरवठा वाढवणे हा आहे. इराकमध्ये अमेरिकन विमान कोसळले, शिया गटाने जबाबदारी स्वीकारली इराकमध्ये अमेरिकन सैन्याचे एक KC-135 लष्करी विमान कोसळले आहे. यानंतर इराकमधील एका बंडखोर गटाने दावा केला आहे की, त्यांनीच हे विमान पाडले. यापूर्वी 2 मार्च रोजी कुवेतमध्ये फ्रेंडली फायरिंगमध्येही तीन अमेरिकन विमाने कोसळली होती. 'इस्लामिक रेझिस्टन्स इन इराक' नावाच्या संघटनेने सांगितले की, त्यांच्या सैनिकांनी पश्चिम इराकमध्ये अमेरिकन विमानावर एअर डिफेन्स सिस्टिमने हल्ला केला, ज्यामुळे ते कोसळले. ही संघटना इराण-समर्थित अनेक गटांची युती आहे. तरीही अमेरिकन सैन्याने हा दावा चुकीचा ठरवला आहे. अमेरिकन सेंट्रल कमांड (CENTCOM) नुसार, दोन अमेरिकन विमानांशी संबंधित एक घटना घडली होती. यामध्ये एक विमान पश्चिम इराकमध्ये कोसळले, तर दुसरे विमान सुरक्षितपणे इस्रायलमध्ये उतरले. अमेरिकन सैन्याचे म्हणणे आहे की विमान कोणत्याही हल्ल्यामुळे किंवा गोळीबारामुळे कोसळले नाही. सैन्यानुसार, हा अपघात अशा परिसरात झाला ज्याला ते 'फ्रेंडली एअरस्पेस' म्हणतात. इस्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित 3 फोटो… अमेरिका-इस्त्राईल आणि इराण युद्धाशी संबंधित अद्यतनांसाठी खालील ब्लॉग पहा…
अमेरिकेने एच-1बी व्हिसा प्रक्रियेत मोठा बदल केला आहे. आता लाभार्थ्यांची निवड यादृच्छिक लॉटरीऐवजी वेतनावर आधारित असेल. यासाठी अमेरिकन इमिग्रेशन एजन्सीने फॉर्म I-129 ची नवीन प्रणाली तयार केली आहे, जी 1 एप्रिल 2026 पासून अनिवार्य केली जाईल. कंपन्यांना परदेशी कर्मचाऱ्यांसाठी दाखल केलेल्या याचिकेत नोकरीशी संबंधित माहिती द्यावी लागेल. यामुळे पूर्वीच्या तुलनेत अधिक अनुभवी आणि उच्च पगार मिळवणाऱ्या व्यावसायिकांना व्हिसा मिळण्याची शक्यता वाढेल. नवीन प्रणालीमध्ये अर्जदारांना चार वेतन स्तरांमध्ये विभागले जाईल. ज्या पदाचा वेतन स्तर जितका जास्त असेल, निवड प्रक्रियेत त्याला तितक्या जास्त संधी मिळतील. उदाहरणार्थ, लेव्हल-4 च्या उमेदवाराला चार संधी मिळतील, तर लेव्हल-1 ला फक्त एक संधी मिळेल. फॉर्म I-129 चा उपयोग तात्पुरत्या कामगारांना अमेरिकेत बोलावण्यासाठी केला जातो. अमेरिकेचे कामगार विभाग प्रत्येक व्यवसाय आणि शहरासाठी एक मानक वेतन निश्चित करते. त्याच आधारावर नोकरीला लेव्हल-1 ते लेव्हल-4 मध्ये ठेवले जाते. 70% एच-1 बी व्हिसा भारतीयांना मिळतो एच-1 बी वर ट्रम्पचे कधी हो, कधी नाही ट्रम्पचे एच-1 बी व्हिसावर 9 वर्षांत कधी हो, कधी नाही असे धोरण राहिले आहे. पहिल्या कार्यकाळात 2016 मध्ये ट्रम्प यांनी या व्हिसाला अमेरिकेच्या हिताच्या विरोधात म्हटले होते. 2019 मध्ये या व्हिसाची मुदतवाढ निलंबित केली. गेल्या महिन्यातच यू-टर्न घेत म्हटले - आम्हाला प्रतिभेची गरज आहे. गोल्ड कार्डमध्ये कायमस्वरूपी राहण्याचा अधिकार मिळेल ट्रम्पने H-1B मध्ये बदलांव्यतिरिक्त 3 नवीन प्रकारचे व्हिसा कार्ड लॉन्च केले होते. 'ट्रम्प गोल्ड कार्ड', 'ट्रम्प प्लॅटिनम कार्ड' आणि 'कॉर्पोरेट गोल्ड कार्ड' यांसारख्या सुविधाही सुरू करण्यात आल्या आहेत. ट्रम्प गोल्ड कार्ड (8.8 कोटी किंमत) व्यक्तीला अमेरिकेत अमर्यादित निवास (कायमस्वरूपी राहण्याचा) अधिकार देईल. टेक कंपन्या सर्वाधिक H-1B स्पॉन्सर करतात भारत दरवर्षी लाखो अभियांत्रिकी आणि संगणक विज्ञान पदवीधर तयार करतो, जे अमेरिकेच्या टेक उद्योगात महत्त्त्वाची भूमिका बजावतात. इन्फोसिस, TCS, विप्रो, कॉग्निझंट आणि HCL यांसारख्या कंपन्या आपल्या कर्मचाऱ्यांसाठी सर्वाधिक H-1B व्हिसा स्पॉन्सर करतात. असे म्हटले जाते की भारत अमेरिकेला वस्तूंपेक्षा जास्त लोक म्हणजेच अभियंते, कोडर आणि विद्यार्थी निर्यात करतो. आता शुल्क महाग झाल्यामुळे भारतीय प्रतिभा युरोप, कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया, मध्य पूर्वेकडील देशांकडे वळेल.
इराणने अमेरिका आणि आखाती देशांशी संबंधित बँका आणि वित्तीय सुविधांना लक्ष्य करण्याचा इशारा दिला आहे. इराणी लष्कराने म्हटले आहे की अमेरिका-इस्रायली बँका टार्गेट आहेत. लोकांना बँकांच्या एक किलोमीटर परिघापासून दूर राहण्यास सांगण्यात आले आहे. यामुळे मध्य पूर्वेतील वित्तीय संस्थांमध्ये घबराट पसरली. स्टँडर्ड चार्टर्ड आणि गोल्डमन सॅक्सने कर्मचाऱ्यांना घरून काम करण्यास सांगितले, सिटीबँकेने यूएईमधील अनेक शाखा बंद केल्या आणि एचएसबीसीने कतारमधील सर्व शाखा तात्पुरत्या बंद केल्या. गेल्या आठवड्यात, इराणने आखाती प्रदेशातील पाश्चात्त्य कंपन्यांच्या डेटा सेंटर्सना लक्ष्य केले. तीन अॅमेझॉन वेब सर्व्हिसेस डेटा सेंटर्सवर ड्रोनने हल्ला करण्यात आला, ज्यामुळे अनेक क्लाउड सेवा विस्कळीत झाल्या आणि बँकिंग आणि डिजिटल सेवा विस्कळीत झाल्या. ट्रम्प दबावात भूमिका बदलतात, इराणमध्ये अडकले; या वेळी, माघार घेणे महागात पडेल वॉशिंग्टन | अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अनेकदा कठोर निर्णय घेतले आणि नंतर दबावाखाली माघार घेतली. चीनविरुद्धच्या कर व ग्रीनलँडच्या विलयीकरणावर त्यांच्या यू-टर्नमुळे त्यांना “टॅको” असे टोपणनाव दिले. इराण युद्धातील स्थिती वेगळी आहे व ट्रम्पसाठी माघार घेणे सोपे होणार नाही. म्प म्हणाले - तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे खूप पैसे कमावतोयुद्ध अपडेट...इस्रायलचे लेबनॉनमध्ये जमिनीवर युद्धाचे आदेशइस्रायलचे संरक्षण मंत्री इस्रायल काट्झ यांनी लष्कराला लेबनॉनमध्ये मोठी जमीनी कारवाई करण्याचे आदेश दिले आहेत. प्रत्युत्तरादाखल, हिजबुल्लाहने आजपर्यंतचा सर्वात मोठा हल्ला केला, एकाच दिवसात २०० रॉकेट डागले.इराणने कतारवर नऊ बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन डागले, त्यापैकी आठ पाडण्यात आले. कुवेत विमानतळ, ओमानमधील सलालाह बंदर आणि दुबई येथेही ड्रोन हल्ले झाल्याचे वृत्त आहे.इराकमधील ड्रोन हल्ल्यानंतर, इटलीने आपल्या लष्करी तळावरून सर्व कर्मचारी मागे घेतले. इंटरनॅशनल मेरीटाईम ऑर्गनायझेशनने १८-१९ मार्च रोजी लंडनमध्ये जहाज सुरक्षेवर चर्चा करण्यासाठी बैठक बोलावली आहे.पुरवठा खंडित होण्याच्या भीतीने, नेपाळ सरकारने सिलिंडर अर्धवट भरण्याचे आदेश दिले आहेत.अमेरिका हा जगातील सर्वात मोठा तेल उत्पादक देश आहे. त्यामुळे जेव्हा तेलाच्या किमती वाढतात तेव्हा आपल्याला मोठा फायदा होतो. पण माझ्यासाठी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे धोकादायक शक्ती' असलेल्या इराणला अण्वस्त्रे मिळविण्यापासून रोखणे. - डोनाल्ड ट्रम्प, अमेरिकेचे अध्यक्ष (गुरुवारी ट्रुथ सोशलवर पोस्ट केले) होर्मुझ संकट आणि निवडणुकीचा दबाव होर्मुझमधील तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती प्रति बॅरल १२० डॉलर्सवर पोहोचल्या आहेत. आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा संस्थेने ४०० दशलक्ष बॅरल तेल सोडले, तरीही अमेरिकेत पेट्रोल १७% महाग झाले आहे. मध्यावधी निवडणुकांमुळे ट्रम्पसाठी वाढत्या किमतींमुळे मोठा धोका निर्माण झाला. इराणमध्ये कठोर नेतृत्वअयातुल्ला अली खामेनी यांचे पुत्र मोज्तबा हे नवे सर्वोच्च नेते म्हणून त्यांच्या जागी आले आहेत. तज्ज्ञ एरिका सोलोमन यांच्या मते, क्रांतिकारी रक्षकांशी जवळीक असलेले मोज्तबा अमेरिकेविरुद्ध अधिक आक्रमक धोरण स्वीकारू शकतात. अणुकार्यक्रमाचा धोकाहल्ल्यांनंतरही, इराणचे युरेनियम साठे सुरक्षित आहेत. माजी लष्करी गुप्तचर अधिकारी डॅनी सिट्रिनोविच यांचा असा विश्वास आहे की जर युद्ध आता थांबले तर इराण आणखी वेगाने अण्वस्त्रे विकसित करेल. खर्च आणि प्रादेशिक चिंताअमेरिका-इस्रायली लष्करी खर्च १२ दिवसांत १ लाख कोटी रुपयांपेक्षा जास्त झाला आहे. असे असूनही, सौदी अरेबिया, युएई आणि कतार यांना भीती आहे की दीर्घकाळ चालणाऱ्या इराण युद्धामुळे निर्वासितांचे संकट आणि लष्करी हिंसाचार निर्माण होईल ज्यामुळे संपूर्ण आखाती प्रदेश अस्थिर होईल.
व्यापार युद्ध:ट्रम्प यांनी भारत, चीनसह 16 देशांची सुरू केली चौकशी, ‘अयोग्य व्यापारा’ ची चौकशी होणार
अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एकीकडे इराणविरुद्ध युद्ध पुकारले व दुसरीकडे व्यापार युद्धात एक नवीन आघाडी उघडली आहे. ट्रम्प प्रशासनाने भारत आणि चीनसह १६ प्रमुख व्यापारी भागीदार देशांविरुद्ध चौकशी सुरू केली आहे. जेणेकरून ते अमेरिकेविरुद्ध ‘अयोग्य व्यापार पद्धती’मध्ये सहभागी आहेत की नाही हे ठरवता येईल. गेल्या महिन्यात अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने हे टेरिफ रद्द करून त्यांना बेकायदा घोषित केल्यामुळे या देशांवर पुन्हा आयात कर लादण्यासाठी दबाव आणण्यासाठी ही नवीन रणनीती तयार केली आहे. अमेरिकेचे व्यापार प्रतिनिधी जेमिसन ग्रीर यांनी सांगितले की या तपासणीमुळे जुलैपर्यंत चीन, युरोपियन संघ, भारत, जपान, दक्षिण कोरिया आणि मेक्सिकोवर नवीन टेरिफ लादले जाऊ शकतात. ट्रम्प पुन्हा आयात करासाठी जोरदार प्रयत्न करताना दिसतात. कलम ३०१ मध्ये टेरिफ लावण्याचा अधिकार ‘अयोग्य व्यापार व्यवहार’ म्हणजे काय? - देशांतर्गत गरजेपेक्षा जास्त माल तयार करून जागतिक बाजारपेठेत स्वस्त दरात विकणे. सरकारी अनुदान घेऊन बाजारभावापेक्षा कमी किमतीत माल देणे, इतर कंपन्यांना बाजारपेठेत प्रवेश करू न देणे, चलन कमकुवत ठेवणे जेणेकरून अमेरिकन कंपन्या त्यांच्याशी स्पर्धा करू शकणार नाहीत. ही तपासणी कोणत्या अधिकाराने?अमेरिकेच्या ट्रेड ॲक्ट १९७४ च्या कलम ३०१ अंतर्गत ही चौकशी केली जात आहे. हा कायदा अधिकार देतो की, एखाद्या देशावर अयोग्य व्यापाराचा आरोप सिद्ध झाला तर त्यावर टेरिफ लावले जाऊ शकतात. पुढे काय होणार? १७ मार्चपासून देश आणि कंपन्या आपली बाजू मांडू शकतील. १५ एप्रिलपर्यंत लेखी उत्तरे द्यावी लागतील. ५-८ मे रोजी सुनावणी होईल. त्यानंतर कारवाई होऊ शकते.
अमेरिका आणि इस्रायल गेल्या दोन आठवड्यांपासून इराणमध्ये हवाई हल्ले करत आहेत, तरीही इराणची सत्ता अजूनही खूप मजबूत आहे आणि ती लवकर कोसळण्याचा कोणताही धोका नाही. ही बाब अमेरिकन गुप्तचर संस्थांच्या अहवालात समोर आली आहे. या प्रकरणाशी संबंधित तीन सूत्रांनी रॉयटर्स वृत्तसंस्थेला ही माहिती दिली आहे. एका सूत्रानुसार, अनेक गुप्तचर अहवालांमध्ये असेच मूल्यांकन करण्यात आले आहे की इराणचे सरकार कोसळण्याच्या स्थितीत नाही आणि ते अजूनही देशातील जनतेवर नियंत्रण ठेवून आहे. दरम्यान, तेलाच्या किमती वाढल्यामुळे राजकीय दबाव वाढत आहे. अशा परिस्थितीत, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी संकेत दिले आहेत की अमेरिकेचे हे मोठे ऑपरेशन ‘लवकरच’ संपवले जाऊ शकते. तथापि, जर इराणचे कट्टरपंथी नेते सत्तेत राहिले तर युद्ध संपवण्याचा मार्ग शोधणे सोपे होणार नाही. इराणचे सध्याचे सरकार पडेल हे निश्चित नाही गुप्तचर अहवालानुसार 28 फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्त्रायलच्या हल्ल्यांच्या पहिल्याच दिवशी इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांचा मृत्यू झाला होता, परंतु असे असूनही तेथील धार्मिक नेतृत्वाची व्यवस्था अजूनही एकजूट आहे. इस्त्रायलच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्यानेही रॉयटर्सला सांगितले की, गुप्त बैठकांमध्येही हीच गोष्ट समोर आली आहे की, सध्या इराणचे सध्याचे सरकार पडण्याची कोणतीही शक्यता नाही. सूत्रांनी असेही सांगितले की, जमिनीवरील परिस्थिती खूप वेगाने बदलत आहे आणि येत्या काळात इराणमधील परिस्थिती वेगळ्या दिशेने जाऊ शकते. खामेनीच्या मृत्यूनंतरही नेतृत्वाचे इराणवर नियंत्रण युद्ध सुरू झाल्यानंतर अमेरिका आणि इस्रायलने इराणमधील अनेक ठिकाणांना लक्ष्य केले आहे. यात हवाई संरक्षण प्रणाली, अणु ठिकाणे आणि उच्च नेतृत्वाशी संबंधित लोकांचा समावेश आहे. ट्रम्प प्रशासनाने या युद्धाची वेगवेगळी कारणे सांगितली आहेत. युद्ध सुरू करताना ट्रम्प यांनी इराणच्या जनतेला सांगितले होते की त्यांनी स्वतः आपले सरकार बदलावे. मात्र, नंतर त्यांच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी सांगितले की इराणचे सरकार हटवणे हे या ऑपरेशनचे उद्दिष्ट नाही. हल्ल्यांमध्ये खामेनी व्यतिरिक्त अनेक वरिष्ठ अधिकारी आणि इस्लामिक रेव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) चे अनेक मोठे कमांडरही मारले गेले आहेत. ही इराणची एक शक्तिशाली निमलष्करी दल आहे, जे देशाच्या अर्थव्यवस्थेच्या मोठ्या भागावर नियंत्रण ठेवते. याव्यतिरिक्त, अमेरिकन गुप्तचर अहवालांनुसार, खामेनी आणि IRGC च्या अधिकाऱ्यांच्या मृत्यूनंतर तयार झालेली 'आंतरिक नेतृत्व प्रणाली' अजूनही देशावर नियंत्रण ठेवून आहे. ब्रुकिंग्स इन्स्टिट्यूशनच्या तज्ज्ञ सुझॅन मलोनी म्हणाल्या की, सध्या इराणमध्ये अशी कोणतीही शक्ती नाही जी सरकारच्या उर्वरित शक्तीला आव्हान देऊ शकेल. त्यांच्या मते, इराण जरी आपल्या शेजारील देशांविरुद्ध पूर्ण ताकद वापरू शकत नसला तरी, देशांतर्गत तो अजूनही पूर्णपणे नियंत्रण ठेवण्यास सक्षम आहे. इराणमध्ये अमेरिकन सैनिक युद्ध लढायला जातील की नाही हे स्पष्ट नाही या आठवड्यात इराणच्या वरिष्ठ शिया धर्मगुरूंच्या 'असेंबली ऑफ एक्सपर्ट्स' या संस्थेने खामेनी यांचा मुलगा मुजतबा खामेनी यांना नवीन सर्वोच्च नेता घोषित केले. एका अन्य सूत्रानुसार, इस्रायलचा इरादा असा आहे की सध्याच्या इराणी शासनाचा कोणताही भाग सत्तेत राहू नये. मात्र, अमेरिका आणि इस्रायलचे सध्याचे ऑपरेशन सरकारला कसे पाडेल हे अद्याप स्पष्ट नाही. सूत्रांचे म्हणणे आहे की यासाठी कदाचित जमिनीवर लष्करी कारवाई करावी लागेल, ज्यामुळे इराणमधील लोक रस्त्यावर उतरून विरोध करू शकतील. ट्रम्प प्रशासनाने अद्याप इराणमध्ये अमेरिकन सैन्य पाठवण्याची शक्यता नाकारलेली नाही. कुर्दांचे म्हणणे - अमेरिकेने पाठिंबा दिल्यास शस्त्रे उचलतील याच दरम्यान, इराकस्थित इराणी कुर्द मिलिशिया गटांनी अमेरिकेशी चर्चा केली होती की ते पश्चिम इराणमधील सुरक्षा दलांवर हल्ला करू शकतात का. असे झाल्यास इराणच्या सुरक्षा यंत्रणेवर दबाव येऊ शकतो आणि देशात सरकारविरोधी विरोध वाढू शकतो. इराणी कुर्दिस्तानच्या कोमाला पक्षाचे प्रमुख अब्दुल्ला मोहतादी म्हणाले की, जर अमेरिकेने पाठिंबा दिला तर हजारो तरुण सरकारविरोधात शस्त्रे उचलण्यास तयार आहेत. त्यांनी असाही दावा केला की, इराणी कुर्द प्रदेशातील सुरक्षा दलांनी काही ठिकाणे सोडली आहेत, कारण त्यांना अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्यांची भीती आहे. इराणी कुर्दांकडे लढण्याची ताकद नाही मात्र, अमेरिकन गुप्तचर अहवालांमध्ये अशी शंका व्यक्त करण्यात आली आहे की, इराणी कुर्द गट दीर्घकाळ इराणी सुरक्षा दलांशी लढण्याची क्षमता ठेवत नाहीत. दोन सूत्रांनुसार, त्यांच्याकडे पुरेसे शस्त्रे नाहीत आणि पुरेसे सैनिकही नाहीत. सूत्रांनुसार, अलीकडच्या काळात इराणी कुर्द गटांनी वॉशिंग्टनमधील अमेरिकन अधिकारी आणि खासदारांकडे शस्त्रे आणि चिलखती वाहने देण्याची मागणी केली आहे. पण ट्रम्प यांनी शनिवारी सांगितले की, त्यांनी इराणी कुर्द गटांना इराणात पाठवण्याचा विचार सध्या तरी फेटाळून लावला आहे. इराणमधील सध्याची सत्ता उलथून टाकणे सोपे नाही वॉशिंग्टन पोस्टच्या एका वेगळ्या अहवालानुसार, अमेरिकेच्या गुप्तचर संस्थांच्या एका गोपनीय अहवालात म्हटले आहे की, जर अमेरिकेने इराणवर मोठ्या प्रमाणावर लष्करी हल्ला केला तरीही, तेथील सध्याची सत्ता उलथून टाकणे सोपे होणार नाही. हे मूल्यांकन नॅशनल इंटेलिजन्स कौन्सिल (NIC) च्या अहवालात करण्यात आले आहे. अहवालानुसार, इराणची लष्करी आणि धार्मिक नेतृत्वाची व्यवस्था इतकी मजबूत आहे की तिला हटवणे कठीण होईल. हा अहवाल अमेरिका आणि इस्रायलने 28 फेब्रुवारी रोजी इराणवर हल्ला सुरू करण्याच्या सुमारे एक आठवडा आधी तयार केला होता. यात वेगवेगळ्या शक्यतांचे मूल्यांकन केले होते, जसे की जर इराणच्या सर्वोच्च नेत्यांना लक्ष्य केले गेले किंवा सरकार आणि संस्थांवर मोठा हल्ला केला गेला. इराणमध्ये विरोधी शक्तींच्या सत्तेत येण्याची शक्यता कमी अहवालात म्हटले आहे की, जर इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांच्या हत्येनंतरही तेथील सत्ता व्यवस्था कोसळण्याऐवजी ठरलेल्या प्रक्रियेनुसार नवीन नेतृत्व निवडेल आणि सरकार सुरू राहील. गुप्तचर मूल्यांकनात असेही म्हटले आहे की, इराणमधील विखुरलेल्या विरोधी शक्तींच्या सत्तेत येण्याची शक्यता खूप कमी आहे. नॅशनल इंटेलिजन्स कौन्सिल हा अमेरिकेच्या 18 गुप्तचर संस्थांमधील वरिष्ठ तज्ञांचा एक गट आहे, जो अशा गोपनीय अहवाल तयार करतो. व्हाईट हाऊसने यावर थेट टिप्पणी केलेली नाही आणि राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना लष्करी कारवाई सुरू करण्यापूर्वी या अहवालाची माहिती दिली होती की नाही, हे देखील स्पष्ट केलेले नाही.
इराणमधील मीनाब शहरात प्राथमिक शाळेवर झालेल्या क्षेपणास्त्र हल्ल्यासाठी सुरुवातीच्या चौकशीत अमेरिकेला जबाबदार धरण्यात आले आहे. अमेरिकेच्या लष्करी चौकशीनुसार, जुन्या लक्ष्यीकरण डेटाच्या वापरामुळे शाळेची चुकीची ओळख झाली होती. 28 फेब्रुवारी रोजी झालेल्या या हल्ल्यात टॉमहॉक क्रूझ क्षेपणास्त्राने शाळेच्या इमारतीला लक्ष्य करण्यात आले होते. त्यावेळी अमेरिकन सैन्य शाळेजवळील एका इराणी नौदल तळावर हल्ला करत होते, जो पूर्वी त्याच परिसराचा भाग होता. चौकशीत असे समोर आले की अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने गुप्तचर संस्थेने दिलेल्या जुन्या डेटाच्या आधारे लक्ष्य साधले होते. यात शाळेला लष्करी तळ समजण्यात आले होते. इराणी अधिकाऱ्यांनुसार, या हल्ल्यात 160 हून अधिक मुलांसह किमान 175 लोकांचा मृत्यू झाला. अमेरिकन अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की या प्रकरणाची चौकशी अजूनही सुरू आहे आणि जुन्या डेटाची पडताळणी का केली नाही, याचा शोध घेतला जात आहे. इस्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित छायाचित्रे… अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण युद्धाशी संबंधित अपडेट्ससाठी खालील ब्लॉगमधून जा…
अमेरिका-इराण युद्धाच्या १२ व्या दिवशी आखाती प्रदेशात तणाव आणखी वाढला. भारताच्या गुजरात मधील कांडला बंदराकडे जाणाऱ्या थायलंडचे बल्क कॅरियर ‘मयूरी नारी’ ओमान किनारपट्टीजवळ हल्ल्याचे बळी ठरले. हे जहाज युएईच्या खलीफा पोर्टवरून रवाना झाले होते.होर्मुज सामुद्रधुनीतून जाताना त्याला लक्ष्य केल्याने जहाजाच्या इंजिन रूममध्ये आग लागली. जहाजावर २३ क्रू मेंबर्स होते. हल्ल्यानंतर ओमानच्या नौदलाने २० क्रू मेंबर्सना वाचवून खसाब शहरात पोहोचवले. ३ खलाशी बेपत्ता आहेत.दुसरीकडे इराणच्या रिव्होल्युशनरी गार्डने इशारा दिला की, सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या सर्व जहाजांना आता इराणची परवानगी घ्यावी लागेल. त्यांनी असा दावा केला की, इशारा न मानल्यामुळे लक्ष्य केले. जागतिक तेल पुरवठ्यापैकी २०% पुरवठा होर्मुज सामुद्रधुनीतून होतो. अमेरिका-इराण युद्धामुळे होर्मुज सामुद्रधुनी बंद झाल्याने हजारो जहाजे अडकून पडली आहेत. शिपिंग रिसर्च फर्म क्लार्कसन्सच्या मते, आखाती प्रदेशात सुमारे ३,२०० जहाजे प्रभावित झाली असून अनेक बंदरांवर उभी आहेत. यामध्ये २०० हून अधिक टँकर्स आखातात अडकले आहेत.भारताशी संबंधित जहाजांवरही परिणाम झाला आहे. ३७ भारतीय ध्वज असलेली जहाजे या भागात अडकली आहेत. त्यात १,१०९ भारतीय खलाशी आहेत. युद्धादरम्यान स्पेनने इस्रायलमधील आपल्या राजदूताला अधिकृतपणे हटवले आहे. सरकारने एक दिवसापूर्वीच तसे जाहीर केले होते. माद्रिदने गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये राजनैतिक तणाव वाढल्यानंतर आपल्या राजदूताला परत बोलावले होते. इस्रायलच्या परराष्ट्रमंत्र्यांनी स्पेन सरकारच्या काही निर्णयांवर टीका केल्यानंतर हा वाद अधिक वाढला. पेड्रो सांचेझ यांनी गाझा मधील हिंसेला नरसंहार म्हणत त्याचा निषेध केल्यानंतर हे निर्णय जाहीर करण्यात आले होते. इटलीच्या पंतप्रधान मेलोनी यांनी शाळेवरील हल्ल्याचा निषेध केला इटलीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी यांनी इराणच्या मीनाब येथील शाळेवर झालेल्या क्षेपणास्त्र हल्ल्याचा तीव्र निषेध केला आहे. या हल्ल्यात १७० जणांचा मृत्यू झाला, ज्यामध्ये प्रामुख्याने ७ ते १२ वयोगटातील विद्यार्थिनी होत्या. इटलीच्या सिनेटमध्ये बोलताना मेलोनी यांनी सांगितले की, त्या मीनाबमधील शाळेतील मुलींच्या नरसंहाराचा तीव्र निषेध करतात. त्यांची जबाबदारी निश्चित करावी. इराणने इशारा दिला आहे की, युद्धामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती २०० डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत पोहोचू शकतात. लष्करी कमांड मुख्यालयाचे प्रवक्ते इब्राहिम जोलफकारी यांनी बुधवारी सांगितले की, इराण केवळ प्रत्युत्तरादाखल हल्ल्यांपुरता मर्यादित राहणार नाही. युद्धादरम्यान व्यापारी जहाजांवर झालेल्या हल्ल्यात दोन भारतीयांचा मृत्यू झाला. एक बेपत्ता आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी बुधवारी म्हणाले, भारत सरकार आखाती भागातील भारतीयांच्या सुरक्षेसाठी वचनबद्ध आहे.
अमेरिकेतील वॉशिंग्टन डीसीमध्ये राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि लैंगिक गुन्हेगार जेफ्री एपस्टीन यांचा 12 फूट उंचीचा पुतळा उभारण्यात आला आहे. यात दोघेही टायटॅनिक चित्रपटातील प्रसिद्ध ‘किंग ऑफ द वर्ल्ड’ पोजमध्ये उभे असलेले दिसत आहेत. हा पुतळा अनामिक कलाकार गट ‘द सिक्रेट हँडशेक’ने नॅशनल मॉलजवळ उभारला आहे. काही लोक याला राजकीय कला आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचे उदाहरण मानत आहेत, तर अनेकांनी याला आक्षेपार्ह म्हटले आहे. व्हाईट हाऊसकडून अद्याप यावर कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नाही. 'मेक अमेरिका सेफ अगेन' असे लिहिले आहे पुतळ्यात एपस्टीन पुढे उभा आहे आणि ट्रम्प त्याच्या मागे हात पसरवून उभे असलेले दिसत आहेत. ही पोझ हॉलीवूड चित्रपट टायटॅनिकमधील त्या प्रसिद्ध दृश्यापासून प्रेरित आहे, ज्यात जॅक जहाजाच्या पुढील भागावर उभा राहून हात पसरवतो आणि म्हणतो- “मी जगाचा राजा आहे.” पुतळ्याभोवती बॅनर लावण्यात आले आहेत, ज्यांवर दोघांच्या फोटोंसह ‘मेक अमेरिका सेफ अगेन’ सारखे नारे लिहिलेले आहेत. हे इंस्टॉलेशन सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहे आणि स्थानिक लोकांमध्ये आकर्षणाचे केंद्र बनले आहे. यापूर्वीही अशी मूर्ती लावण्यात आली आहे या गटाने असा पुतळा लावण्याची ही पहिली वेळ नाही. 2025 मध्ये याच गटाने 'बेस्ट फ्रेंड फॉरएव्हर' नावाचा पुतळा लावला होता, ज्यात ट्रम्प आणि एपस्टीन यांना हात पकडून उभे दाखवले होते. जेफ्री एपस्टीन कोण होता? जेफ्री एपस्टीन अमेरिकेचा फायनान्सर होता, ज्यावर अल्पवयीन मुलींची लैंगिक तस्करी आणि लैंगिक शोषणाचे नेटवर्क चालवल्याचे गंभीर आरोप होते. 2019 मध्ये त्याला अटक करण्यात आली होती, पण त्याच वर्षी न्यूयॉर्कच्या तुरुंगात त्याचा मृत्यू झाला. 1990 च्या दशकात आणि 2000 च्या सुरुवातीच्या काळात ट्रम्प आणि एपस्टीनला काही सामाजिक कार्यक्रम आणि पार्ट्यांमध्ये एकत्र पाहिले गेले होते. तथापि, नंतर ट्रम्प यांनी सांगितले होते की त्यांचे एपस्टीनसोबतचे संबंध खूप आधीच संपले होते आणि त्यांनी त्याला त्यांच्या क्लबमधून बॅन केले होते. एपस्टीनच्या फाईल्समध्ये भारतीय नावांचा उल्लेख जेफ्री एपस्टीनशी संबंधित काही ईमेलमध्ये भारत आणि भारतीय वंशाच्या काही लोकांच्या नावांचा उल्लेख समोर आला होता. यामध्ये दीपक चोप्रा, अनिल अंबानी, हरदीप सिंग पुरी, मीरा नायर आणि अनुराग कश्यप यांसारख्या नावांचा समावेश असल्याचे सांगितले गेले. तरीही या नावांचा उल्लेख केवळ संपर्क किंवा संवादाच्या संदर्भात समोर आला होता. कोणाविरुद्धही गुन्ह्यात सामील असल्याचा आरोप सिद्ध झालेला नाही.
उत्तर कोरियामध्ये क्रूझ क्षेपणास्त्र चाचणी:किम जोंग उनने मुलीसोबत पाहिले फायरिंग
उत्तर कोरियाचे नेते किम जोंग उन यांनी आपल्या मुलीसोबत नौदलाची रणनीतिक क्रूझ क्षेपणास्त्र चाचणी पाहिली. सरकारी माध्यमांनी सांगितले की, ही क्षेपणास्त्रे चो ह्योन नावाच्या युद्धनौकेतून डागण्यात आली. क्षेपणास्त्र चाचणी अशा वेळी झाली आहे, जेव्हा अमेरिका आणि दक्षिण कोरिया संयुक्त लष्करी सराव करत आहेत. कोरियन सेंट्रल न्यूज एजन्सीने जारी केलेल्या छायाचित्रांमध्ये किम जोंग उन आणि त्यांची मुलगी एका कॉन्फरन्स रूममध्ये स्क्रीनवर क्षेपणास्त्र बघताना दिसले. अहवालानुसार, क्षेपणास्त्रांनी देशाच्या पश्चिम किनारपट्टीजवळील लक्षित बेटावर हल्ला केला. किम जोंग उन म्हणाले की, या चाचण्या नौदलाची रणनीतिक हल्ला करण्याची क्षमता दर्शवण्यासाठी आणि सैनिकांना शस्त्रास्त्रांच्या वापराचे प्रशिक्षण देण्यासाठी करण्यात आल्या. काही अहवालानुसार, किम जोंग यांची मुलगी ‘किम जू ऐ‘, जिचे वय सुमारे 13 वर्षे सांगितले जाते, 2022 पासून अनेक लष्करी परेड आणि शस्त्र चाचणी कार्यक्रमांमध्ये तिच्या वडिलांसोबत दिसली आहे. नॅशनल इंटेलिजन्स सर्व्हिसनुसार, किम जोंग उन तिला आपली संभाव्य उत्तराधिकारी बनवू शकतात. अमेरिकेत ट्रम्प आणि लैंगिक गुन्हेगार एपस्टीनचा ‘टायटॅनिक पोज’ असलेला पुतळा उभारण्यात आला अमेरिकेची राजधानी वॉशिंग्टन डीसी येथील नॅशनल मॉल पार्कमध्ये अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि लैंगिक गुन्हेगार जेफ्री एपस्टीन यांचा पुतळा उभारण्यात आला आहे. हा पुतळा टायटॅनिक चित्रपटातील प्रसिद्ध “टायटॅनिक पोज” प्रमाणे बनवण्यात आला आहे. यात दोन्ही आकृत्या जहाजाच्या पुढील भागात उभ्या असलेल्या पात्रांप्रमाणे पोज देताना दाखवण्यात आल्या आहेत. अहवालानुसार, हे इंस्टॉलेशन ‘सीक्रेट हँडशेक’ नावाच्या कलाकारांच्या एका गटाने लावले आहे. कोणतीही अधिकृत घोषणा न करता या आठवड्यात ते अचानक स्थापित करण्यात आले. या गटाने यापूर्वीही अशाच प्रकारच्या विरोधाशी संबंधित कलाकृती स्थापित केल्या आहेत. अलीकडेच फॅरागट स्क्वेअरमध्ये 'जेफ्री एपस्टीन वॉक ऑफ शेम' या नावाने आणखी एक इंस्टॉलेशन लावण्यात आले होते. हे प्रकरण अशा वेळी समोर आले आहे, जेव्हा अमेरिकेच्या न्याय विभागाने 30 जानेवारी रोजी एपस्टीन प्रकरणाशी संबंधित काही नवीन रेकॉर्ड्स जारी केले होते. यामध्ये डोनाल्ड ट्रम्प यांचे नाव शेकडो वेळा नोंदवले आहे. चीन आणि उत्तर कोरिया दरम्यान 6 वर्षांनंतर पुन्हा प्रवासी रेल्वे सुरू होतील चीन आणि उत्तर कोरिया दरम्यान प्रवासी रेल्वे सेवा 6 वर्षांनंतर पुन्हा सुरू होणार आहे. चीनच्या रेल्वे ऑपरेटरने सांगितले की, ही सेवा कोविड-19 महामारीमुळे बंद झाली होती, जी गुरुवारपासून सुरू होईल. चीन आणि उत्तर कोरिया दरम्यान दोन गाड्या धावतील. एक गाडी बीजिंग आणि प्योंगयांग दरम्यान आठवड्यातून चार दिवस धावेल. तर दुसरी गाडी चीनच्या सीमावर्ती शहर डांडोंग आणि प्योंगयांग दरम्यान दररोज धावेल. चीन रेल्वेने सांगितले की, ही रेल्वे सेवा दोन्ही देशांमधील मैत्री आणि लोकांच्या परस्पर संपर्काला मजबूत करणारे एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. बीबीसीच्या अहवालानुसार, बीजिंग-प्योंगयांग ट्रेनमधील काही डब्यांमध्ये आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांना प्रवासाची परवानगी असेल. मात्र, सध्या सामान्य पर्यटक किंवा व्यापाऱ्यांसाठी तिकिटे उपलब्ध नाहीत. सध्या फक्त तेच लोक तिकीट घेऊ शकत आहेत ज्यांच्याकडे वैध व्हिसा आहे, जसे की उत्तर कोरियामध्ये काम करणारे किंवा शिक्षण घेणारे चिनी नागरिक आणि परदेशात राहणारे उत्तर कोरियाई नागरिक.
युद्धादरम्यान डेटिंगला प्रोत्साहन देत आहे इस्रायल:सिंगल लोक बंकरमध्ये QR स्कॅन करून भेटत आहेत
मध्य पूर्वेत सुरू असलेल्या युद्धादरम्यान, इस्रायलच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने एक अनोखी संकल्पना शेअर केली आहे. यात युद्धादरम्यान बंकरमध्ये लपलेले अविवाहित लोक QR कोड स्कॅन करून एकमेकांशी कनेक्ट होऊ शकतात. मात्र, सोशल मीडियावर या कल्पनेवरून बरीच ट्रोलिंगही होत आहे. इस्रायलच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर 'बॉम्ब शेल्टर डेटिंग'ची संकल्पना शेअर केली. या अंतर्गत काही बंकरच्या प्रवेशद्वारावर QR कोड लावला जातो. जे लोक हवाई हल्ल्यादरम्यान निवारागृहात पोहोचतात, ते हा QR कोड स्कॅन करू शकतात. यानंतर त्यांना कळू शकते की त्याच बंकरमध्ये असलेल्या लोकांमध्ये कोण अविवाहित आहे. अशा प्रकारे लोक बोलणे सुरू करू शकतात आणि कनेक्ट होऊ शकतात. ही संकल्पना स्पीड-डेटिंग ॲप 'हुक्ड'शी संबंधित आहे. हे ॲप सामान्यतः सामाजिक मेळाव्यात लोकांना लवकर कनेक्ट करण्यासाठी बनवले होते, पण आता त्याचा वापर युद्धादरम्यान केला जात आहे. मंत्रालयाने पोस्टमध्ये काही इतर डिजिटल साधनांचाही उल्लेख केला, जे इस्रायलमधील लोक वापरत आहेत. यात 1. बॉम्ब शेल्टर ट्रॅकरहे टूल नोंदवते की क्षेपणास्त्र सायरन वाजल्यावर एखाद्या व्यक्तीला किती वेळा शेल्टरमध्ये धाव घ्यावी लागली. यासोबतच, सततच्या अलर्टमुळे लोकांची किती झोप खराब होत आहे, याचाही अंदाज ते लावते. 2. शॉवर रिस्क प्रेडिक्टरहे ॲप अलीकडील सायरन पॅटर्नचे विश्लेषण करून पुढील अलर्ट येण्याची किती शक्यता आहे हे सांगते. यामुळे लोक अंघोळीसाठी तुलनेने सुरक्षित वेळ कोणती आहे, याचा अंदाज लावू शकतात. इस्त्रायलमधील अमेरिकेचे राजदूत माईक हकाबी यांनीही ही पोस्ट शेअर केली. त्यांनी विनोदी शैलीत लिहिले की, “कधीतरी ते लोक त्यांच्या मुलांना सांगतील की आम्ही बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांपासून वाचत शेल्टरमध्ये डेटिंग ॲपवर भेटलो होतो.” मात्र, इंटरनेट वापरकर्त्यांना ही संकल्पना फारशी आवडली नाही. अनेकांनी याला विचित्र आणि असंवेदनशील संबोधत सोशल मीडियावर थट्टा आणि ट्रोलिंग सुरू केली. स्वित्झर्लंडमध्ये बसला आग लागल्याने 6 लोकांचा मृत्यू, अनेक जखमी स्वित्झर्लंडमध्ये एका बसला आग लागल्याने 6 लोकांचा मृत्यू झाला, तर अनेक जण जखमी झाले आहेत. काही अहवालांमध्ये दावा करण्यात आला आहे की, एका व्यक्तीने स्वतःवर पेट्रोल ओतले होते, परंतु अधिकाऱ्यांनी अद्याप याची पुष्टी केलेली नाही. ही घटना स्थानिक वेळेनुसार मंगळवारी संध्याकाळी सुमारे 6.25 वाजता (भारतीय वेळेनुसार रात्री 10.55) करजर्स येथे घडली, जे राजधानी बर्नपासून सुमारे 20 किलोमीटर दूर आहे. पोलिसांच्या माहितीनुसार, या अपघातात किमान तीन जणांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आले आहे. बचाव मोहिमेदरम्यान एका बचाव कर्मचाऱ्यालाही दुखापत झाल्याची माहिती आहे. आगीचे कारण अद्याप स्पष्ट झालेले नाही, परंतु ती जाणूनबुजून लावण्यात आली होती का, याचा तपास सुरू आहे. अमेरिकेत मानसिक स्थितीशी झुंजणाऱ्या तरुणाला पोलिसांनी गोळ्या घातल्या, तरुणाने स्वतः 911 वर कॉल केला होता अमेरिकेत 25 वर्षीय ॲलेक्स लामोरी नावाच्या ऑटिझम या मानसिक स्थितीशी झुंजणाऱ्या तरुणाचा मेरीलँडमध्ये पोलिसांच्या गोळीबारात मृत्यू झाला. मिळालेल्या माहितीनुसार, मानसिक संकटात असताना तरुणाने स्वतः 911 वर कॉल करून वेलनेस चेकसाठी मदत मागितली होती. कुटुंबाच्या म्हणण्यानुसार, ॲलेक्सकडे मानसिक संकटाच्या स्थितीसाठी एक सुरक्षा योजना होती, ज्यात गरज पडल्यास पोलिसांना बोलावणे समाविष्ट होते. त्यांच्या आईनेही अधिकाऱ्यांना आधीच सांगितले होते की त्यांचा मुलगा ऑटिस्टिक आहे आणि त्याला स्वतःला हानी पोहोचवण्याचा धोका असू शकतो. 28 फेब्रुवारीच्या रात्री पोलीस अपार्टमेंट परिसरात पोहोचले तेव्हा त्यांना सुरुवातीला ॲलेक्स सापडला नाही. नंतर पार्किंग लॉटकडून तो हातात चाकू घेऊन पोलिसांच्या दिशेने येताना दिसला. पोलिसांचे म्हणणे आहे की, अधिकाऱ्यांनी त्याला अनेक वेळा शस्त्र खाली ठेवण्यास सांगितले, परंतु तो पुढे सरकत राहिला. यानंतर तीन अधिकाऱ्यांनी गोळीबार केला, ज्यामुळे त्याचा मृत्यू झाला. या घटनेत सहभागी असलेल्या तीन पोलीस अधिकाऱ्यांना प्रशासकीय रजेवर पाठवण्यात आले आहे. प्रकरणाचा तपास सुरू आहे आणि बॉडी-कॅमेरा फुटेज लवकरच जारी केले जाऊ शकते.
इराण आणि अमेरिका-इस्त्रायल यांच्यात 12 दिवसांपासून युद्ध सुरू आहे. पहिल्याच दिवशी सर्वोच्च नेते खामेनी यांच्या मृत्यूनंतर आतापर्यंत सुमारे 50 वरिष्ठ अधिकारी हल्ल्यात मारले गेले आहेत. असे असूनही, इराण दावा करत आहे की तो दीर्घकाळ युद्ध लढू शकतो. अल जझीराच्या वृत्तानुसार, यासाठी इराणने एक विशेष रणनीती तयार केली आहे, ज्यामध्ये लष्कराची कमान कोणा एकाकडे नसून 7 लहान भागांमध्ये विभागली गेली आहे. याशिवाय, प्रत्येक पदासाठी 4 संभाव्य वारसदार आधीच निश्चित करण्यात आले आहेत. इराणने दीर्घकाळ युद्ध लढण्यासाठी विशेष रणनीती तयार केली 1 मार्च रोजी इराणचे परराष्ट्रमंत्री अब्बास अराघची यांनी सांगितले की, देशाने दोन दशके अमेरिकेच्या युद्धांचा अभ्यास केला आहे. या अभ्यासातून शिकून अशी सुरक्षा रचना तयार केली आहे, ज्यामुळे राजधानीवर हल्ला झाल्यानंतरही लढाई सुरू राहू शकते. यासाठी इराणने एक खास रणनीती तयार केली, ज्याला 'डिसेंट्रलाइज्ड मोजेक डिफेन्स' असे नाव दिले. मोजेक म्हणजे टाइल्स (लहान-लहान तुकड्यांनी) बनवलेले चित्र. अगदी त्याचप्रमाणे, या रणनीतीमध्ये इराणची संपूर्ण लष्करी कमान आणि क्षमता केंद्रीकृत ठेवली जात नाही, तर ती 7 लहान, स्वतंत्र भागांमध्ये विभागली जाते. यामुळे जर शत्रूने सर्वोच्च नेतृत्व, केंद्रीय कमांड सेंटर किंवा मोठ्या मुख्यालयावर हल्ला करून त्यांना नष्ट केले तरीही, उर्वरित प्रणाली तुटत नाही आणि लढाई सुरू ठेवू शकते. दीर्घकाळ चालणाऱ्या युद्धासाठी इराणी सेना स्वतःला तयार करते ‘डिसेंट्रलाइज्ड मोझॅक डिफेन्स’ इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) शी सर्वाधिक संबंधित आहे. हे माजी कमांडर मोहम्मद अली जाफरी (2007-2019) यांच्या काळात विकसित झाले. या रचनेत IRGC, बसीज मिलिशिया, नियमित सैन्य दल, क्षेपणास्त्र युनिट्स, नौदल आणि स्थानिक कमांड संरचना एक नेटवर्कप्रमाणे काम करतात. संपर्क तुटल्यास देखील स्थानिक युनिट्सना कारवाई करण्याचे स्वातंत्र्य असते. इराणने 8 गटांमध्ये सैन्याचे विभाजन केले इराणने वेगवेगळ्या संस्थांना वेगवेगळ्या भूमिका दिल्या आहेत. इराणने ही रणनीती का स्वीकारली? 2001 मध्ये अमेरिकेने अफगाणिस्तानवर हल्ला केला आणि 2003 मध्ये इराकवर हल्ला केला. यामुळे सद्दाम हुसेनचे अत्यंत केंद्रीकृत शासन काही दिवसांतच कोसळले. कमांड स्ट्रक्चरवर हल्ला झाला आणि सर्व काही विस्कळीत झाले. इराणने पाहिले आणि शिकले की केंद्रीय कमांडवर अवलंबून राहणे धोकादायक असू शकते. इराणने आपले सैन्य अधिक केंद्रीकृत केले नाही, तर ते लहान-लहान भागांमध्ये विभागले. इराणला माहीत आहे की शत्रूची पारंपरिक ताकद (हवाई शक्ती, तंत्रज्ञान, गुप्तचर माहिती) जास्त असेल, त्यामुळे त्याने थेट लढण्याऐवजी टिकून राहण्याची, म्हणजेच युद्ध लांबवण्याची आणि शत्रूला थकवण्याची रणनीती अवलंबली. 1979 च्या इस्लामिक क्रांतीनंतर मुजाहिदीन-ए-खल्क सारख्या गटांच्या हल्ल्यांनी आणि 1980-88 च्या इराण-इराक युद्धाने (8 वर्षांचे घर्षण युद्ध) याला आणखी बळ दिले. चीनच्या दीर्घकाळ चालणाऱ्या युद्धाच्या सिद्धांतावरून रणनीती तयार केली इराणची शस्त्रेही यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. इराण स्वस्त शस्त्रे बनवतो, जसे की शाहेद ड्रोन (काही हजार डॉलर्समध्ये). शत्रूंना त्यांना रोखण्यासाठी महागड्या इंटरसेप्टर क्षेपणास्त्रांचा वापर करावा लागतो. यामुळे कालांतराने शत्रूचा खर्च खूप वाढतो. युद्ध जितके लांबेल, तितका आर्थिक आणि राजकीय दबाव वाढतो. इराणचे लक्ष त्वरित विजय मिळवण्यावर नाही, तर शत्रूला थकवून आणि त्यांना महागडे पडण्यास भाग पाडण्यावर आहे. इराणची ही विचारसरणी चिनी नेते माओ त्से-तुंग यांच्या “प्रोलॉन्ग्ड वॉर” म्हणजेच दीर्घकाळ चालणाऱ्या युद्धाच्या संकल्पनेशी मिळतीजुळती आहे. या सिद्धांतानुसार, कमकुवत पक्षाला शक्तिशाली शत्रूला त्वरित हरवण्याची गरज नसते. तो सुरुवातीचा धक्का सहन करून युद्ध लांबवू शकतो आणि हळूहळू शत्रूची इच्छाशक्ती आणि संसाधने कमकुवत करू शकतो. हा सिद्धांत इराणमध्ये IRGC चे मुख्य रणनीतीकार हसन अब्बासी यांनी मांडला होता. तर, मोहम्मद अली जाफरी यांनी या विचारांना लष्करी संरचनेत लागू करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली. इराणने प्रत्येक पदासाठी चार वारसदार निश्चित केले आहेत इराणने अनेक लष्करी आणि प्रशासकीय पदांसाठी आधीच वारसदार निश्चित केले आहेत. अनेक प्रकरणांमध्ये चार-चार वारसदार ठेवण्याबद्दल बोलले गेले, ज्याला फोर्थ सक्सेसर (चौथा वारसदार) ही संकल्पना म्हणतात. याचा उद्देश हा आहे की, जर एखाद्या नेत्याची हत्या झाली किंवा संपर्क तुटला, तरीही व्यवस्था चालू राहावी. इराणचे सर्वोच्च नेते अली खामेनी यांच्या मृत्यूनंतर त्यांचे पुत्र मुजतबा खामेनी वारसदार बनले. ही रणनीती का महत्त्वाची आहे? अमेरिका आणि इस्रायलची लष्करी रणनीती अनेकदा वेगवान आणि अचूक हल्ल्यांद्वारे शत्रूचे नेतृत्व आणि कमांड सिस्टम नष्ट करण्यावर केंद्रित राहिली आहे. इराणची “मोझॅक डिफेन्स” याच रणनीतीचे उत्तर मानली जाते. याचा उद्देश हे सुनिश्चित करणे आहे की, मोठ्या हल्ल्यांनंतर आणि मोठ्या नुकसानीनंतरही लष्करी आणि राजकीय रचना पूर्णपणे नष्ट होऊ नये. इराणच्या या विचारानुसार, युद्धाचा निर्णय केवळ सुरुवातीच्या लष्करी ताकदीवर अवलंबून नसतो. वेळ, सहनशक्ती आणि संघटनेची क्षमता देखील तितकीच महत्त्वाची भूमिका बजावते. अराघची यांनी अलीकडेच म्हटले होते की, इराणवरील बॉम्ब हल्ल्यांचा युद्धाच्या क्षमतेवर कोणताही परिणाम झालेला नाही आणि युद्ध कधी आणि कसे संपेल हे इराणच ठरवेल.
थायलंडमध्ये एअर इंडिया एक्सप्रेसचे विमान बुधवारी दुपारी लँडिंग करताना अपघाताला बळी पडले. विमान धावपट्टीवर उतरताच त्याचे नोज गियर तुटले आणि पुढील चाक वेगळे झाले. हे विमान हैदराबादहून फुकेटला जात होते. थाई वृत्तपत्र द नेशननुसार, घटनेनंतर काही काळासाठी धावपट्टी बंद करावी लागली, तथापि, विमानात असलेले सर्व 133 प्रवासी सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यात आले आणि कोणीही जखमी झाल्याची बातमी नाही. हे विमान निर्धारित वेळेपूर्वी फुकेटला पोहोचले होते. विमानाची नियोजित लँडिंग वेळ सकाळी 11:40 होती, परंतु ते 11:24 वाजताच उतरले. असे सांगितले जात आहे की विमानाचे लँडिंग खूप वेगाने झाले, ज्यामुळे त्याच्या पुढील लँडिंग गियरला नुकसान झाले. चाक वेगळे झाल्यामुळे विमान तत्काळ धावपट्टीवरून हटवता आले नाही. एअर इंडियाने पुष्टी केली विमानतळ अधिकाऱ्यांनी परिस्थितीवर लवकर नियंत्रण मिळवले. विमानात सात क्रू सदस्य, 131 प्रवासी आणि दोन लहान मुले होती. या घटनेनंतर फुकेट आंतरराष्ट्रीय विमानतळाने धावपट्टी तात्पुरती बंद केली, जेणेकरून विमान हटवता येईल आणि धावपट्टीची सुरक्षा तपासणी करता येईल. विमानतळानुसार, एअर इंडिया एक्सप्रेसचे AXB938 हे विमान हैदराबादहून फुकेटला आले होते. हे बोइंग 737-800 विमान होते, ज्याचा नोंदणी क्रमांक VT-BWQ आहे. एअर इंडिया एक्सप्रेसने एका निवेदनात म्हटले आहे की, आम्ही याची पुष्टी करतो की 11 मार्च रोजी आमच्या हैदराबाद-फुकेट विमानात फुकेट विमानतळावर नोज व्हीलमध्ये बिघाड झाला होता. नोज व्हील हा विमानातील लँडिंग गियर प्रणालीचा एक महत्त्वाचा भाग असतो. विमानाच्या वेगवान लँडिंगमुळे नोज गियर तुटले प्राथमिक तपासणीत असे दिसून आले की विमानाचे लँडिंग खूप वेगाने झाले होते, ज्यामुळे नोज लँडिंग गियरला नुकसान झाले आणि विमान धावपट्टीवरून बाजूला होऊ शकले नाही. फुकेट आंतरराष्ट्रीय विमानतळाने दुपारी 12:08 पासून संध्याकाळी 6 वाजेपर्यंत धावपट्टी बंद राहण्याची सूचना जारी केली. त्याचबरोबर विमानतळ प्रशासनाने संबंधित एजन्सींसोबत मिळून परिस्थिती हाताळली आणि सर्व सुरक्षा नियमांचे पालन केले. विमानतळाने बाधित प्रवाशांना सांगितले आहे की, त्यांनी विमानतळावर येण्यापूर्वी त्यांच्या एअरलाइनशी संपर्क साधून विमानाची स्थिती आणि प्रवासाशी संबंधित माहिती नक्की तपासावी, जेणेकरून कोणत्याही प्रकारच्या त्रासापासून वाचता येईल.
चीनमध्ये चंद्र नववर्षाच्या काळात लोकांना लाल लिफाफ्यांमध्ये पैसे देण्याची परंपरा (हांगबाओ) आहे, यावेळी ती नव्या रूपात दिसली. एआय क्षेत्रातील दिग्गज कंपन्याच लोकांना डिजिटल हांगबाओ वाटू लागल्या. गेल्या काही आठवड्यांत अलीबाबा, बायडान्स, टेन्सेंट आणि बायडूने 11 हजार कोटी रुपयांचे कूपन आणि कॅश रिवॉर्ड देऊन लोकांना त्यांचे एआय ॲप डाउनलोड आणि वापरण्यासाठी प्रोत्साहित केले. चीनमध्ये या सबसिडीच्या स्पर्धेला 'होंगबाओ वॉर' म्हटले जात आहे. हे नवीन वर्षाला दिल्या जाणाऱ्या लिफाफ्यांच्या नावावरून आहे. बहुतेक चीनी एआय कंपन्या आधीच त्यांचे मॉडेल विनामूल्य देत होत्या. आता त्या वापरकर्त्यांना पैसे देऊन वापरण्यास प्रवृत्त करत आहेत. वास्तविक पाहता, कंपन्या एजंटिक सेवा तयार करण्यात आणि त्यांचा प्रचार करण्यात मोठी गुंतवणूक करत आहेत. चीनी नववर्षाच्या अगदी आधी अलीबाबा आणि बायडान्सने चॅटबॉटचे अपग्रेड लॉन्च केले. अपग्रेडनंतर, त्यांचे बॉट वापरकर्त्याच्या वतीने अनेक कार्ये करू शकतात. या प्रसंगी, अलीबाबाच्या चॅटबॉट क्वेनद्वारे 10 कोटींहून अधिक पेये विकली गेली. तर, बायडान्सच्या चॅटबॉट दौबाओने टीव्ही शो दरम्यान काही तासांत 2 अब्ज प्रश्नांची उत्तरे दिली. तज्ज्ञ म्हणतात, ‘ही केवळ जाहिरातबाजी नाही, तर डिजिटल बाजारावर कब्जा करण्याची रणनीती आहे. जी कंपनी सर्वात आधी जास्त वापरकर्ते जोडेल, तीच पुढे एआय-आधारित सुपर ॲप बनवू शकेल. ज्यात चॅट, खरेदी, पेमेंट आणि तिकीट बुकिंग एकाच ठिकाणी करता येईल. स्टॅनफोर्डच्या एआय इंडेक्स अहवालानुसार, सुरुवातीचा वापरकर्ता आधार खूप महत्त्वाचा आहे, कारण यामुळे कंपन्यांना अधिक डेटा मिळतो आणि मॉडेल्स वेगाने सुधारतात. याच कारणामुळे कंपन्या नफ्याऐवजी वापरकर्ते जमा करण्यावर खर्च करत आहेत. या स्पर्धेचे नकारात्मक परिणामही दिसू लागले आहेत. गुंतवणूकदारांना विश्वास नाही की इतका मोठा खर्च भविष्यात नफा देईल. उदाहरणार्थ, हांगबाओ वॉर सुरू झाल्यानंतर अलीबाबाचे शेअर्स 30% नी घसरले. उद्योग क्षेत्रातही दबाव वाढत आहे. अलीकडेच ‘क्वेन’चे मुख्य अभियंता लिन जुनयांग यांनी राजीनामा दिला. वाढत्या व्यावसायिक दबावाला यामागे प्रमुख कारण मानले जात आहे. चिप नाही, मेंदूच्या पेशींनी चालेल डेटा सेंटर मेलबर्न: ऑस्ट्रेलियाच्या बायोटेक स्टार्टअप कॉर्टिकल लॅब्सने मेलबर्नमध्ये जगातील पहिले असे डेटा सेंटर तयार केले आहे, जे चिप्सऐवजी मानवी मेंदूच्या पेशींवर चालते. कंपनी सिंगापूरमध्येही असेच केंद्र तयार करत आहे. या 'बायोलॉजिकल कंप्यूटर्स'मध्ये प्रयोगशाळेत तयार केलेले न्यूरॉन्स सिलिकॉनवर बसवले जातात, जे विजेच्या संकेतांना प्रतिसाद देतात आणि कंप्यूटिंग आउटपुट तयार करतात. या पेशी अत्यंत कमी ऊर्जा वापरतात. स्टार्टअपने यापूर्वी त्यांच्या न्यूरॉन्सना 'पोंग' गेम खेळायला शिकवले होते. आता ते 'डूम' खेळण्यातही यशस्वी झाले आहेत. तज्ञांचे मत आहे की हा प्रयोग सुरुवातीच्या टप्प्यात आहे, परंतु भविष्यात तो पारंपरिक चिप्सना आव्हान देऊ शकतो.
मध्य पूर्वेत वाढत्या इस्रायल-इराण तणावामुळे, संयुक्त अरब अमिराती (UAE) मध्ये लोक देश सोडण्याच्या तयारीत आपले पाळीव कुत्रे, मांजरी आणि इतर प्राण्यांना रस्त्यावर किंवा निवारागृहात सोडून देत आहेत. बचाव संघटनांनुसार, लोक प्राण्यांना अन्न-पाण्याशिवाय कडक उन्हात रस्त्यावर खांबांना बांधून सोडून देत आहेत. प्राणी कल्याण कार्यकर्त्यांचे म्हणणे आहे की त्यांना घरांच्या किंवा निवारागृहांच्या बाहेर पिंजऱ्यात बंद मांजरी आणि कुत्र्याची पिल्ले देखील मिळाली आहेत. अबू धाबी येथील प्राणी कल्याण कार्यकर्त्या ॲन्सो स्टँडर यांनी याला स्वार्थी आणि निर्दयी कृत्य म्हटले आहे. त्यांनी असेही सांगितले की, त्यांच्या निवारागृहाजवळच्या परिसरात दोन सोडून दिलेल्या कुत्र्यांना गोळ्या घालून मारल्याची बातमी मिळाली आहे. इराण युद्धाचे २३ फोटोज पाहा… युद्धाच्या गर्तेत तडफडणारे मुके जीव इराण युद्धात अनेक मुले जखमी इस्त्रायली हल्ल्यांमुळे उद्ध्वस्त झालेले लेबनीज कुटुंब युद्धाने विनाश आणि स्थलांतर आता युद्धाच्या सुरुवातीची छायाचित्रे पाहा इस्रायलचा इराणवर हल्ला
28 फेब्रुवारी रोजी इराणवर पहिली क्षेपणास्त्रे डागण्यापूर्वीच, अमेरिकेने मोठ्या हल्ल्याची तयारी केली असल्याचे संकेत चीनी सोशल मीडियावर दिसू लागले होते. इंटरनेटवर अमेरिकेच्या लष्करी तयारीशी संबंधित उपग्रह प्रतिमा वेगाने पसरू लागल्या होत्या. या फोटोंमध्ये धावपट्टीवर उभी असलेली लढाऊ विमाने, वाळवंटातील हवाई तळांवर उतरणारी वाहतूक विमाने आणि भूमध्य समुद्रातील विमानवाहू जहाजाच्या डेकवर तैनात केलेली लढाऊ विमाने दिसत होती. या फोटोंची खास गोष्ट अशी होती की, त्यात असामान्यपणे खूप जास्त माहिती दिली होती, आणि ही माहिती इंग्रजीमध्ये नसून मँडरिन (चीनी भाषा) मध्ये लिहिलेली होती. फोटोंमध्ये वेगवेगळ्या विमानांची नावे दिली होती, क्षेपणास्त्र संरक्षण प्रणाली स्पष्टपणे दर्शविली होती आणि सैनिकांची नेमकी ठिकाणांसह तैनाती दाखवली होती. एका चिनी एआय कंपनीने फोटो शेअर केले होते हे उपग्रह फोटो एका चिनी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स कंपनीने ऑनलाइन शेअर केले होते. एका फोटोमध्ये इस्त्रायलच्या ओवडा हवाई तळावर लॉकहीड मार्टिनचे F-22 स्टेल्थ फायटर उभे असलेले दिसले. दुसऱ्या फोटोमध्ये सौदी अरेबियाच्या प्रिन्स सुलतान हवाई तळावर विमाने आणि सपोर्ट सिस्टीमची वाढती तैनाती दाखवण्यात आली होती. याशिवाय कतार, जॉर्डन आणि बहरीनमध्ये असलेल्या अमेरिकन लष्करी तळांनाही नकाशावर चिन्हांकित केले होते. हे सर्व फोटो शांघायस्थित जिओस्पेशियल इंटेलिजन्स कंपनी मिझार व्हिजनने शेअर केले होते, जिथे 200 पेक्षा कमी कर्मचारी काम करतात. सर्व प्रतिमा मिजार व्हिजन या उपग्रह कंपनीने जारी केल्या आहेत 28 फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्रायलने एकत्र येऊन “ऑपरेशन एपिक फ्युरी” अंतर्गत इराणवर हवाई हल्ले सुरू केले. याला प्रत्युत्तर म्हणून तेहरानने क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ले केले. पण या संघर्षादरम्यान आणखी एक गोष्ट समांतरपणे घडत होती. इंटरनेटवर सातत्याने उपग्रह प्रतिमा समोर येत होत्या, ज्यामध्ये अमेरिकन विमाने, क्षेपणास्त्र संरक्षण प्रणाली आणि नौदल हालचाली दर्शविल्या जात होत्या. या सर्व प्रतिमा शांघायस्थित जिओस्पेशियल इंटेलिजन्स कंपनी मिजार व्हिजनद्वारे शेअर केल्या जात होत्या. असे सांगितले जाते की पहिल्या मोठ्या प्रतिमांचा संच 20 फेब्रुवारीच्या आसपास समोर आला होता. मिजार व्हिजनने उच्च-रिझोल्यूशन उपग्रह प्रतिमांचा एक संग्रह जारी केला, ज्यात दक्षिण इस्रायलमधील ओवडा हवाई तळावर अमेरिकन विमानांची तैनाती, सौदी अरेबिया आणि कतारसह मध्य पूर्वेतील अनेक देशांमध्ये लढाऊ विमानांची उपस्थिती, अरबी समुद्रातील नौदल हालचाली आणि विमानवाहू जहाजांची ये-जा दर्शविली होती. या सर्व प्रतिमांवर कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या मदतीने वेगवेगळी माहिती देखील जोडण्यात आली होती. विमानांचे प्रकार सांगितले होते, सहाय्यक विमानांची ओळख पटवली होती आणि क्षेपणास्त्र संरक्षण प्रणाली देखील चिन्हांकित केली होती. 1 मार्चपर्यंत हा डेटा आणखी वाढला होता. मिजार व्हिजनने जॉर्डन, कुवेत, बहरीन आणि संयुक्त अरब अमिरातीच्या लष्करी तळांच्या नवीन उपग्रह प्रतिमा देखील जारी केल्या. या प्रतिमांमध्ये वेगवेगळ्या प्रकारची विमाने, हवाई संरक्षण प्रणालीची व्यवस्था आणि सैनिकांची तैनाती देखील दर्शविली होती. अचूक लोकेशनसह X वर शेअर केलेले फोटो हे सॅटेलाइट फोटो अचूक लोकेशनसह सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X आणि चीनी प्लॅटफॉर्म वीबोवर पोस्ट करण्यात आले. यापैकी अनेक पोस्ट चीनी सरकारी माध्यमांशी संबंधित खात्यांनी आणि पीपल्स लिबरेशन आर्मी (PLA) शी संबंधित विश्लेषकांनी देखील शेअर केल्या. या फोटोंमध्ये अमेरिकेचे अनेक महत्त्वाचे लष्करी प्लॅटफॉर्म दिसले. सॅटेलाइट फोटोंमध्ये इस्रायलच्या ओवडा एअर बेसवर F-22 स्टेल्थ फायटर उभे दिसले, नेमके त्याच वेळी जेव्हा युद्ध सुरू होणार होते. छायाचित्रांनुसार, सात F-22 विमाने धावपट्टीजवळ उभी होती आणि इतर चार F-22 धावपट्टीवर दिसत होती. सुमारे 24 तासांनंतर “ऑपरेशन एपिक फ्युरी” सुरू झाले. इतर छायाचित्रांमध्ये सौदी अरेबियातील प्रिन्स सुलतान एअर बेसवरील लष्करी हालचाली देखील दिसल्या. येथे सात बोइंग E-3 एअरबोर्न वॉर्निंग अँड कंट्रोल सिस्टम विमाने आणि दोन बॉम्बार्डियर E-11 कम्युनिकेशन विमाने तैनात असल्याचे सांगण्यात आले. याव्यतिरिक्त, कतारमधील अल-उदीद एअर बेसची उपग्रह छायाचित्रे देखील समोर आली. नंतर हाच एअर बेस इराणच्या क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ल्यांचे लक्ष्य बनला. तथापि, ही छायाचित्रे केवळ विमानतळापुरती मर्यादित नव्हती. समुद्रातील नौदल हालचालींचाही मागोवा घेण्यात आला. अवकाशातून विमानवाहू जहाजांचे निरीक्षण मिझार व्हिजनने अशी उपग्रह छायाचित्रे देखील जारी केली, ज्यात समुद्रातील अमेरिकन नौदलाच्या हालचाली दिसल्या. या छायाचित्रांमध्ये अमेरिकन नौदलाचे सर्वात नवीन विमानवाहू जहाज USS जेराल्ड आर फोर्ड देखील दिसले. हे जहाज ग्रीसमधील क्रेट बेटावरील सूडा बे नौदल तळावरून रवाना झाल्यानंतर दिसले. चित्रांमध्ये विमानवाहू जहाजाच्या डेकवर बोइंग F/A-18E/F सुपर हॉर्नेट फायटर जेट आणि नॉर्थरोप ग्रुम्मन E-2D अर्ली वॉर्निंग विमान देखील दिसले. एका अन्य उपग्रह चित्रात यूएसएस अब्राहम लिंकन विमानवाहू जहाज अरबी समुद्रात ओमानजवळ एका पुरवठा जहाजासोबत भेटताना दिसले. कंपनीने या उपग्रह चित्रांना ओपन-सोर्स फ्लाइट ट्रॅकिंग डेटासोबत देखील जोडले होते. विमान ट्रॅकिंग टूलच्या मदतीने विश्लेषकांनी अमेरिकन नौदलाच्या बोइंग P-8A सागरी पाळत ठेवणाऱ्या विमानाला बहरीनच्या ईसा एअर बेसवरून उड्डाण करताना ट्रॅक केले. हे विमान अरबी समुद्रातील त्या भागाकडे जात होते, जिथे अब्राहम लिंकन कॅरियर समूह उपस्थित असण्याची शक्यता वर्तवली जात होती. मिजार व्हिजन डेटा विश्लेषण करते अमेरिकेतील व्हॅनटोर (पूर्वी मॅक्सर इंटेलिजन्स) किंवा प्लॅनेट लॅब्स सारख्या कंपन्यांच्या विपरीत, ज्या स्वतःचे उपग्रह नेटवर्क चालवतात, मिजार व्हिजन प्रामुख्याने डेटाचे विश्लेषण आणि प्रक्रिया करण्याचे काम करते. विश्लेषकांच्या मते, तिची भूमिका एका प्रकारच्या “माहिती संग्राहकाची” आहे. ही कंपनी अनेक प्रकारच्या सार्वजनिकरित्या उपलब्ध डेटाला एकत्र करते, जसे की व्यावसायिक उपग्रह प्रतिमा, ADS-B द्वारे मिळणारे विमान ट्रॅकिंग सिग्नल आणि AIS द्वारे मिळणारा जहाजांचा ट्रॅकिंग डेटा. यानंतर हा सर्व डेटा आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स मॉडेलच्या मदतीने प्रोसेस केला जातो. ही मॉडेल्स आपोआप लष्करी उपकरणे आणि हालचाली ओळखतात. अशा प्रकारे तयार केलेला डेटा जिओस्पेशियल इंटेलिजन्ससारखा असतो, जो सामान्यतः राष्ट्रीय गुप्तचर संस्था तयार करतात. याच कारणामुळे या कंपनीला इंटेलिजन्सची ब्लूमबर्ग असेही म्हटले जाते, कारण ती वेगवेगळ्या स्त्रोतांकडून मिळालेला डेटा एकाच प्लॅटफॉर्मवर एकत्र करून त्याचे विश्लेषण करते. उपग्रह डेटा कुठून येतो मिजार व्हिजनने वापरलेल्या उपग्रह प्रतिमा दोन संभाव्य स्रोतांकडून येऊ शकतात. पहिला स्रोत चीनचे जिलिन-1 उपग्रह नेटवर्क मानले जाते, जे चांग गुआंग सॅटेलाइट टेक्नॉलॉजीद्वारे चालवले जाते. जिलिन-1 नेटवर्कमध्ये 100 हून अधिक पृथ्वीचे निरीक्षण करणारे उपग्रह समाविष्ट आहेत. यापैकी अनेक उपग्रह सब-मीटर रिझोल्यूशनच्या प्रतिमा घेण्यास सक्षम आहेत. इतक्या स्पष्ट प्रतिमांमध्ये धावपट्टीवर उभी असलेली विमाने आणि विविध क्षेपणास्त्र संरक्षण प्रणाली सहज ओळखता येतात. दुसरा संभाव्य स्रोत पाश्चात्त्य व्यावसायिक उपग्रह कंपन्या देखील असू शकतात, जसे की व्हॅनटोर, प्लॅनेट लॅब्स आणि एअरबस डिफेन्स अँड स्पेस. या कंपन्या जगभरात उपग्रह नेटवर्क चालवतात आणि उपग्रह प्रतिमा व्यावसायिकरित्या ग्राहकांना विकतात. इराणने या डेटाचा वापर केला का इराणने या उपग्रह प्रतिमांचा वापर आपल्या हल्ल्यांना दिशा देण्यासाठी केला होता याचा कोणताही ठोस पुरावा नाही. तथापि, मिझार व्हिजनच्या पोस्टमध्ये यापूर्वी दाखवलेल्या अनेक लष्करी तळांपैकी काही नंतर इराणच्या क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ल्यांचे लक्ष्य बनले. यामध्ये कतारमधील अल-उदीद हवाई तळाचाही समावेश होता. याव्यतिरिक्त, इराणने जॉर्डनमधील लष्करी तळांनाही लक्ष्य केले, ज्यात मुवाफक सल्ती हवाई तळ प्रमुख होता. येथे अमेरिकन THAAD क्षेपणास्त्र संरक्षण प्रणालीसाठी वापरले जाणारे सुमारे 300 दशलक्ष डॉलरचे AN/TPY-2 रडार सिस्टम नष्ट झाले. नंतर आलेल्या उपग्रह प्रतिमांमध्ये या रडार सिस्टमच्या नाशाची पुष्टीही झाली. हे रडार आखाती प्रदेशात क्षेपणास्त्र संरक्षणासाठी अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात होते. रडार नष्ट झाल्यानंतर, क्षेपणास्त्रे रोखण्याची जबाबदारी मोठ्या प्रमाणात पॅट्रियट क्षेपणास्त्र बॅटरीजवर आली. परंतु यामध्ये वापरले जाणारे PAC-3 इंटरसेप्टर आधीच मर्यादित संख्येत उपलब्ध आहेत.
अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण युद्धाचा आज १२वा दिवस आहे. दरम्यान, रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांनी मंगळवारी रात्री इराणचे अध्यक्ष मसूद पजशकियान यांच्याशी फोनवर चर्चा केली. यावेळी पुतिन म्हणाले की, युद्ध लवकर थांबवले पाहिजे आणि प्रदेशातील तणाव कमी करणे आवश्यक आहे. रशियाच्या अध्यक्षीय कार्यालयाच्या क्रेमलिननुसार, पुतिन यांनी चर्चेदरम्यान आपली भूमिका पुन्हा मांडत सांगितले की, या संघर्षाचे निराकरण राजकीय मार्गाने केले पाहिजे. फोन कॉल दरम्यान, पजशकियान यांनी रशियाच्या पाठिंब्याबद्दल आणि मानवतावादी मदतीबद्दल आभार मानले. यापूर्वी अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनीही सांगितले होते की, त्यांची पुतिन यांच्याशी फोनवर चर्चा झाली आहे. ट्रम्प यांच्या मते, दोन्ही नेत्यांनी इराण युद्ध आणि युक्रेनमधील परिस्थितीवर चर्चा केली होती. ट्रम्प म्हणाले की, पुतिन यांनी इराण युद्ध संपवण्यासाठी मदत करण्याची ऑफर दिली आहे, परंतु त्यांनी पुतिन यांना सांगितले की, जर त्यांनी रशिया-युक्रेन युद्ध संपवण्यासाठी मदत केली तर ते अधिक चांगले होईल. इस्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित फोटो…
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत सरकारने मंगळवारी भारताच्या शेजारील देशांसाठी थेट परकीय गुंतवणूक (एफडीआय) नियम शिथिल केले. या देशांमध्ये चीन, पाकिस्तान, बांगलादेश, भूतान, नेपाळ, म्यानमार व अफगाणिस्तानचा समावेश आहे. आता या देशांतील गुंतवणूकदारांचा कोणत्याही परदेशी कंपनीत जास्तीत जास्त १०% हिस्सा असेल, तर ती कंपनी सरकारी मंजुरीशिवाय भारतात गुंतवणूक करू शकेल. तथापि, एफडीआयचे इतर नियम जसे की सेक्टोरल कॅप व एंट्री रूट पूर्वीप्रमाणेच लागू राहतील. गुंतवणुकीची माहिती उद्योग व अंतर्गत व्यापार संवर्धन विभागाला द्यावी लागेल. यासाठी सरकारने २०२० च्या प्रेस नोट ३ मध्ये सुधारणा केली आहे. यात वास्तविक लाभार्थी मालकी ठरवण्याची व्याख्या व निकष जोडले आहेत. कोरोना काळात भारतीय कंपन्यांचे संधीसाधू संपादन रोखण्यासाठी प्रेस नोट ३ द्वारे एफडीआय धोरण बदलले होते. नव्या नियमांमुळे परकीय गुंतवणूक वाढेल ६ वर्षांनंतर नियम का बदलले?जुन्या नियमांमुळे गुंतवणुकीवर परिणाम झाला आहे. विशेषतः खाजगी इक्विटी आणि व्हेंचर कॅपिटल सारख्या जागतिक फंडांच्या गुंतवणुकीवर. नवीन नियमांमुळे परकीय गुंतवणूक वाढेल, नवीन तंत्रज्ञान येईल, भारतीय कंपन्यांचा विस्तार होईल आणि जागतिक पुरवठा साखळीशी नाते अधिक घट्ट होईल, असे सरकारचे मत आहे.कोणत्या क्षेत्रांत मंजुरी?कॅपिटल गुड्स, इलेक्ट्रॉनिक कॅपिटल गुड्स, इलेक्ट्रॉनिक कॉम्पोनेंट्स, पॉलिसिलिकॉन उत्पादनाशी संबंधित गुंतवणूक प्रस्तावांवर ६० दिवसांत निर्णय होईल.कंपन्यांच्या मालकीचे काय?गुंतवणूक मिळवणाऱ्या भारतीय कंपनीतील बहुसंख्य हिस्सा आणि नियंत्रण नेहमीच भारतीय नागरिक किंवा संस्थांकडेच राहील. प्रत्येक गावात पाण्याचे डिजिटल मॅपिंग माल आयात करणे हे ओझे आहे, परंतु भांडवल आयात करणे ही मालमत्ता आहे हे सरकारला समजले आहे. यामुळे भारताची निर्यात स्पर्धात्मकता वाढू शकते. - अमित अग्रवाल, नांगिया अँड कंपनी एलएलपी केंद्रीय मंत्रिमंडळाने मंगळवारी जलजीवन मिशन (जेजेएम २.०) डिसेंबर २०२८ पर्यंत वाढवे. केंद्रीय मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी सांगितले की, मिशनचे एकूण बजेट ८.६९ लाख कोटींपर्यंत वाढवले आहे. योजनेत स्रोतापासून नळापर्यंतच्या पाणीपुरवठा यंत्रणेचे डिजिटल मॅपिंग केले जाईल. ‘सुजलम भारत’ ही एकात्मिक राष्ट्रीय डिजिटल फ्रेमवर्क तयार होईल. गावाला युनिक ‘सुजल गाव/सर्व्हिस एरिया आयडी’ मिळेल. पारदर्शकतेसाठी उर्वरित.स्पोर्ट््स
इराण-अमेरिका युद्धाच्या ११ व्या दिवशी, मंगळवारी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन यांच्याशी फोनवर चर्चा केली. या चर्चेच्या सुमारे ४ तासांनंतर ट्रम्प यांनी युद्ध लवकरच संपुष्टात येण्याचे संकेत दिले आहेत. सोमवारी दोन्ही नेत्यांमध्ये सुमारे एक तास चर्चा झाली, ज्यामध्ये पश्चिम आशियातील तणाव कमी करण्यावर भर देण्यात आला. रशिया या संकटावर राजनैतिक तोडगा काढण्यासाठी मदत करण्यास तयार असल्याचे पुतीन यांनी सांगितले. यानंतर ट्रम्प म्हणाले की, अमेरिकन हल्ल्यांमुळे इराणच्या लष्करी क्षमतेचे मोठे नुकसान झाले आहे आणि ‘अनेक अर्थांनी आम्ही युद्ध जिंकले आहे.’ मात्र, त्यांनी असेही नमूद केले की, ‘युद्ध पूर्ण झाले असले तरी आम्हाला अद्याप अंतिम विजय मिळवायचा आहे.’ इराणी हल्ल्यात युरोपने तळाच्या संरक्षणासाठी तैनाती वाढवली इराणचे हल्ले वाढल्यामुळे अनेक युरोपीय देशांनी सुरक्षेसाठी केवळ अमेरिकेवर अवलंबून राहण्याऐवजी आपली स्वतःची स्वतंत्र लष्करी तैनाती वाढवली आहे. मोठ्या युद्धाच्या प्रसंगी नाटोची सामूहिक प्रतिक्रिया संथ असू शकते, अशी भीती त्यांना वाटत आहे; म्हणूनच अनेक देश थेट लष्करी पावले उचलत आहेत. फ्रान्स: राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी अण्वस्त्र ऊर्जेवर चालणारी विमानवाहू युद्धनौका ‘चार्ल्स डी गॉल’, त्यासोबत इतर युद्धनौका, रफाल लढाऊ विमाने व हवाई संरक्षण यंत्रणा पूर्व भूमध्य समुद्रात पाठवली. ब्रिटन: ब्रिटनने सायप्रस क्षेत्राच्या सुरक्षेसाठी रॉयल नेव्हीची विनाशिका (डेस्ट्रॉयर) ‘एचएमएस ड्रॅगन’, पाळत ठेवणारी हेलिकॉप्टर आणि ड्रोन-विरोधी यंत्रणा तैनात केली आहे.ग्रीस: ग्रीसने पूर्व भूमध्य समुद्रात एफ-१६ विमाने व नौदलाची जहाजे पाठवली आहेत आहेत.इटली: इटलीने देखील आपल्या युद्धनौका आणि नौदल दल या क्षेत्रात पाठवले आहे, जे सायप्रस आणि भूमध्य समुद्रातील सुरक्षा मोहिमेत सहभागी झाले आहेत. आखाती देशांवर इराणचे हल्ले; तेल बाजारावर दबाव इराणने मंगळवारी आखाती क्षेत्र व इस्रायलच्या दिशेने क्षेपणास्त्रे व ड्रोन हल्ले सुरू केले. दुबईमध्ये क्षेपणास्त्र इशारा देण्यात आला, तर बहरीनच्या राजधानीत एका निवासी इमारतीवर झालेल्या हल्ल्यात एका महिलेचा मृत्यू झाला आणि ८ जखमी झाले. सौदी अरेबियाने आपल्या तेलसमृद्ध पूर्व भागात दोन ड्रोन पाडले.इस्रायलमधील तेल अवीव व जेरुसलेममध्येही क्षेपणास्त्र धोक्याचे सायरन वाजले. इराण ऊर्जा पायाभूत सुविधा व इथेनॉल व्यापारालाही प्रभावित करू शकणाऱ्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर दबाव निर्माण करून तेल बाजार विस्कळीत करू इच्छित आहे.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी मतदानाचे नियम कडक करणाऱ्या ‘सेव अमेरिका ॲक्ट’ या कायद्यावरून काँग्रेसला (अमेरिकन संसद) कडक इशारा दिला आहे. जोपर्यंत हे विधेयक मंजूर होत नाही, तोपर्यंत आपण इतर कोणत्याही विधेयकावर स्वाक्षरी करणार नाही, असे ट्रम्प यांनी म्हटले आहे. हे विधेयक २०२३ मध्ये काँग्रेसमध्ये मांडण्यात आले होते आणि २०२६ मध्ये ‘हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हज’मध्ये मंजूर झाले आहे, परंतु सिनेटमध्ये ६० मतांच्या अटीमुळे ते रखडले आहे. या नवीन कायद्यानुसार, मतदार नोंदणी आणि मतदान करताना नागरिकत्व सिद्ध करण्यासाठी पासपोर्ट, जन्म दाखला किंवा इतर अधिकृत कागदपत्रे दाखवणे अनिवार्य असेल. विरोधी पक्ष आणि ‘ब्रेनन सेंटर फॉर जस्टिस’चे म्हणणे आहे की, अमेरिकेतील २.१३ कोटी पात्र नागरिक (११%) असे आहेत ज्यांच्याकडे नागरिकत्व सिद्ध करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे तातडीने उपलब्ध नाहीत. याच कारणामुळे मतदार यादीतून मोठ्या प्रमाणावर नावे वगळली जाण्याचा धोका निर्माण झाला आहे.पुढील ८ महिन्यांत अमेरिकेत मध्यावधी निवडणुका होणार आहेत. अमेरिकेत ५२% लोकांकडे पासपोर्ट नाही, तर २०% महिलांची नावे विसंगत या विधेयकावर विरोधकांनी घेतलेले आक्षेप १. मतदानासाठी पासपोर्ट, जन्म दाखला अनिवार्य:आक्षेप: ब्रेनन सेंटरनुसार, अमेरिकेतील २.१३ कोटी पात्र नागरिकांकडे (११%) नागरिकत्व सिद्ध करणारी कागदपत्रे तातडीने उपलब्ध नाहीत. तसेच सुमारे ५२% अमेरिकनांकडे पासपोर्ट नाही, त्यामुळे अनेक पात्र मतदार नोंदणीतून बाहेर पडू शकतात.२. मतदानासाठी सरकारी फोटो आयडी अनिवार्य:आक्षेप: संशोधनानुसार, कृष्णवर्णीय मतदारांकडे वैध फोटो आयडी नसण्याची शक्यता श्वेतवर्णीयांच्या तुलनेत ३ पट अधिक आहे. यामुळे मतदानामध्ये वांशिक असमानता वाढण्याचा धोका वर्तवला जात आहे.३. मेल-इन बॅलेटवर (टपाल मतदान) कडक निर्बंध:आक्षेप: २०२० च्या अमेरिकन निवडणुकीत ४६% मतदान टपाल पत्रिकेद्वारे झाले. यावर मर्यादा आणल्यास वृद्ध, दूर राहणारे व नोकरी-व्यवसाय करणाऱ्या मतदारांसाठी मतदान करणे कठीण होऊ शकते.४. मतदार यादीची गृह मंत्रालयाच्या डेटाबेसशी पडताळणी:आक्षेप: तज्ज्ञांनुसार, सरकारी डेटाबेस अचूक नाही. गेल्या काही मोहिमांमध्ये ५% वैध मतदारांची नावे चुकीच्या पद्धतीने वगळली.५. कागदपत्रे चुकीची असल्यास अधिकाऱ्यांवर खटला:आक्षेप: अमेरिकेत मतदान फसवणूक प्रकरणे ०.०००१% पेक्षाही कमी आढळली आहेत. अधिकार गटांचे म्हणणे आहे की, खटल्याच्या भीतीमुळे अधिकारी नवीन नोंदणी करण्यास टाळाटाळ करू शकतात.६. लग्नानंतर नाव बदलणाऱ्यांची कागदपत्रे वेगळी:आक्षेप: ‘सेंटर फॉर अमेरिकन प्रोग्रेस’नुसार, अमेरिकेतील ६.९ कोटी महिलांनी (२०% महिला मतदार) लग्नानंतर आडनाव बदलले आहे. अनेकांची कागदपत्रे जुन्या नावावर असल्याने अडचणी येऊ शकतात.
चीनमध्ये जिनपिंग सरकार एका नवीन कायद्याला मंजुरी देण्याच्या तयारीत आहे, ज्यात वेगवेगळ्या वांशिक गटांना (एथनिक ग्रुप्स) एकच राष्ट्रीय ओळख दिली जाईल. बीबीसीच्या अहवालानुसार, या कायद्याचे नाव 'लॉ ऑन प्रोमोटिंग एथनिक युनिटी अँड प्रोग्रेस' असे आहे. चीनमध्ये हान, उइगुर, तिबेटी, मंगोल यांसारखे 56 वांशिक गट आहेत. चीन सरकारवर दीर्घकाळापासून आरोप होत आहेत की, ती देशातील वांशिक अल्पसंख्याकांना (एथनिक मायनॉरिटी) दडपून टाकणारी धोरणे अवलंबते आणि त्यांना बहुसंख्य हान चीनी संस्कृतीत जबरदस्तीने मिसळण्यास भाग पाडते. अहवालानुसार, आता चीनच्या संसदेच्या वार्षिक अधिवेशनात एक नवीन कायदा मंजूर होणार आहे. तज्ज्ञ आणि मानवाधिकार कार्यकर्त्यांचे म्हणणे आहे की, हा कायदा अल्पसंख्याकांच्या हक्कांना आणि त्यांच्या संस्कृतीला धोका निर्माण करेल. तथापि, चीन सरकारचे म्हणणे आहे की, हा कायदा देशातील लोकांमध्ये एकता वाढवण्यासाठी आणि देशाला आधुनिक बनवण्यासाठी आवश्यक आहे. सरकार याला 'वांशिक एकता आणि प्रगतीला प्रोत्साहन देणारा कायदा' असे संबोधत आहे. नवीन कायद्यातील काही प्रमुख मुद्दे- मँडरिनला अधिक महत्त्व दिले जाईल. इतर भाषांचा दर्जा कमी होईल. वेगवेगळ्या वांशिक गटांमधील विवाहांना प्रोत्साहन मिळेल आणि असे विवाह रोखण्याच्या प्रयत्नांना चुकीचे मानले जाईल. पालकांना मुलांना हे शिकवावे लागेल की त्यांनी चिनी कम्युनिस्ट पक्षावर प्रेम करावे. जर एखादी व्यक्ती, संघटना किंवा कृती असे काही बोलले किंवा केले ज्यामुळे वेगवेगळ्या वांशिक समुदायांमध्ये भांडणे, द्वेष किंवा वेगळे होण्याची मागणी वाढेल, तर त्यावर बंदी घातली जाईल. जिनपिंग यांच्या धोरणाला नवीन कायदा बळकट करेल चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी यापूर्वीही अनेकदा धर्माच्या ‘चीनीकरण’बद्दल बोलले आहे. याचा अर्थ असा आहे की धार्मिक परंपरा आणि प्रथा देखील कम्युनिस्ट पक्षाच्या विचारानुसार चीनी संस्कृती आणि मूल्यांशी सुसंगत असाव्यात. तज्ञांचे मत आहे की, नवीन कायदा याच धोरणाला आणखी बळकट करेल. पेनसिल्व्हेनिया विद्यापीठाचे एरन ग्लासरमन यांच्या मते, मंदारिनला प्रोत्साहन देणे आणि अल्पसंख्याकांच्या ओळखीवर तसेच धार्मिक अभिव्यक्तीवर नियंत्रण ठेवणे यासारखी धोरणे यापूर्वीही लागू होती. आता चीन सरकार या धोरणांना केवळ धोरण न ठेवता कायद्याचे स्वरूप देत आहे. चीनमध्ये अल्पसंख्याक समुदायांवर निर्बंध चीन सरकारचे म्हणणे आहे की, या हिंसक घटनांमुळे कठोर पावले उचलणे आवश्यक होते. परंतु संयुक्त राष्ट्र आणि मानवाधिकार संघटनांचा आरोप आहे की, 10 लाखांहून अधिक उइगर मुस्लिमांना अटक शिबिरांमध्ये ठेवण्यात आले आहे. चीन सरकार त्यांना ‘पुनर्शिक्षण आणि व्यावसायिक प्रशिक्षण केंद्रे’ असे संबोधते. अहवालांमध्ये असेही म्हटले आहे की, उइगरांच्या धार्मिक गतिविधींवर बंदी घालण्यात आली आणि अनेक मशिदी बंद करण्यात आल्या. तिबेटमध्येही मठांवर कडक नियंत्रण आहे. 18 वर्षांखालील मुलांना आता सरकारी शाळांमध्ये मंदारिन भाषेत शिक्षण घ्यावे लागते आणि ते बौद्ध धार्मिक ग्रंथ वाचू शकत नाहीत. पूर्वी मुले मठांच्या शाळांमध्ये जाऊन भिक्षू बनण्याचे प्रशिक्षण घेत असत. अलिकडच्या वर्षांत इनर मंगोलियामध्ये मंगोलियन भाषेच्या शिक्षणावर बंदी आणि निंग्शियामध्ये मुस्लिम मशिदी पाडण्याच्या आदेशानंतरही विरोध झाला आहे. तज्ञांचे मत आहे की, या प्रदेशांमध्ये अस्थिरतेच्या शक्यतेमुळे सरकारला नवीन कायदा आणण्याची गरज वाटली. यामुळे सरकारला चीनला शेजारील देश आणि जागतिक व्यापार मार्गांशी जोडणाऱ्या प्रदेशांवर अधिक नियंत्रण मिळेल. ‘नवीन कायद्यामुळे कम्युनिस्ट पक्षाची पकड आणखी मजबूत होईल’ नॅशनल पीपल्स काँग्रेसचे प्रवक्ते लू छिनजियांग म्हणाले की, वांशिक एकता कायद्यामुळे जातीय बाबींमध्ये कम्युनिस्ट पक्षाची पकड आणखी मजबूत होईल. यामुळे विविध समुदायांना देशाच्या विकासाशी चांगल्या प्रकारे जोडता येईल. चीन सरकार दीर्घकाळापासून असे म्हणत आहे की, हान समुदाय इतर समुदायांपेक्षा पुढे आहे. म्हणजेच, सरकारच्या दृष्टिकोनातून अनेक अल्पसंख्याक समुदाय अजूनही “मागासलेले” मानले जातात. तज्ञांचे म्हणणे आहे की, याच विचारसरणीमुळे अनेकदा स्थानिक अधिकारी असे मानून काम करतात की, आता सर्व लोकांनी मंदारिन भाषा बोलली पाहिजे आणि पारंपारिक चालीरीतींना जास्त महत्त्व देण्याची गरज नाही. काही प्रकरणांमध्ये मुस्लिमांना जबरदस्तीने डुकराचे मांस खाण्यास भाग पाडणे किंवा कारखान्यांमध्ये हलाल अन्न उपलब्ध न करून देणे अशा तक्रारीही समोर आल्या होत्या. बीजिंग सरकारला असे वाद नको आहेत, त्यामुळे कदाचित नवीन कायदा संपूर्ण देशात समान नियम लागू करण्याचा प्रयत्न असेल. मानवाधिकार संघटनांचे म्हणणे आहे की, हा कायदा न्यायालयांमध्ये अधिक प्रकरणे सोडवण्यासाठी नाही, तर सरकारची एक वैचारिक विचारसरणी निश्चित करण्यासाठी आणला जात आहे. या कायद्याद्वारे शिक्षण, धर्म, इतिहास, संस्कृती, पर्यटन, माध्यम आणि इंटरनेट यांसारख्या अनेक क्षेत्रांमध्ये “एक समान चीनी ओळख” ला प्रोत्साहन दिले जाईल. विश्लेषकांचे मत आहे की, चीन सरकारला आपली ताकद दाखवण्यासाठी नवीन कायद्याची गरज नाही. परंतु यातून हे नक्कीच दिसून येते की शी जिनपिंग येत्या काळात चीनला कोणत्या दिशेने घेऊन जाऊ इच्छितात.
इराण युद्धाचा परिणाम आता आशियातील अनेक देशांमध्ये दिसू लागला आहे. तेल आणि वायूच्या पुरवठ्यावर परिणाम झाल्यामुळे किमान 9 आशियाई देशांमध्ये ऊर्जा संकट अधिक गडद होऊ लागले आहे. परिस्थिती अशी आहे की, वेगवेगळ्या देशांना इंधन वाचवण्यासाठी आणि ऊर्जा संकटातून बाहेर पडण्यासाठी कठोर पावले उचलावी लागली आहेत. बांगलादेशात सर्व विद्यापीठे बंद करण्यात आली आहेत, जेणेकरून वीज आणि इंधनाचा वापर कमी करता येईल. तर थायलंडमध्ये सरकारी कार्यालयांमध्ये लिफ्टच्या वापरास बंदी घालून कर्मचाऱ्यांना जिन्याचा वापर करण्याचे निर्देश दिले आहेत आणि वर्क फ्रॉम होम लागू करण्यात आले आहे. दुसरीकडे, पाकिस्तानात खर्च कमी करण्यासाठी मंत्र्यांच्या पगारावर आणि परदेश दौऱ्यांवर बंदी घालण्यात आली आहे, तसेच सरकारी खर्च आणि इंधनाच्या वापरात कपात करण्याचे निर्णय घेण्यात आले आहेत. खरं तर, इराण आणि अमेरिका-इस्रायल यांच्यातील युद्धामुळे होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद आहे, यामुळे तेलाचा पुरवठा ठप्प झाला आहे. होर्मुझची सामुद्रधुनी जगातील एक अत्यंत महत्त्वाचा सागरी मार्ग आहे. दरवर्षी जगातील सुमारे 20% तेलाचा पुरवठा याच मार्गातून होतो. थायलंड - लिफ्टऐवजी पायऱ्या वापरण्याचे आदेश थायलंडमध्ये सरकारने ऊर्जा वाचवण्यासाठी सरकारी कर्मचाऱ्यांना वर्क फ्रॉम होम करण्यास आणि कार्यालयांमध्ये लिफ्टऐवजी पायऱ्या वापरण्याचे निर्देश दिले आहेत. सरकारी प्रवक्त्यानुसार, ज्या अधिकाऱ्यांना थेट जनतेची सेवा द्यायची असते, त्यांना या नियमातून सूट देण्यात आली आहे. थायलंडचे पंतप्रधान अनुतिन चार्नवीराकुल यांनी सरकारी कर्मचाऱ्यांना ऊर्जा वाचवण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना लागू करण्यास सांगितले आहे. सरकारने परदेश प्रवासावर तात्पुरती बंदी घातली आहे. ऊर्जा बचतीसाठी, वातानुकूलित यंत्राचे तापमान 26 ते 27 अंश सेल्सिअस दरम्यान ठेवण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. अधिकाऱ्यांनी सूट-टायसारख्या औपचारिक कपड्यांऐवजी शॉर्ट स्लीव्ह शर्ट घालण्याचा सल्ला दिला आहे. ऊर्जा मंत्र्यांच्या मते, देशाकडे सध्या सुमारे 95 दिवसांचा ऊर्जा साठा शिल्लक आहे. सरकार अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिण आफ्रिकेकडून अतिरिक्त LNG खरेदी करण्याचा प्रयत्न करत आहे. सरकारने इशारा दिला आहे की, जर संकट अधिक गंभीर झाले, तर दुकाने आणि व्यावसायिक आस्थापनांच्या जाहिरात फलकांची रोषणाई कमी करणे आणि पेट्रोल पंपांना रात्री 10 वाजेपर्यंत बंद करणे यासारखी कठोर पावले उचलली जाऊ शकतात. चीन- कच्च्या तेलाची खरेदी वाढवली, इंधनाची निर्यात थांबवली चीनने संभाव्य ऊर्जा संकट लक्षात घेऊन कच्च्या तेलाची खरेदी वाढवून आपले सामरिक साठे मजबूत करण्यास सुरुवात केली आहे. अहवालानुसार, चीनने वर्षाच्या सुरुवातीच्या महिन्यांत अतिरिक्त कच्चे तेल खरेदी केले आहे आणि ते सामरिक तसेच व्यावसायिक साठ्यात ठेवले जात आहे. यासोबतच, सरकारने रिफायनरीजना नवीन इंधन निर्यात करार न करण्याच्या आणि काही निश्चित शिपमेंट थांबवण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. सरकारचा उद्देश देशांतर्गत बाजारात पेट्रोल, डिझेल आणि इतर इंधनाची पुरेशी उपलब्धता राखणे हा आहे. तज्ञांचे म्हणणे आहे की, जर मध्यपूर्वेतील संघर्ष लांबला आणि जागतिक पुरवठा आणखी प्रभावित झाला, तर चीन आपल्या सामरिक तेल साठ्याचा वापर करू शकतो. पाकिस्तान- मंत्र्यांच्या पगारावर आणि परदेश दौऱ्यांवर बंदी पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी सोमवारी वाढत्या तेलाच्या किमती लक्षात घेऊन खर्चात कपात करण्याच्या योजनेची घोषणा केली. यानुसार, सरकारी कार्यालये आठवड्यातून फक्त चार दिवस उघडतील आणि अर्धे कर्मचारी घरून काम करतील (वर्क फ्रॉम होम). या आठवड्याच्या अखेरीस शाळा दोन आठवड्यांसाठी बंद राहतील. पाकिस्तानी वृत्तवाहिनी जिओ न्यूजच्या वृत्तानुसार, मंत्री आणि सल्लागारांचे परदेश दौरे थांबवण्यात आले आहेत. मंत्री दोन महिने वेतन घेणार नाहीत आणि खासदारांच्या पगारात 25% कपात केली जाईल. त्याचबरोबर, पाकिस्तानात आता दोन महिने सरकारी गाड्यांना 50% कमी इंधन मिळेल. 60% सरकारी वाहने चालणार नाहीत. सर्व सरकारी विभाग त्यांच्या खर्चात 20% कपात करतील. शरीफ म्हणाले की, अमेरिका-इस्रायल-इराण संघर्षामुळे कच्च्या तेलाची किंमत 60 डॉलरवरून 100 डॉलर प्रति बॅरलपेक्षा जास्त झाली आहे. यामुळे हे निर्णय घेण्यात आले आहेत. बांगलादेश- सर्व विद्यापीठे बंद बांगलादेशने वीज आणि इंधनाचा वापर कमी करण्यासाठी सोमवारपासून सर्व विद्यापीठे बंद ठेवण्याचे आदेश दिले आहेत आणि ईद-उल-फितरच्या सुट्ट्या आधीच जाहीर केल्या आहेत. ऊर्जा मंत्रालयाच्या मते, अलीकडच्या काळात इंधनाच्या तुटवड्याच्या भीतीमुळे लोकांमध्ये घबराट वाढली होती आणि अनेक ठिकाणी साठेबाजी सुरू झाली होती. त्यानंतर सरकारने दैनंदिन इंधन विक्रीवर मर्यादा घातली. गॅसच्या तुटवड्याचा परिणाम उद्योगांवरही झाला आहे. देशातील अनेक खत कारखान्यांमध्ये गॅसचा पुरवठा कमी झाल्यामुळे उत्पादन थांबवावे लागले आहे. सरकारचे म्हणणे आहे की, परिस्थितीवर सतत लक्ष ठेवले जात आहे आणि गरज पडल्यास ऊर्जा बचतीसाठी आणखी कठोर पावले उचलली जाऊ शकतात. व्हिएतनाम- कर्मचाऱ्यांना वर्क फ्रॉम होमचा सल्ला व्हिएतनाम सरकारने ऊर्जा वाचवण्यासाठी कंपन्यांना कर्मचाऱ्यांना वर्क फ्रॉम होमची सुविधा देण्याचे आवाहन केले आहे. व्हिएतनामच्या उद्योग आणि व्यापार मंत्रालयाच्या मते, यामुळे कार्यालयात ये-जा करताना होणारा इंधनाचा वापर कमी होईल आणि ऊर्जा बचतीस मदत होईल. यासोबतच, सरकारने देशांतर्गत बाजारात इंधनाची उपलब्धता कायम ठेवण्यासाठी काही इंधन आयातीवरील शुल्क (टॅरिफ) देखील काढून टाकले आहेत. सरकारचे म्हणणे आहे की, जागतिक ऊर्जा बाजारात वाढत्या अनिश्चिततेच्या पार्श्वभूमीवर इंधनाचा पुरवठा कायम ठेवणे आणि वापर कमी करणे दोन्ही आवश्यक आहे. याच कारणामुळे व्हिएतनाम ऊर्जा बचत आणि इंधनाची उपलब्धता वाढवण्यासाठी एकाच वेळी अनेक पावले उचलत आहे. दक्षिण कोरिया - इंधनाच्या किमतींवर मर्यादा घालण्याची तयारी जागतिक तेल पुरवठ्यावर दबाव वाढल्यानंतर दक्षिण कोरियाने ऊर्जा संकटाचा सामना करण्यासाठी पावले उचलण्यास सुरुवात केली आहे. सरकार देशांतर्गत इंधनाच्या किमती नियंत्रित करण्यासाठी सुमारे तीन दशकांनंतर प्रथमच किंमत मर्यादा (प्राइस कॅप) लागू करण्याची तयारी करत आहे. दक्षिण कोरियाचे अध्यक्ष ली जे-म्युंग यांनी सांगितले आहे की, तेलाच्या किमतींमधील वाढ रोखण्यासाठी आणि सामान्य ग्राहकांना दिलासा देण्यासाठी हे पाऊल उचलले जात आहे. सरकारने असेही म्हटले आहे की, ते असे पर्यायी ऊर्जा स्रोत शोधत आहे, ज्यांचा पुरवठा स्ट्रेट ऑफ होर्मुझमधून होत नाही. दक्षिण कोरिया आपला ऊर्जा पुरवठा सुरक्षित ठेवण्यासाठी नवीन स्रोत शोधत आहे आणि देशांतर्गत बाजारपेठ स्थिर ठेवण्यासाठी उपाययोजना करत आहे. जपान- राष्ट्रीय तेल साठ्यातून कच्चे तेल काढण्याच्या तयारीत जपानने ऊर्जा संकटाचा सामना करण्यासाठी राष्ट्रीय तेल साठवणूक केंद्रांना गरज पडल्यास कच्चे तेल सोडण्यासाठी तयार राहण्याचे निर्देश दिले आहेत. जपान ऑर्गनायझेशन फॉर मेटल्स अँड एनर्जी सिक्युरिटी (JOGMEC) च्या अधिकाऱ्यांनुसार, हा आदेश नैसर्गिक संसाधन आणि ऊर्जा एजन्सीने दिला आहे. जागतिक पुरवठ्यात अडथळा आल्यास देशांतर्गत बाजारात तेलाची कमतरता भासू नये, हे सुनिश्चित करणे हा सरकारचा उद्देश आहे. भारत- अनेक राज्यांमध्ये व्यावसायिक गॅस सिलेंडर पुरवठा बंद भारताने तेल शुद्धीकरण कंपन्यांना घरगुती वापरासाठी एलपीजी उत्पादन वाढवण्याचे निर्देश दिले आहेत. देशात एलपीजीची टंचाई निर्माण झाली आहे. दिल्ली, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश आणि राजस्थानसह अनेक राज्यांनी व्यावसायिक गॅसच्या पुरवठ्यावर बंदी घातली आहे. गॅस पुरवठा बंद झाल्यामुळे अनेक शहरांमध्ये रेस्टॉरंट्स आणि हॉटेल्स बंद होण्याची वेळ आली आहे. अशा परिस्थितीत, सरकारी सूत्रांचे म्हणणे आहे की तेल कंपन्या विविध रेस्टॉरंट संघटनांशी चर्चा करतील, जेणेकरून एलपीजी पुरवठ्यातील अडचणी समजून घेता येतील. इंडोनेशिया- इंधन सबसिडी वाढवली, बायोडीझेलच्या वापराचा विचार इंडोनेशियाने इंधन आणि विजेच्या किमती नियंत्रित ठेवण्यासाठी राष्ट्रीय अर्थसंकल्पात इंधन सबसिडी वाढवण्याचा निर्णय घेतला आहे. याचा उद्देश जागतिक तेलाच्या किमतीतील वाढीचा परिणाम सामान्य ग्राहकांवर कमी करणे हा आहे. याव्यतिरिक्त, सरकारने B50 बायोडीझेल कार्यक्रमावर पुन्हा विचार सुरू केला आहे. या योजनेअंतर्गत डिझेलमध्ये 50% पाम तेल-आधारित बायोडीझेल मिसळण्याचा प्रस्ताव आहे, जेणेकरून आयातित तेलावरील अवलंबित्व कमी करता येईल. सरकारचे मत आहे की, पर्यायी ऊर्जा स्रोतांना प्रोत्साहन देऊन देशाची ऊर्जा सुरक्षा मजबूत करता येते आणि जागतिक तेल संकटाचा परिणाम मर्यादित करता येतो. ------------------------------ ही बातमी देखील वाचा… दावा- ट्रम्प यांना इराणच्या खार्ग बेटावर कब्जा हवा:90% इराणी तेलाची निर्यात येथून, तज्ज्ञ म्हणाले- यावर हल्ला झाल्यास जागतिक युद्ध निश्चित अमेरिका, इस्रायल आणि इराणमध्ये सुरू असलेल्या युद्धामुळे होर्मुझ सामुद्रधुनीजवळ असलेल्या खार्ग बेटाचे महत्त्व अचानक वाढले आहे. काही मीडिया रिपोर्ट्समध्ये दावा करण्यात आला आहे की ट्रम्प सरकार या बेटावर कब्जा करण्यासाठी लष्करी पर्यायांवर विचार करत आहे, कारण हे इराणच्या तेल कमाईचे सर्वात मोठे केंद्र मानले जाते. वाचा सविस्तर बातमी…
अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण यांच्यातील सुरू असलेल्या युद्धाचा आज ११ वा दिवस आहे. दरम्यान, आशियाई कपमधून बाहेर पडल्यानंतर इराणच्या महिला फुटबॉल संघातील पाच खेळाडूंना ऑस्ट्रेलियाने मानवतावादी व्हिसा देऊन आपल्या देशात राहण्याची परवानगी दिली आहे. गेल्या आठवड्यात दक्षिण कोरियाविरुद्धच्या सामन्यापूर्वी इराणच्या संघाने आपले राष्ट्रगीत गायले नव्हते. यानंतर त्यांना कठोर शिक्षा देण्याची मागणी करण्यात आली होती. रविवारी गोल्ड कोस्ट स्टेडियमबाहेर शेकडो लोकांनी संघाच्या समर्थनार्थ “सेव्ह अवर गर्ल्स” च्या घोषणा दिल्या आणि खेळाडूंना सुरक्षित ठेवण्याची मागणी केली. या परिस्थितीत, गेल्या १० दिवसांत युद्धामुळे १० पेक्षा जास्त देशांतील लोकांचे दैनंदिन जीवन पूर्णपणे बदलले आहे. इराण युद्धाचे १० दिवस ३५ फोटोंमध्ये पहा…. ऑस्ट्रेलियामध्ये इराणी महिला फुटबॉल संघ युद्धाची सुरुवात - इस्रायलचा इराणवर हल्ला इराणमध्ये शोककळा इराणचे प्रत्युत्तर हल्ले खेळाचे मैदान पूर्णपणे तुटलेले आणि विखुरलेले दिसत आहे. इराणमधून परतले इराणने अमेरिकन तळांना लक्ष्य केले इस्रायली हल्ल्यांमुळे उध्वस्त झालेले लेबनीज कुटुंब इस्त्रायलच्या हल्ल्यानंतर लेबनॉनची राजधानी बेरूतमध्ये लोकांची घरे उद्ध्वस्त झाली आहेत, इमारती तुटलेल्या दिसत आहेत, सर्वत्र ढिगारेच ढिगारे दिसत आहेत. शहीद झालेल्या अमेरिकन सैनिकांना श्रद्धांजली इराणमधील तेहरानमध्ये काळा पाऊस इराणमध्ये नवीन सर्वोच्च नेते निवडले गेले अमेरिकेत निदर्शने अमेरिकेत इराणी नेतृत्वाविरोधात एका रॅलीदरम्यान आपल्या मैत्रिणीला धरून उभी असलेली महिला. ब्रिटनमध्ये महिलांचा मोर्चा
पाकिस्तानचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांनी सोमवारी वाढत्या तेलाच्या किमती लक्षात घेता खर्चात कपात करण्याच्या योजनेची घोषणा केली आहे. या अंतर्गत सरकारी कार्यालये आठवड्यातून फक्त चार दिवस उघडतील आणि अर्धे कर्मचारी घरून काम करतील (वर्क फ्रॉम होम). या आठवड्याच्या अखेरीस शाळा दोन आठवड्यांसाठी बंद राहतील. पाकिस्तानी वृत्तवाहिनी जिओ न्यूजच्या मते, मंत्री आणि सल्लागारांचे परदेश दौरे थांबवण्यात आले आहेत. मंत्री दोन महिने वेतन घेणार नाहीत आणि खासदारांच्या पगारात २५% कपात होईल. तसेच, पाकिस्तानात आता दोन महिने सरकारी गाड्यांना ५०% कमी इंधन मिळेल. ६०% सरकारी वाहने चालणार नाहीत. सर्व सरकारी विभाग त्यांच्या खर्चात २०% कपात करतील. शरीफ म्हणाले की, अमेरिका-इस्रायल-इराण संघर्षामुळे कच्च्या तेलाची किंमत ६० डॉलरवरून १०० डॉलर प्रति बॅरलपेक्षा जास्त झाली आहे. यामुळे हे निर्णय घेण्यात आले आहेत. पेट्रोल-डिझेलच्या किमतीत सुमारे 20% वाढ पाकिस्तानने पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीत सुमारे 20% वाढ केली आहे. पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीत प्रति लिटर 55 रुपये (पाकिस्तानी रुपया) पर्यंत वाढ करण्यात आली आहे. या वाढीनंतर पाकिस्तानात पेट्रोलची किंमत आता प्रति लिटर 335.86 रुपये झाली आहे. तर डिझेल 321.17 रुपये प्रति लिटरच्या पातळीवर पोहोचले आहे. पेट्रोल पंपांवर गर्दी जमली किमती वाढल्याची बातमी येताच पाकिस्तानमधील लाहोर आणि कराचीसारख्या मोठ्या शहरांमधील पेट्रोल पंपांवर मोठी गर्दी जमली. लोक तासन्तास आपल्या पाळीची वाट पाहताना दिसले. लोकांना भीती आहे की येत्या काही दिवसांत तेलाची टंचाई निर्माण होऊ शकते. बांगलादेशात पेट्रोल-डिझेल विक्रीवर मर्यादा बांगलादेश सरकारला पेट्रोल आणि डिझेलच्या विक्रीवर मर्यादा लागू करावी लागली आहे. ढाकासह अनेक शहरांमध्ये पेट्रोल पंपांबाहेर लांबच लांब रांगा लागल्या आहेत आणि लोक भीतीपोटी जास्त तेल खरेदी करून साठवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. साठेबाजी आणि अफवा रोखण्यासाठी बांगलादेश पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (बीपीसी) ने कठोर नियम लागू केले आहेत. आता दुचाकीसाठी दिवसाला फक्त 2 लिटर पेट्रोल मिळेल. खाजगी गाड्यांसाठी कमाल 10 लिटरची मर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे, तर बस आणि ट्रकसाठी 70 ते 220 लिटरपर्यंतची मर्यादा ठेवण्यात आली आहे. प्रत्येक पेट्रोल पंपावर पावती देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे आणि मागील खरेदीची पावती दाखवल्याशिवाय नवीन इंधन मिळणार नाही. सरकारने लोकांना घाबरून तेल साठा न करण्याचे आवाहन केले आहे. भारतात पेट्रोल-डिझेलच्या किमती सध्या स्थिर राहतील सरकारी सूत्रांनुसार, भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींमध्ये सध्या वाढ होण्याची शक्यता नाही. अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, जोपर्यंत आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाची किंमत 130 डॉलर प्रति बॅरलच्या पुढे जात नाही, तोपर्यंत देशांतर्गत बाजारात किमती स्थिर राहतील. सध्याच्या अंदाजानुसार, कच्च्या तेलाची किंमत 100 डॉलर प्रति बॅरलच्या आसपास राहण्याची अपेक्षा आहे.
अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण युद्धाचा ११वा दिवस आहे. राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी सोमवारी रात्री इराणवर मोठ्या हल्ल्याची धमकी दिली आहे. ते म्हणाले की, जर इराणने होर्मुझ सामुद्रधुनीमध्ये तेलाचा पुरवठा थांबवण्याचा प्रयत्न केला, तर अमेरिका त्याच्यावर २० पट अधिक ताकदीने हल्ला करेल. शत्रू पूर्णपणे नष्ट होईपर्यंत हे युद्ध सुरू राहील. ट्रम्प यांनी हे देखील सांगितले की, युद्ध सुरू झाल्यापासून अमेरिका आणि इस्त्रायलने मिळून इराणमधील आतापर्यंत ५,००० हून अधिक ठिकाणांवर हल्ला केला आहे. ते म्हणाले की, काही अत्यंत महत्त्वाच्या ठिकाणांना अजून जाणूनबुजून लक्ष्य करण्यात आलेले नाही, जेणेकरून गरज पडल्यास नंतर कारवाई करता येईल. फ्लोरिडाच्या डोरल शहरात पत्रकार परिषदेदरम्यान ट्रम्प म्हणाले की, अमेरिका आणि इस्त्रायलने या युद्धात बरीच मोठी आघाडी घेतली आहे आणि कदाचित हे युद्ध लवकरच संपेल, परंतु सध्या लष्करी कारवाई सुरूच राहील. ट्रम्प म्हणाले- ऑस्ट्रेलियाने इराणच्या महिला खेळाडूंना आश्रय द्यावा इराणमध्ये सुरू असलेल्या युद्धादरम्यान, ट्रम्प यांनी ऑस्ट्रेलियाला आवाहन केले आहे की, त्यांनी इराणच्या महिला फुटबॉल खेळाडूंना आश्रय द्यावा. ट्रम्प म्हणाले की, जर त्यांना इराणमध्ये परत पाठवले गेले, तर त्यांच्या जीवाला धोका निर्माण होऊ शकतो आणि ही एक मोठी मानवी चूक ठरेल. ही घटना ऑस्ट्रेलियामध्ये सुरू असलेल्या महिला आशियाई कपदरम्यान समोर आली. खरं तर, 28 फेब्रुवारी रोजी इराणवर झालेल्या हल्ल्यानंतर महिला संघाने राष्ट्रगीत गायले नव्हते, ज्याला सरकारविरोधी निषेध म्हणून पाहिले गेले. यानंतर, इराणी माध्यमांमध्ये खेळाडूंना 'देशद्रोही' म्हटले गेले आणि त्यांच्यावर कारवाई करण्याची मागणी करण्यात आली. ट्रम्प यांनी ट्रुथ सोशलवर पोस्ट करून सांगितले की, जर या खेळाडूंना इराणमध्ये पाठवले गेले तर त्यांना गंभीर शिक्षेला सामोरे जावे लागेल किंवा त्यांचा जीवही जाऊ शकतो. ट्रम्प म्हणाले की, जर ऑस्ट्रेलिया खेळाडूंना आश्रय देण्यासाठी तयार नसेल, तर अमेरिका त्यांना आश्रय देण्यासाठी तयार आहे. इराणी महिला खेळाडूंच्या राष्ट्रगीत न गाण्याचा व्हिडिओ… इस्त्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित छायाचित्रे…
पश्चिम आशियामध्ये अमेरिका-इराण युद्ध जसे पुढे सरकत आहे तसा त्याचा क्रूर चेहरा समोर येत आहे. आता लेबनॉनमधील मानवाधिकार संघटनांनी गंभीर आरोप केला आहे की, इस्रायली सैन्याने दक्षिण लेबनॉनमधील योहमोर शहराच्या निवासी भागावर व्हाइट फॉस्फरसचे गोळे डागले, ज्यामुळे घरे, गाड्यांना आग लागली आणि लोक होरपळले. संघटनांनी व्हिडिओ जारी करून दावा केला आहे की, ३ मार्चच्या हल्ल्यात हवेत फुटणाऱ्या व्हाइट फॉस्फरस गोळ्यांचा वापर केला, ज्याचे जळणारे कण मोठ्या परिसरात पसरले. ‘ह्युमन राइट्स वॉच’ने अशा ७ फोटोंची पडताळणी केली आहे, ज्यामध्ये निवासी भागावर हे गोळे फुटताना दिसत आहेत. फॉस्फरस ८०० अंश सेल्सियस उष्णता करून हाडे जाळतो व्हाइट फॉस्फरस किती धोकादायक आहे? व्हाइट फॉस्फरस हा अत्यंत ज्वलनशील रासायनिक पदार्थ आहे, जो ऑक्सिजनच्या संपर्कात येताच लगेच पेट घेतो. जळताना याचे तापमान ८०० अंश सेल्सियसपर्यंत पोहोचू शकते आणि तो हाडापर्यंत शरीर जाळतो. हवेत फुटल्यावर हा १२५ ते २५० मीटरच्या परिसरात शेकडो जळणारे कण पसरवतो. यामुळे त्वचा आणि मांस गंभीरपणे जळू शकते, विषारी धूर फुप्फुसांना इजा करू शकतो आणि घर, शेत व वाहनांना आग लागू शकते. पूर्वी याचा वापर कुठे झाला? २००४ मध्ये इराकच्या फलूजा युद्धात अमेरिकेने व्हाइट फॉस्फरस वापरल्याचे आरोप झाले होते. इस्रायलने २००८ ते २००९ च्या गाझा युद्धात याचा वापर केल्याची कबुली दिली होती. २०२३ मध्येही इस्रायलवर गाझा आणि लेबनॉनमध्ये अशा हल्ल्यांचे आरोप झाले आहेत. वापरावर निर्बंध का आहेत? लोकवस्तीच्या भागात यांचा वापर करण्यास बंदी आहे. व्हाइट फॉस्फरसवर पूर्णपणे बंदी नाही, परंतु नागरी भागात याचा वापर करणे हे आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे उल्लंघन आहे. मोजतबांनी हेरगिरीच्या नेटवर्कने ५२ भ्रष्टाचाराचा अहवाल देत खळबळ उडवली इराणी व्यवस्थेच्या आतही मोजतबा यांची स्वतःची गुप्तचर यंत्रणा आहे. २००८ मध्ये त्यांनी ५२ मोठे अधिकारी आणि धर्मगुरूंच्या भ्रष्टाचाराचा पर्दाफाश करणारी ५४ हजार पानांची फाईल वडील अली खामेनी आणि पदाधिकाऱ्यांना सोपवली होती तेव्हा इराणच्या राजकारणात मोठी खळबळ माजली होती. जनता आणि माध्यमांमध्ये याची खूप चर्चा झाली, परंतु कोणतीही कारवाई करण्यात आली नाही. १९९७ मध्ये सरकार पाडण्यासाठी बनवला होता नवे संकट उभे करणारा गट ‘शॅडो प्रिन्स’ म्हटले जाणारे मोजतबा यांनी १९९७ मध्ये सर्वोच्च नेते असलेल्या वडिलांच्या घरात गुप्तचर आणि सुरक्षा अधिकाऱ्यांचा गट तयार केला होता.या गटाचे काम तत्कालीन राष्ट्रपती मोहंमद खातमी सरकारसाठी ‘दर ९ दिवसांनी एक नवे संकट’ उभे करणे हे होते, जेणेकरून ते सुधारणावादी धोरणे लागू करू शकणार नाहीत. इराक युद्धात ७ दिवस बेपत्ता झाले होते मोजतबा मोजतबा इराण-इराक युद्धादरम्यान ७ दिवस बेपत्ता होते. त्यांचा शोध लागला नाही, तेव्हा वडील खामेनी म्हणाले होते, मुलगा शहीद व्हावा यासाठी ते प्रार्थना करतील, पण तो शत्रूच्या हाती लागू नये. मात्र, नंतर ते सुरक्षित परतले, तेव्हा वडिलांनी त्यांना युद्धभूमीवरून बोलावले.
पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी सोमवारी वाढत्या तेलाच्या किमती लक्षात घेऊन खर्च कपात योजनेची घोषणा केली आहे. या अंतर्गत सरकारी कार्यालये आठवड्यातून फक्त चार दिवस उघडतील आणि अर्धे कर्मचारी घरून काम करतील. या आठवड्याच्या अखेरीस शाळा दोन आठवड्यांसाठी बंद राहतील. यासोबतच मंत्री आणि सल्लागारांचे परदेश दौरे थांबवण्यात आले आहेत. कॅबिनेट सदस्य दोन महिने वेतन घेणार नाहीत आणि खासदारांच्या पगारात 25% कपात होईल. तसेच, पाकिस्तानात आता दोन महिने सरकारी गाड्यांना 50% कमी इंधन मिळेल आणि 60% सरकारी वाहने रस्त्यावर धावणार नाहीत. सर्व सरकारी विभाग त्यांच्या खर्चात 20% कपात करतील. शरीफ म्हणाले की, अमेरिका-इस्रायल-इराण संघर्षामुळे कच्च्या तेलाची किंमत 60 डॉलरवरून 100 डॉलर प्रति बॅरलपेक्षा जास्त झाली आहे. यामुळे हे निर्णय घेण्यात आले आहेत. पेट्रोल-डिझेलच्या किमतीत सुमारे 20% वाढ पाकिस्तानने पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीत सुमारे 20% वाढ केली आहे. पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीत प्रति लिटर 55 रुपये (पाकिस्तानी रुपया) पर्यंत वाढ करण्यात आली आहे. या वाढीनंतर पाकिस्तानात पेट्रोलची किंमत आता प्रति लिटर 335.86 रुपये झाली आहे. तर डिझेल 321.17 रुपये प्रति लिटरच्या पातळीवर पोहोचले आहे. पेट्रोल पंपांवर गर्दी जमली किमती वाढल्याची बातमी येताच पाकिस्तानमधील लाहोर आणि कराचीसारख्या मोठ्या शहरांमधील पेट्रोल पंपांवर मोठी गर्दी जमली. लोक तासन्तास आपल्या पाळीची वाट पाहताना दिसले. लोकांना भीती आहे की, येत्या काही दिवसांत तेलाची टंचाई निर्माण होऊ शकते. बांगलादेशात पेट्रोल-डिझेलच्या विक्रीवर मर्यादा बांगलादेश सरकारला पेट्रोल आणि डिझेलच्या विक्रीवर मर्यादा लागू करावी लागली आहे. ढाकासह अनेक शहरांमध्ये पेट्रोल पंपांबाहेर लांबच लांब रांगा लागल्या आहेत आणि लोक भीतीपोटी जास्त तेल खरेदी करून साठवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. साठेबाजी आणि अफवा रोखण्यासाठी बांगलादेश पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (बीपीसी) ने कठोर नियम लागू केले आहेत. आता मोटारसायकल चालक दिवसाला फक्त 2 लिटर पेट्रोलच खरेदी करू शकतात. खासगी गाड्यांसाठी कमाल 10 लिटरची मर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे, तर बस आणि ट्रकसाठी 70 ते 220 लिटरपर्यंतची मर्यादा ठेवण्यात आली आहे. प्रत्येक पेट्रोल पंपावर पावती देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे आणि मागील खरेदीची पावती दाखवल्याशिवाय नवीन इंधन मिळणार नाही. सरकारने लोकांना घाबरून तेल साठवून न ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. भारतात पेट्रोल-डिझेलच्या किमती सध्या स्थिर राहतील सरकारी सूत्रांनुसार, भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींमध्ये सध्या वाढ होण्याची शक्यता नाही. अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, जोपर्यंत आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाची किंमत 130 डॉलर प्रति बॅरलच्या पुढे जात नाही, तोपर्यंत देशांतर्गत बाजारात किमती स्थिर राहतील. सध्याच्या अंदाजानुसार, कच्च्या तेलाची किंमत 100 डॉलर प्रति बॅरलच्या आसपास राहण्याची अपेक्षा आहे.
अमेरिकेत राहणाऱ्या भारतीय वंशाच्या मधु राजू या तरुणाला भारतात पाठवले जाऊ शकते (डिपोर्ट केले जाऊ शकते). वॉशिंग्टन डीसीमधील ‘नॅशनल वर्ल्ड वॉर टू मेमोरियल’समोर नाचतानाचा त्याचा व्हिडिओ व्हायरल झाला होता. व्हिडिओ व्हायरल झाल्यानंतर अनेक लोक आणि माजी सैनिक संघटनांनी याला स्मारकाचा अपमान म्हटले. त्यांचे म्हणणे आहे की, अशा ठिकाणी नाचणे योग्य नाही. हे स्मारक दुसऱ्या महायुद्धात लढलेल्या लाखो अमेरिकन सैनिकांच्या स्मरणार्थ बांधले आहे. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, मधु राजू अमेरिकेत नॉन-इमिग्रंट व्हिसावर राहत आहे. नियमांचे उल्लंघन सिद्ध झाल्यास त्याच्यावर कारवाई होऊ शकते. अमेरिकेच्या नॅशनल पार्क सर्व्हिसच्या नियमांनुसार, राष्ट्रीय स्मारकांवर परवानगीशिवाय अशा प्रकारच्या कृती करण्यास मनाई आहे. मधु राजूने या प्रकरणी माफी मागितली आणि सांगितले की, त्याचा कोणाच्याही भावना दुखावण्याचा हेतू नव्हता. सध्या अमेरिकन इमिग्रेशन अधिकारी या संपूर्ण प्रकरणाची चौकशी करत आहेत. अमेरिकन पॉप स्टार रिहानाच्या घरावर 10 राऊंड गोळीबार, हल्ल्याच्या वेळी घरात उपस्थित होती अमेरिकन पॉप स्टार रिहानाच्या घराबाहेर गोळीबाराची घटना घडली आहे. ही घटना लॉस एंजेलिसमधील ब्रेबरी हिल्स येथे घडली. जिथे एका महिलेने रिहानाच्या घरावर 10 राऊंड गोळ्या झाडल्या. एक गोळी घराच्या भिंतीला लागली आहे. हल्ल्याची माहिती मिळताच लॉस एंजेलिस पोलीस घटनास्थळी पोहोचले आणि 30 वर्षीय एका महिलेला ताब्यात घेतले. रॉयटर्सनुसार, हल्ल्याच्या वेळी रिहाना घरात उपस्थित होती, परंतु या घटनेत कोणीही जखमी झाले नाही. पोलिसांनुसार, रस्त्याच्या पलीकडे उभ्या असलेल्या एका गाडीतून सुमारे 10 गोळ्या झाडण्यात आल्या. सध्या या प्रकरणाचा तपास सुरू आहे. अमेरिकेत वादळामुळे 12 वर्षांच्या मुलासह 6 लोकांचा मृत्यू, अनेक जखमी अमेरिकेत रविवारी वादळ आणि चक्रीवादळामुळे 12 वर्षांच्या मुलासह 6 लोकांचा मृत्यू झाला आणि डझनहून अधिक लोक जखमी झाले आहेत. सर्वाधिक नुकसान अमेरिकेतील मिशिगन आणि ओक्लाहोमामध्ये झाले. अधिकाऱ्यांच्या मते, दक्षिण मिशिगनमध्ये चार लोकांचा मृत्यू झाला. तर ओक्लाहोमामध्ये दोन लोकांचा जीव गेला. याव्यतिरिक्त 12 लोक जखमी झाल्याचीही बातमी आहे. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की अनेक घरे आणि इमारतींचे गंभीर नुकसान झाले आहे. मिशिगनच्या गव्हर्नर ग्रेचॅन विटमर यांनी आणीबाणी घोषित केली आहे आणि सांगितले आहे की, बाधित लोकांना मदत करण्यासाठी संसाधने गोळा केली जात आहेत. तर ओक्लाहोमाचे गव्हर्नर केविन स्टीट्ट यांनीही अनेक जिल्ह्यांमध्ये आणीबाणी घोषित केली आहे जेणेकरून बाधित भागांमध्ये मदत आणि बचाव कार्य वेगाने करता येईल. नॅशनल वेदर सर्व्हिसने चेतावणी दिली आहे की, ग्रेट प्लेन्सपासून टेक्सासपर्यंत वीकेंडपर्यंत जोरदार वादळे, सोसाट्याचा वारा आणि अचानक पूर येण्याचा धोका कायम राहू शकतो.
इराणचे दिवंगत सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांचे पुत्र मुजतबा खामेनेई यांची त्यांचे उत्तराधिकारी आणि देशाचे नवे सर्वोच्च नेते म्हणून निवड करण्यात आली आहे. त्यांच्या नावाची घोषणा इराणी सरकारी टीव्हीने सोमवारी पहाटे केली. हा निर्णय अशा वेळी आला आहे, जेव्हा त्यांच्या वडिलांच्या 28 फेब्रुवारी रोजी झालेल्या इस्रायली हल्ल्यातील मृत्यूनंतर प्रदेशात सुरू असलेल्या युद्धाने नवे वळण घेतले आहे. मुजतबा खामेनेई यांना दीर्घकाळापासून या पदासाठी प्रमुख दावेदार मानले जात होते, जरी त्यांनी कधीही कोणतेही निवडून आलेले किंवा औपचारिक सरकारी पद भूषवले नाही. तर, अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, इराणने त्यांच्याशिवाय नवीन सर्वोच्च नेता निवडू नये. दुसरीकडे, इस्रायलने धमकी दिली होती की ते खामेनेईच्या उत्तराधिकाऱ्यालाही संपवतील. 35 वर्षांपासून इराणच्या सर्वोच्च सत्तेवर होते अली खामेनेई इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांचा 28 फेब्रुवारी रोजी अमेरिका-इस्त्रायलच्या हल्ल्यात मृत्यू झाला होता. अयातुल्ला 1989 मध्ये रुहोल्लाह खुमैनी यांच्या निधनानंतर इराणच्या सर्वोच्च नेत्याच्या पदावर होते. इराणमध्ये 1979 च्या इस्लामिक क्रांतीदरम्यान, जेव्हा शाह मोहम्मद रजा पहलवी यांना हटवण्यात आले, तेव्हा खामेनेई यांनी क्रांतीमध्ये मोठी भूमिका बजावली होती. इस्लामिक क्रांतीनंतर खामेनेई यांना 1981 मध्ये अध्यक्ष बनवण्यात आले होते. ते 8 वर्षे या पदावर होते. 1989 मध्ये इराणचे सर्वोच्च नेते खुमैनी यांच्या मृत्यूनंतर त्यांना उत्तराधिकारी बनवण्यात आले होते. अहवालानुसार, अयातुल्ला ही धर्मगुरूची एक पदवी आहे. इराणच्या इस्लामिक कायद्यानुसार, सर्वोच्च नेता बनण्यासाठी अयातुल्ला असणे आवश्यक आहे. याचा अर्थ असा की सर्वोच्च नेत्याचे पद फक्त एका धार्मिक नेत्यालाच मिळू शकते. इस्त्राईल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित चित्रे… अमेरिका-इस्रायल आणि इराण युद्धाशी संबंधित अपडेट्ससाठी खालील ब्लॉग पहा…
इस्त्रायल आणि अमेरिकेने इराणवर हल्ला केल्यानंतर संपूर्ण मध्यपूर्वेत तणाव वाढला आहे. या युद्धात इराण, इस्त्रायल, सौदी, लेबनॉन, यूएई यांसारखे मध्यपूर्वेतील एकूण 12 देश सामील झाले आहेत. मात्र, युद्धाचे 9 दिवस उलटूनही येमेन अजूनही यापासून दूर आहे. येमेनमध्ये हौथी बंडखोर राहतात, जे इराणचे सहयोगी मानले जातात. ऑक्टोबर 2023 मध्ये गाझा युद्ध सुरू झाल्यानंतर इस्त्रायल आणि हौथी बंडखोरांनी अनेकदा एकमेकांवर हल्ला केला आहे. गेल्या वर्षी जूनमध्ये इस्त्रायल आणि इराण यांच्यात 12 दिवस युद्ध झाले होते, तेव्हाही हौथी बंडखोर या युद्धात सामील होते. मात्र, यावेळी 28 फेब्रुवारीपासून अमेरिका आणि इस्त्रायलने इराणवर हल्ले सुरू केल्यापासून, हौथी बंडखोरांनी इराणला केवळ निवेदनांद्वारेच पाठिंबा दिला आहे. ते पुढेही या युद्धापासून दूर राहतील की नाही, हे मात्र स्पष्ट नाही. अमेरिका-इस्रायलच्या हल्ल्यातून वाचणे हा उद्देश अल जझीराच्या मते, तज्ञांचे असे मत आहे की हौथी युद्धात भाग घेतील. सध्या त्यांचे यापासून दूर राहणे हे एखाद्या रणनीतीशी संबंधित असू शकते. मध्यपूर्वेतील घडामोडींवर लक्ष ठेवणाऱ्या लुका नेवोला यांनी अल जझीराला सांगितले की, हौथी बंडखोरांची सर्वात मोठी प्राथमिकता ही आहे की अमेरिका आणि इस्रायलच्या थेट प्रतिहल्ल्यापासून वाचले जावे. गेल्या वर्षी ऑगस्टमध्ये इस्रायलने येमेनमध्ये हवाई हल्ले केले होते, ज्यात हौथी सरकारचे किमान 12 वरिष्ठ सदस्य मारले गेले होते. यामध्ये पंतप्रधान अहमद अल-रहावी आणि लष्करप्रमुख मोहम्मद अल-घुमारी यांचाही समावेश होता. हा हुती बंडखोरांसाठी खूप मोठे नुकसान होते. अमेरिका आणि इस्रायलसोबतच्या संघर्षात त्यांचे हे सर्वात मोठे नुकसान मानले गेले होते. इस्रायलच्या हल्ल्यांनंतर हुती बंडखोर सतर्क झाले या घटनेनंतर आणि गेल्या वर्षी झालेल्या इतर हल्ल्यांनंतर हुती नेतृत्व आता अधिक सतर्क झाले आहे. त्यांना भीती आहे की जर त्यांनी मोठे पाऊल उचलले तर त्यांच्या नियंत्रणाखालील भागांवर मोठे हवाई हल्ले होऊ शकतात. नेवोला यांच्या मते, हुती बंडखोरांना इस्रायलच्या गुप्तचर क्षमतेचीही भीती आहे आणि त्यांना अशी भीती आहे की त्यांच्या सर्वोच्च नेतृत्वाला लक्ष्य केले जाऊ शकते. गेल्या वर्षीच्या नुकसानीनंतरही हुती बंडखोर पूर्णपणे कमकुवत झालेले नाहीत आणि ते अजूनही त्यांच्या विरोधकांवर हल्ले करण्याची क्षमता ठेवतात. नेवोला यांच्या मते, जर अमेरिका किंवा इस्रायलने त्यांच्यावर थेट हल्ला केला किंवा येमेनमध्ये त्यांचे विरोधी गट त्यांच्याविरुद्ध पुन्हा लष्करी मोहीम सुरू करतात, तर हुती पुन्हा हल्ले तीव्र करू शकतात. हुती बंडखोर म्हणाले- युद्धासाठी तयार आहेत हुती नेते अब्दुल मलिक अल-हुती यांनी या आठवड्यात सांगितले की, येमेन इराण आणि तेथील जनतेसोबत खंबीरपणे उभा आहे. ते म्हणाले की त्यांचे सैनिक युद्धासाठी तयार आहेत आणि परिस्थितीनुसार कोणत्याही वेळी लष्करी कारवाई सुरू केली जाऊ शकते. येमेनी राजकीय विश्लेषक सद्दाम अल-हुरैबी यांचे म्हणणे आहे की, जर इराणने त्यांच्याकडे मदत मागितली तर हुती युद्धात सामील होऊ शकतात. त्यांच्या मते, तेहरान सध्या आपले सर्व पर्याय एकाच वेळी वापरू इच्छित नाही आणि ते आगामी काळासाठी हुती बंडखोरांना एक महत्त्वाची शक्ती म्हणून वाचवून ठेवू इच्छितो. अल-हुरैबी म्हणाले की, जर अमेरिका आणि इस्रायलचे हल्ले थांबले नाहीत, तर हुती जास्त काळ शांत बसणार नाहीत. त्यांच्या मते, सना आणि हुती बंडखोरांच्या नियंत्रणाखालील इतर भागांमध्ये युद्धाची तयारी सुरू आहे. हुती बंडखोरांकडे रेड सीमध्ये पुन्हा अशांतता पसरवण्याची क्षमता आहे. ते ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रांद्वारे इस्रायलवरही हल्ला करू शकतात. अल-हुरैबी यांचे म्हणणे आहे की, असे होणे जवळजवळ निश्चित आहे, फक्त ते हुती बंडखोर आणि इराणने ठरवलेल्या वेळेवर अवलंबून असेल. हुती बंडखोरांकडे अनेक लक्ष्यांवर क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोनने हल्ला करण्याची क्षमता आहे. नेवोला यांच्या मते, जर युद्ध लांबले आणि हुती बंडखोरांना थेट धोका जाणवला, तर ते त्यांच्या हल्ल्यांची व्याप्ती वाढवून इस्रायल, अमेरिकेची युद्धनौका, प्रदेशातील अमेरिकेचे लष्करी तळ आणि इस्रायलचे सहयोगी देश जसे की UAE आणि सोमालिलँडलाही लक्ष्य करू शकतात. जहाजांवर हल्ला करू शकतात हुती बंडखोर 2023 च्या अखेरीपासून 2025 पर्यंत हुती बंडखोरांनी रेड सीमधून जाणाऱ्या जहाजांवर सतत हल्ले केले होते. या मोहिमेत किमान 9 खलाशांचा मृत्यू झाला आणि चार जहाजे बुडाली. यामुळे रेड सीच्या व्यापारावर मोठा परिणाम झाला, जिथून दरवर्षी सुमारे 1 ट्रिलियन डॉलरचा माल जातो. अमेरिका आणि इस्रायलच्या अलीकडील हल्ल्यांमध्ये इराणचे अनेक राजकीय आणि लष्करी नेतेही मारले गेले आहेत. जर इराणी शासन कमकुवत झाले किंवा कोसळले, तर याचा सर्वात मोठा फटका येमेनच्या हुती बंडखोरांनाही बसू शकतो. अल-हुरैबी यांच्या मते, जर इराण कमकुवत झाला, तर येमेनपर्यंत पोहोचणाऱ्या इराणी शस्त्रांची तस्करी कमी होऊ शकते किंवा पूर्णपणे थांबवली जाऊ शकते. ही हुथी बंडखोरांसाठी मोठी आव्हान असेल. संयुक्त राष्ट्रांनी 2022 मध्ये म्हटले होते की, अरबी समुद्रात पकडलेली हजारो शस्त्रे कदाचित इराणच्या एकाच बंदरातून पाठवली गेली होती. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेच्या एका तज्ञ समितीच्या अहवालात असेही म्हटले होते की, रशिया, चीन आणि इराणमध्ये बनवलेली शस्त्रे बोटी आणि जमिनीच्या मार्गाने येमेनमध्ये तस्करी करून पोहोचवली जात होती. मात्र, इराणने या आरोपांचा सातत्याने इन्कार केला आहे. कोण आहेत हुथी बंडखोर 2014 मध्ये येमेनमध्ये गृहयुद्ध सुरू झाले. याचे मूळ शिया-सुन्नी वाद आहे. कार्नेगी मिडिल ईस्ट सेंटरच्या अहवालानुसार, दोन्ही समुदायांमध्ये नेहमीच वाद होता, जो 2011 मध्ये अरब क्रांतीच्या सुरुवातीपासून गृहयुद्धात बदलला. 2014 मध्ये शिया बंडखोरांनी सुन्नी सरकारविरोधात आघाडी उघडली. या सरकारचे नेतृत्व अध्यक्ष अब्दरब्बू मन्सूर हादी करत होते. हादी यांनी अरब क्रांतीनंतर दीर्घकाळापासून सत्तेवर असलेल्या माजी अध्यक्ष अली अब्दुल्ला सालेह यांच्याकडून फेब्रुवारी 2012 मध्ये सत्ता हिसकावून घेतली होती. हादी देशात बदलांच्या दरम्यान स्थिरता आणण्यासाठी संघर्ष करत होते. त्याच वेळी सैन्य दोन गटांत विभागले गेले आणि फुटीरतावादी हुती दक्षिणेत एकत्र आले. अरब देशांमध्ये वर्चस्व निर्माण करण्याच्या स्पर्धेत इराण आणि सौदी अरेबिया देखील या गृहयुद्धात उतरले. एकीकडे हुती बंडखोरांना शियाबहुल देश इराणचा पाठिंबा मिळाला. तर सरकारला सुन्नीबहुल देश सौदी अरेबियाचा. बघता बघता हुती नावाने प्रसिद्ध असलेल्या बंडखोरांनी देशाच्या मोठ्या भागावर ताबा मिळवला. 2015 मध्ये परिस्थिती अशी झाली होती की बंडखोरांनी संपूर्ण सरकारला निर्वासित होण्यास भाग पाडले होते.
अमेरिकेचे सिनेटर लिंडसे ग्राहम यांनी 16 फेब्रुवारी 2026 रोजी इस्रायलमध्ये पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांची भेट घेतली होती. इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी आरोप केला आहे की, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना इराणविरुद्ध युद्धासाठी भडकवण्यात आले. त्यांचा दावा आहे की, अमेरिकेचे सिनेटर लिंडसे ग्राहम आणि इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी मिळून कट रचला. अराघची यांच्या मते, ग्राहम अलीकडच्या आठवड्यात अनेक वेळा इस्रायलला गेले आणि तेथील गुप्तचर संस्थांच्या अधिकाऱ्यांची भेट घेतली. या बैठकांमध्ये इराणशी संबंधित प्रकरणांवर चर्चा झाली. अराघची यांचे म्हणणे आहे की, ग्राहम यांनी सांगितले होते की, त्यांना इस्रायलकडून अशी गुप्त माहिती मिळते जी कधीकधी अमेरिकन सरकार देखील सामायिक करत नाही. याच माहितीच्या आधारावर ट्रम्प यांना इराणविरुद्ध कारवाई करण्यासाठी राजी करण्यात आले. अराघची यांनी असाही आरोप केला की, ग्राहम यांनी इस्रायली पंतप्रधान नेतन्याहू यांना सल्ला दिला की, ते ट्रम्प यांना इराणविरुद्ध लष्करी पाऊल उचलण्यासाठी कसे पटवू शकतात. अराघची म्हणाले की, कोणत्याही देशात असे करणे देशद्रोहासारखे मानले जाईल. सौदीवरील क्षेपणास्त्र हल्ल्यात भारतीयाचा मृत्यू सौदी अरेबियातील अल-खार्ज परिसरात निवासी संकुलावर क्षेपणास्त्र पडल्याने एक भारतीय आणि एक बांगलादेशी नागरिक ठार झाले. अलजझीराच्या वृत्तानुसार, या हल्ल्यात इतर 12 बांगलादेशी नागरिक जखमी झाले आहेत. सौदी नागरी संरक्षण संस्थेनुसार, निवासी संकुलावर क्षेपणास्त्र पडल्याने इमारतीचे नुकसान झाले आणि परिसरात गोंधळ निर्माण झाला. यापूर्वी, इराणच्या रिव्होल्यूशनरी गार्डने सांगितले होते की त्यांनी अल-खार्जसह अनेक ठिकाणी रडार प्रणालींना लक्ष्य केले होते. क्षेपणास्त्र पडल्याची घटना याच परिसरात समोर आली आहे. मध्य पूर्वेकडील वाढता तणाव पाहता, भारत सरकारने यापूर्वीच सौदी अरेबियात राहणाऱ्या भारतीय नागरिकांसाठी अॅडव्हायझरी जारी केली आहे आणि त्यांना सतर्क राहण्याचा सल्ला दिला आहे. इस्त्राईल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित छायाचित्रे…
रात्रीचा अंधार, गाढ झोप आणि पापण्यांखाली वेगाने इकडे-तिकडे फिरणारी बुबळे. हे दृश्य कोणत्याही चित्रपटातील नसून तुमच्या मेंदूच्या त्या ‘कार्यशाळे’तील आहे, जिथे तुमच्या दिवसभरातील जटिल समस्यांची उत्तरे तयार केली जात आहेत. अनेकदा आपण एखाद्या कठीण प्रश्नावर प्रचंड डोकेफोड करतो, पण दुसऱ्या दिवशी सकाळी उठल्याबरोबर त्याचे उत्तर एखाद्या ‘जादू’प्रमाणे समोर येते. ‘न्यूरोसायन्स ऑफ कॉन्शसनेस’ मध्ये प्रसिद्ध संशोधनानुसार, स्वप्ने पाहणे आपली सर्जनशीलता आणि समस्या सोडवण्याची क्षमता अनेक पटींनी वाढवते. नॉर्थ वेस्टर्न युनिव्हर्सिटीचे संशोधक केन पेलर आणि करेन कोन्कोली यांनी स्वप्नांवर विशेष अभ्यास केला. त्यांना असे आढळले की, जे लोक आपल्या गोंधळाबद्दल किंवा समस्यांबद्दल स्वप्ने पाहतात, ते दुसऱ्या दिवशी सकाळी त्या सोडवण्यात इतरांपेक्षा कितीतरी पटीने यशस्वी होतात. संशोधकांच्या मते याची दोन कारणे आहेत- १. चुकीचा मार्ग विसरणे: जागे असताना आपला मेंदू अनेकदा एकाच चुकीच्या पद्धतीने समस्या सोडवण्याच्या प्रयत्नात अडकून पडतो. झोपेच्या दरम्यान मेंदू त्या चुकीच्या पद्धती विसरून नवीन आणि योग्य मार्गांचा शोध घेतो. २. एकाच वेळी अनेक पैलूंवर विचार: जागे असताना आपण एका वेळी एकाच गोष्टीवर लक्ष केंद्रीत करतो. स्वप्नांमध्ये आपले अचेतन मन एकाच वेळी १० वेगवेगळ्या दिशांनी किंवा पद्धतींनी विचार करू शकते. स्वप्नांना नियंत्रित करू शकता: संशोधनात ‘ल्यूसिड ड्रीमर्स’ (ते लोक ज्यांना आपण स्वप्न पाहत आहोत याची जाणीव असते) वर देखील प्रयोग करण्यात आले. शास्त्रज्ञांना असे आढळले की, ल्यूसिड ड्रीमर्सच्या तुलनेत ‘सामान्य स्वप्ने’ पाहणारे लोक कोडी सोडवण्यात अधिक यशस्वी ठरले. याचे कारण असे की, ल्यूसिड ड्रीममध्येही आपण जागे असतानाच्या स्थितीप्रमाणेच ‘लॉजिकल’ (तार्किक) होण्याचा प्रयत्न करतो, तर सामान्य स्वप्नांमध्ये मेंदू पूर्णपणे स्वतंत्र आणि कमालीचा सर्जनशील असतो. एमआयटीचे प्रोफेसर रॉबर्ट स्टिकगोल्ड म्हणतात, ‘स्वप्नांचा प्रभाव केवळ जागे झाल्यानंतरच्या काही मिनिटांपर्यंत मर्यादित नसतो. जर तुम्ही एखाद्या विषयावर स्वप्न पाहिले असेल, तर त्याचा सकारात्मक आणि सर्जनशील परिणाम तुमच्या मेंदूवर पुढच्या एका आठवड्यापर्यंत राहू शकतो. आता स्वप्नांना नियंत्रित करण्यावर काम सुरू आहे.’ महत्त्वाची गोष्ट : गुंता सोडवण्यासाठी स्वप्नांचा फायदा घेऊ शकता संशोधकांनुसार, समाधानासाठी स्वप्नांचा वापर केला जाऊ शकतो- संकेत किंवा चिंतन तंत्र: झोपण्यापूर्वी ५-१० मिनिटे त्या समस्येबद्दल किंवा कोड्याबद्दल विचार करा, जे तुम्हाला सोडवायचे आहे.ध्वनी संकेत: संशोधनादरम्यान कोडे सोडवताना एक खास धून वाजवली गेली, जी झोपताना पुन्हा ऐकवल्यावर मेंदूला त्याच कोड्याचे स्वप्न पडले. ड्रीम इंजिनिअरिंग: भविष्यात असे तंत्रज्ञान येऊ शकते, ज्याद्वारे स्वप्नांशी 'संवाद' साधता येईल. २०२१ मध्ये झोपलेल्या व्यक्तीवर असा प्रयोग करण्यात आला होता.
येल विद्यापीठाचे ६५ वर्षांवरील ११ हजार वृद्ध लोकांवर १२ वर्षे संशोधन वाढत्या वयासोबत स्मरणशक्ती कमकुवत होणे किंवा शरीराने साथ सोडणे आता अटळ मानले जाणार नाही. येल युनिव्हर्सिटीच्या शास्त्रज्ञांच्या अभ्यासात असे समोर आले आहे की, सुमारे ४५% वृद्धांमध्ये वय वाढूनही मानसिक किंवा शारीरिक क्षमतेत सुधारणा झाली. यामध्ये ३१.९% लोकांची कॉग्निटिव्ह क्षमता सुधारली, तर २८% लोकांची शारीरिक शक्ती वाढली. ज्यांची स्थिती स्थिर राहिली, त्यांनाही गृहीत धरले तर एकूण ५१% वृद्धांमध्ये घसरणीचे कोणतेही संकेत मिळाले नाहीत. येल स्कूल ऑफ पब्लिक हेल्थच्या प्रोफेसर बेक्का लेवी यांच्या नेतृत्वाखाली ६५ वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या ११ हजारांहून अधिक लोकांचा १२ वर्षांपर्यंत मागोवा घेण्यात आला. या दरम्यान १३ टप्प्यांच्या कॉग्निटिव्ह टेस्ट आणि चालण्याच्या वेगाद्वारे त्यांची मानसिक आणि शारीरिक स्थिती तपासण्यात आली. सकारात्मक विचारांचा फायदा शास्त्रज्ञांच्या मते, वृद्धत्वाकडे सकारात्मक आणि उत्साही दृष्टिकोनातून पाहणारे वृद्ध मानसिक व शारीरिकदृष्ट्या अधिक मजबूत राहतात. याउलट नकारात्मक विचार ठेवणाऱ्यांमध्ये स्मरणशक्ती कमी होणे, हृदयविकार आणि अल्झायमरचा धोका जास्त असल्याचे दिसून आले. स्वतःला उपयुक्त मानणे हे उत्तम आरोग्यासाठी अनिवार्य असल्याचे या अभ्यासातून स्पष्ट होते. निरोगी दीर्घायुष्यासाठी स्नायू अत्यंत महत्त्वाचे, त्यांची काळजी घेणे औषधांपेक्षाही जास्त प्रभावी ठरू शकते न्यूयॉर्क | स्नायूंना लोक अनेकदा जिम आणि बॉडीबिल्डिंगशी जोडून पाहतात, परंतु संशोधन सांगते की स्नायू हे शरीराचा एक सक्रिय अवयव आहेत. ते आपल्याला चालण्या-फिरण्यास मदत करतात, रक्तातील साखर नियंत्रित करण्यात भूमिका बजावतात आणि शरीरातील सूज कमी करणारे मायोकाइन्ससारखी प्रथिने सोडतात. अभ्यासानुसार, स्नायू हृदय आणि मेंदूशी सतत संवाद साधतात. म्हणजेच दीर्घ आणि निरोगी आयुष्यासाठी स्नायूंची काळजी घेणे अत्यंत महत्वाचे ठरले. अशी काळजी घेणे कोणत्याही महागड्या औषधापेक्षा जास्त प्रभावी ठरू शकते. युनिव्हर्सिटी ऑफ बफेलोचे डॉ. मायकेल ला मोंटे यांनी ६३ ते ९९ वयोगटातील ५,००० हून अधिक महिलांवर संशोधन केले. या निकालात समोर आले की, स्नायूंच्या मजबुतीचा थेट संबंध दीर्घायुष्याशी आहे. वय वाढण्यासोबत स्नायूंची साथ कायम राहणे मृत्यूचा धोका कमी करते.
इराणी महिला हक्क कार्यकर्त्या मसीह अलीनेजाद म्हणतात- इराणमध्ये सुरू असलेल्या युद्ध आणि संघर्षावर आम्हाला दुःखही आहे आणि आशाही आहे. कोणत्याही निरपराध नागरिकाला इजा होऊ नये अशी माझी इच्छा आहे. इराणी लोकांचा संदेश आहे की, आम्हाला या जखमी आणि क्रूर शासनाच्या भरवशावर एकटे सोडू नका. हे काम पूर्ण करा (शासन बदल), नाहीतर हे लोक निशस्त्र निष्पाप लोकांकडून सूड घेतील. हा इराणसाठी ‘बर्लिनची भिंत’ कोसळल्यासारखा क्षण आहे. इराणच्या ‘मॉरॅलिटी पोलिस’च्या डीएनएमध्येच महिलांना मारहाण करणे समाविष्ट आहे. अनिवार्य हिजाब फक्त कपडा नाही, तर महिलांच्या दडपशाहीचे प्रतीक आहे. जर आपण ही भिंत पाडली, तर हे कट्टरपंथी शासन संपेल. मी हिजाबच्या विरोधात नाही, तर ‘जबरदस्ती’च्या विरोधात आहे. महिलांना निवडण्याचा हक्क असावा. निर्भय आहेत इराणी महिला मला 1994 मध्ये, 18 वर्षांची असताना सरकारविरोधी पत्रके वाटल्याबद्दल अटक करण्यात आली होती. 2007 मध्ये मला देश सोडावा लागला. 2014 मध्ये मी ‘माय स्टेल्थी फ्रीडम’ नावाचे फेसबुक पेज सुरू केले, जिथे इराणी महिला हिजाबशिवाय आणि त्यांच्या संघर्षाची छायाचित्रे निर्भयपणे शेअर करतात. 80% इराणी बदल घडवून आणू इच्छितात. इस्लामी प्रजासत्ताकाने आमच्याकडून आशेव्यतिरिक्त सर्व काही हिरावून घेतले आहे. संसदेच्या 299 जागांपैकी केवळ 9 जागांवर महिला आहेत आणि त्याही शासनाच्या समर्थक आहेत, महिलांच्या रक्षक नाहीत. यावेळी शासनाविरोधी निदर्शनांमध्ये मध्यमवर्ग आणि विद्यार्थी सहभागी आहेत. सध्याचा बदल आशा निर्माण करतो. फक्त मीच नाही, तर बहुतेक इराणी आनंदी आहेत. या शासनाने माझ्या लोकांना मारले आणि फाशी दिली आहे. इराणमध्ये लोक आनंदाने नाचत होते आणि ज्या प्रियजनांना शासनाने मारले होते, त्यांच्या कबरींवर गेले. माझ्या दोन बहिणी, ज्यांना शासनाने अंध केले होते, त्याही रस्त्यावर आनंदाने नाचू लागल्या. मी आणि माझ्यासारख्या लाखो महिला झुकल्या नाहीत आणि घाबरल्याही नाहीत. संघर्ष सुरू आहे आणि राहील. पहिल्या दिवसापासून विरोध इराणी कार्यकर्त्या आणि कलाकार फरीबा नजेमी म्हणतात- इराणमध्ये इस्लामिक क्रांतीपूर्वी महिला स्वतंत्र होत्या. 1979 पासूनच अनिवार्य हिजाबविरोधात निदर्शने सुरू झाली होती. 2017 मध्ये एका महिलेने पांढरा दुपट्टा फडकावून विरोध नोंदवला, तर 2022 मध्ये ‘वुमन लाइफ फ्रीडम’मध्ये महिला रस्त्यावर उतरल्या. हक्कांसाठीची ही लढाई सुरूच राहील. क्रांतीपूर्वी इराणची ओळख धर्माच्या आधारावर ठरवली जात नव्हती. बहुतेक लोक स्वतःला सर्वप्रथम मुसलमान म्हणून सादर करत नव्हते. समाज मोकळा होता आणि जीवनशैलीत विविधता होती, परंतु ४७ वर्षांपूर्वी १९७९ च्या इस्लामिक क्रांतीनंतर समाजावर शरियत कायदा लागू करण्यात आला. त्यावेळी मी खूप तरुण होते आणि कट्टरवाद्यांच्या उदयामुळे खूश नव्हते, तथापि समाजाच्या एका विभागाने नवीन व्यवस्था स्वीकारलीही होती. सर्वाधिक परिणाम महिलांवर झाला आहे. एक काळ असा होता, जेव्हा विद्यापीठांमध्ये जवळपास 66% विद्यार्थिनी होत्या, पण हळूहळू संधी कमी झाल्या. रोजगारातही अडथळे आले. आता तर, जर एखाद्या महिलेच्या डोक्यावर घातलेल्या ओढणीतून केसांचा एक भाग जरी दिसला, तरी तिला त्रास दिला जातो किंवा ताब्यात घेतले जाते. महिलांना थांबवले जाते, धक्के दिले जातात, मारहाण केली जाते किंवा जबरदस्तीने व्हॅनमध्ये बसवून नेले जाते. गश्त-ए-इरशाद सारख्या संस्था रस्त्यांवर गस्त घालतात आणि ड्रेस कोडच्या उल्लंघनाबद्दल महिलांना अटक करू शकतात. ताब्यात घेताना सुरक्षा रक्षक महिलांशी गैरवर्तन करतात, तरुण मुलींनाच लक्ष्य केले जाते. कायदा महिलांच्या खासगी आयुष्यावरही निर्बंध घालतो. कायदे अशा प्रकारे बनवले आहेत की ते महिलांना घटस्फोट घेण्यापासून परावृत्त करतात. परदेश प्रवासासाठीही महिलांना पतीची परवानगी लागते. आता ही परिस्थिती बदलली पाहिजे.
इराणचे सर्वोच्च नेते खामेनी यांच्याबाबत अमेरिकन प्रेडिक्शन मार्केट साइट काल्शीवर ४९८ कोटी रुपयांचा सट्टा लावण्यात आला. ही न्यूयॉर्कमधील कंपनी आहे, जिथे लोक निवडणुका, युद्धे आणि जागतिक घटनांच्या निकालांवर पैसे लावतात. खामेनी यांच्या मृत्यूनंतर अनेक युजर्सनी स्वतःला विजेता मानले. एका व्यावसायिकाने ३.१९ लाख रुपये लावले होते आणि त्याला ५८ लाख रुपये मिळण्याची अपेक्षा होती, पण काही मिनिटांनंतर साइटने व्यवहार थांबवला. कंपनीने सांगितले की, तिचे नियम कोणत्याही व्यक्तीच्या मृत्यूशी संबंधित सट्ट्यावर पैसे देण्याची परवानगी देत नाहीत. वाद वाढल्याने काल्शीने सट्टा लावणाऱ्यांना पैसे आणि शुल्क परत करण्याचा निर्णय घेतला आहे. ट्रम्प पहिले अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष, ज्यांनी जनसमर्थनाशिवाय युद्ध सुरू केले डोनाल्ड ट्रम्प असे पहिले अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष बनले आहेत, ज्यांनी स्पष्ट जनसमर्थनाशिवाय युद्ध सुरू केले. सामान्यतः जेव्हा कोणताही अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष युद्ध सुरू करतो तेव्हा सुरुवातीच्या टप्प्यात जनता त्याच्या पाठीशी उभी राहते (रॅली अराउंड द प्रेसिडेंट). ताज्या सर्वेक्षणानुसार, इराणवरील हल्ल्याला मर्यादित पाठिंबा मिळाला आहे. रॉयटर्स-इप्सोस सर्वेक्षणानुसार केवळ 27% अमेरिकन लोकांनी कारवाईला पाठिंबा दिला, तर 43% लोकांनी याला विरोध केला. सीएनएनच्या सर्वेक्षणानुसार पाठिंबा सुमारे 41% होता. अमेरिकेत सुमारे 8 महिन्यांनंतर मध्यवर्ती निवडणुका होणार आहेत. जॉर्ज डब्ल्यू. बुश- अफगाणिस्तान युद्ध (2001), पाठिंबा 90%, 9/11 हल्ला जॉर्ज एचडब्ल्यू बुश- आखाती युद्ध- कुवेत (1991), पाठिंबा : 83%, इराकी हल्ला रोनाल्ड रीगन- ग्रेनेडा हस्तक्षेप (1983), पाठिंबा : 53%, नागरिकांचे संरक्षण बिल क्लिंटन- कोसोवो संघर्ष (1999), पाठिंबा : 51%, बाल्कन संकट बराक ओबामा- लिबिया युद्ध (2011), समर्थन : 47% , नरसंहार थांबवणे डोनाल्ड ट्रम्प- इराण युद्ध (2026) , समर्थन : 27% , कारण स्पष्ट नाही अवघ्या 13 महिन्यांतच राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांची अप्रूव्हल रेटिंग 10% नी कमी झाली ट्रम्प यांनी 20 जानेवारी 2025 रोजी दुसऱ्या कार्यकाळाची शपथ घेतली होती. त्यावेळी अप्रूव्हल रेटिंग सुमारे 47% होती, पण 13 महिन्यांत ती घटून 37% वर आली आहे. त्यांची लोकप्रियता 10 टक्क्यांनी कमी झाली आहे.
ट्रम्प म्हणाले- क्युबा सरकार लवकरच कोसळू शकते:करारासाठी अमेरिकेच्या परराष्ट्र मंत्र्यांना पाठवेन
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, क्युबाचे सरकार लवकरच कोसळू शकते आणि अमेरिका त्यांच्यासोबत कराराच्या दिशेने पुढे जाऊ शकते. सीएनएनला दिलेल्या फोन मुलाखतीत ट्रम्प म्हणाले, “क्युबाचा लवकरच पाडाव होणार आहे. त्यांना आमच्याशी करार करायचा आहे, त्यामुळे मी परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो यांना तिथे पाठवीन आणि बघू काय होते.” तथापि, त्यांनी हे देखील स्पष्ट केले की सध्या अमेरिकन प्रशासनाचे प्राधान्य इराणशी संबंधित सध्याचा संघर्ष आहे. ट्रम्प म्हणाले की क्युबावर नंतर लक्ष दिले जाईल. ट्रम्प यांनी पुढे सांगितले की, “मी क्युबाला 50 वर्षांपासून पाहत आहे आणि आता ते माझ्या मांडीवर येऊन पडले आहे.” अमेरिका आणि क्युबा यांच्यातील संबंध गेल्या अनेक दशकांपासून तणावपूर्ण राहिले आहेत, ज्यात राजकीय संघर्ष आणि आर्थिक निर्बंधांचा समावेश आहे. इराणने आखाती देशांची माफी मागितली, अमेरिकेला उघड इशारा:आमचे भाग्य आम्ही ठरवू, एपस्टीन टोळी नाही- इराण इराण व अमेरिकेत ‘युद्ध’ आणि ‘शाब्दिक युद्ध’ जोरात सुरू आहे. शनिवारी इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पझेशकियान यांनी आखाती देशांची हल्ल्यांबद्दल माफी मागितली आहे. ते म्हणाले, हे हल्ले आखाती देशांमधील अमेरिकन तळांवर केले आहेत, जर आता तिथून हल्ले झाले नाहीत तर प्रत्युत्तराची कारवाई करणार नाही. इराण शरण जाणार नाही, असा विचार करणारे त्यांच्या याच स्वप्नासोबत दफन होतील. आमचे भाग्य आम्हीच ठरवू, एपस्टीन टोळी ठरवू शकत नाही. हल्ले थांबतील का?... हल्ले सध्या खामेनी समर्थक रिव्होल्युशनरी गार्ड्स करत आहे. २ लाख सैन्य असलेल्या आयआरजीसीचे प्रमुख कट्टरपंथी कमांडर अहमद वाहिदी आहेत, त्यांचे पझेशकियान यांच्याशी पटत नाही, ते हल्ले थांबवणार नाहीत. पझेशकियान यांच्या विधानानंतर कट्टरपंथीयांनी नवीन नेता घोषित करण्याची मागणी केली आहे. वाचा पूर्ण बातमी
इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्त्रायल हल्ल्याचा रविवार हा नववा दिवस आहे. युद्धाच्या कारणामुळे इराणमधील अनेक शहरांमध्ये भयंकर विध्वंस झाला आहे आणि 1400 हून अधिक लोक मारले गेले आहेत. लोक आपले घर सोडून सुरक्षित ठिकाणी आश्रय घेण्यास भाग पडले आहेत. तर जगभरात या युद्धाच्या विरोधात आणि समर्थनात निदर्शने केली जात आहेत. इराण समर्थक आणि अमेरिका समर्थकांनी शनिवारी एकाच दिवशी ब्रिटनमध्ये मोर्चा काढला. तर दुसरीकडे लेबनॉनमध्येही इस्त्रायल, इराण समर्थक गट हिजबुल्लाहविरुद्ध हल्ले करत आहे. युद्धाचा विध्वंस आणि भीती यांच्यात सामान्य नागरिकांचे जीवन कसे प्रभावित होत आहे, ते या 20 छायाचित्रांमध्ये पाहा. इराण झैनब साहेबीच्या कबरीला फुलांनी सजवण्यात आले आणि त्यावर इराणचा ध्वज ठेवण्यात आला. लेबनॉन लेबनॉनची राजधानी बेरुतवर इस्त्रायली हल्ल्यादरम्यान उठणाऱ्या धुराचे चित्र. इराण समर्थक आणि विरोधकांचे प्रदर्शन ब्रिटनमध्ये आंतरराष्ट्रीय महिला दिनाच्या मोर्चादरम्यान काही इराणी महिलांनी अमेरिकेच्या समर्थनार्थ रॅली काढली. या महिलांनी डोनाल्ड ट्रम्प यांचे छायाचित्र हातात घेतले होते. अमेरिका-इस्त्राईल विरुद्ध इराणची 7 छायाचित्रे… इराणचे हल्ले इराणनंतर AN/TPY-2 रडारचे चित्र. हे रडार जॉर्डनमधील यूएस आर्मीद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या THAAD प्रणालीचे होते. अमेरिका-इस्रायलचे इराणवरील हल्ले
अमेरिका-इस्त्राईल आणि इराण युद्धाचा नववा दिवस आहे. इराणी सैन्याने शनिवारी अमेरिकेला धमकी दिली आहे की, जर त्यांची जहाजे पर्शियन आखातात आली, तर त्यांना समुद्रात बुडवले जाईल. इराणचे हे विधान अशा वेळी आले आहे, जेव्हा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी नुकतेच म्हटले होते की, अमेरिकेची नौसेना लवकरच तेलवाहू जहाजांच्या (ऑईल टँकर) सुरक्षेसाठी पर्शियन आखातात जहाजे पाठवू शकते. हे टँकर सहसा होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जातात. त्याचबरोबर ट्रम्प यांनी दावा केला आहे की, अमेरिकेने 3 दिवसांत इराणची 42 नौसैनिक जहाजे (वॉरशिप) नष्ट केली आहेत. यामुळे इराणची नौसेना जवळपास संपुष्टात आली आहे. ट्रम्प यांनी हे देखील सांगितले की, अमेरिकेच्या हल्ल्यांमध्ये इराणच्या हवाई दलाचे (एअरफोर्स) आणि दळणवळण प्रणालीचे (कम्युनिकेशन सिस्टम) देखील मोठे नुकसान झाले आहे. अल जझीराच्या मते, इस्त्रायली सैन्याने दावा केला आहे की, त्यांनी आतापर्यंत इराणची 16 लष्करी विमाने पाडली आहेत. इराण युद्धाचे मोठे अपडेट्स… ट्रम्प म्हणाले- इराण आता दादागिरी करणारा नाही, तर 'लूजर' बनला आहे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी शनिवारी सांगितले की, इराण आपल्या शेजारील देशांसमोर झुकला आहे. त्यांनी ही गोष्ट त्यांच्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म 'ट्रुथ सोशल'वर लिहिली. ट्रम्प यांनी दावा केला की, इराणने शेजारील देशांची माफी मागितली आहे आणि वचन दिले आहे की आता त्यांच्यावर हल्ला करणार नाही. त्यांच्या मते, हे अमेरिका आणि इस्रायलच्या सततच्या हल्ल्यांच्या दबावामुळे झाले आहे. ट्रम्प म्हणाले की, इराण आता मध्यपूर्वेचा दादागिरी करणारा नाही, तर 'लूजर' बनला आहे. ही परिस्थिती तोपर्यंत राहू शकते जोपर्यंत इराण शरणागती पत्करत नाही किंवा पूर्णपणे कमकुवत होत नाही. खरं तर, इराणचे अध्यक्ष मसूद पेजेशकियन यांनी अलीकडेच आपल्या शेजारील देशांवर केलेल्या हल्ल्याबद्दल माफी मागितली होती. ते म्हणाले होते की, आता शेजारील देशांवर तोपर्यंत हल्ले केले जाणार नाहीत, जोपर्यंत त्या देशांच्या भूमीतून इराणवर कोणताही हल्ला केला जात नाही. इस्त्राईल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित छायाचित्रे…
पाकिस्तानच्या दहशतवादविरोधी न्यायालयाने (Anti-Terrorism Court) माजी पंतप्रधान इम्रान खान यांच्या पाकिस्तान तहरीक-ए-इन्साफ (PTI) पक्षाच्या 47 नेत्यांना आणि समर्थकांना प्रत्येकी 10 वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावली आहे. यासोबतच प्रत्येक आरोपीला 5 लाख पाकिस्तानी रुपयांचा दंडही ठोठावण्यात आला आहे. हा निर्णय 9 मे 2023 रोजी झालेल्या हिंसक निदर्शनांशी संबंधित प्रकरणात देण्यात आला. ही निदर्शने तेव्हा सुरू झाली होती, जेव्हा पीटीआयचे संस्थापक आणि माजी पंतप्रधान इम्रान खान यांना इस्लामाबादमध्ये अटक करण्यात आली होती. अटकेनंतर देशभरात त्यांच्या समर्थकांनी निदर्शने केली, जी अनेक ठिकाणी हिंसक झाली आणि तोडफोडीच्या घटना घडल्या. निदर्शनांदरम्यान काही लोकांनी रावळपिंडी येथील लष्कराच्या जनरल मुख्यालय (GHQ) मध्ये घुसण्याचा प्रयत्नही केला. यावेळी अनेक सरकारी मालमत्तेचे नुकसान झाले. न्यायालयाचे न्यायाधीश अमजद अली शाह यांनी आरोपींच्या अनुपस्थितीत हा निर्णय दिला, कारण वारंवार बोलावूनही ते न्यायालयात हजर राहत नव्हते. इम्रान खान सध्या अडियाला तुरुंगात बंद आहेत आणि त्यांच्यावर अनेक खटले सुरू आहेत. भ्रष्टाचाराच्या एका प्रकरणात त्यांना आधीच 17 वर्षांची शिक्षा सुनावण्यात आली आहे. आंतरराष्ट्रीय प्रकरणांशी संबंधित ही बातमी देखील वाचा… रशियाने युक्रेनच्या खारकीववर हल्ला केला, 2 मुलांसह सुमारे 9 लोकांचा मृत्यू, युक्रेनमध्ये एअर-रेड अलर्ट जारी रशियाने युक्रेनमधील खारकीव शहरावर क्षेपणास्त्र हल्ला केला, ज्यात दोन मुलांसह सुमारे 9 लोकांचा मृत्यू झाला. रशियाने शुक्रवारी रात्री युक्रेनवर ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रांनी अनेक वेळा हल्ले केले. यामुळे शनिवारी सकाळी युक्रेनच्या अनेक भागांमध्ये एअर-रेड अलर्ट जारी करण्यात आला. स्थानिक अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, पूर्व खारकिव प्रदेशात एका बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्राने पाच मजली निवासी इमारतीला धडक दिल्यानंतर ढिगाऱ्याखालून पाच मृतदेह बाहेर काढण्यात आले. खारकिव प्रदेशातील चुगुइव्हमध्ये ड्रोन हल्ल्यात एका घरावर हल्ला झाला, ज्यात आणखी दोन लोक जखमी झाले. तर निकोपोल जिल्ह्यात झालेल्या हल्ल्यात एकाचा मृत्यू झाला आणि एक जण जखमी झाला. या भागावर सुमारे २० वेळा ड्रोन आणि रॉकेटने हल्ला करण्यात आला. दरम्यान पोलंडने युक्रेनवर होत असलेल्या हल्ल्यांनंतर आपल्या हवाई क्षेत्रात लष्करी विमाने तैनात केली आहेत. अमेरिकेतील AI कंपन्यांसाठी नवीन नियम तयार, सरकारला ‘कोणत्याही वैध वापराचा’ अधिकार द्यावा लागेल अमेरिकन सरकारने आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) कंपन्यांसाठी नवीन कठोर मार्गदर्शक तत्त्वे तयार केली आहेत. या नियमांनुसार, ज्या कंपन्या अमेरिकन सरकारसोबत काम करू इच्छितात, त्यांना त्यांच्या AI प्रणालीच्या कोणत्याही वैध वापरासाठी अमेरिकन सरकारला कायमस्वरूपी परवाना द्यावा लागेल. फायनान्शियल टाइम्सच्या अहवालानुसार, नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे जनरल सर्व्हिसेस ॲडमिनिस्ट्रेशन (GSA) द्वारे तयार करण्यात आली आहेत आणि ती नागरी (सिव्हिलियन) सरकारी करारांना लागू होतील. याचा उद्देश सरकारी संस्थांद्वारे AI सेवांच्या खरेदी प्रक्रियेला अधिक कठोर आणि सुरक्षित बनवणे हा आहे. हा प्रस्ताव अशा वेळी आला आहे, जेव्हा अमेरिकेच्या संरक्षण विभाग आणि AI कंपनी अँथ्रोपिक यांच्यातील तणाव वाढला आहे. पेंटागॉनने अलीकडेच अँथ्रोपिकला पुरवठा-साखळीतील धोका घोषित करून सरकारी कंत्राटदारांना लष्करी कामांमध्ये तिची तंत्रज्ञान वापरण्यापासून रोखले होते. मसुदा नियमांनुसार: कॅनडामध्ये भारतीय वंशाच्या इन्फ्लुएन्सर नॅन्सी ग्रेवालची हत्या, आईचा आरोप- 18 वेळा चाकूने वार, जुन्या वादामुळे हल्ला भारतीय वंशाच्या सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर नॅन्सी ग्रेवाल यांची कॅनडात चाकू भोसकून हत्या करण्यात आली. ही घटना मंगळवारी संध्याकाळी विंडसरजवळ घडली. नॅन्सीच्या आई शिंदर पाल ग्रेवाल यांचा आरोप आहे की, हल्लाखोरांनी त्यांच्या मुलीवर 18 वेळा चाकूने हल्ला केला आणि तिची हत्या केली. कुटुंबाच्या म्हणण्यानुसार, हा हल्ला जुन्या वादातून करण्यात आला. कुटुंबीयांचे म्हणणे आहे की, नॅन्सी मूळची लुधियाना जिल्ह्यातील नरंग गावची रहिवासी होती. ती कॅनडात एका रुग्णाला भेटायला गेली होती. घराबाहेर पडताच काही अज्ञात हल्लेखोरांनी तिच्यावर हल्ला केला. आईने आरोप केला की, हल्लाखोरांनी अशा ठिकाणी ही घटना घडवून आणली जिथे सीसीटीव्ही कॅमेरे नव्हते, यावरून स्पष्ट होते की, हा हल्ला पूर्वनियोजित होता. कुटुंबाच्या म्हणण्यानुसार, नॅन्सीचा वाद गुरुद्वाराशी संबंधित काही लोकांशी सुरू होता. आरोप आहे की, त्यांनी गुरुद्वारातील रेशन चोरीचा मुद्दा उपस्थित केला होता आणि तिथे कॅमेरे बसवण्यासाठी मदत केली होती. त्यांच्या आईचे म्हणणे आहे की, याच वादामुळे त्यांना धमक्या मिळू लागल्या होत्या. 45 वर्षीय नॅन्सी ग्रेवाल व्यवसायाने नर्स होत्या आणि दोन कंपन्यांमध्ये काम करत होत्या, जिथे त्या अनेकदा 16 तासांपर्यंत शिफ्ट करत असत.
चिनी जोडपी मागील पिढ्यांच्या तुलनेत अधिक वयात लग्न करत आहेत. हे वंध्यत्वाची समस्या अधिक वाढण्याचे एक कारण आहे. अपत्य जन्मास घालू शकणाऱ्या जोडप्यांमध्ये 2020 मध्ये वंध्यत्व 18% आढळले, तर 2007 मध्ये ते 12% होते. यामुळे आयव्हीएफची मागणी वाढली आहे. चीनमध्ये प्रयोगशाळेच्या मदतीने अपत्याला जन्म देण्याचे उपचार घेणाऱ्यांची संख्या 2013 मधील 2.36 लाखांच्या तुलनेत 2019 मध्ये 11 लाख झाली होती. आज चीनमध्ये 600 परवानाधारक क्लिनिक आहेत. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, 2022 मध्ये आयव्हीएफद्वारे सुमारे तीन लाख मुलांचा जन्म झाला होता. अधिक मुलांसाठी चिंतीत असलेल्या देशात या लहान संख्येनेही सरकारचे लक्ष वेधून घेतले आहे. चिनी सरकारने जन्मदर वाढवण्यासाठी चांगले पॅकेज देणे सुरू केले आहे. 2025 मध्ये तीन वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या प्रत्येक मुलासाठी दरवर्षी 47689 रुपये भत्ता देण्याची योजना सुरू केली आहे. जानेवारीमध्ये कंडोमवरील व्हॅटचा दर 13% करण्यात आला. 2022 मध्ये केंद्र सरकारने प्रजनन उपचारांना सार्वजनिक विमा योजनांमध्ये समाविष्ट केले आहे. 2024 मध्ये दहा लाखांहून अधिक लोकांना आयव्हीएफ उपचारांच्या खर्चाची भरपाई करण्यात आली. 2025 च्या मध्यापर्यंत, सर्व 31 प्रांतीय सरकारांनी याचा त्यांच्या योजनांमध्ये समावेश केला आहे. आयव्हीएफच्या एका चक्रासाठी 20 ते 50 हजार युआनपर्यंत खर्च येतो. अनेक शहरे दहा हजार युआनपर्यंत देत आहेत. तरीही, लोकसंख्या तज्ञांना शंका आहे की आयव्हीएफ अनुदानामुळे जन्मदरात लक्षणीय वाढ होईल. जपान आणि दक्षिण कोरिया दशकांपासून आयव्हीएफसह जन्मदर वाढवण्याशी संबंधित धोरणांवर मोठ्या प्रमाणात खर्च करत आहेत. दोन्ही देशांची लोकसंख्या फारशी वाढलेली नाही. चीनमध्ये संतती जन्माला घालण्याचा दर खूप जास्त वाढवण्यासाठी, सहाय्यक कार्यक्रम अनेक पटींनी वाढवावे लागतील. हे इतके सोपे नाही. रुग्णालयांमध्ये 35-40 वयोगटातील अधिक रुग्ण येत आहेत. या वयात यशाचा दर कमी असतो. हाँगकाँग सायन्स टेक्नॉलॉजी युनिव्हर्सिटीचे स्टुअर्ट गीतेल बास्टेन म्हणतात की, आयव्हीएफ वंध्यत्वात मदत करते, संततीबद्दलच्या द्विधा मनःस्थितीत किंवा अस्पष्टतेत नाही. यामुळे फार कमी लोकांना फायदा होतो. चीनमध्ये, मर्यादित पूल प्रवेशाची समस्या आणि सरकारच्या धोरणांमुळे हे आणखी आकुंचन पावले आहे. समृद्ध शहरांमध्ये क्लिनिक्सची संख्या जास्त आहे. 2023 ते 2025 पर्यंत, दोन कोटी 22 लाख लोकसंख्या असलेल्या बीजिंगमध्ये 53 हजार लोकांनी सरकारी विम्यातून प्रजनन उपचार (फर्टिलिटी ट्रीटमेंट) घेतले होते. या तुलनेत, तेवढ्याच लोकसंख्येच्या ईशान्येकडील जिलिन प्रांतात 2024 मध्ये योजना सुरू झाल्यानंतर पहिल्या वर्षात सहा हजारपेक्षा कमी महिलांनाच फायदा झाला होता. स्टॅनफोर्ड विद्यापीठाचे कॅरेन एगलस्टोन म्हणतात की, या असमानता चीनच्या आरोग्य प्रणालीच्या संरचनेची झलक दाखवतात. प्रांतांना त्यांच्या विमा खर्चाचा मोठा भाग उचलावा लागतो. त्यामुळे, समृद्ध प्रदेश जास्त खर्च करतात. गरीब भागातील लोकांना उपचार परवडत नाहीत. उदाहरणार्थ, निंगशियाचे दरडोई वार्षिक उत्पन्न उपचाराच्या एका सायकलपेक्षा कमी आहे. याव्यतिरिक्त, आयव्हीएफसाठी कठोर राष्ट्रीय आणि प्रांतीय नियम आहेत. केवळ विवाहित जोडप्यांवरच उपचार केले जाऊ शकतात. अनेक ठिकाणी आईच्या वयाचा विचार केला जातो. अंडी गोठवण्याचे (एग फ्रीज) नियम खूप कडक आहेत. प्रजनन दर खूप कमी चीन हा जगातील सर्वात कमी प्रजनन दर असलेल्या देशांपैकी एक आहे. सरासरी चिनी महिलेला तिच्या जीवनकाळात फक्त एकच मूल होते. हे 2017 च्या 1.8 आणि लोकसंख्या स्थिर ठेवण्यासाठी आवश्यक असलेल्या 2.1 पेक्षा खूप कमी आहे.
अमेरिकेतील AI कंपन्यांसाठी नवीन नियम तयार:सरकारला द्यावा लागेल ‘कोणत्याही वैध वापराचा’ अधिकार
अमेरिकन सरकारने आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) कंपन्यांसाठी नवीन कठोर मार्गदर्शक तत्त्वे तयार केली आहेत. या नियमांनुसार, ज्या कंपन्या अमेरिकन सरकारसोबत काम करू इच्छितात, त्यांना त्यांच्या AI प्रणालीच्या कोणत्याही वैध वापरासाठी अमेरिकन सरकारला कायमस्वरूपी परवाना द्यावा लागेल. फायनान्शियल टाइम्सच्या अहवालानुसार, नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे जनरल सर्व्हिसेस ॲडमिनिस्ट्रेशन (GSA) द्वारे तयार करण्यात आली आहेत आणि ती नागरी (सिव्हिलियन) सरकारी करारांना लागू होतील. याचा उद्देश सरकारी संस्थांद्वारे AI सेवांच्या खरेदी प्रक्रियेला अधिक कठोर आणि सुरक्षित बनवणे हा आहे. हा प्रस्ताव अशा वेळी आला आहे जेव्हा अमेरिकन संरक्षण विभाग आणि AI कंपनी ॲन्थ्रोपिक यांच्यातील तणाव वाढला आहे. पेंटागॉनने अलीकडेच ॲन्थ्रोपिकला सप्लाय-चेन धोका घोषित करून सरकारी कंत्राटदारांना लष्करी कामांमध्ये तिचे तंत्रज्ञान वापरण्यापासून रोखले होते. मसुदा नियमांनुसार: कॅनडामध्ये भारतीय वंशाच्या इन्फ्लुएन्सर नॅन्सी ग्रेवालची हत्या, आईचा आरोप- 18 वेळा चाकूने वार, जुन्या वादामुळे हल्ला भारतीय वंशाच्या सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर नॅन्सी ग्रेवाल यांची कॅनडात चाकूने भोसकून हत्या करण्यात आली. ही घटना मंगळवारी संध्याकाळी विंडसरजवळ घडली. नॅन्सीच्या आई शिंदर पाल ग्रेवाल यांचा आरोप आहे की, हल्लाखोरांनी त्यांच्या मुलीवर 18 वेळा चाकूने हल्ला केला आणि तिची हत्या केली. कुटुंबाच्या म्हणण्यानुसार, हा हल्ला जुन्या वादातून करण्यात आला. कुटुंबीयांचे म्हणणे आहे की, नॅन्सी मूळची लुधियाना जिल्ह्यातील नरंग गावची रहिवासी होती. ती कॅनडात एका रुग्णाला भेटायला गेली होती. घराबाहेर पडताच काही अज्ञात हल्लेखोरांनी तिच्यावर हल्ला केला. आईने आरोप केला की, हल्लाखोरांनी अशा ठिकाणी ही घटना घडवून आणली जिथे सीसीटीव्ही कॅमेरे नव्हते, यावरून स्पष्ट होते की हा हल्ला पूर्वनियोजित होता. कुटुंबाच्या म्हणण्यानुसार, नॅन्सीचा वाद एका गुरुद्वाराशी संबंधित काही लोकांशी सुरू होता. आरोप आहे की तिने गुरुद्वाराच्या रेशन चोरीचा मुद्दा उपस्थित केला होता आणि तिथे कॅमेरे बसवण्यासाठी मदत केली होती. तिच्या आईचे म्हणणे आहे की याच वादामुळे तिला धमक्या मिळू लागल्या होत्या. 45 वर्षीय नॅन्सी ग्रेवाल व्यवसायाने नर्स होती आणि दोन कंपन्यांमध्ये काम करत होती, जिथे ती अनेकदा 16 तासांपर्यंत शिफ्ट करत असे.
नेपाळमध्ये सार्वत्रिक निवडणुकीची मतमोजणी सुरू आहे. 165 जागांसाठी सुरुवातीचे कल हाती आले आहेत. रॅपर आणि काठमांडूचे माजी महापौर बालेन शाह यांचा राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्ष (RSP) सर्वात मोठा पक्ष म्हणून उदयास आला आहे. RSP ने आतापर्यंत 23 जागा जिंकल्या आहेत, तर 95 जागांवर आघाडीवर आहे. हा पक्ष अवघ्या 4 वर्षांपूर्वी पत्रकार राहिलेल्या रवी लामिछाने यांनी स्थापन केला होता. तर, माजी पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांच्या CPN-UML पक्षाने आतापर्यंत फक्त 1 जागा जिंकली आहे, तर 12 जागांवर ते आघाडीवर आहेत. केपी ओली स्वतः झापा-5 जागेवर बालेन शाह यांच्यापेक्षा 25 हजार मतांनी मागे आहेत. त्यांना फक्त 10 हजार मते मिळाली आहेत, तर बालेन शाह यांना 39 हजारांहून अधिक मते मिळाली आहेत. ओली यांनी झापा-5 जागेवरून 2017 आणि 2022 च्या निवडणुका जिंकल्या होत्या. गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये झालेल्या हिंसक निदर्शनांनंतर 5 मार्च रोजी झालेल्या निवडणुकीत 58% लोकांनी मतदान केले. मतमोजणी पूर्ण होण्यासाठी 3 ते 4 दिवस लागण्याची शक्यता आहे. निवडणूक आयोगाने सांगितले आहे की, 9 मार्चपर्यंत मतमोजणी पूर्ण करण्याचा प्रयत्न केला जाईल. नेपाळ निवडणुकीचे आतापर्यंतचे निकाल… नेपाळ निवडणुकीशी संबंधित 3 फोटो… नेपाळमधील सार्वत्रिक निवडणुकांच्या निकालांच्या घोषणेदरम्यान शुक्रवारी राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्षाचे (RSP) समर्थक निवडणूक आयोगाबाहेर पक्षाचे निवडणूक चिन्ह 'घंटा' वाजवताना. घंटा हे RSP चे निवडणूक चिन्ह आहे.
अमेरिकेतील न्याय विभागाने कुख्यात लैंगिक गुन्हेगार जेफ्री एपस्टीनशी संबंधित नवीन कागदपत्रे जारी केली आहेत. एफबीआयला दिलेल्या मुलाखतीत महिलेने दावा केला की एपस्टीनने तिची भेट डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशी घडवून आणली होती. ट्रम्प यांनी तिचे लैंगिक शोषण केले. तेव्हा ती अल्पवयीन होती. ही पाने यापूर्वी जारी करण्यात आली नव्हती. एफबीआयने महिलेच्या दाव्यांशी संबंधित 4 मुलाखती घेतल्या होत्या. परंतु सुरुवातीच्या प्रकाशनात फक्त एका मुलाखतीचा सारांश दिसला, ज्यात महिलेने एपस्टीनविरुद्ध आरोप सांगितले होते. बाकीच्या तीन मुलाखती गायब झाल्याने प्रश्न उपस्थित केले जात होते. अधिकाऱ्यांनी आता सांगितले की, त्यांना चुकून ‘डुप्लिकेट’ मानून थांबवण्यात आले होते. नंतर पुनरावलोकन केले असता, ही गोष्ट चुकीची असल्याचे निष्पन्न झाले. ट्रम्प यांची फाईल दाबल्याचा आरोप अमेरिकेतील विरोधी डेमोक्रॅटिक पक्षाचे नेते एपस्टीनशी संबंधित कागदपत्रे हाताळण्याच्या पद्धतीवरून ट्रम्प सरकारवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत आहेत. त्यांचा आरोप आहे की ट्रम्प प्रशासनाने एपस्टीन चौकशीशी संबंधित अशी माहिती दडपली, ज्यामुळे ट्रम्प यांना नुकसान होऊ शकले असते. हाऊसच्या एका समितीने ॲटर्नी जनरल पाम बॉन्डी यांना नोटीस बजावण्याच्या बाजूने मतदान केले. त्यांना न्यायालयात उत्तर द्यावे लागेल. महिलेचा आरोप - एपस्टीन आणि ट्रम्प यांनी तिचे लैंगिक शोषण केले एपस्टीन फाइल्समध्ये ट्रम्पचे नाव 38 हजारांहून अधिक वेळा नोंदवले आहे. रेकॉर्डमध्ये 1990 च्या दशकात एपस्टीनच्या खाजगी विमानातून 7-8 प्रवासांचा उल्लेख आहे. ट्रम्पच्या मार-ए-लागो क्लबच्या गेस्ट लिस्टमध्येही त्यांचा समावेश आहे. तपासात समोर आले की लैंगिक शोषणाचे नेटवर्क अमेरिकेपर्यंत मर्यादित नव्हते. एपस्टीनने संघटित मानवी तस्करीचे नेटवर्क तयार केले. एपस्टीन फाइल्समध्ये आतापर्यंत 15 देशांतील श्रीमंत व्यक्ती, नेते आणि आंतरराष्ट्रीय व्यक्तिमत्त्वांची नावे समोर आली आहेत. ट्रम्पने आरोप खोटे ठरवले ट्रम्पने एपस्टीनशी संबंधित सर्व आरोपांमध्ये कोणत्याही चुकीच्या कामाचा इन्कार केला आहे. यापूर्वी न्याय विभागानेही म्हटले होते की जारी केलेल्या काही कागदपत्रांमध्ये ट्रम्प यांच्या विरोधात “खोटे आणि सनसनाटी दावे” आहेत. तर, विरोधी डेमोक्रॅटिक नेत्यांनी ट्रम्प सरकारवर आरोप केला आहे की त्यांनी एपस्टीन चौकशीशी संबंधित काही माहिती लपवण्याचा प्रयत्न केला, जी ट्रम्प यांच्यासाठी हानिकारक ठरू शकली असती. आता तारखांमध्ये संपूर्ण प्रकरण १४ वर्षांच्या मुलीने केली होती पहिली तक्रार २००५: फ्लोरिडामधील ३० मुलींनी दिले होते जबाब फ्लोरिडामध्ये १४ वर्षांच्या मुलीच्या आईने तक्रार दाखल केली की एपस्टीनने मसाजच्या बहाण्याने लैंगिक शोषण केले. तपासात ३० अल्पवयीन मुलींचे जबाब मिळाले. २००६-०८: राहत देणारे एकोस्टा नंतर मंत्री झाले यूएस ॲटर्नी ऑफिसने एपस्टीनला फेडरल खटल्यातून वाचवणारी ‘प्ली डील’ दिली. त्याला १३ महिन्यांची हलकी शिक्षा आणि दिवसा बाहेर काम करण्याची परवानगी मिळाली. या डीलला मंजुरी देणारे अभियोजक ॲलेक्स एकोस्टा नंतर २०१७ मध्ये ट्रम्प यांच्या पहिल्या कार्यकाळात श्रम मंत्री बनले. 2009-15: कारागृहातून बाहेर आला, नेटवर्क सक्रिय करारानंतर एपस्टीन सक्रिय राहिला. ‘लॉलीटा एक्सप्रेस’, खाजगी बेटाशी संबंधित गतिविधींचे पुरावे एजन्सींकडे वाढत गेले, परंतु कोणतीही निर्णायक कारवाई झाली नाही. 2017-18: #मीटू आंदोलनामुळे पुन्हा उघडले प्रकरण #मीटू आंदोलनानंतर पीडितांच्या साक्षी आणि तपासामुळे एपस्टीनचे प्रभावशाली संपर्क उघड झाले. 2019: फेडरल अटक आणि तुरुंगात संशयास्पद मृत्यू न्यूयॉर्कमध्ये सेक्स-ट्रॅफिकिंगच्या आरोपाखाली अटक झाली. एक महिन्यानंतर मेट्रोपॉलिटन करेक्शनल जेलमध्ये संशयास्पद परिस्थितीत मृत्यू, अधिकृतपणे आत्महत्या असल्याचे सांगितले. 2020-26: आता न्यायालयाच्या आदेशाने फाईल्स जारी... अमेरिकन न्यायालयाच्या आदेशानुसार आणि एपस्टीन फाईल्स ट्रान्सपरन्सी ॲक्ट अंतर्गत 30 लाख पाने जारी झाली, जागतिक तपास सुरू झाला.
इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्त्रायल हल्ल्याचा आज आठवा दिवस आहे. इस्त्रायली आणि अमेरिकन सैन्याने शुक्रवारीही इराणच्या महत्त्वाच्या ठिकाणांवर क्षेपणास्त्रे डागली. इराणचे इस्त्रायल आणि आखाती देशांमधील अमेरिकन लष्करी तळांवर तसेच इतर ठिकाणीही हल्ले सुरू आहेत. 28 फेब्रुवारी रोजी सुरू झालेल्या या युद्धात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामनेई यांचा मृत्यू झाला होता. अमेरिका-इस्त्रायलने तीन दिवसांत 5000 हून अधिक बॉम्ब टाकले आहेत. यामुळे इराणमध्ये 1200 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे. 15 फोटोंमध्ये, हल्ल्यानंतरची परिस्थिती… इराणचे हल्ले इराणने मध्य इस्रायलमध्ये गोळे डागले. यामुळे अनेक ठिकाणी आग लागली. मदत आणि बचाव पथके घटनास्थळी काम करताना दिसली. अमेरिका-इस्रायलचे इराणवरील हल्ले इस्रायलचे लेबनॉनमधील हल्ले बेरूतच्या दक्षिण उपनगरांमध्ये लोकांना जे वाहन मिळेल, त्याने ते घर सोडून जात आहेत. अनेक लोक लोडिंग वाहन, ट्रक, कारमधून जाताना दिसले. दुबईत बाजार रिकामे इटलीच्या संसदेत ट्रम्प यांचा विरोध
अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण युद्धाचा आज आठवा दिवस आहे. दरम्यान, रशिया युद्धादरम्यान इराणला गुप्तचर मदत देत असल्याची बातमी आहे. मॉस्कोने इराणला मध्यपूर्वेतील अमेरिकन युद्धनौका आणि लष्करी विमानांच्या स्थानाशी संबंधित माहिती पुरवली. वॉशिंग्टन पोस्टने तीन अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या हवाल्याने सांगितले आहे की, रशिया इराणला अशी लक्ष्यीकरण गुप्तचर माहिती देत आहे, ज्यामुळे तो अमेरिकन लष्करी तळांना लक्ष्य करू शकेल. अहवालात म्हटले आहे की, गेल्या आठवड्यात अमेरिका आणि इस्त्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यानंतर इराणी सैन्याची अमेरिकन तळांचा शोध घेण्याची क्षमता कमकुवत झाली आहे. त्यानंतर तो रशियाची मदत घेत आहे.दुसरीकडे, मॉस्कोनेही म्हटले आहे की इराण आणि रशियाचे अधिकारी संपर्कात आहेत, तथापि, रशिया तेहरानला गुप्तचर किंवा लष्करी मदत देत आहे की नाही याबद्दल काहीही सांगितले नाही. इराणची युद्धनौका भारतात थांबली इराणची एक युद्धनौका IRIS लावन भारताच्या कोची बंदरावर थांबली आहे. एएनआयने सरकारी सूत्रांच्या हवाल्याने सांगितले की, 28 फेब्रुवारी रोजी तांत्रिक बिघाड झाल्यानंतर इराणने भारताकडे मदत मागितली होती. भारताने 1 मार्च रोजी जहाजाला कोचीमध्ये डॉक करण्याची परवानगी दिली आणि त्यानंतर 4 मार्च रोजी ते बंदरगाहवर पोहोचले. जहाजाचे 183 क्रू सदस्य सध्या कोचीमधील भारतीय नौदलाच्या सुविधांमध्ये थांबले आहेत. IRIS लावन अलीकडेच भारतात आयोजित इंटरनॅशनल फ्लीट रिव्ह्यू (IFR) 2026 आणि मिलान 2026 या नौदल सरावात सहभागी झाला होता, जे 15 ते 25 फेब्रुवारी दरम्यान आयोजित करण्यात आले होते. यापूर्वी अमेरिकेने भारतातून परतणाऱ्या IRIS देना या इराणी युद्धनौकेवर श्रीलंकेजवळ हल्ला करून ती बुडवली होती. या हल्ल्यात 87 इराणी नौसैनिक मारले गेले. इराणी युद्धनौकेवरील हल्ल्याचा व्हिडिओ… इस्रायल-इराण युद्धाचे महत्त्वाचे अपडेट्स इस्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाची छायाचित्रे…
नेपाळमध्ये जेन झी इतिहास रचण्याच्या तयारीत आहे. रॅपर ते राजकारणी असा प्रवास करणारे ३५ वर्षीय बालेन (बालेंद्र) शाह यांचा पक्ष ‘राष्ट्रीय स्वतंत्र पार्टी’ (आरएसपी) विक्रमी विजयाकडे वाटचाल करत आहे. शुक्रवारी संध्याकाळपर्यंत १५० जागांच्या मतमोजणीत आरएसपी ११० जागांवर आघाडीवर आहे. पारंपरिक राजकारण्यांना नाकारत तरुण मतदारांनी बालेन शाहांवर विश्वास दाखवला. नेपाळच्या राजकारणात हा मोठा बदल मानला जातो. माजी पंतप्रधान के.पी. शर्मा ओली यांचा कम्युनिस्ट पार्टी नेपाळ १२, नेपाळी काँग्रेस ११ आणि माजी पंतप्रधान प्रचंड यांचा कम्युनिस्ट पक्ष ९ जागांवर आघाडीवर होता. २७५ जागांच्या संसदेत १६५ जागांवर प्रत्यक्ष मतदानाद्वारे हार-जीत ठरणार आहे. उर्वरित ११० जागांचा निकाल प्रमाणशीर मतदानाद्वारे लागतो. रागाच्या भरात म्हणाले होते- पीएमओ जाळून टाकीन; वक्तव्याने तरुण आकर्षित नेपाळ पंतप्रधानपदाच्या शर्यतीत आघाडीवर असलेले बालेन जहाल स्वभावासाठीही ओळखले जातात. २०२३ मध्ये पोलिसांनी बालेन यांची पत्नी सबीना यांची गाडी अडवली होती. त्यानंतर बालेन यांनी घटनास्थळी पोहोचून ‘मी सिंह दरबार (पीएमओ) जाळून टाकीन’ असे ललकारले होते. आता ३ वर्षांनंतर ते स्वतःच सिंह दरबारात बसू शकतात. त्यांच्या वक्तव्यावर तरुणाई आकर्षित होते. विजय का... तरुण हताश, बेरोजगारी दर१३%, १८ वर्षांत १४ सरकारे आली-गेली गेल्या सप्टेंबरमध्ये झालेल्या ‘जेन झी’ आंदोलनानंतर ओली सरकारला राजीनामा द्यावा लागला होता. नेपाळचा तरुण सध्या नैराश्यात आहे. बेरोजगारीचा दर १३% या विक्रमी पातळीवर आहे. गेल्या १८ वर्षांच्या काळात १४ सरकारे आली आणि गेली, मात्र त्यांनी तरुणांच्या प्रश्नांकडे लक्ष दिले नाही. कम्युनिस्ट पक्ष आणि नेपाळी काँग्रेस युती करून सत्तेचा आनंद घेत राहिले. विश्लेषक प्रा. बासुदेव खनल यांचे म्हणणे आहे की, पारंपरिक पक्ष आता उघडे पडले आहेत. आता आरएसपीसमोर तरुणांच्या आशा-आकांक्षांना पूर्ण करण्याचे आव्हान आहे.
इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्त्रायल हल्ल्याचा आज सातवा दिवस आहे. इस्त्रायली आणि अमेरिकन सैन्याने शुक्रवारीही इराणच्या महत्त्वाच्या ठिकाणांवर क्षेपणास्त्रे डागली. इराणचे इस्त्रायल आणि आखाती देशांमधील अमेरिकन लष्करी तळांवर तसेच इतर ठिकाणीही हल्ले सुरू आहेत. 28 फेब्रुवारी रोजी सुरू झालेल्या या युद्धात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामनेई यांचा मृत्यू झाला आहे. अमेरिका-इस्त्रायलने तीन दिवसांत 5000 हून अधिक बॉम्ब टाकले आहेत. यामुळे इराणमध्ये 1200 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे. 15 फोटोंमध्ये पहा, हल्ल्यानंतरची परिस्थिती… अझरबैजानवर इराणचा हल्ला युद्धाच्या दरम्यान नवीन सुरुवात स्फोटांच्या दरम्यान उत्सव भीती आणि लाचारी युद्धाने झालेली वाताहत इराणी युद्धनौकेवर अमेरिकेचा हल्ला पहिल्यांदाच PrSM क्षेपणास्त्राचा वापर कुठे समर्थन तर कुठे विरोध
अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण युद्धाचा आज सातवा दिवस आहे. इराणने गुरुवारी बहरीनच्या सरकारी तेल रिफायनरी BAPCO वर क्षेपणास्त्राने हल्ला केला. यामुळे रिफायनरीच्या एका युनिटला आग लागली. मात्र, नंतर आग विझविण्यात आली. बहरीनच्या राष्ट्रीय संचार केंद्राच्या माहितीनुसार, BAPCO एनर्जीची ही रिफायनरी देशाच्या पूर्वेकडील किनाऱ्यावर असलेल्या सित्रा बेटावर आहे. हे राजधानी मनामाच्या दक्षिणेला येते. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, या घटनेत कोणीही जखमी झाल्याची माहिती नाही आणि रिफायनरीचे कामकाज सामान्यपणे सुरू आहे. सध्या हल्ल्यामुळे झालेल्या नुकसानीचे मूल्यांकन केले जात आहे. हा हल्ला अशा वेळी झाला आहे, जेव्हा अमेरिका आणि इस्त्रायलच्या हल्ल्यानंतर इराणने आखाती प्रदेशात प्रतिहल्ला तीव्र केला आहे. प्रदेशात वाढत्या तणावामुळे ऊर्जा प्रकल्पांना लक्ष्य केल्याने जागतिक तेल बाजारावरही परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. बहरीनच्या रिफायनरीवर इराणच्या क्षेपणास्त्र हल्ल्याचा व्हिडिओ…. इस्त्रायल-इराण युद्धाशी संबंधित मोठे अपडेट्स ट्रम्प म्हणाले- इराणने माझ्याशिवाय सर्वोच्च नेता निवडू नये अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, इराणने त्यांच्याशिवाय नवीन सर्वोच्च नेता निवडू नये. त्यांनी सांगितले की, नवीन नेत्याच्या निवडीमध्ये अमेरिकेची भूमिका आवश्यक आहे आणि अमेरिकेच्या सहभागाशिवाय असे करणे वेळेचा अपव्यय ठरेल. एक्सिओस (Axios) ला दिलेल्या मुलाखतीत ट्रम्प म्हणाले की, जर इराणने अमेरिकेला सामील करून न घेता नवीन सर्वोच्च नेता निवडला, तर त्याला काही अर्थ राहणार नाही. ट्रम्प यांनी असेही म्हटले की, अली खामेनेई यांचा मुलगा मुजतबा खामेनेई याला संभाव्य उत्तराधिकारी मानले जात आहे, परंतु ते (ट्रम्प) हे स्वीकारणार नाहीत. त्यांनी (ट्रम्प यांनी) इशारा दिला की, जर नवीन नेत्यानेही जुन्या नेतृत्वाचे धोरण सुरू ठेवले, तर अमेरिका आणि इराण यांच्यात येत्या वर्षांत पुन्हा संघर्ष होऊ शकतो. ट्रम्प म्हणाले की, अमेरिकेला असा नेता हवा आहे जो इराणमध्ये शांतता आणि स्थिरता आणू शकेल. भारताने खामेनेई यांच्या निधनावर शोक व्यक्त केला भारताने प्रथमच इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या निधनावर शोक व्यक्त केला आहे. भारत सरकारच्या वतीने परराष्ट्र सचिव विक्रम मिसरी यांनी गुरुवारी नवी दिल्लीतील इराण दूतावासात जाऊन खामेनेई यांच्या निधनाबद्दल संवेदना व्यक्त केल्या. त्यांनी कंडोलन्स बुक (शोक पुस्तिका) वर स्वाक्षरी करून श्रद्धांजली वाहिली. खामेनेई यांच्या निधनानंतर जगभरातील अनेक देशांकडून शोक संदेश पाठवले जात आहेत. इस्त्राईल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित छायाचित्रे…
अमेरिका, इस्रायलच्या विनाशकारी हल्ल्यांनंतर, इराण युद्ध प्रादेशिक सीमा ओलांडून जागतिक लष्करी संकटात रूपांतरित होताना दिसत आहे. इराणच्या लष्करी व सरकारी संरचनांवर वाढत्या हल्ल्यांदरम्यान, तुर्कीकडे डागलेले क्षेपणास्त्र व नाटोचा तीव्र प्रतिसाद हे सूचित करतो की हा संघर्ष मध्य पूर्वेपुरता मर्यादित राहणार नाही. दरम्यान, कॅनडासारख्या देशांच्या वाढत्या तयारीमुळे जग एका मोठ्या संघर्षाकडे जात असल्याची भीती बळावली आहे. स्पेनसह अनेक देशांनी या संघर्षापासून स्वतःला दूर केले आहे. विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की ही “मूक तटस्थता” फार काळ शक्य होणार नाही. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत तणाव वाढत असताना, या देशांना राजनैतिक वा लष्करी कारवाई करण्यास भाग पाडले जाईल. मोजतबा सैनिकांसोबत दारूगोळा घेऊन जात अयातुल्ला खामेनी यांच्या निधनानंतर, त्यांचा मुलगा मोजतबा इराणचा सर्वोच्च नेता होण्याची शक्यता आहे. इराण-इराक युद्धादरम्यान, त्यांनी जवळजवळ १० महिने आपली शाही ओळख लपवून ठेवली, सर्वोच्च नेत्याच्या मुलाऐवजी सामान्य सैनिक म्हणून दारूगोळा वाहून नेण्यासारखी कामे केली. त्यांनी एकदा लिहिले होते की शहीद झालो तर त्यांना सामान्य सैनिकांसोबत पुरले पाहिजे. १९८५ मध्ये, ते काही काळासाठी बेपत्ता झाले, परंतु त्यांना सुरक्षित आढळले. जागतिक लष्करी जमवाजमव... युद्धात कोण ओढले गेले पाक-सौदी अरेबिया संरक्षण करार: संरक्षण करारानुसार, सौदी अरेबियावर हल्ला झाल्यास पाकिस्तानला लष्करी मदत देण्यास बांधील आहे. इराणने सौदी तेल क्षेत्रांना लक्ष्य केल्यानंतर इस्लामाबादवर आता या लढाईत उडी घेण्याचा तीव्र दबाव आहे. ५ दिवसांचा विध्वंस: १,२०० मृत्यू, १३ देश प्रभावित इराणमध्ये सुरू असलेल्या भीषण युद्धाच्या पहिल्या पाच दिवसांतच झालेल्या विनाशाचा आकडा ४.३५ ट्रिलियन डॉलर्सपेक्षा जास्त झाला आहे. विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की सुरुवातीच्या अहवालांवर आधारित हा फक्त एक किमान अंदाज आहे, तर प्रत्यक्ष नुकसान आणि मानवी हानी वाईट असू शकते. नाटो देशांची भूमिका होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत जलवाहतूक स्वातंत्र्य पुनर्संचयित करणे हे राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी आवश्यक असल्याचे ब्रिटनचे मत आहे. मध्य पूर्वेतील ऊर्जा हितसंबंध व लेबनॉनशी संबंधांमुळे फ्रान्स संघर्षात ओढला जात आहे. जर्मनी आखातातील एलएनजीवर अवलंबून आहे. कॅनडाच्या वाढत्या हालचाल कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी यांनी म्हटले की सध्या कोणताही देश या प्रमाणात होणाऱ्या जागतिक संघर्षापासून पूर्णपणे दूर राहू शकत नाही. ते म्हणाले, “आम्ही मित्र राष्ट्रांना मदत करण्यास मागेपुढे पाहणार नाही.” सुरक्षा पायाभूत सुविधा कमकुवत करण्यावर लक्ष केंद्रित अमेरिका इराणच्या नौदल तळांना, क्षेपणास्त्र तळांना व ड्रोन नेटवर्कला लक्ष्य करत आहे. इस्रायलचे लक्ष इराणी नेतृत्व व सुरक्षा पायाभूत सुविधा कमकुवत करण्यावर असल्याचे वृत्त आहे. हल्ल्यांमध्ये तेहरान व तआसपासच्या भागांचे सर्वाधिक नुकसान झाले आहे.
नेपाळमध्ये सार्वत्रिक निवडणुकीसाठी सकाळी 7 ते सायंकाळी 5 वाजेपर्यंत मतदान झाले. मध्यरात्री 12 वाजेपासून मतमोजणी सुरू होईल. निवडणूक आयोगाच्या माहितीनुसार, दुपारपर्यंत 60% मतदान झाले. दुर्गम भागांमध्ये अजूनही मतदान सुरू आहे. अंतिम आकडेवारी लवकरच जाहीर केली जाईल. यापूर्वी पंतप्रधान सुशीला कार्की यांनी काठमांडूमधील धापासी येथील मतदान केंद्रावर मतदान केले होते. त्या म्हणाल्या की, आता त्यांची भूमिका पूर्ण झाली आहे. त्या म्हणाल्या की, ही निवडणूक देशाचे भविष्य ठरवणारी आहे. नेपाळमधील निवडणुकीकडे जगातील अनेक देशांचे लक्ष आहे, कारण सप्टेंबर 2025 मध्ये तरुणांच्या हिंसक निदर्शनांनंतर ही पहिली सार्वत्रिक निवडणूक आहे. तेव्हा तत्कालीन पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांचे सरकार कोसळले होते. ओलींच्या राजीनाम्यानंतर नेपाळच्या माजी सरन्यायाधीश सुशीला कार्की यांच्या नेतृत्वाखाली अंतरिम सरकार स्थापन झाले, जे आता निवडणुका घेत आहे. या निवडणुकीत काठमांडूचे माजी महापौर बालेन शाह, केपी शर्मा ओली आणि गगन थापा यांना पंतप्रधानपदाचे प्रमुख दावेदार मानले जात आहे. नेपाळ निवडणुकीशी संबंधित 5 छायाचित्रे…
नेपाळमध्ये सार्वत्रिक निवडणुकीसाठी मतदान सुरू झाले आहे. या निवडणुकांवर जगातील अनेक देशांचे लक्ष आहे, कारण सप्टेंबर 2025 मध्ये तरुणांच्या हिंसक निदर्शनांनंतर ही पहिली सार्वत्रिक निवडणूक आहे. तेव्हा तत्कालीन पंतप्रधान केपी शर्मा ओली यांचे सरकार कोसळले होते. ओलींच्या राजीनाम्यानंतर नेपाळच्या माजी सरन्यायाधीश सुशीला कार्की यांच्या नेतृत्वाखाली अंतरिम सरकार स्थापन झाले, जे आता निवडणुका घेत आहे. या निवडणुकीत काठमांडूचे माजी महापौर बालेन शाह, केपी शर्मा ओली आणि गगन थापा यांना पंतप्रधानपदाचे प्रमुख दावेदार मानले जात आहे. 24 तासांत निकाल लागतील निवडणुकीत एकूण 65 राजकीय पक्ष रिंगणात आहेत. मतदान संपताच मतमोजणी सुरू होईल. पुढील 24 तासांत निकाल समोर येतील अशी अपेक्षा आहे. मतदान 5 मार्च रोजी सकाळी 7 वाजता (भारतीय वेळेनुसार सकाळी 6:45 वाजता) सुरू झाले. देशभरातील 23 हजारांहून अधिक मतदान केंद्रांवर सायंकाळी 5 वाजेपर्यंत मतदान केले जाईल. सुमारे 1.9 कोटी मतदारांनी निवडणुकीसाठी नोंदणी केली आहे. यापैकी सुमारे 8 लाख तरुण पहिल्यांदा मतदान करतील. नेपाळमध्ये मतदानाचे किमान वय 18 वर्षे आहे. नोव्हेंबर 2022 च्या मागील संसदीय निवडणुकीच्या तुलनेत यावेळी सुमारे 10 लाख अधिक मतदारांची नोंदणी झाली आहे. युवा आंदोलनानंतर राजकारणात लोकांची रुची वाढली आहे. नेपाळमध्ये मतदान कसे होते?नेपाळमध्ये 2015 पासून मिश्र (मिक्स्ड) निवडणूक प्रणाली लागू आहे. या अंतर्गत संसदेच्या एकूण 275 जागांपैकी 165 खासदार थेट जनतेद्वारे निवडले जातात. म्हणजेच, या जागांवर लोक आपल्या क्षेत्रातील उमेदवाराला मतदान करून निवडतात. उर्वरित 110 जागा आनुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणालीने भरल्या जातात. यामध्ये राजकीय पक्षांना देशभरात जेवढ्या टक्केवारीने मते मिळतात, त्याच प्रमाणात त्यांना संसदेत जागा मिळतात आणि पक्ष आपल्या खासदारांना नामनिर्देशित करतात. बालेन शाह आणि गगन थापा यांच्यात लढत तज्ज्ञांनुसार, या निवडणुकीद्वारे काठमांडूमध्ये प्रभाव निर्माण करण्याची स्पर्धा सुरू आहे. भारत आणि चीन यांच्यामध्ये अडकलेल्या नेपाळमध्ये अमेरिकाही आपला प्रभाव वाढवत आहे. भारताला ओली पुन्हा पंतप्रधान होऊ नयेत असे वाटते, असे मानले जाते. GenZ आंदोलनानंतर ओलींची लोकप्रियता कमी झाली आहे. त्यांच्या CPN-UML पक्षाला या निवडणुकीत जास्त जागा मिळताना दिसत नाहीत. जर ओलींच्या पक्षाची कामगिरी खराब राहिली तर पंतप्रधानपदासाठी थेट लढत नेपाळी काँग्रेसचे गगन थापा आणि राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्षाचे बालेन शाह यांच्यात होऊ शकते. नेपाळी काँग्रेसचे भारतासोबत जुने आणि चांगले संबंध आहेत. हा पक्ष नेपाळ-चीन व्यापारी संबंधांबाबत, विशेषतः बीआरआय प्रकल्पांच्या कर्जाबाबत सावध असतो. याच कारणामुळे हा पक्ष अमेरिका आणि पाश्चात्त्य देशांनाही पसंत आहे. तर बालेन शाह यांच्यासोबत काम करणे थोडे कठीण असू शकते, कारण त्यांना अधिक भावनिक आणि अनपेक्षित नेते मानले जाते. भारताच्या नाराजीचे कारण हे देखील होते की, जेव्हा शाह काठमांडूचे महापौर होते, तेव्हा त्यांनी आपल्या कार्यालयात 'ग्रेटर नेपाळ'चा नकाशा लावला होता. त्यांनी काही भारतीय चित्रपटांवर बंदी घालण्याचाही प्रयत्न केला होता. शाह यांनी स्वतःला असा नेता म्हणून सादर केले आहे जो कोणत्याही देशाच्या प्रभावाखाली नाही. त्यामुळेच त्यांनी चीनला भेट देण्याचे आमंत्रण नाकारले होते. मात्र, ते ज्या राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्षाशी संबंधित आहेत, तो पक्ष भारताच्या अधिक जवळचा मानला जातो.
ग्रीक पौराणिक कथांमध्ये एक मार्मिक कथा सांगितली जाते. अपोलो देवता खेळाखेळात एक डिस्क फेकतो. ते चुकून प्रिन्स हयासिंथसवर धडकताे आणि त्यांचा मृत्यू होतो. अपोलोच्या अश्रूंपासून आणि हयासिंथसच्या रक्ताच्या थेंबांपासून ‘हयासिंथ’ म्हणून ओळखले जाणारे एक सुंदर फूल फुलते. या कथेपासून प्रेरित होऊन अमेरिकेत ‘हयासिंथ फेलोशिप’ क्लबची स्थापना झाली. कोणीही याचे सदस्य होऊ इच्छित नाही. एखाद्याच्या हातून अनवधानाने कोणाचा जीव गेला आहे त्यांच्यासाठी हा आधार गट आहे. गटातील सदस्य म्हणतात, “अशा घटनेनंतर कुटुंब आणि मित्र त्यांना त्याबद्दल बोलण्यापासून रोखतात. ते हे रहस्य दशकांपासून लपवून ठेवतात. परंतु “कर्माच्या शिक्षेची’ भीती त्यांना सतावते. एका माणसाने सांगितले की अपघातापासून तो “अर्धे आयुष्य’ जगत आहे. अपघाताच्या तारीखेची पडछाया त्याच्या वाढदिवसावर पडते. अपराधीपणाची भावना दैनंदिन जीवनात झोपेवर, कामावर आणि नातेसंबंधांवर दिसते. ही वेदना अनेकदा एकट्याने सहन केली जाते. कारण समाज अशा लोकांबद्दल फारशी सहानुभूती दाखवत नाही. अपराधीपणाची भावना इतकी खोलवर आहे की एका २५ वर्षीय पुरूषाच्या हातून एका मुलीचा बोट अपघातात मृत्यू झाला. या घटनेच्या चार आठवड्यांनंतर या तरुणाने आत्महत्या केली. मरण्यापूर्वी त्याने तिच्या अंत्यसंस्काराचा खर्च भागवण्यासाठी आपले सर्व सामान विकले. शारीरिक दुखापतीपेक्षा मानसिक परिणाम अधिक खोलवर आहे. अनेक लोक त्यांच्या भावना गमावतात. एका माणसाला वर्षानुवर्षे झोपेत झटके येत होते. जणू तो ब्रेक लावण्याचा प्रयत्न करत आहे असे वाटत होते. कायदेशीर लढाई जखमा आणखी खोलवर जातात. दरवर्षी, संयुक्त राष्ट्रात १ लाख ‘चुकीच्या मृत्यू’चे खटले दाखल केले जातात. वकील न्यायालयात त्यांचे बचाव युक्तिवाद सादर करतात तेव्हा त्यांना स्वतःबद्दल घृणा वाटू लागते. १८ व्या वर्षी मद्यपान करून गाडी चालवताना अपघातात सामील एक कृष्णवर्णीय माणूस शिक्षा भोगल्यानंतरही पैसे वाचवू शकला नाही. अमेरिकेत दर १८ मिनिटांनी रस्ते अपघातात एका व्यक्तीचा मृत्यू होतो. २०२४ मध्ये अशा अपघातांमध्ये ३९ हजार मृत्यू झाले. समजून घेणे महत्त्वाचे : एक छोटी चूकही जग उद्ध्वस्त करणारी हा गट समुपदेशन आणि कायदेशीर सल्ल्याद्वारे या “जिवंत मृतदेहांना’ समाजाच्या मूळ प्रवाहात आणण्याचा प्रयत्न केला जातो. संस्थापक रेव्हरंड ख्रिस म्हणाले, आम्हाला फक्त एवढेच वाटते की एका क्षणाची चूक एखाद्याचे जग उद्ध्वस्त करू शकते, हे जगाने समजून घ्यावे. गट दरमहा फोन संभाषणे आयोजित करतो. आध्यात्मिक समुपदेशन करतो. त्यामुळे या लोकांना आधार, आपलेपणा वाटतो.
इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्त्रायल हल्ल्याचा आज सहावा दिवस आहे. इस्त्रायली आणि अमेरिकन सैन्याने गुरुवारीही इराणच्या महत्त्वाच्या ठिकाणांवर क्षेपणास्त्रे डागली. इराणचे इस्त्रायल आणि आखाती देशांमधील अमेरिकन लष्करी तळांवर तसेच इतर ठिकाणीही हल्ले सुरू आहेत. 28 फेब्रुवारी रोजी सुरू झालेल्या या युद्धात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामेनी यांचा मृत्यू झाला आहे. अमेरिका-इस्त्रायलने तीन दिवसांत 2000 हून अधिक बॉम्ब टाकले आहेत. यामुळे इराणमध्ये 800 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे, ज्यात 176 मुलांचा समावेश आहे. 23 फोटोंमध्ये पहा, हल्ल्यानंतरची परिस्थिती… अमेरिकन PrSM क्षेपणास्त्राने हल्ला युद्धनौकेवर अमेरिकन हल्ला न्यायाची मागणी इस्त्रायलने इराणी क्षेपणास्त्र पाडले हल्ल्यांच्या दरम्यान सण, प्रार्थना हल्ल्यांच्या दरम्यान संदेश युद्धाच्या दरम्यानची सक्ती हल्ल्यांमध्ये वारसा नष्ट आप्तस्वकीयांसाठी शोक युद्धाचा विरोध क्षेपणास्त्र हल्ला इस्त्रायलवरील हल्ल्याची छायाचित्रे इराणवरील हल्ल्याची छायाचित्रे हे चित्र इराणी हवाई क्षेत्राचे आहे. ते यूएस सेंट्रल कमांडने जारी केले आहे. अमेरिकेच्या हल्ल्यात ते उद्ध्वस्त झाले.
अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराण युद्धाचा आज सहावा दिवस आहे. दरम्यान, एका अहवालात दावा करण्यात आला आहे की, इराणने अमेरिकेला गुप्तपणे चर्चेचा प्रस्ताव पाठवला आहे. न्यूयॉर्क टाइम्सनुसार, इराणच्या गुप्तचर संस्थेच्या अधिकाऱ्यांनी सीआयएशी अप्रत्यक्ष संपर्क साधून युद्ध संपवण्यावर चर्चा करण्याची ऑफर दिली आहे. अहवालानुसार, इराणच्या एजंट्सनी गुप्त माध्यमांद्वारे सीआयएपर्यंत संदेश पोहोचवला आणि युद्ध संपवण्यासाठी चर्चेची शक्यता शोधण्याचा प्रयत्न केला. सध्या वॉशिंग्टनमध्ये या प्रयत्नाला फारसे गांभीर्याने घेतले जात नाहीये. यापूर्वी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले होते की, इराणसाठी चर्चा सुरू करण्याची वेळ निघून गेली आहे. त्यांनी दावा केला की, इराणची लष्करी क्षमता खूप कमकुवत झाली आहे. अमेरिकेने भारतातून परतणाऱ्या इराणच्या युद्धनौकेवर हल्ला केला अमेरिकेने भारतातून परतणाऱ्या IRIS देना या इराणच्या युद्धनौकेवर श्रीलंकेजवळ हल्ला करून ती बुडवली आहे. या हल्ल्यात आतापर्यंत 87 इराणी नौसैनिक मारले गेले आहेत. ही माहिती श्रीलंकेच्या सरकारने दिली आहे. अमेरिकेचे संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ यांनी सांगितले की, हिंदी महासागरात अमेरिकेच्या पाणबुडीने इराणी जहाजाला टॉर्पेडोने लक्ष्य करून बुडवले. श्रीलंकेच्या नौदलाने 32 जखमी नौसैनिकांना वाचवून रुग्णालयात दाखल केले आहे. जहाजावर सुमारे 180 नौसैनिक होते. बेपत्ता लोकांच्या शोधासाठी शोध आणि बचाव कार्य सुरू आहे. ही इराणी युद्धनौका गेल्या महिन्यात भारताच्या विशाखापट्टणम येथे आयोजित 2026 आंतरराष्ट्रीय फ्लीट रिव्ह्यूमध्ये भाग घेऊन परत येत होती. श्रीलंकेच्या अधिकाऱ्यांनी अल जझीराला सांगितले की, बुधवारी सकाळी 6 ते 7 च्या दरम्यान (भारतीय वेळेनुसार) मदतीसाठी संदेश पाठवला. हे जहाज दक्षिण श्रीलंकेतील गाले शहरापासून सुमारे 40 सागरी मैल (सुमारे 75 किलोमीटर) दूर होते. इराणी युद्धनौकेवरील हल्ल्याचा व्हिडिओ… इस्त्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाची छायाचित्रे… इराणची राजधानी तेहरानमध्ये इस्रायली हल्ल्याचे फुटेज.
इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांना मशहदमध्ये दफन केले जाईल. मात्र, दिवस-तारीख निश्चित नाही. इराणच्या सरकारी वृत्तसंस्था फार्सनुसार, खामेनी यांना इमाम रजा (अलैहिस्सलाम) यांच्या दर्ग्याजवळ दफन केले जाईल. खामेनी यांचा जन्मही मशहदमध्येच 1939 मध्ये झाला होता. इराणच्या पुढील सर्वोच्च नेत्याची घोषणा खामेनी यांना दफन केल्यानंतरच केली जाईल. मंगळवारी बातमी आली होती की कोममधील असेंब्ली ऑफ एक्सपर्ट्सने सर्वोच्च नेत्याच्या निवडीसाठी मतदान केले आहे. असेंब्ली ऑफ एक्सपर्ट्समध्ये 88 सदस्य असतात, जे देशाच्या सर्वोच्च नेत्याची निवड करतात. खरं तर, 28 फेब्रुवारी रोजी अमेरिका-इस्रायलच्या हल्ल्यात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांचा मृत्यू झाला होता. तेव्हापासून पद रिक्त आहे. मात्र, इराणी विरोधी पक्षाशी संबंधित इराण इंटरनॅशनलचा दावा आहे की, असेंब्ली ऑफ एक्सपर्ट्सने IRGC च्या दबावाखाली खामेनी यांचा मुलगा मोजतबा यांना पुढील सर्वोच्च नेता म्हणून निवडले आहे. दरम्यान, इस्त्रायली लष्कराने (IDF) दावा केला आहे की, शनिवारपासून आतापर्यंत इस्रायली हवाई हल्ल्यांमध्ये 300 हून अधिक इराणी बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र लाँचर नष्ट केले आहेत. युद्धात इराणचे नुकसान... इस्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित चित्रे… भास्कर कार्टूनिस्टच्या दृष्टिकोनातून इराण-इस्रायल आणि अमेरिका युद्ध…
इराणचे सर्वोच्च नेते आयतुल्लाह अली खामेनी यांचा शनिवारी इस्रायलच्या हवाई हल्ल्यात मृत्यू झाला. हा हल्ला तेहरानमधील पास्चर स्ट्रीटजवळील त्यांच्या कार्यालयावर झाला, जिथे ते अनेक मोठ्या इराणी नेत्यांसोबत बैठक करत होते. या हल्ल्यात इस्रायलने कार्यालयावर 30 क्षेपणास्त्रे टाकली होती, ज्यात खामेनेई यांच्यासोबत 40 अधिकारीही मारले गेले. इस्रायलने अनेक वर्षांपासून या हल्ल्याची तयारी केली होती. त्यांच्या मोसाद आणि युनिट 8200 या गुप्तचर संस्थांनी तेहरानमधील जवळपास सर्व ट्रॅफिक कॅमेऱ्यांमध्ये घुसखोरी केली होती. या कॅमेऱ्यांची छायाचित्रे एन्क्रिप्ट करून तेल अवीव आणि दक्षिण इस्रायलमधील सर्व्हरवर पाठवली जात होती. अमेरिकेची गुप्तचर संस्था सीआयएनेही या ऑपरेशनमध्ये मदत केली. यात एक खास कॅमेरा होता, कारण त्यातून वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचे अंगरक्षक आणि चालक त्यांच्या खाजगी गाड्या कुठे पार्क करतात हे कळत होते. इस्रायलने इराणच्या फोन टॉवर्सना हॅक केले होते या कॅमेऱ्यांमुळे इस्रायलला अधिकाऱ्यांबद्दल बरीच माहिती मिळाली, जसे की त्यांचे घर कुठे आहे, ते कधी ड्युटीवर येतात, कोणता मार्ग वापरतात आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे ते कोणत्या नेत्याचे संरक्षण करतात किंवा कोणाला घेऊन जातात. याला गुप्तचर विभागात 'पॅटर्न ऑफ लाईफ' म्हणतात.ही माहिती इस्रायलला खामेनीच्या हत्येसाठी खूप उपयुक्त ठरली. हा एकमेव मार्ग नव्हता. इस्रायल आणि सीआयएने अनेक प्रकारची गुप्त माहिती गोळा केली होती. इस्रायलने पाश्चर स्ट्रीटजवळील मोबाईल फोन टॉवर्सनाही हॅक केले, जेणेकरून हल्ल्याच्या वेळी फोन व्यस्त दिसतील आणि सुरक्षा पथकाला कोणताही इशारा मिळणार नाही. इस्रायली अधिकाऱ्याला इराणच्या कानाकोपऱ्याची माहिती इस्रायलच्या एका गुप्तचर अधिकाऱ्याने सांगितले की, त्यांना तेहरानची माहिती जेरुसलेमइतकीच चांगली आहे. जेव्हा तुम्हाला एखाद्या ठिकाणाची इतकी चांगली माहिती असते, तेव्हा तिथली कोणतीही छोटीशी गडबडही लगेच लक्षात येते. हे सर्व इस्रायलच्या युनिट 8200 (सिग्नल इंटेलिजन्स), मोसादच्या मानवी स्त्रोतांकडून आणि लष्करी गुप्तचर विभागाच्या डेटावरून झाले. त्यांनी सोशल नेटवर्क ॲनालिसिस नावाच्या गणितीय पद्धतीचा वापर करून अब्जावधी डेटा पॉइंट्सची छाननी केली आणि नवीन लक्ष्ये शोधली. इस्त्रायलमध्ये लक्ष्यित गुप्तचर यंत्रणा खूप महत्त्वाची आहे, जर कोणाला मारण्याचा निर्णय घेतला गेला, तर ती गुप्तचर यंत्रणा ते पूर्ण करण्यासाठी सज्ज होते. खामेनी म्हणाले होते- माझ्या मृत्यूने काही फरक पडत नाही खामेनीची हत्या हा एक राजकीय निर्णय होता, केवळ तंत्रज्ञानाचा चमत्कार नव्हता. जेव्हा सीआयए आणि इस्त्रायलला कळले की शनिवारी सकाळी खामेनी त्यांच्या कार्यालयात बैठक घेत आहेत आणि अनेक मोठे नेते त्यांच्यासोबत आहेत, तेव्हा त्यांना ही खूप चांगली संधी वाटली. युद्ध सुरू झाल्यानंतर त्यांना शोधणे कठीण झाले असते, कारण ते बंकरमध्ये लपून बसले असते. खामेनी हिजबुल्लाहचा नेता हसन नसरल्लाहसारखे लपून राहत नव्हते. नसरल्लाह अनेक वर्षांपासून बंकरमध्ये राहत होता, पण खामेनी यांनी कधीकधी सार्वजनिकपणे सांगितले होते की त्यांच्या मृत्यूने काही फरक पडत नाही.
इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्त्रायल हल्ल्याचा आज पाचवा दिवस आहे. इस्त्रायली आणि अमेरिकन सैन्याने मंगळवारीही इराणच्या महत्त्वाच्या ठिकाणांवर क्षेपणास्त्रे डागली. इराणनेही इस्त्रायलवर प्रतिहल्ले केले. त्याने आखाती देशांमधील अमेरिकन लष्करी तळ उद्ध्वस्त केल्याचा दावाही केला. शनिवारी सुरू झालेल्या या युद्धात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामेनी यांचा मृत्यू झाला आहे. अमेरिका-इस्त्रायलने तीन दिवसांत 2000 हून अधिक बॉम्ब टाकले आहेत. यामुळे इराणमध्ये 787 लोकांचा मृत्यू झाला आहे, ज्यात 176 मुलांचा समावेश आहे. 20 फोटोंमध्ये, हल्ल्यानंतरची परिस्थिती… हल्ल्यांदरम्यान सण, प्रार्थना हल्ल्यांच्या दरम्यानचा संदेश युद्धाच्या दरम्यानची सक्ती हल्ल्यांमध्ये वारसा संपला आपल्या लोकांसाठी शोक युद्धाला विरोध क्षेपणास्त्र हल्ला इस्त्रायलवरील हल्ल्याची छायाचित्रे इराणवरील हल्ल्याची छायाचित्रे हे चित्र इराणी हवाई क्षेत्राचे आहे. ते यूएस सेंट्रल कमांडने जारी केले आहे. अमेरिकेच्या हल्ल्यात ते उद्ध्वस्त झाले.
अमेरिका-इराण युद्धाच्या चौथ्या दिवशी दोन्ही बाजूंनी हल्ले झाले. अमेरिका-इस्त्रायलच्या जेट्सने तेहरानमध्ये सुमारे १३० किमी दक्षिणेला पवित्र शहर कोममधील मजलिस ए खोबरेगॉनची इमारत उद््ध्वस्त केली. या ठिकाणी ८८ धर्मगुरू खामेनीई यांचा उत्तराधिकारी असलेल्या सर्वोच्च नेत्याच्या निवडीसाठी जमले होते. मात्र हल्ल्यावेळी इमारतीत एकही धर्मगुरू नव्हता. मात्र यात काही धर्मगुरूंचा मृत्यू झाल्याची अनधिकृत सुत्रांची माहिती आहे. सोमवारी रात्री उशिरा जेट्सने तेहरानमधील मजमा-ए-मसलाहत-ए-निजामची इमारत उद््ध्वस्त केली. इराणमध्ये नवा नेता निवडीच्या हालचालींना अमेरिकेकडून दिलेले हे आव्हान मानले जाते. दरम्यान, मंगळवारी रात्री अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प म्हणाले की, इराणशी चर्चेची वेळ आता निघून गेली आहे. इस्त्रायलने आम्हाला हल्ल्यासाठी मदत मागितली नव्हती. आम्हीच त्यांच्या मदतीला आलो आहोत. कारण, इराण हल्ला करणार असल्याची माहिती आमच्याकडे होती. दरम्यान, यापूर्वी अमेरिकेच्या लष्करी तळांना लक्ष्य करणाऱ्या इराणने पहिल्यांदाच रियाधमधील अमेरिकन दूतावासावर हल्ला केला, पण त्यात मोठी हानी झाली नाही. 1. पेट्रोल-डिझेल-घरगुती गॅस; देशात सध्या ५० दिवसांचा कच्चा तेल आणि ३० दिवसांचा एलपीजी साठा आहे. जर युद्ध चालू राहिले तर कच्च्या तेलाच्या किमती १०० डॉलर प्रति बॅरलपेक्षा जास्त होतील.2. खत: खत कारखान्यांसाठी एलएनजी हे मुख्य इंधन आहे. त्याच्या टंचाईमुळे अन्न सुरक्षेला धोका निर्माण झाला आहे आणि सरकारी तिजोरीवर १९ अब्ज डॉलर्स (सुमारे १.७५ लाख कोटी रुपये) अतिरिक्त अनुदानाचा भार पडणार आहे.3. एफएमसीजी; पारले सारख्या दिग्गज एफएमसीजी कंपन्यांच्या मते, जर क्रूड तेलाचे दर १०० डॉलर्सपेक्षा जास्त झाले तर पॅकेजिंग आणि लॉजिस्टिक्सचा खर्च उचलणे अशक्य होईल, त्यामुळे सामान्य माणसांसाठी या वस्तूंचे दर वाढू शकतात.4. तांदूळ: भारत बासमती तांदळाची ७०% निर्यात आखाती देशांमध्ये करतो. केआरबीएल (इंडिया गेट) आणि एलटी फूड्स (दावत) सारख्या प्रमुख कंपन्या सध्या ‘वेट अँड वॉच’च्या भूमिकेत.5. चहा निर्यात: २०२५ मध्ये भारताच्या एकूण चहा निर्यातीपैकी ४१% (११४.५ दशलक्ष किलो) यूएई आणि इराणसारख्या देशांचा वाटा होता. शिपिंग लाइन्सनी सध्या कार्गो थांबवले आहे, त्यामुळे देयके आणि शिपमेंट दोन्हीही अनिश्चितेच्या गर्तेत. आनंदाचे क्षण.. संकटग्रस्त दुबईहून मुंबईत आलेली महिला आप्तेष्टांना भेटून आनंदी. दोन दिवसांत सुमारे ६०० भारतीय दुबई- यूएईहून परत आले. चार दिवसांत किती नुकसान: ६ अमेरिकी सैनिक, १२ इस्त्रायली नागरिकांचा मृत्यू. तीन अमेरिकी विमान पाडले. तेहरानस्थित यूनेस्को हेरिटेज साइट गोलेस्तान पॅलेसचेही नुकसान. चार दिवसांत किती नुकसान: इराणी रेड क्रेसेंटच्या माहितीनुसार, इराणमध्ये ७८७ हून अधिक लोकांचा मृत्यू. इराणच्या ११ युद्धनौका आतापर्यंत बुडवल्याचा अमेरिकेचा दावा.ऑपरेशन एपिक फ्यूरीनुसार, २० हून अधिक शहरांवर २ हजार ठिकाणी बॉम्बहल्ले. यात इराणच्या काही अण्वस्त्र तळांचाही समावेश. यात इराणचे ५ सैनिक मारले गेले आहेत. भास्कर एक्सप्लेनर इराण युद्ध कधीपर्यंत चालेल याबाबत अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प व इस्रायली पंतप्रधान नेतन्याहू यांची भिन्न मते आहेत. ‘इराणविरुद्धच्या कठोर हल्ल्यांचा पुढचा टप्पा अद्याप बाकी आहे,’ असे सांगून ट्रम्प ५ आठवड्यांची मुदत देतात. तर नेतन्याहू हे वर्षानुवर्षे चालणारे अंतहिन युद्ध नसावे असे सांगतात.इस्रायलला भीती वाटते, इराणपेक्षा कमकुवत असलेल्या इराकमध्ये अमेरिका ९ वर्षे अडकली होती. बाजारपेठ ते एफएमसीजी... कुठे काय परिणाम होतील युद्धाच्या चारच दिवसांत आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचे दर साडेतीन टक्के तर चांदीचे दर ११ टक्क्यांपर्यंत घटले. क्रूड ऑइल १४ टक्क्यांनी महागले. होर्मुझच्या जलमार्गात अडथळे आल्याने कच्च्या तेलाच्या किमतीत प्रति बॅरल १५ डॉलर्सची तत्काळ वाढ झाल्यास देशाची वित्तीय तूट नियंत्रणाबाहेर जाऊ शकते. केंद्रीय पेट्रोलियममंत्री हरदीप पुरी यांनी मात्र भारताकडे इंधनाचे आणखी स्त्रोत असल्याचा दावा केला आहे. आज सेन्सेक्समध्ये मोठे परिणाम शक्य अमेरिका, इस्रायल आणि इराण युद्धाच्या भूमिकेवर बुधवारी सकाळपर्यंत ठाम राहिले तर सेन्सेक्स आणि निफ्टी लक्षणीय घसरणीसह उघडतील. मंगळवारी रात्री गिफ्ट निफ्टी निर्देशक थोडासा सकारात्मक झाला होता. तो पहाटे २:३० वाजेपर्यंत सुरु असतो. त्याच्या वाटचाल कशी होते त्यावर पुढचे अवलंबून. - अंबरीश बालिगा, बाजार विश्लेषक इराणचे दोन लक्ष्य, अरब देश अन् होर्मुझ समुद्रमार्ग अरब देशांवरील हल्ले अमेरिका आणि इस्रायलला युद्ध थांबवण्यास भाग पाडण्यासाठी आहेत, अन्यथा त्यांची संपूर्ण अर्थव्यवस्था कोसळेल. होर्मुझचा मार्ग बंद करणे हा इराणचा मास्टरस्ट्रोक असेल. त्यामुळे तेल किमती वाढतील. इराण क्षेपणास्त्र साठा जपून दीर्घ युद्धासाठी सज्ज.” - केपी फाबियान, इराणमध्ये भारताचे राजदूत होते.
इराण युद्धाच्या पाचव्या दिवशी, माजी सर्वोच्च नेते अली खामेनी यांचे पुत्र मोजतबा खामेनी यांची नवीन सर्वोच्च नेते म्हणून निवड करण्यात आली आहे. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, ८८ धर्मगुरूंचा समावेश असलेल्या तज्ञांच्या सभेने त्यांची निवड केली. २८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका-इस्रायल हल्ल्यात अली खामेनी यांचा मृत्यू झाला. सुरक्षेच्या कारणास्तव, मतदान दूरस्थपणे घेण्यात आले. तज्ञांच्या सभेचे कोणतेही औपचारिक सत्र आयोजित केलेले नाही. यापूर्वी, पुढील सर्वोच्च नेते पुढील आठवड्यात निवडले जातील असे वृत्त होते. दरम्यान, अमेरिकेचा दावा आहे की त्यांनी आतापर्यंत इराणमधील जवळपास २००० ठिकाणांवर हल्ले केले आहेत. अमेरिकन आर्मी सेंट्रल कमांडचे प्रमुख ब्रॅड कूपर म्हणाले की, या कारवाईत ५०,००० हून अधिक सैनिक आणि अंदाजे २०० लढाऊ विमानांचा समावेश आहे. कोममधील असेंब्लीच्या इमारतीवर हल्ला इस्रायलने मंगळवारी कोम शहरात असेंब्ली ऑफ एक्सपर्ट्सच्या इमारतीवर हवाई हल्ला केला आहे. याचा उद्देश नवीन सर्वोच्च नेत्याच्या निवडीची प्रक्रिया थांबवणे हा होता. मात्र, घटनास्थळी कोणीही उपस्थित नव्हते. हल्ल्यात इमारत पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाली. नवीन सर्वोच्च नेत्याच्या निवडीसाठी येथे धार्मिक गुरु जमले असावेत अशी इस्रायलला शंका होती. इमारतीवरील हल्ल्यानंतरचा व्हिडिओ… युद्धात इराणचे नुकसान... इस्त्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित छायाचित्रे… इराणच्या सरकारी माध्यमांनी क्षेपणास्त्र प्रक्षेपणाचे नवीन फुटेज जारी केले आहे.
इराण-इस्रायल आणि अमेरिका यांच्यातील युद्धात अडकलेल्या देशांतील सामान्य लोकांचे जीवन संघर्षात जात आहे. प्रत्येक स्फोटानंतर पुढचा टप्पा कुठे असेल, या भीतीच्या सावटाखाली ते जगत आहेत. तेहरानचे रहिवासी कमरान म्हणतात की, तीन दिवसांपासून शहरावर सतत हल्ले होत आहेत. त्यांनी सांगितले की, सोमवारी उशिरा संध्याकाळी इस्रायली सैन्याच्या इशाऱ्यानंतर जोरदार धमाके झाले, ज्यामुळे खिडक्या हादरल्या आणि लोक घाबरून घराबाहेर आले. मीनाने सांगितले की, तिच्या घराजवळील एका कार्यालयीन इमारतीवर झालेल्या हल्ल्यात खिडक्या आणि दरवाजे उखडले गेले. कशीतरी रात्र सुखरूप जावी, यासाठीच आम्ही प्रार्थना करत होतो. करजचे रहिवासी हुसैन यांनी सांगितले की, रात्रभर झालेल्या बॉम्बफेकीदरम्यान त्यांनी १७ धमाके मोजले. त्यांनी सांगितले की इंटरनेट बंद आहे आणि लोक घरात रेशन जमा करत आहेत, कारण पुढे काय होईल काहीच माहित नाही. परीक्षा देण्यासाठी परतलो, पण पुन्हा अडकलो..ही स्थिती भयानक काश्मीरमधील फैजान नबी इराणमध्ये वैद्यकीय शिक्षण घेतो. तो परीक्षांसाठी परत आला, ज्या रद्द झाल्या. घरी परतण्याची चिंता आहे. तो म्हणाला, “यावेळी वातावरण जून २०२५ पेक्षाही भयावह आहे.” स्फोटाने प्लास्टर कोसळले, विद्यार्थिनी इराणमध्ये अडकली तेहरानमध्ये अडकलेल्या भारतीय विद्यार्थिनीच्या वडिलांनी भारत सरकारकडे मदतीची मागणी केली. दिल्लीतील शकील अहमद यांना मुलीने सांगितले की, स्फोटानंतर हॉस्टेलचे छताचे प्लॅस्टर कोसळले. खामेनींच्या मृत्यूवर मौन का? सोनिया-राहुलने केला प्रश्न काँग्रेस संसदीय पक्षाच्या अध्यक्षा सोनिया गांधी यांनी मोदी सरकारच्या परराष्ट्र धोरणाच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आणि इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामेनी यांच्या मृत्यूवर त्यांनी घेतलेले मौन निष्प्रभ ठरवले. त्यांनी संसदेत या मुद्द्यावर खुली चर्चा करण्याची मागणी केली. त्यानंतर काँग्रेस नेते आणि संसदेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी म्हणाले की, अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेले हल्ले आणि इराणने इतर देशांवर केलेले हल्ले यांचा निषेध केला पाहिजे. सरकारचे मौन हा जागतिक प्रतिष्ठेला धक्का आहे. तेल अवीव: बंकरमध्ये पार्टी, प्रत्येक स्फोटानंतर आनंदोत्सवपुरीम हा इस्रायलमध्ये एक उत्सव आहे. तेल अवीव येथील २८ वर्षीय मॅक्सिम ग्रीन म्हणाला की, सायरन वाजू लागल्यावर तो हवाई हल्ल्यापासून बचावासाठी असलेल्या आश्रयाकडे धावला. “चार मजल्यांखाली, मॉलच्या पार्किंग बेसमेंटमध्ये, बरेच लोक पोशाख घालून उत्सव साजरा करत होते,” ग्रीन म्हणाला. मला माझ्या सिनेगॉगच्या व्हॉट्सअॅप ग्रुपवरून या पार्टीबद्दल कळले. प्रत्येक स्फोटानंतर, शांततेचा क्षण असतो, नंतर लोक पुन्हा उत्सव साजरा करण्याचा प्रयत्न करतात, परंतु यावर्षी, आनंदासोबत भीतीही वाटत आहे. जीव कोंडणारी शांतता अमेरिका-इस्रायलने इराणच्या मिनाब येथील एका प्राथमिक शाळेवर केलेल्या हल्ल्यात १८५ हून अधिक मुलींचा मृत्यू झाला. या घटनेच्या निषेधार्थ लोक रस्त्यावर उतरले आहेत. यादरम्यान एका शोकाकुल पित्याने म्हटले, ‘त्या लहान मुली होत्या, ज्यांना झोपण्यापूर्वी फक्त एक गोष्ट हवी असायची. पण आता त्या थडग्यातील थंड आणि गुदमरून टाकणाऱ्या शांततेत निजल्या आहेत. त्यांचे हसणे कायमचे शांत झाले आहे. अमेरिकी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प किमान ५ युद्धे थांबवल्याचा दावा करत शांततेच्या नोबेल पुरस्काराची मागणी करतात. मात्र, जानेवारी २०२५ पासून त्यांनी आतापर्यंत ९ देश आणि सागरी क्षेत्रांमध्ये लष्करी कारवाईचे आदेश दिले आहेत. हे देश आणि क्षेत्र पुढीलप्रमाणे आहेत - इराण, सोमालिया, इराक, येमेन, सीरिया, नायजेरिया, व्हेनेझुएला, कॅरिबियन समुद्र आणि पूर्व प्रशांत महासागर. अमेरिकेत अलर्ट अमेरिकी गुप्तचर विभागाने लहान गटांच्या घुसखोरीचा किंवा इंटरनेट ठप्प करण्याच प्रयत्न केला जाईल, असा इशारा दिला. दुबईमध्ये राहणारी होफिट गोलन म्हणाली की तिला आकाशात दिसणारी क्षेपणास्त्रे पाहून विश्वास बसत नव्हता. होफिट म्हणाली. “आम्हाला येथे सुरक्षित वाटत होते, पण गेल्या तीन दिवसांत परिस्थिती बदलली आहे. एकदा, तर माझ्या डोक्यावरच स्फोट झाले,
नेपाळमध्ये ५ मार्च रोजी होणारी संसदीय निवडणूक यावेळी प्रदीर्घ काळ वर्चस्व गाजवलेले पक्ष आणि बदलाचे आश्वासन देणाऱ्या नवीन राजकीय शक्तींमधील मुकाबला ठरणार आहे. गतवर्षी सप्टेंबरमधील आंदोलनानंतर आता तरुण आणि शहरी मतदार ‘कुलीन राजकीय वर्ग’ आणि अस्थिरतेला पर्याय शोधत आहेत. नवीन शक्तींमध्ये राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्ष आघाडीवर आहे. हा पक्ष सुधारणा, भ्रष्टाचारविरोधी पावले, अधिक उत्तरदायित्वाचे आश्वासन देत आहे. विश्लेषकांच्या मते, तो संसदेतील सर्वात मोठा पक्ष म्हणून उभा राहू शकतो. पारंपारिक पक्षांमध्ये नेपाळी काँग्रेस, सीपीएन-यूएमएल आणि नेपाळी कम्युनिस्ट पार्टी प्रबळ मानले जात आहेत. नेपाळी काँग्रेस आणि यूएमएलला सत्ताविरोधी लाटेचा सामना करावा लागणार असला, तरी त्यांचे देशव्यापी जाळे मजबूत आहे. जागांच्या वाट्यानुसार काँग्रेस दुसऱ्या, यूएमएल तिसऱ्या स्थानी राहू शकतात. प्रचंड यांच्या नेतृत्वाखालील एनसीपी चौथ्या स्थानासाठी राजेशाही समर्थक राष्ट्रीय प्रजातंत्र पक्ष नेपाळ सोबत स्पर्धेत राहण्याची शक्यता आहे. देशात मागील निवडणूक ३ वर्षांपूर्वी झाली होती. गेल्या २० वर्षांत १५ सरकारे स्थापन झाली आहेत. कामगार संस्कृती, उज्यालो नेपाळवर एक नजर निवडणूक आयोगाचे प्रवक्ते राम प्रसाद भंडारी यांच्या मते, आयोगाकडे नोंदणीकृत ११४ पक्षांपैकी केवळ ६८ पक्ष ५ मार्चच्या निवडणुकीत उतरत आहेत. २७५ सदस्यीय प्रतिनिधी सभेत कोणत्याही एका पक्षाला स्पष्ट बहुमत मिळण्याची अपेक्षा नाही. मधेश प्रांतावर आधारित प्रादेशिक पक्ष आपल्या बालेकिल्ल्यात चांगली कामगिरी करू शकतात आणि जर राष्ट्रीय पक्ष बहुमतापासून दूर राहिले, तर नंतरच्या युती चर्चेत त्यांची भूमिका निर्णायक ठरू शकते. हार्क साम्पांग यांचा श्रम संस्कृती पक्ष आणि कुलमान घिसिंग यांचा उज्यालो नेपाळ पक्ष सुशासनावर भर देत आहे. युतीच्या विस्तारामुळे ते आपले वर्चस्व अधिक मजबूत करू शकतात. काठमांडू येथील त्रिभुवन विद्यापीठातील राज्यशास्त्राचे प्राध्यापक डॉ. गेहेंद्र लाल मल्ला यांच्या मते, आरएसपीकडे योग्य गती आहे आणि ती चांगली कामगिरी करू शकते, परंतु ही लढत मनोरंजक असेल. ते म्हणाले, “सध्या असे दिसते की कोणताही पक्ष स्पष्ट बहुमत मिळवू शकणार नाही.”
इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्रायल हल्ल्याचा आज चौथा दिवस आहे. इस्रायली आणि अमेरिकन सैन्याने सोमवारी रात्री इराणच्या महत्त्वाच्या ठिकाणांवर क्षेपणास्त्रे डागली. इराणनेही इस्रायलवर प्रतिहल्ले केले. त्याने आखाती देशांमधील अमेरिकन लष्करी तळ उद्ध्वस्त केल्याचा दावाही केला. शनिवारी सुरू झालेल्या या युद्धात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामनी यांचा मृत्यू झाला आहे. अमेरिका-इस्रायलने तीन दिवसांत 2000 हून अधिक बॉम्ब टाकले आहेत. यामुळे इराणमध्ये 742 लोकांचा मृत्यू झाला आहे, ज्यात 176 मुलांचा समावेश आहे. 32 फोटोंमध्ये पाहा हल्ल्यानंतरची परिस्थिती… हल्ल्यांदरम्यानचा संदेश हल्ल्यांमध्ये विध्वंस आपल्या प्रियजनांसाठी शोक युद्धाला विरोध व्यंगचित्रकार चंद्रशेखर हाडा, लहरी यांच्या नजरेतून युद्ध गल्फ देशांमध्ये हल्ले आणि परिणामांची छायाचित्रे... कुवैतने चुकून अमेरिकेची फायटर जेट्स पाडली बेरुतमधील इस्रायलच्या हल्ल्याची छायाचित्रे इस्रायलने इराणवर पुन्हा क्षेपणास्त्रे डागली इस्रायलमधील हल्ल्याची छायाचित्रे 1 मार्च: अमेरिका-इस्रायलच्या इराणवरील हल्ल्याची छायाचित्रे
इस्त्रायल-इराण युद्धाचा आज चौथा दिवस आहे. इराणचे सर्वोच्च नेते खामेनी यांच्या मृत्यूच्या निषेधार्थ भारतातील शिया समुदाय सातत्याने निदर्शने करत आहे. जम्मू-काश्मीरमधील श्रीनगर आज सलग दुसऱ्या दिवशी बंद आहे. सोमवारी येथे आंदोलकांनी गोंधळ घातला होता. सुरक्षा दलांनी लाठीचार्ज आणि अश्रुधुराचा वापर करून जमावाला पांगवले होते. काही लोकांना अटकही करण्यात आली. महिलांनीही निदर्शने केली होती. पंतप्रधान मोदींनी सोमवारी भारतीय समुदायाच्या लोकांच्या सुरक्षेबाबत गेल्या 48 तासांत आखाती देशांच्या अनेक प्रमुखांशी चर्चा केली. सर्वात आधी त्यांनी इस्त्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू आणि यूएईचे अध्यक्ष शेख मोहम्मद बिन जायद अल नाहयान यांच्याशी बोलणे केले. दरम्यान, सोमवारी रात्री उशिरा यूएईमधून 4 विमाने दिल्ली, मुंबई, चेन्नई आणि बेंगळुरूला पोहोचली. अबू धाबीमध्ये अडकलेल्या भारतीयांनी देशात परतल्यावर सुटकेचा निःश्वास टाकला. एका प्रवाशाने सांगितले की, अबू धाबीमध्ये आमच्या हॉटेलजवळच स्फोट झाले. भारत सरकारने सर्व राज्यांना भडकाऊ भाषणांसाठी सतर्क राहण्याचे निर्देश दिले. इंडिगो एअरलाइन आज सौदी अरेबियातील जेद्दा येथून हैदराबाद, मुंबई, दिल्ली आणि अहमदाबादसाठी 10 विशेष विमाने उडवणार आहे. त्याचबरोबर, एअर इंडिया एक्सप्रेस मस्कटसाठी उड्डाणे सुरू करत आहे. यादरम्यान, अबू धाबीची एतिहाद, दुबईची एमिरेट्स आणि फ्लायदुबईने निवडक उड्डाणे सुरू केली आहेत. अबू धाबी विमानतळावरून एतिहादची 15 विमाने इस्लामाबाद, पॅरिस, ॲमस्टरडॅम, मुंबई, कैरो, लंडनसाठी रवाना झाली. अबू धाबीहून भारतात परतलेले लोक, 5 फोटो इस्त्राईल-इराण युद्धाचा जगभरातील देशांवर होणारा परिणाम जाणून घेण्यासाठी खालील ब्लॉग वाचा…
इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्रायल हल्ल्याचा आज चौथा दिवस आहे. इस्रायली आणि अमेरिकन सैन्याने सोमवारी रात्री इराणच्या महत्त्वाच्या ठिकाणांवर क्षेपणास्त्रे डागली. इराणनेही इस्रायलवर प्रतिहल्ले केले. त्याने आखाती देशांमधील अमेरिकन लष्करी तळ उद्ध्वस्त केल्याचा दावाही केला. शनिवारी सुरू झालेल्या या युद्धात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामेनी यांचा मृत्यू झाला आहे. अमेरिका-इस्रायलने तीन दिवसांत 2000 हून अधिक बॉम्ब टाकले आहेत. यात इराणमध्ये सुमारे 600 लोकांनी जीव गमावला आहे. 20 फोटोंमध्ये पहा, हल्ल्यानंतरची परिस्थिती… आखाती देशांमध्ये इराणचे हल्ले आणि परिणामांची छायाचित्रे... कुवैतने चुकून अमेरिकेची फायटर जेट्स पाडली बेरुतमधील इस्रायलच्या हल्ल्याची छायाचित्रे इस्रायलने इराणवर पुन्हा क्षेपणास्त्रे डागली इस्रायलमधील हल्ल्याचे फोटो 1 मार्च: अमेरिका-इस्रायलच्या इराणवरील हल्ल्याची 3 छायाचित्रे
इस्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाचा आज चौथा दिवस आहे. यादरम्यान, इराणमधून आलेल्या दोन ड्रोनने सौदी अरेबियातील रियाध येथील अमेरिकन दूतावासावर हल्ला केला. फॉक्स न्यूजच्या वृत्तानुसार, या घटनेत कोणतीही जीवितहानी झाली नाही. दरम्यान, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अमेरिकन नागरिकांना मध्यपूर्वेतून लवकरात लवकर बाहेर पडण्यास सांगितले आहे. ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, इराणवर अजून सर्वात मोठा हल्ला बाकी आहे. त्यांनी सोमवारी व्हाईट हाऊसमध्ये दिलेल्या निवेदनात म्हटले की, इराणसोबतचे युद्ध 4-5 आठवडे चालू शकते, परंतु गरज पडल्यास त्याहून अधिक काळही मोहीम सुरू राहील. ट्रम्प यांच्या मते, अमेरिकन सैन्य सध्या इराणमध्ये मोठ्या प्रमाणावर लष्करी कारवाई करत आहे. अमेरिकेकडे जगातील सर्वात मोठे सैन्य आहे आणि त्याचा वापर केला जात आहे. ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, इराणने अणुकार्यक्रम पुन्हा सुरू न करण्याच्या अमेरिकेच्या इशाऱ्याकडे दुर्लक्ष केले. ते म्हणाले की, इराणचा अणुकार्यक्रम धोकादायक बनत होता. इराणमध्ये ५५५ ठार, ७४० जखमी अल-जझीराच्या वृत्तानुसार, अमेरिका आणि इस्रायलने आतापर्यंत इराणच्या १००० हून अधिक ठिकाणांवर हल्ले केले आहेत. या दरम्यान, सुरुवातीच्या ३० तासांत २००० हून अधिक बॉम्ब टाकण्यात आले आहेत. यामध्ये आतापर्यंत ५५५ लोकांचा मृत्यू झाला आहे, तर ७०० हून अधिक लोक जखमी झाले आहेत. २८ फेब्रुवारी रोजी सुरू झालेल्या या लढाईच्या पहिल्या दिवशी झालेल्या बॉम्ब हल्ल्यात इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी मारले गेले होते. याव्यतिरिक्त, रविवारी ३ अमेरिकन सैनिक मारले गेले होते. इस्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धाशी संबंधित ५ फोटो…
पंतप्रधान मोदी आणि कॅनेडियन पंतप्रधान मार्क कार्नी यांच्यात सोमवारी सकाळी हैदराबाद हाऊसमध्ये भेट झाली. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले - भारत आणि कॅनडा यांच्यात गुंतवणूक-व्यापार करारावर चर्चा झाली आहे. दोन्ही देशांमध्ये अनेक क्षेत्रांसाठी सामंजस्य करार (MOU) करण्यात आला आहे. यामुळे दोन्ही देशांमध्ये रोजगाराच्या नवीन संधी निर्माण होतील. कॅनडा भारताला युरेनियम देणार पंतप्रधान मोदी म्हणाले - नागरी अणुऊर्जेमध्ये, आम्ही युरेनियमच्या दीर्घकालीन पुरवठ्यासाठी एक ऐतिहासिक करार केला आहे. याव्यतिरिक्त, आम्ही लहान मॉड्यूलर रिअॅक्टर्स आणि प्रगत रिअॅक्टर तंत्रज्ञानाच्या विकासावर सहकार्य करू. कृषी, कृषी तंत्रज्ञान आणि अन्नसुरक्षेत मूल्यवर्धन करणे हे देखील आमच्या उद्दिष्टांमध्ये समाविष्ट आहे. पंतप्रधानांनी पश्चिम आशियातील इराण युद्धाबाबत सांगितले - पश्चिम आशियातील तणावामुळे भारताला चिंता आहे. भारताला जगात शांतता आणि स्थिरता हवी आहे. प्रत्येक समस्येचे निराकरण चर्चेतून काढले पाहिजे. पंतप्रधानांनी पुढे म्हटले - आम्ही यावर सहमत आहोत की दहशतवाद, उग्रवाद आणि कट्टरता केवळ आपल्या दोन्ही देशांसमोरच नव्हे, तर संपूर्ण मानवतेसमोर गंभीर आव्हाने आहेत. जागतिक शांतता आणि स्थिरतेसाठी या धोक्यांना सामोरे जाण्यासाठी आपले घनिष्ठ सहकार्य आवश्यक आहे. सध्याच्या विविध मुद्द्यांवर भारताची भूमिका स्पष्ट आहे. भारतात भारत-कॅनडा पल्स प्रोटीन उत्कृष्टता केंद्र स्थापन केले जाईल. संरक्षण आणि सुरक्षा क्षेत्रात वाढते सहकार्य आपल्या सखोल परस्पर विश्वास आणि परिपक्व संबंधांचे प्रतीक आहे. आम्ही संरक्षण उद्योग, सागरी क्षेत्र जागरूकता आणि लष्करी देवाणघेवाण वाढवण्यासाठी काम करू. याच उद्देशाने आम्ही आज भारत-कॅनडा संरक्षण संवाद (डिफेन्स डायलॉग) स्थापित करण्याचा निर्णय घेतला आहे. 10 वर्षांचा युरेनियम पुरवठा करार पंतप्रधान कार्नी यांच्या या दौऱ्याचा सर्वात मोठा उद्देश भारत-कॅनडा दरम्यान 10 वर्षांचा युरेनियम पुरवठा करार आहे. हा करार सुमारे 3 अब्ज डॉलरचा असू शकतो असे सांगितले जात आहे. कॅनडा हा जगातील दुसरा सर्वात मोठा युरेनियम उत्पादक देश आहे. भारत आणि कॅनडा यांच्यात 2013 मध्ये अणुसहकार्य करार लागू झाला होता, त्यानंतर कॅनडाने भारताला युरेनियमचा पुरवठा सुरू केला होता. भारत आपल्या वेगाने वाढणाऱ्या अणुऊर्जा क्षेत्रासाठी अधिक युरेनियम खरेदी करू इच्छितो. पंतप्रधान कार्नी यांच्या भारत दौऱ्याशी संबंधित 4 छायाचित्रे… उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्यासोबत कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी. कॅनडा भारतात गुंतवणुकीला प्रोत्साहन देत आहे भारत सध्या जगातील सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या मोठ्या अर्थव्यवस्थांपैकी एक आहे. कॅनडाच्या सरकारी आकडेवारीनुसार, दोन्ही देशांमधील वार्षिक व्यापार 21 अब्ज डॉलरपेक्षा जास्त आहे. भारतात 600 हून अधिक कॅनेडियन कंपन्या कार्यरत आहेत. भारताकडून कॅनडाला होणाऱ्या मुख्य निर्यातीमध्ये औषधे, रत्न-दागिने आणि सागरी उत्पादने यांचा समावेश आहे. कॅनडाच्या मोठ्या पेन्शन फंडांनी आधीच भारतात रिअल इस्टेट आणि लॉजिस्टिक्ससारख्या क्षेत्रांमध्ये मोठी गुंतवणूक केली आहे. अहवालानुसार, त्यांनी भारतात 100 अब्ज डॉलर (सुमारे 8 लाख कोटी रुपयांपेक्षा जास्त) गुंतवणूक केली आहे. आता कॅनडा ही गुंतवणूक आणखी वाढवू इच्छितो. कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी यांचे म्हणणे आहे की, दोन्ही देशांमध्ये कधीकधी राजकीय मतभेद राहिले आहेत, परंतु यानंतरही कॅनडा भारताच्या वेगाने वाढणाऱ्या अर्थव्यवस्थेचा विश्वासार्ह भागीदार राहील. निज्जरच्या हत्येनंतर संबंध बिघडले 2023 मध्ये शीख फुटीरतावादी नेता हरदीप सिंग निज्जर यांच्या हत्येनंतर दोन्ही देशांमधील संबंध बिघडले होते. कॅनडाने निज्जरच्या हत्येप्रकरणी भारतावर आरोप केले होते. कॅनडाचे तत्कालीन पंतप्रधान जस्टिन ट्रूडो यांनी संसदेत सांगितले की, कॅनेडियन सुरक्षा यंत्रणांना पुरावे मिळाले आहेत की भारतीय सरकारचे एजंट या हत्येमध्ये सामील असू शकतात. त्यांनी याला कॅनडाच्या सार्वभौमत्वावरील हल्ला म्हटले होते. भारताने हे आरोप तीव्रपणे फेटाळून लावले होते. भारताचे म्हणणे होते की, कॅनडामध्ये खलिस्तानी अतिरेकी आणि दहशतवादी उघडपणे सक्रिय आहेत, जे भारताच्या विरोधात कारवाया करतात आणि कॅनडा त्यांच्यावर कारवाई करत नाही. यानंतर दोन्ही देशांनी एकमेकांच्या अनेक राजनैतिक अधिकाऱ्यांना निष्कासित केले. भारताने कॅनेडियन नागरिकांसाठी व्हिसा सेवा तात्पुरत्या स्वरूपात थांबवल्या. कॅनडानेही भारतासोबतचे व्यापार मिशन रद्द केले आणि दोन्ही बाजूंनी प्रवास सल्ला जारी करण्यात आला. चर्चा जवळपास थांबली आणि CEPA सारख्या महत्त्वाच्या चर्चा ठप्प पडल्या. जस्टिन ट्रूडो यांनी पद सोडल्यानंतर आणि मार्क कार्नी पंतप्रधान झाल्यानंतर (मार्च २०२५) दोन्ही देशांनी संबंध सुधारण्याचा प्रयत्न केला. कॅनडामध्ये प्रत्येक चौथा व्यक्ती परदेशी वंशाचा कॅनडा जगातील अशा देशांपैकी एक आहे जिथे स्थलांतरितांची (इमिग्रंट) संख्या वेगाने वाढली आहे. 2021 च्या अधिकृत जनगणनेनुसार, कॅनडामध्ये सुमारे 83.6 लाख (8.3 दशलक्ष) लोक परदेशात जन्मलेले आहेत, जे देशाच्या एकूण लोकसंख्येच्या सुमारे 23% आहे. ही आकडेवारी स्टॅटिस्टिक्स कॅनडाने जारी केली आहे. तज्ञांचे म्हणणे आहे की कॅनडाच्या अर्थव्यवस्था आणि लोकसंख्या वाढीमध्ये स्थलांतरितांची महत्त्वाची भूमिका राहिली आहे, परंतु अलिकडच्या वर्षांत या मुद्द्यावर चर्चाही तीव्र झाली आहे. भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाच्या मते, कॅनडामध्ये भारतीय वंशाचे सुमारे 16 लाख लोक राहतात. तर सुमारे 3 लाख (सुमारे 3.03 लाख) लोक पाकिस्तानी वंशाचे आहेत.

30 C